VII SA/Wa 108/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Groński, , Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka ( spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Piątek-Macugowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi D. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...]października 2013 r. znak [...] w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji skargę oddala Starosta [...] decyzją z dnia [...]maja 2013 r., nr [...], na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2012 r. poz. 1137), skierował D. B. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji (egzamin teoretyczny i praktyczny) w zakresie prawa jazdy kat. B. Podstawę faktyczną do wydania decyzji stanowił wniosek Komendy Policji w [...]z dnia 4 lutego 2013 r., w związku z uzyskaniem przez D. B. 25 punktów karnych za naruszenia przepisów ruchu drogowego w okresie od dnia 6 sierpnia 2011 r. do dnia 2 sierpnia 2012 r. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł D. B., podnosząc, iż we wniosku podsumowano punkty karne między innymi z kolizji drogowej z dnia 2 sierpnia 2012 r. Sprawa zaś kolizji została rozpatrzona wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego dla [...]z dnia [...] listopada 2013 r. [...] Wydział Karny, sygn. akt [...], w którym orzeczono grzywnę w wysokości 500 złotych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] października 2013 r., znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 127 § 2 w związku z art. 17 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267), art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o Samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2001 r. nr 79, poz. 856 ze zm) oraz art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy Prawo o ruchu drogowym, po rozpatrzeniu odwołania D. B., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy przywołał treść art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz stwierdził, że D. B. podlega hipotezie i dyspozycji cytowanego przepisu. Zauważył, iż z wniosku Komendanta Policji o sprawdzenie kwalifikacji wynika, iż skarżący w okresie od dnia 6 sierpnia 2011 r. do dnia 2 sierpnia 2012 r. dopuścił się naruszenia przepisów ruchu drogowego, polegającego na znacznym przekroczeniu prędkości o dwukrotnym spowodowaniu zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego, czego skutkiem były kolizje drogowe. Za wymienione wykroczenia, D. B. otrzymał łącznie 25 punktów karnych. W zaistniałej sytuacji, zgodnie z literalnym brzmieniem powyższego przepisu, organ I instancji obowiązany był wydać zaskarżoną decyzję. Organ dodał, iż samo skierowanie na egzamin nie przesądza, czy kierowca, nie posiada kwalifikacji do bezpiecznego prowadzenia pojazdów mechanicznych lub nie zna przepisów ruchu drogowego. Dopiero nie przystąpienie do egzaminu, bądź ukończenie go z wynikiem negatywnym, będzie skutkować cofnięciem uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi. Organ odwoławczy nie zgodził się z argumentacją skarżącego, iż punkty karne otrzymane za kolizję z dnia 2 sierpnia 2012 r. nie powinny zostać naliczone, gdyż został ukarany wyrokiem Sądu Rejonowego grzywną. Wskazał, iż nałożona na D. B. kara grzywny za spowodowanie zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym podlega regulacji prawno karnej. Natomiast wniosek kierujący na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do prowadzenia pojazdów, podlega rygorowi prawa administracyjnego i jest stosowany w przypadku sumy wykroczeń drogowych i uzyskanej w związku z nimi liczby 24 punktów karnych. Kara grzywny jest skierowana bezpośrednio w kierującego i stanowi karę za konkretne wykroczenie. Natomiast skierowanie na ponowny egzamin praktyczny i teoretyczny, nie ma na celu zastosowania wobec kierującego kolejnych represji, tym razem w trybie prawa administracyjnego, ale zapewnienie bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Organ podniósł, iż celem ponownego sprawdzenia kwalifikacji jest wykluczenie wątpliwości, odnośnie umiejętności kierującego i znajomości przepisów obowiązujących osoby, które poruszają się pojazdami mechanicznymi, bądź też potwierdzenie, iż istnieją czynniki, które wykluczają dalszy udział strony w ruchu drogowym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] powołało się przy tym na pogląd zaprezentowany w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 29 stycznia 2009 r., sygn. akt II SA/Ol 878/08, Lex nr 531118, zgodnie z którym "Obowiązek skierowania na badania psychologiczne ma charakter obligatoryjny i nie ma od niego wyjątku. Okoliczności uzasadniające odstąpienie od skierowania na badania psychologiczne nie będzie stanowiło subiektywne odczucie osoby skierowanej na badanie o braku takiej potrzeby. (...). Ukaranie sprawcy wykroczenia drogowego przez sąd karą grzywny w żadnym wypadku nie może skutkować niemożnością wpisania mu odpowiedniej liczby punktów karnych". Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]z dnia [...]października 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył D. B., wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż nie otrzymał do wiadomości wniosku Komendy Policji w [...] z dnia 4 lutego 2013 r. Wskazał także na wyrok nakazowy Sądu Rejonowego [...] z dnia [...]listopada 2013 r. [...] Wydział Karny, sygn. akt [...], którym orzeczono grzywnę w wysokości 500 złotych oraz stwierdził, iż brak jest podstaw prawnych do naliczenia punktów karnych jako dodatkowej kary poza prawomocnym orzeczeniem Sądu. D. B. zaznaczył, iż w dniu 11 grudnia 2012 r. odbył szkolenie, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Odbyte więc szkolenie oraz bezkolizyjne, nienaruszające przepisów kodeksu ruchu drogowego korzystanie i poruszanie się pojazdami ponad rok, w jego ocenie, nie podlega hipotezie art. 114 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Skarżący przywołał również wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 14 marca 2012 r., sygn. akt II SA/GL 26/12, w którym zawarto stwierdzenie, że "skoro przepis art. 130 ust. 3 u.p.r.d. określa kategorycznie jako zasadę, że odbycie określonego szkolenia powoduje zmniejszenie ilości punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego i wskazuje na jeden wyjątek - dotyczący kierowcy o stażu liczonym od daty uzyskania prawa jazdy krótszym niż 1 rok, to uznać należy, że wprowadzenie jakiegokolwiek innego wyjątku od powyższej zasady wymagałoby istnienia przepisu szczególnego rangi ustawowej, ewentualnie przepisu rozporządzenia wydanego na podstawie należytej delegacji ustawowej. Norma wynikająca z przepisu podustawowego, jakim jest § 8 ust. 6 rozporządzenia MSWiA tymczasem poszerza zakres wyłączenia określony powołanym wyżej unormowaniem rangi ustawowej. W ocenie Sądu przepis § 8 ust. 6 rozporządzenia MSWiA został także wydany z przekroczeniem upoważnienia ustawowego wynikającego z art. 130 ust. 4 pkt 5 u.p.r.d. Powołany przepis ustawy zezwala bowiem jedynie na określenie w rozporządzeniu wykonawczym liczby punktów odejmowanych z tytułu odbytego szkolenia, a nie określania okoliczności, w jakich odbycie takiego szkolenia nie może skutkować zmniejszeniem liczby uzyskanych punktów". W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwana dalej p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, zgodnie z którym kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty, na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 Prawo o ruchu drogowym. Ostatnio wymieniony przepis stanowi zaś, że Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji. Punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się, zgodnie z art. 130 ust. 2 ustawy, po upływie 1 roku od dnia naruszenia, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty (w przypadku kierowców, o których mowa w art. 140 ust. 1 pkt 3 ustawy, tj. kierowców w okresie 1 roku od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy – 20 punktów). Wprowadzenie do porządku prawnego systemu punktowego za naruszenia przepisów ruchu drogowego miało na celu zdyscyplinowanie i wdrażanie kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów ruchu drogowego oraz zapobieganie wielokrotnemu naruszaniu tych przepisów. Przekroczenie przez kierującego pojazdem 24 punktów w ciągu 1 roku od dnia pierwszego naruszenia powoduje określone konsekwencje. W takim przypadku kierujący pojazdem winien liczyć się z zatrzymaniem prawa jazdy (art. 138 ust. 1 w związku z art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. b), skierowaniem na badania psychologiczne ( art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b) oraz – jak w rozpoznawanej sprawie – skierowaniem na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji ( art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b). Sąd podziela stanowisko organu, iż w niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że D. B. podlegał hipotezie i dyspozycji przepisu art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy Prawo o ruchu drogowym. Z akt przedmiotowej sprawy bezspornie wynika, iż Komendant Policji pismem z dnia 4 lutego 2013 r. skierował do Starosty [...] wniosek o sprawdzenie kwalifikacji skarżącego do kierowania pojazdem w ramach posiadania przez niego uprawnień, wskazując na 3 przypadki naruszenia przez niego przepisów ruchu drogowego w okresie od 6 sierpnia 2011 r. do 2 sierpnia 2012 r., za które uzyskał 25 punktów karnych, co oznacza przekroczenie dozwolonego limitu punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Wniosek ten odpowiada wymogom określonym w załączniku nr 7 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz.U. z 2012 r. poz. 488). Jako taki stanowi więc podstawę do wydania decyzji w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, w oparciu o art. art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym. Zaznaczyć należy, iż decyzja wydawana na tej podstawie ma charakter rozstrzygnięcia związanego, co oznacza, że organ kierujący nie ma uprawnienia do rozważania celowości skierowania na sprawdzenie kwalifikacji ze względu na okoliczność otrzymania punktów karnych. Organ w tym przypadku miał więc obowiązek, a nie tylko prawo, skierować skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie posiadanego prawa jazdy. Stwierdzić wobec tego należy, że zaskarżona decyzja wydana została zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Skarżący brak podstaw do skierowania go na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji upatruje w tym, iż za kolizję drogową z dnia 2 sierpnia 2012 r. został skazany wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego [...]w [...]Wydział Karny z dnia [...] listopada 2012 r., sygn. akt [...], na karę grzywny w wysokości 500 złotych, a więc punkty karne za tę kolizję nie powinny zostać naliczone. W tym kontekście wskazać należy na regulację prawną, wydaną na podstawie art. 130 ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, tj. wyżej powołane rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego. § 4 ust. 1 Rozporządzenia stanowi, że wpisu ostatecznego do ewidencji dokonuje się, jeżeli naruszenie zostało stwierdzone prawomocnym: wyrokiem sądu, postanowieniem sądu o warunkowym umorzeniu postępowania, mandatem karnym albo orzeczeniem organu orzekającego w sprawie o naruszenie w postępowaniu dyscyplinarnym. Przed wydaniem rozstrzygnięcia, o którym mowa w ust. 1, do ewidencji wprowadza się, niezwłocznie po ujawnieniu naruszenia, wpis tymczasowy. Wpis tymczasowy zawiera informację o liczbie punktów, które zostaną ostatecznie przypisane w przypadku potwierdzenia naruszenia tym rozstrzygnięciem (ust. 2 § 4 Rozporządzenia). Stwierdzić zatem należy, iż punktowaniu podlega każde stwierdzone przez Policję naruszenie przepisów ruchu drogowego, bez względu na ich potwierdzenie przez sąd lub inny uprawniony organ. Zauważyć także należy, iż katalog kar i środków karnych, jakie może wymierzyć sąd powszechny za stwierdzone wykroczenie, unormowany jest w ustawie z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń (Dz.U. z 2013 r., poz. 482, zwany dalej k.w.). Zgodnie z art. 18 k.w. karami są: 1) areszt, 2) ograniczenie wolności, 3) grzywna, 4) nagana. Środkami karnymi są zaś: 1) zakaz prowadzenia pojazdów, 2) przepadek przedmiotów, 3) nawiązka, 4) obowiązek naprawienia szkody, 5) podanie orzeczenia o ukaraniu do publicznej wiadomości w szczególny sposób, 6) inne środki karne określone przez (szczególną) ustawę (art. 28 § 1 k.w.). W przypadku uznania obwinionego za winnego popełnienia zarzuconego mu wykroczenia sąd może wymierzyć mu jedną w ww. kar i środków karnych. Nie jest natomiast władny orzekać o nałożeniu punktów karnych za stwierdzone wykroczenie. Jak wyżej zaznaczono, punktowaniu podlega każde stwierdzone przez Policję naruszenie przepisów ruchu drogowego, bez względu na ich potwierdzenie przez sąd lub inny uprawniony organ. Do czasu zakończenia wyrokiem sądu postępowania, punkty te są w stanie niejako "zawieszenia". Fakt zaś wydania wyroku skazującego powoduje, że wpis tymczasowy, staje się wpisem ostatecznym. Jedynie w przypadku wydania wyroku uniewinniającego, brak byłoby podstaw do naliczenia określonej za wykroczenie liczby punktów karnych. Ukaranie sprawcy wykroczenia drogowego przez sąd karą grzywny w żadnym przypadku nie może skutkować niemożnością wpisania mu odpowiedniej liczby punktów karnych (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 29 stycznia 2009 r., sygn. akt II SA/Ol 878/08, Lex nr 531118). Słusznie organ odwoławczy wskazał, iż nałożona na D. B. kara grzywny za spowodowanie zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym podlega regulacji prawno-karnej. Natomiast wniosek kierujący na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do prowadzenia pojazdów, podlega rygorowi prawa administracyjnego i jest stosowany w przypadku sumy wykroczeń drogowych i uzyskanej w związku z nimi liczby 24 punktów karnych. Kara grzywny jest skierowana bezpośrednio w kierującego i stanowi karę za konkretne wykroczenie. Natomiast skierowanie na ponowny egzamin praktyczny i teoretyczny, nie ma na celu zastosowania wobec kierującego kolejnych represji, tym razem w trybie prawa administracyjnego, ale zapewnienie bezpieczeństwa w ruchu drogowym, wynika wprost z przepisów. Zaznaczyć należy, iż ustawa Prawo o ruchu drogowym w art. 130 ust. 3 dopuszcza możliwość uczestniczenia kierowcy wpisanego do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego w szkoleniu na własny koszt, którego odbycie spowoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Zestawienie tego przepisu z treścią ust. 2 uprawnia zaś do przyjęcia, że odbycie przez kierowcę szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego, jeśli szkolenie kierowca odbył już po przekroczeniu liczby 24 punktów wpisanych do ewidencji, o której mowa w art. 130 ust. 1 ustawy. Regulację taką zawiera § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego wskazując, że odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i podlegających wpisowi tymczasowemu przekroczyła lub przekroczyłaby 24. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto, że nie jest dopuszczalne zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, na skutek uczestnictwa w szkoleniu, w sytuacji, gdy odbycie szkolenia nastąpiło już po przekroczeniu 24 punktów, wpisanych do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt I OSK 275/10, Lex nr 745196, z dnia 22 marca 2011 r., sygn. akt I OSK 723/10 – Lex nr 990279, z dnia 13 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1721/10, Lex nr 1069603, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 4 kwietnia 2014 r., sygn. akt III SA/Łd 151/14). Z uwagi na powyższe, Sąd nie podziel poglądu przedstawionego w powołanym przez skarżącego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 14 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Gl 26/12. Pogląd ten nie jest zresztą powszechnie w orzecznictwie akceptowany. W ocenie Sądu, niezasadna jest zatem argumentacja skarżącego, że w niniejszej sprawie, powinna być wzięta pod uwagę okoliczność, że w dniu 11 grudnia 2012 r. odbył on szkolenie, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Jedynie odbycie szkolenia przed uzyskaniem 24 punktów wpisanych do ewidencji stanowiłoby podstawę do zmniejszenia posiadanej liczby punktów. Ponadto, nie zasługuje na uwzględnienie zarzut, iż skarżący nie otrzymał do wiadomości wniosku Komendanta Policji z dnia 4 lutego 2013 r. W żadnej to bowiem mierze nie wpływa na sytuację prawną skarżącego, ani zasadność podjętego przez organ rozstrzygnięcia. Podnieść także należy, że powołane rozporządzenie z dnia 25 kwietnia 2012 r. w § 9 daje możliwość osobie zainteresowanej uzyskania od Policji ustnej informacji lub zaświadczenia o wpisach w ewidencji, ostatecznych i tymczasowych, dotyczących punktów odpowiadających dokonanym przez siebie naruszeniom. Informacji udziela się lub zaświadczenie wydaje się w każdej jednostce organizacyjnej Policji posiadającej odpowiednie możliwości techniczne. W sytuacji gdy skarżący miał świadomość, że popełnił już kilka wykroczeń, za które otrzymał punkty karne, wykazując dbałość o swoje interesy, powinien ewentualnie wcześniej wystąpić do Policji o udzielnie stosownej informacji i odbyć szkolenie w celu redukcji naliczonych punktów karnych. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę jako nieuzasadnioną oddalił.