VI SA/Wa 367/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku C. Sp. z o.o. z siedzibą w O. O wstrzymanie wykonania decyzji Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w sprawie ze skargi C. Sp. z o.o. z siedzibą w O. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy R.85811 oraz oddalenia wniosku o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy R.138193 postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżąca – C. Sp. z o.o. z siedzibą w O., złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w prawidłowym trybie i terminie skargę na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej, którą stwierdzono wygaśnięcie z dniem [...] lipca 2000 r. prawa ochronnego na znak towarowy [...] oraz oddalono sprzeciw skarżącej o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy [...]. Pismem z [...] lutego 2015 r. (k. 124 akt) skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania skarżonej decyzji stwierdzając, że możliwe negatywne następstwa jej wykonania są bardzo doniosłe i trudne do odwrócenia ponieważ, mimo że decyzja ta nie jest prawomocna to jest ostateczna i wykonalna co oznacza, że utraciła ona ochronę i wyłączność na stosowanie w obrocie oznaczenia przestrzennego wg. znaku [...] (przedstawiającego [...] w butelce) i nie może się powoływać na ten znak w relacjach z innymi podmiotami działającymi na rynku wódki w Polsce. Wyjaśniła, że ów znak stosuje dla oznaczania wódki [...], będącej jednym z najbardziej znanych i rozpoznawanych w Polsce i za granicą polskich produktów. W jej ocenie to właśnie ten element przestrzenny ([...] w butelce) uznawany jest za ikonę wódki [...]. Na potwierdzenie przywołała wyrok Sądu Apelacyjnego w [...] z [...] września 2012 r. (sygn. akt [...]). Skarżąca wskazała, że pozycja ww. znaku wynika z faktu, że zarówno ona, jak jej poprzednik prawny poczynili na przestrzeni lat istotne inwestycje finansowe na budowanie pozycji rynkowej i rozpoznawalności tego przestrzennego oznaczenia. W efekcie wydania zaskarżonej decyzji w części dotyczącej stwierdzenia wygaśnięcia prawa na ów znak istnieje więc wysokie ryzyko, że inni przedsiębiorcy, korzystając z braku istnienia tego prawa, będą chcieli wykorzystać ten znak w działalności konkurencyjnej w celu nawiązania do pozycji rynkowej i rozpoznawalności tego oznaczenia. Taki stan rzeczy będzie skutkował rozwodnieniem renomy i utratą zdolności odróżniającej znaku wypracowanej przez nią na przestrzeni lat i potwierdzonej choćby w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 24 sierpnia 2011 r., sygn. akt VI SA/Wa 1242/11 oraz decyzji Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z [...] października 2012 r. Sp. [...]. Dlatego też - wobec poczynionych starań i poniesionych nakładów finansowych związanych z budowaniem i utrwaleniem w świadomości odbiorców tego znaku, szkoda, jaką może ponieść w razie wykonania zaskarżonej decyzji byłaby jej zdaniem znaczna, zaś skutki (znajdujące odzwierciedlenie w świadomości konsumentów) trudne do odwrócenia. Nadto skarżąca podała, że znajduje się obecnie w dużej niepewności prawnej, co do przysługujących jej praw ze znaków towarowych oraz niepewności gospodarczej, co do możliwości stosowania oznaczenia objętego prawem z ww. znaku w obrocie. Wskazała, że aktualnie U. AG z siedzibą w D., S. posiada prawa do podobnego znaku przestrzennego ([...]) i znak ów posiada pierwszeństwo od dnia [...] kwietnia 1996 r., lecz jest przedakcesyjnym znakiem wspólnotowym, dlatego też dotychczas mogła przeciwstawić mu swój przedakcesyjny znak krajowy i tym samym, w razie potrzeby, zakazać używania tego znaku na terytorium Polski w oparciu o przepis art. 165(5) Rozporządzenia Rady (WE) nr 207/2009 z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie wspólnotowego znaku towarowego. W jej ocenie obecnie - w związku ze stwierdzeniem przez Urząd Patentowy RP w zaskarżonej decyzji wygaśnięcia prawa na znak [...], możliwość przeciwstawienia go w sporach prawnych nie istnieje, wobec czego pojawia się wysokie ryzyko, że skarżąca musiałaby bronić się przed żądaniem zaprzestania w ogóle stosowania tego znaku przestrzennego, co skutkuje z kolei znacznym ryzykiem konieczności zmiany oznaczenia renomowanego i powszechnie obecnego na rynku produktu. Ponadto podniosła, że w zaskarżonej decyzji stwierdzono wygaśnięcie znaku [...] z datą wsteczną (choć jej zdaniem nie jest wiadome z jaką datą), co biorąc pod uwagę istnienie znaku towarowego [...], skutkować może koniecznością wycofania z rynku detalicznego znajdujących się w sprzedaży produktów oznaczonych jej wygaszonym znakiem. Skarżąca uważa, że obie powyższe sytuacje pociągają za sobą poważne skutki finansowe i przedstawiła w formie tabeli zestawienie sprzedaży wódki [...] w latach 2012-2014 z podaniem litrów oraz uzyskanych z tej sprzedaży przychodów. W rezultacie zdaniem skarżącej brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji może skutkować koniecznością zaprzestania stosowania przez nią oznaczenia przestrzennego w postaci [...] umieszczonego wewnątrz butelki dla oznaczania swojego produktu. W odpowiedzi "P." SA z siedzibą w L. - uczestnik niniejszego postępowania, nie podzielił poglądu, iż pozbawienie skarżącej prawa ochronnego na ww. znak towarowy może prowadzić do wyrządzenia jej znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, w związku z możliwością rozpoczęcia przez innych uczestników rynku umieszczania [...] w oferowanych wódkach [...], co miałoby prowadzić do naruszenia renomy i utraty zdolności odróżniającej wygaszonego znaku towarowego. Podkreślił, iż już na etapie postępowania administracyjnego zostało wykazane, iż umieszczanie przez producentów alkoholi elementów nawiązujących do składu lub właściwości produktu jest na rynku napojów alkoholowych, w tym wódek [...], powszechne. Wskazał, że m.in. od 1995 r. oferuje on wódkę [...] w butelce, w której znajduje się [...]. Dodatkowo poinformował, że prawomocnym wyrokiem z [...] kwietnia 2012 r. (sygn. akt [...]) Sąd Okręgowy w [...] oddalił powództwo skarżącej przeciwko niemu o naruszenie praw do znaków towarowych, w tym butelki z trawką, wskazując, że wódka [...] nie narusza praw wyłącznych skarżącej. Za nietrafne uczestnik postepowania uznał także twierdzenie skarżącej jakoby brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji naraził ją na działania ze strony uprawnionego do znaku [...]. Podniósł, że w omawianym zakresie - z uwagi na ugruntowane już orzecznictwo sądów polskich, zgodnie z którym w przypadku kolizji prawa ochronnego na znak towarowy z interesami przedsiębiorcy chronionymi w oparciu o ustawę o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, prymat przyznaje się interesom chronionym na gruncie ustawy o znakach towarowych i nie jest prawdopodobnym by uprawniony ze znaku wspólnotowego [...] - nieużywanego na terytorium Polski, mógł skutecznie zakazać skarżącej dalszego umieszczania w butelkach wódki [...], skoro skarżąca postępuje w ten sposób od kilkudziesięciu lat. Pełnomocnik organu nie zajął stanowiska odnośnie rozpoznawanego wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przedmiotem rozpoznawanego wniosku skarżąca uczyniła decyzję Urzędu Patentowego RP, którą organ stwierdził wygaśnięcie z dniem [...] lipca 2000 r. jej prawa ochronnego na znak towarowy [...] oraz oddalił sprzeciw skarżącej o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy [...], należący do uczestnika postępowania. Uzasadnienie tego wniosku odnosi się jedynie do kwestii wygaśnięcia znaku [...] i skutków jakie w związku z tym poniesie skarżąca. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu, o którym mowa w § 1 (a więc tych, których nie wstrzymuje samo wniesienie skargi), jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Przepis ten zawiera zamknięty katalog pozytywnych przesłanek warunkujących zastosowanie ochrony tymczasowej, przy czym nie wymaga on, aby owe przesłanki miały zaistnieć jednocześnie. Sąd stwierdza przy tym, że w przedmiotowej sprawie brak jest przepisów szczególnych, które wyłączałyby możliwość wstrzymanie wykonania ww. decyzji Urzędu Patentowego RP. Warunkiem wydania zatem postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu jest wykazanie przez stronę o to wnioskującą okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia jej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nadto, uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzasadnione. To na stronie wnioskującej ciąży bowiem obowiązek wykazania, iż w razie wykonania zaskarżonej decyzji, mogłoby to ją narazić na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (vide postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 lipca 2008 r. sygn. akt II OZ 766/08, z 5 grudnia 2012 r. sygn. akt II GZ 457/12 oraz z 12 marca 2013 r. sygn. akt II GZ 93/13). Jednocześnie warto zaznaczyć, że Sąd - w przypadku braku należytego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, nie może działać w tym zakresie za stronę, ponieważ - jak to już wskazano powyżej, to na stronie wnioskującej ciąży obowiązek wykazania, iż zaskarżona decyzja w razie wykonania mogłoby narazić ją na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Należy wyjaśnić także, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności może znaleźć zastosowanie jedynie w stosunku do takich aktów, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Przykładowo w postanowieniu z 28 września 2011 r. (sygn. akt II OZ 852/11) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że przez wykonanie aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie przymusu państwowego (egzekucji) do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Natomiast w postanowieniu z 10 maja 2012 r. (sygn. akt II FZ 358/12) Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy aktów zobowiązujących - ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania; aktów na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone określone obowiązki oraz aktów, na postawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony. Reasumując Sąd rozpoznając ww. wniosek obowiązany jest zbadać trzy kwestie: po pierwsze czy wskazany we wniosku akt administracji – decyzja, jest aktem podlegającym wykonaniu – czy nadaje się do wykonania. Po drugie, jeżeli decyzja nadaje się do wykonania, Sąd musi ocenić czy skarżąca w sposób przekonywujący i pełny wykazała przesłanki – okoliczności, przemawiające za koniecznością wstrzymania wykonania ww. decyzji. Po trzecie czy wymienione przesłanki istnieją i czy dają one podstawę do zastosowania tymczasowej ochrony w postępowaniu sądowoadministracyjnym, o której mowa w art. 61 p.p.s.a. Żądaniem wstrzymania wykonania została objęta decyzja, którą organ stwierdził wygaśnięcie prawa ochronnego skarżącej na znak towarowy [...] oraz oddalił sprzeciw skarżącej o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy uczestnika postępowania. Zdaniem Sądu akt ten może stać się przedmiotem wniosku o wstrzymanie, gdyż nadaje się do wykonania. Utrata prawa wyłącznego do znaku powoduje po stronie skarżącej konieczność pogodzenia się np. z faktem, że osoby trzecie korzystają z wygaszonego prawa, a contrario oddalenie jej sprzeciwy powoduje, że istnieje prawo ochronne na znak [...] i w związku z tym to ona musi się powstrzymać od jego naruszania. A zatem skarżąca mogła wnieść o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Przechodząc do samego wniosku Sąd stwierdza, że skarżąca w ogóle nie uzasadniła w nim zasadności wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w zakresie oddalenia sprzeciwu, wobec czego Sąd został pozbawiony możliwości dokonania jego merytorycznej oceny odnośnie tej kwestii i stąd też nie ma podstaw do wstrzymania zaskarżonej decyzji w tym przedmiocie. Co do zasadności wstrzymania wykonania wygaszenia jaj prawa do znaku [...] to skarżąca upatruje je po pierwsze w tym, że jest to znak znany i renomowany, a wobec tego utrata prawa wyłącznego do korzystania z niego spowoduje, że inni przedsiębiorcy będą chcieli wykorzystać ten znak w działalności konkurencyjnej wobec niej, celem nawiązania do pozycji rynkowej i rozpoznawalności tego oznaczenia. To z kolei jej zdaniem spowoduje rozwodnienie renomy jaką cieszy się wygaszony znak, na osiągnięcie której poczyniła wile starań i poniosła duże nakłady finansowe. To w jej ocenie spowoduje znaczną szkodę i trudne do odwrócenia skutki, znajdujące odzwierciedlenie w świadomości konsumentów. W odpowiedzi uczestnik postępowania stwierdził, że powyższe obawy skarżącej nie są uzasadnione, ponieważ na rynku napojów alkoholowych powszechne jest umieszczanie elementów nawiązujących do składu lub właściwości produktu - wódek [...]. Wskazał, że sam produkuje i wprowadza na rynek wódkę, w butelce której znajduje się [...]. Dodatkowo odwołał się do wyroku sądu powszechnego, w którym stwierdzono, że wprowadzając na rynek ową wódkę nie narusza praw wyłącznych skarżącej do znaku [...]. Po drugie skarżąca wskazała, że obecnie w obrocie gospodarczym wódek funkcjonuje także oznaczenie podobne do jej znaku [...], ale zarejestrowane na rzecz innego podmiotu ([...]). W jej ocenie podmiot uprawniony z tego wspólnotowego prawa, w sytuacji gdy ona z datą wsteczną utraciła ochronę na znak [...], będzie mógł przeciwstawić jej ów przedakcesyjny znak, a w konsekwencji zakazać używania wygaszonego znaku na terytorium Polski, a to może wiązać się z koniecznością wycofania przez nią z rynku detalicznego znajdujących się na nim wódek oznaczonych znakiem [...]. W tym skarżąca upatruje znaczne i poważne skutki finansowe, bowiem wartość sprzedaży wódki [...] w roku 2012 wyniosła 180.410.000 złotych, a w 2014 r. 150.138.000 złotych. Zdaniem uczestnika postępowania także ta obawa skarżącej jest nieuzasadniona, gdyż w przypadku kolizji prawa ochronnego na znak towarowy z interesami przedsiębiorcy chronionymi w oparciu o ustawę o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji prymat przyznaje się interesom chronionym w oparciu o ustawę o znakach towarowych. W jego ocenie nie jest zatem prawdopodobnym by uprawniony ze wspólnotowego znaku, którego nie używa na terytorium Polski, mógł skutecznie zakazać skarżącej wprowadzania na ten rynek produktów oznaczonych znakiem [...], tym bardziej, że skarżąca postępuje w ten sposób od kilkudziesięciu lat. Sąd stwierdza, że przedstawione przez skarżącą przesłanki nie uzasadniają wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w odniesieniu do stwierdzenia wygaśnięcia jej prawa. Bez wątpienia pozbawienie skarżącej prawa wyłącznego spowoduje po jej stronie brak możliwości przeciwstawiania go w sprawach spornych oraz konieczność godzenia się z tym, że inne podmioty będą mogły korzystać z tego prawa. Są to jednak zwykłe następstwa wykonania zaskarżonego aktu, które same w sobie - bez podania, że spowodują np. szkody finansowe w postaci utraty płynności finansowej (ale nie samej utraty części dochodów) lub poniesienie konsekwencji z tytułu niewywiązania się z zawartych umów, nie uzasadniają jeszcze żądania skarżącej. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 10 kwietnia 2014 r. (sygn. akt II GZ 160/14) podał, że "przesłanką wstrzymania wykonania decyzji jest niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, o której można mówić, jeżeli jej rozmiary wywołane wykonaniem zaskarżonego aktu administracyjnego są większe niż zwykłe skutki wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju." Zdaniem Sądu także samo stwierdzenie skarżącej, że poprzez ww. sytuację nastąpi rozwodnienie renomy jej znaku, budowanej przez lata przez nią samą i jej poprzednika, na którą poniosła duże nakłady finansowe, oraz że spowoduje to znaczną szkodę i trudne do odwrócenia skutki, znajdujące odzwierciedlenie w świadomości konsumentów nie dowodzi, że zachodzą przesłanki wskazane w art. 61 p.p.s.a. Ze sprawy wynika bowiem, że na polskim rynku alkoholi znajduje się nie tylko wódka [...] skarżącej, która konfekcjonowana jest w butelce, w której znajduje się [...]. Jak podał uczestnik postępowania on od 1995 r. wprowadza na ten sam rynek wódkę [...], która konfekcjonowana jest w ten sam sposób co wódka [...] i sąd powszechny stwierdził, że owa wódka [...] nie narusza wyłącznego prawa skarżącej. Odnośnie zaś podniesionej przez skarżącą obawy (która wydaje się nieuzasadniona z uwagi na fakty podniesione przez uczestnika postępowania), że z rynku będzie musiała wycofać wódki oznaczone znakiem [...] i w związku z tym utraci dochody z ich sprzedaży Sąd stwierdza, że skarżąca jedynie podała jakiej wielkości środki uzyskała ze sprzedaży detalicznej tej wódki w latach 2012-2014. Nie podała przy tym jednak jaki procent jej przychodu stanowią owe środki i czy ich utrata spowodowałaby zaistnienie przesłanek warunkujących zastosowanie instytucji wstrzymania w odniesieniu do skarżonej decyzji. Sama konieczność wycofania wódki, przyjmując że naprawdę by zaistniała, nie dowodzi jeszcze, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżąca jest podmiotem oferującym duży wachlarz napojów alkoholowych - nie tylko wódkę [...], stąd środki uzyskane ze sprzedaży owej wódki to nie jedyne jej dochody. W tym stanie rzeczy – skoro skarżąca nie wykazała, by wykonanie zaskarżonej decyzji wywołało niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, Sąd - na zasadzie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.