VI SA/Wa 2848/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Czarnecki po rozpoznaniu w dniu 29 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. J. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi T. J. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia postanawia odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi Pismem z 29 września 2015 r. (nadanym w tym samym dniu) skarżący –T. J. wniósł skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego – dalej również GITD z [...] sierpnia 2015 r. nr [...]. Skarżona decyzja została wysłana na adres [...] i doręczona 28 sierpnia 2015 r. pełnoletniemu domownikowi – matce skarżącego. Postanowieniem z 22 stycznia 2016 r. na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) – dalej: "p.p.s.a.", Sąd odrzucił skargę jako wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. Powyższe postanowienie zostało odebrane przez profesjonalnego pełnomocnika skarżącego 29 stycznia 2016 r. Pismem z 5 lutego 2016 r. nadanym w tym samym dniu skarżący złożył za pośrednictwem GITD do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu podał, że zaskarżona decyzja została wysłana na adres [...] tj., który jest jego adresem zamieszkania, natomiast biuro firmy znajduje się w Limanowej przy ul. [...], co potwierdza wydruk z CEiDG. Decyzja została odebrana przez dorosłego domownika i na skutek błędnie przekazanej informacji przez W. J. (ojca) co do terminu odbioru przesyłki skarżący pozostawał w usprawiedliwionym przekonaniu, iż bieg 30 terminu do wniesienia skargi rozpoczął się 29 sierpnia 2015 r. O niedochowaniu terminu do wniesienia skargi skarżący dowiedział się z postanowienia o odrzuceniu skargi. Wraz z wnioskiem skarżący złożył skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Przepis art. 85 p.p.s.a. wprowadził zasadę, zgodnie z którą czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Zgodnie z art. 86 § 1 jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W myśl art. 87 § 1 p.p.s.a pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi (§ 3). Zgodnie z art. 87 § 4 p.p.s.a. równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Przechodząc na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż dniem ustania przyczyny uchybienia terminu do złożenia skargi jest dzień 29 stycznia 2016 r., w którym doręczono pełnomocnikowi skarżącego odpis postanowienia Sądu z 22 stycznia 2016 r jego skargi. W konsekwencji przyjąć należy, że skarżący składając za pośrednictwem GITD w dniu 5 lutego 2016 r. skargę wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej złożenia, zachował wspomniany wyżej siedmiodniowy termin oraz tryb, warunkujący skuteczne złożenie tego wniosku. Zachowanie siedmiodniowego terminu umożliwia merytoryczne rozstrzygnięcie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Poza sporem pozostaje bowiem, że skarżący nie dotrzymał zakreślonego terminu przewidzianego do złożenia skargi, który upłynął 28 września 2015 r. Zarówno w literaturze prawniczej, jak i w orzecznictwie sądowym, utrwalony jest pogląd, że kryterium braku winy, jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej i że przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się lekkiego choćby niedbalstwa (J. P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 244). Akcentuje się też, że przy ocenie winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej należy wymagać od strony dbającej należycie o swe interesy (por. orzeczenia NSA: z 19 lutego 2009 r., sygn. akt I GZ 1/09, z 21 maja 2014 r., sygn. akt II GZ 213/14; a także H. Knysiak-Molczyk w: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2008, s. 381). Okoliczności wskazywane przez skarżącego nie pozwalają na przyjęcie, że nie dokonał on w terminie czynności wniesienia skargi bez swej winy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy, a przyczyna uniemożliwiająca dokonanie czynności istnieć musiała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu (przykładowo – orzeczenia NSA z: 4 czerwca 2008 r., sygn. akt I OZ 357/08; 19 lutego 2014 r., sygn. akt II GZ 65/14). Przy ocenie winy lub jej braku w uchybieniu terminowi do dokonania czynności procesowej, należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (orzeczenie NSA z 30 maja 2008 r., sygn. akt I OZ 354/08). Dla oceny, czy strona należycie uprawdopodobniła okoliczności wskazujące – w jej ocenie – na brak winy w uchybieniu terminu, konieczne jest ocenienie tych okoliczności w świetle całokształtu okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Należy zauważyć, że ze znajdującego się w aktach sprawy wydruku z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczpospolitej Polskiej wynika, że adres głównego miejsca wykonywania działalności jak i adres do doręczeń to [...]. Na ten adres w postępowaniu administracyjnym skutecznie doręczano skarżącemu korespondencję do rąk jego matki w dniach: [...] kwietnia 2015 r., [...] czerwca 2015 r. (dowody doręczenia w aktach administracyjnych) i w przypadku odbioru zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego oraz decyzji I instancji nie utrudniało to skarżącemu osobistego udziału w postępowaniu i wniesienia w terminie odwołania (akta administracyjne). Ponadto powyższy adres podał sam skarżący w złożonym odwołaniu. Na żadnym etapie postępowania nie zastrzegał, by nie doręczać korespondencji na wskazany adres do rąk matki. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący również podał adres [...]. Okoliczności, na które powoływała się strona skarżąca nie mogły stanowić zatem przesłanki usprawiedliwiającej brak winy w uchybieniu terminu. Bowiem korespondencja była na bieżąco odbierana pod adresem podanym przez stronę jak i wynikającym z CEIDG. Przywrócenie terminu nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (orzeczenie NSA z 27 maja 2008 r., sygn. akt I FZ 220/08), co w niniejszej sprawie miało miejsce. W niniejszej sprawie nie sposób przyjąć, by uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącego. Z akt sprawy wynika, że matka skarżącego wielokrotnie wspomagała syna, odbierając korespondencję urzędową. Zgodnie z doświadczeniem życiowym, każdy dorosły człowiek wie, że korespondencja urzędowa ma charakter oficjalny, musi być podejmowana w terminie i badana ze starannością, jakiej należy oczekiwać od osoby dbającej o swe interesy. Domownik odbierający korespondencję jest w istocie osobą, którą strona posiłkuje się w swej działalności procesowej; zawinienie w wyborze takiej osoby obciąża stronę. Ponadto fakt że dorosły domownik, który dokonał odbioru korespondencji, nie przekazał jej do rąk adresata we właściwym czasie, nie podał adresatowi rzeczywistej daty jej odbioru należy uznać za brak wystąpienia przesłanki braku winy w uchybieniu terminu. (por. postanowienie NSA z 3.11.2011 r. sygn. akt I FZ 552/11). Uznając zatem, że niedochowanie przez skarżącego terminu do wniesienia skargi było następstwem okoliczności od niego zależnych, Sąd orzekł, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., jak w sentencji postanowienia