VI SAB/Wa 26/18

WyrokWSA w Warszawie2019-01-16

Skład orzekający: Danuta Szydłowska, Zdzisław Romanowski, Henryka Lewandowska - Kuraszkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze pozostawało w bezczynności w sprawie wpisu do ewidencji egzaminatorów prawa jazdy kategorii A, C i D, i czy ta bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Sąd umorzył postępowanie w części dotyczącej zobowiązania organu do wydania decyzji, ponieważ organ wydał ją przed datą orzekania. Niemniej jednak, stwierdził, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze pozostawało w bezczynności z rażącym naruszeniem prawa, biorąc pod uwagę długotrwałe zwlekanie z rozpoznaniem sprawy od 2013 roku, mimo jednoznacznych wyroków sądowych. W związku z tym, sąd wymierzył organowi grzywnę.
Stan faktyczny
Skarżący K.R. wniósł skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w W. w sprawie wpisu do ewidencji egzaminatorów prawa jazdy kategorii A, C i D. Skarżący wskazał na wieloletnie zwlekanie organu z rozpoznaniem sprawy, mimo wcześniejszych wyroków sądowych uchylających decyzje SKO i oddalających skargę kasacyjną organu. SKO w odpowiedzi wniosło o oddalenie skargi, kwestionując właściwość organu do rozpoznania sprawy w pierwszej instancji oraz wskazując na złożoność stanu faktycznego i oczekiwanie na rozstrzygnięcia sądowe. Ostatecznie organ poinformował o wydaniu decyzji w czerwcu 2018 r.
Rozstrzygnięcie
1. umarza postępowanie; 2. stwierdza, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. pozostawało w bezczynności oraz bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. wymierza Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w W. grzywnę w wysokości 1000 złotych; 4. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego K. R. kwotę 597 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędzia WSA Henryka Lewandowska - Kuraszkiewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 16 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi K. R. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w sprawie wpisu do ewidencji egzaminatorów w zakresie prawa jazdy kategorii A, C i D 1. umarza postępowanie; 2. stwierdza, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. pozostawało w bezczynności oraz bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. wymierza Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w W. grzywnę w wysokości 1000 (jeden tysiąc) złotych; 4. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego K. R. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. K.R. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie w sprawie wniosku o wpisanie do ewidencji egzaminatorów dla osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii A, C i D żądając: 1. zobowiązania Samorządowego Kolegium Odwoławczego do wydania decyzji we wskazanej sprawie w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. wymierzenia Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w W. grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 praw a o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; 3. zasądzenia od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżący wyjaśnił, że pismem z dnia 18.12.2017 roku ponownie wniósł o wpisanie do ewidencji egzaminatorów dla osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii A. C i D powołując się na wydane w niniejszej sprawie orzeczenia sądowe, tj. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6.07.2016 r. (uchylającego decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 29.09 2015 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Kolegium z dnia 19.03.2015 r.) oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7.03.2017 roku (oddalającego wniesioną przez organ skargę kasacyjną). Skarżący przytoczył treść art. 58 ust 1 ustawy o kierujących pojazdami oraz art. 104 ust. 1 kpa i stwierdził, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie załatwiło sprawy w terminie i nie wyznaczyło skutecznie nowego terminu rozpatrzenia sprawy, a zatem pozostaje w bezczynności. Powołując się na treść art. 12 § 1, art. 35 oraz art 36 kpa podniósł, że nawet przy hipotetycznym założeniu, że zaistniały stan faktyczny i prawny charakteryzuje się wyższym stopniem skomplikowania (co w ocenie skarżącego nie ma jednak miejsca), termin do załatwienia sprawy został przez tutejsze Kolegium dalece przekroczony. Skarżący podkreślił, że wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego oddalający złożoną przez organ skargę kasacyjną wydany został w dniu 7 03.2017 r. W konsekwencji, rozpoznanie sprawy powróciło przed Samorządowe Kolegium Odwoławcze, które zgodnie z wytycznymi Sądu, stwierdziło nieważność decyzji z dnia 24 01.2014 r. i sprawa niniejsza powróciła, w sensie proceduralnym, na etap następujący po wniesieniu odwołania od decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...].10. 2013 r., która zaskarżona została częściowo, tj. co do odmowy wpisania wnioskodawcy na listę egzaminatorów prawa jazdy kategorii A, C i D. Powyższe oznacza, że rolą Kolegium na obecnym etapie postępowania jest merytoryczne rozpoznanie sprawy pod kątem wpisania wnioskodawcy na listę egzaminatorów prawa jazdy kategorii A. C i D w terminie wynikającym z przepisu art. 35 kpa. Mając na względzie daty wydania wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz decyzji uchylającej wcześniejszą decyzję z dnia [...].01.2014 r. zakładając nawet większy stopień skomplikowania sprawy należy uznać, że termin do załatwienia sprawy upłynął z końcem miesiąca lutego 2018 roku. Skarżący mając na względzie treść art 37 § 1 kpa, w dniu 27.03.2018 r. złożył ponaglenie na bezczynność organu, wnosząc o niezwłoczne załatwienie sprawy i zarządzenie wyjaśnienia przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie. Organ nie udzielił jakiejkolwiek odpowiedzi. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie ewentualnie umorzenie postępowania. Organ stwierdził na wstępie, że skarga jest na tyle niejednoznaczna, że nie wiadomo tak naprawdę, którego postępowania dotyczy. Strona wskazuje, że skarga dotyczy wniosku o wpisanie go do ewidencji egzaminatorów dla osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii A, C i D, podczas gdy Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie jest organem właściwym do rozpoznawania tego typu spraw w I instancji. Z drugiej strony - strona powołuje się na sygnaturę SKO - [...], która dotyczy sprawy ostatecznie zakończonej przez SKO decyzją z dnia [...].06.2017 r. Z tego też względu, w ocenie Kolegium konieczne wydaje się sprecyzowanie przez stronę, co jest przedmiotem skargi na bezczynność. Niezależnie jednak od powyższego organ wskazał, że decyzją z dnia [...].10.2013 r. Marszałek Województwa [...] wpisał K. R. do ewidencji egzaminatorów w zakresie prawa jazdy kategorii E, BE, T, B1. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]01.2014 r. uchyliło w/w decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. K.R. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności tej decyzji wskazując, że złożył odwołanie od decyzji organu I instancji jedynie w jej części. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]03.2015 r. odmówiło stwierdzenia nieważności w/w decyzji. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, Samorządowa Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]09.2015 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję SKO z dnia [...]03.2015 r.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi wniesionej przez K.R. wyrokiem z dnia 06.07.2016 r. sygn. akt: VI SA/Wa 3151/15 uchylił decyzję SKO z dnia [...]09.2015 r. i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...]03.2015 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego od powyższego wyroku (wyrok NSA z dnia 07.03.2017 r. sygn. akt: II GSK 4891/16). W związku z wyrokiem WSA z dnia 06.07.2016 r. sygn. akt: VI SA/Wa 3151/15, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] 06.2017 r. stwierdziło nieważność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...]01.2014 r. o uchyleniu w całości decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...]10.2013 r. o wpisie do ewidencji egzaminatorów i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Oznacza to, że do rozpoznania pozostawało odwołanie K. K. od decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...].10.2013 r. nr [...] o wpisie do ewidencji egzaminatorów w zakresie prawa jazdy B. BE. T. B1w części dotyczącej odmowy wpisu do ewidencji egzaminatorów w zakresie kategorii A, C i D które to odwołanie jest przedmiotem postępowania w sprawie [...]. Organ wskazał, że po wydaniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji z dnia [...].01,2014 r. organ I instancji decyzją z dnia [...]03.2014 r. odmówił K. K. wpisu do ewidencji egzaminatorów w zakresie prawa jazdy kategorii A, B, C, D, T i E. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]08.2014 r. utrzymało w mocy ww. decyzję organu I instancji. Wyrokiem z dnia 30.09.2015 r. sygn. akt: VI SA/Wa 835/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę strony w całości na decyzję SKO z dnia [...].08.2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 07.12.2017 r. sygn. akt: II GSK 259/16 oddalił skargę kasacyjną K. R. Wyrok NSA został doręczony do SKO w dniu 19.02.2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że oczekiwało na wydanie rozstrzygnięcia przez Naczelny Sąd Administracyjny, bowiem rozstrzygnięcie to miało istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy — w sytuacji bowiem odmiennego rozstrzygnięcia NSA niż oddalenie skargi strony (i późniejszego ew. rozstrzygnięcia WSA), otwarta pozostawałaby kwestia rozstrzygnięcia w zakresie wpisu do ewidencji egzaminatorów w zakresie kategorii A, C i D. Z tego też względu, nie można uznać, aby Kolegium pozostawiało w bezczynności, skoro konieczne było oczekiwanie na rozstrzygnięcie NSA. Ponadto, biorąc pod uwagę zawiły stan faktyczny sprawy, zapoznanie się z aktami wszystkich spraw prowadzonych przez SKO i Marszałka Województwa [...] przywołanych w niniejszym piśmie, spowodowało, że wydanie rozstrzygnięcia w sprawie, stało się możliwe dopiero w dniu [...].06.2018 r. Jednocześnie organ wskazał, że decyzją z dnia [...].06.2018 r. znak: [...], rozpatrzył przedmiotową sprawę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, przy czym w części postępowanie sądowoadministracyjne należało umorzyć, jako bezprzedmiotowe. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sprawowana przez sądy administracyjne kontrola administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a . Zgodnie z art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Powyższy wymóg został przez skarżącego zachowany. Zgodnie z art. 149 § 1 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Na wstępie należy wyraźnie zauważyć, że choć skutek stwierdzenia przez sąd administracyjny obu wskazanych powyżej odmian pasywności organu administracji, tj. zarówno bezczynności, jak i przewlekłości postępowania administracyjnego, jest - na gruncie art. 149 § 1 zd. pierwsze p.p.s.a. - ten sam, o tyle zachodzi jednocześnie zasadnicza różnica pomiędzy pojęciem "bezczynności" organu administracji publicznej a "przewlekłości" prowadzonego przez ten organ postępowania. Decydując się na wprowadzenie do ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w szczególności do treści art. 149 p.p.s.a. oraz art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a, pojęcia "przewlekłości postępowania", ustawodawca - ani w tej ustawie ani w Kodeksie postępowania administracyjnego (art. 37 k.p.a.) nie wprowadził definicji tego pojęcia, ani też nie dał żadnych wskazówek, co do rozróżnienia znaczenia terminu "przewlekłość" od znaczenia terminu "bezczynność". Kwestia znaczenia oraz różnic obu pojęć, po wejściu w życie ustawy zmieniającej, została wstępnie omówiona w piśmiennictwie. Jak wskazuje J. P. Tarno w Komentarzu do ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności nie tylko w przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 k.p.a., ale także wówczas, gdy nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. Z kolei, odnosząc się do pojęcia przewlekłości postępowania, J. P. Tarno wskazał, że przedmiotem skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania jest podejmowanie przez organ w toku postępowania czynności zbędnych lub wykonywanie czynności pozornych, a także powstrzymywanie się od podejmowania czynności niezbędnych do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, co w konsekwencji prowadzi do nieracjonalnego przedłużenia terminu jej załatwienia (vide: J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, s. 44). Z kolei, w komentarzu pod redakcją profesorów R. Hausera i M. Wierzbowskiego, wyrażono pogląd, że stan "bezczynności organu" od "przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ" różni się tym, iż o ile w pierwszym przypadku dochodzi do przekroczenia terminu załatwienia sprawy poprzez to, iż organ zasadniczo nie podejmuje żadnych istotnych czynności zmierzających do rozstrzygnięcia sprawy, o tyle w drugim przypadku - organ nie podejmuje skutecznych działań na podstawie przepisów k.p.a., przez co nie dochodzi do wydania rozstrzygnięcia. W związku z powyższym, autorzy komentarza stwierdzają, że jeżeli w toku postępowania administracyjnego organ podejmuje czynności mające na celu dokładne rozpoznanie sprawy w niezbędnym zakresie, to choć nie wydał w przewidzianym terminie decyzji administracyjnej, nie można mu zarzucić bezczynności. Z kolei w przypadku stanu przewlekłości postępowania czynności organu można również uważać za "pozorowane", w tym sensie, iż organ przeprowadza czynności nieistotne dla sprawy lub mnoży czynności postępowania dowodowego, pozostając w sprzeczności z koniecznością zachowania wymogu ekonomiki postępowania administracyjnego. W świetle powyższego trafny wydaje się pogląd wyrażony w wyroku NSA z 20 lipca 1999 r., I SAB 60/99 (vide: OSP 2000, z. 6, poz. 87, z glosą J. Zimmermanna), w którym sformułowano tezę, iż: "Organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 k.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji". Jak stanowi § 2 Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. W świetle powołanego przepisu, skarga ma na celu doprowadzenie do wydania przez organ administracji oczekiwanego przez stronę aktu lub podjęcia określonej czynności. Skarga taka wnoszona jest wówczas, gdy organ wprawdzie prowadzi postępowanie, ale – mimo ustawowego obowiązku – nie kończy go wydaniem stosownego aktu ani nie podejmuje właściwej czynności, której domaga się strona (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, publ. LEX nr 148427 i nr 148280). Dla stwierdzenia bezczynności organu w zakresie niewydania stosownego aktu lub niepodjęcia czynności nie ma znaczenia fakt, z jakich powodów organ zwleka z realizacją wniosku, a w szczególności, czy zwłoka spowodowana jest zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu. Istotne bowiem jest, że organ dopuszcza się zwłoki w rozpatrzeniu wniosku, a jego procedowanie wydłuża czas oczekiwania przez stronę na rozstrzygnięcie sprawy. Natomiast okoliczności, które powodują zwłokę organu oraz jego działania w toku rozpoznawania sprawy (jak też zaniechania) oraz stopień przekroczenia terminów, wpływają na ocenę zasadności skargi na bezczynność w tym sensie, że Sąd zobowiązany jest je ocenić przy jednoczesnym stwierdzeniu, czy istniejąca bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa czy też nie. Zgodnie z art.35 kpa § 1. Organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. § 2. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. § 3. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. § 4. Przepisy szczególne mogą określać inne terminy niż określone w § 3. § 5. Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu. Jak wynika z treści art. 35 § 1 i 3 k.p.a. załatwienie sprawy powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki natomiast załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Z powyższego wynika, iż stopień skomplikowania sprawy determinuj czas i termin jej załatwienia. Zgodnie z art. 36 k.p.a. organ obowiązany jest zawiadomić stronę o każdym przypadku niezałatwienia sprawy we właściwym terminie, podając przyczynę i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Zawiadomienie określone treścią art. 36 § 1 k.p.a. składa się z dwóch elementów. Pierwszy ma charakter informacyjny drugi wskazuje termin załatwienia sprawy. Z treści wskazanego przepisu nie wynika natomiast obowiązek organu do wskazania przyczyny niedotrzymania terminu lub też obowiązek wyjaśnienia stronie konkretnie jaki materiał dowodowy organ zamierza jeszcze zgromadzić w toku postępowania czy tez jakie czynności zamierza podjąć dla dokładnego wyjaśnienia sprawy. Jak wynika z treści powołanych przepisów nie ma również przeszkód prawnych do wielokrotnego przedłużania terminu załatwienia sprawy, jeśli jest to usprawiedliwione okolicznościami sprawy. Obowiązek niezwłocznego załatwienia sprawy nie może naruszać obowiązków spoczywających na organie z mocy innych przepisów, w szczególności wynikających z art. 7, art. 9 i art. 77 k.p.a. (vide: wyrok WSA w Warszawie z 21 kwietnia 2005 r., VII SAB/Wa 3/05, LEX nr 169400). Niezwłocznemu załatwieniu podlegają sprawy, których stan faktyczny i prawny może być od razu wiarygodnie ustalony przy wszczęciu postępowania na podstawie istniejącego materiału dowodowego. Materiał dowodowy tworzą bowiem dowody dostarczone przez stronę wraz z żądaniem wszczęcia postępowania, fakty notoryjne (notoria powszechne lub urzędowe), które stosownie do art. 77 § 4 nie wymagają dowodu (jedynie notoria urzędowe należy zakomunikować stronie) oraz dane z ewidencji, rejestrów i z innych materiałów gromadzonych z urzędu przez organ administracyjny. W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł skargę wyłącznie na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] domagając się zobowiązania do wydania decyzji sprawie wpisania go do ewidencji egzaminatorów dla osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii A, C i D w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy Należy zgodzić się z Samorządowym Kolegium Odwoławczym, że nie jest organem właściwym w I instancji do rozpoznania wniosku skarżącego o wpisanie go do ewidencji egzaminatorów dla osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii A, C i D. Tym niemniej Sąd uznał, że skarżący, mimo tak sformułowanego żądania, domaga się w istocie rozpoznania odwołania od decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...]10.2013 r. nr [...] o wpisie do ewidencji egzaminatorów w zakresie prawa jazdy B. BE. T. B1w części dotyczącej odmowy wpisu do ewidencji egzaminatorów w zakresie kategorii A, C i D . Odnosząc się do stawianego skargą zarzutu bezczynności, wyjaśnić jeszcze należy, że nakazanie organowi określonego działania, w rozumieniu art. 149 § 1 p.p.s.a., jest możliwe jedynie wówczas, gdy organ administracji publicznej, nie zakończył toczącej się przed nim sprawy. Nie można bowiem zobowiązać organu do dokonania czynności, która została w momencie orzekania już dokonana, nawet jeśli przekroczony został przez organ termin przewidziany do jej dokonania. Przy ocenie zasadności skargi na bezczynność decydujący jest bowiem stan z momentu orzekania przez sąd administracyjny i fakt dokonania czynności do tego momentu (por. uchwała składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08, opubl.: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Przedstawione wyżej sposoby rozstrzygnięć w sprawie ze skargi na bezczynność są uwarunkowane specyfiką postępowania, w którym - odmiennie niż w postępowaniu ze skargi na działanie organu - sąd uwzględnia stan faktyczny z daty wyrokowania. Z akt sprawy wynika, że że decyzją z dnia [...]06.2018 r. znak: [...], organ rozpatrzył przedmiotową sprawę. Mając na uwadze powyższe stwierdzić zatem należy, że brak było podstaw by zgodnie z treścią art. 149 § 1 p.p.s.a. zobowiązywać organ do załatwienia sprawy w określonym terminie, poprzez wydanie aktu administracyjnego, bowiem w dacie orzekania akt ten został wydany. W tej sytuacji Sąd umorzył, w pkt I wyroku, postępowanie sądowe w zakresie bezczynności organu, o czym orzekł na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Powyższe nie stanowi jednak przesłanki do stwierdzenia bezprzedmiotowości postępowania, a także nie zwalnia sądu z oceny, czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd, po dokonaniu analizy akt administracyjnych doszedł do przekonania, że bezczynności organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Jak wskazuje się w orzecznictwie, w celu ustalenia, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić przekroczenie przez organ terminów ustawowych obowiązków, które musi być znaczne i niezaprzeczalne, pozbawione racjonalnego (prawnego) uzasadnienia, powiązane z niezastosowaniem trybu informowania strony o powodach niezałatwienia sprawy w terminie oraz wyznaczeniem nowego terminu rozpatrzenia sprawy, jak też przy braku okoliczności wyłączających możliwość przypisania organowi zawinienia za bezczynność (vide np. wyroki NSA z dnia 11 września 2017 r., II FSK 1365/17 oraz z dnia 7 czerwca 2017 r., II OSK 1810/16, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zdaniem składu orzekającego, powyższe przesłanki wystąpiły w sprawie niniejszej. Mając na uwadze przepis art. 35 § 1-3 k.p.a. i - co do zasady - obowiązek organu niezwłocznego załatwienia sprawy, nie później niż w ciągu miesiąca, sformułować należy dezaprobującą ocenę niepodjęcia przez organ żadnych czynności celem załatwienia niniejszej sprawy. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie o sygn. akt II GSK 259/16, na który organ powołał się wywodząc, że nie pozostawał w bezczynności zapadł w dniu 7 grudnia 2017 r. W ocenie Sądu treść orzeczenia NSA, w kontekście niniejszej sprawy, która w rzeczy samej toczy się od 2013 r., była na tyle czytelna i jednoznaczna w swej wymowie, że organ bez trudu mógł podjąć właściwe działania w sprawie. Tymczasem organ wydał rozstrzygnięcie dopiero w dniu [..] czerwca 2018 r. Nie ulega zatem wątpliwości, że do tego dnia pozostawał w bezczynności. Bezspornym jest, więc, że załatwienie sprawy nastąpiło z naruszenie art. 35 w zw. z art. 12 k.p.a. Obowiązkiem Sądu było zatem wydanie rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.,(pkt II sentencji wyroku). W orzecznictwie sądowym, które skład orzekający w pełni podziela wskazuje się, że rażącym naruszeniem będzie stan, w którym wyraźnie, ewidentnie, bezdyskusyjnie i drastycznie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Ponadto, akcentuje się, że kwalifikacja naruszenia jako rażącego musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako "zwykłe" naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, ale musi być ono znaczne i niezaprzeczalne oraz pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12; postanowienie NSA z 27 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 468/13 oraz wyroki WSA: we Wrocławiu z 10 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SAB/Wr 14/14; w Poznaniu z 11 października 2013 r., sygn. akt II SAB/Po 69/13; w Szczecinie z 16 maja 2013 r., sygn. akt II SAB/Sz 34/13 www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Okoliczności przesądzające o rażącym charakterze bezczynności uzasadniają nałożenie grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. Jest ona dodatkowym środkiem dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w nagannych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, gdy oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona zamierzonego lub nieuzasadnionego racjonalnie lub prawnie unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa (vide wyrok NSA w sprawie II OSK 1810/16). Zdaniem składu orzekającego w sprawie niniejszej powyższe okoliczności wystąpiły a orzeczona grzywna w kwocie 1000 zł spełni rolę proporcjonalnej represji za niezgodne z prawem działanie i jest wystarczającym środkiem dyscyplinującym. O kosztach postępowania orzeczono w punkcie IV wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 powołanej ustawy p.p.s.a. Rozpatrzenie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło