VII SA/Wa 1377/18

WyrokWSA w Warszawie2019-02-15

Skład orzekający: Włodzimierz Kowalczyk, Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, Marta Kołtun - Kulik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba, której nieruchomość stanowi faktyczny dojazd do działki objętej pozwoleniem na budowę, ale nie jest objęta projektem zagospodarowania terenu i nie znajduje się w odległościach określonych przepisami odległościowymi, posiada interes prawny do żądania stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że brak jest podstaw do uwzględnienia skargi. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, czy skarżący posiadał przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji. Sąd stwierdził, że skarżący nie wykazał posiadania interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. w związku z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, ponieważ jego nieruchomość nie znajdowała się w obszarze oddziaływania obiektu budowlanego. W związku z tym postępowanie stało się bezprzedmiotowe, a decyzja organu II instancji o umorzeniu postępowania była prawidłowa.
Stan faktyczny
C. F. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy z 1991 r. zatwierdzającej pozwolenie na budowę budynku letniskowego, argumentując, że jego zgoda jako właściciela działki nr [...] na przejazd przez jego nieruchomość nie została wyrażona. Wojewoda stwierdził naruszenie prawa, ale odmówił stwierdzenia nieważności z uwagi na upływ czasu. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (GINB) uchylił decyzję Wojewody i umorzył postępowanie, uznając, że C. F. nie jest stroną w sprawie, ponieważ jego działki nie znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji. C. F. zaskarżył decyzję GINB, podnosząc zarzuty naruszenia art. 28 k.p.a. i art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, Sędzia WSA Marta Kołtun - Kulik, Protokolant sekr. sąd. Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2019 r. sprawy ze skargi C. F. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2018 r. znak: [...] w przedmiocie uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] marca 2018 r., znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania C. F. od decyzji Wojewody [...] z [...] listopada 2017 r., znak: [...], stwierdzającej, że decyzja Wójta Gminy [...] z [...] kwietnia 1991 r., znak [...], została wydana z naruszeniem prawa, lecz odmawiającej stwierdzenia jej nieważności z uwagi na znaczny upływ czasu, - uchylił decyzję organu I instancji w całości i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji. Z akt sprawy wynika, że Wójt Gminy [...] decyzją z [...] kwietnia 1991 r., znak: [...], zatwierdził plan realizacyjny i udzielił M. i S. R., pozwolenia na budowę budynku letniskowego na działce nr ewid. [...] w [...]. Pismem z [...] marca 2016 r. C. F. wniósł o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Wójta Gminy [...] z [...] kwietnia 1991 r., znak: [...], ponieważ nie wyraził zgody, jako właściciel działki nr [...], na przejazd przez jego nieruchomość do działki objętej inwestycją. Wojewoda [...] decyzją z [...] listopada 2017 r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i art. 156 § 2 w związku z art. 158 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r. poz. 1257), dalej k.p.a., oraz art. 82 ust. 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r. poz. 1332), po wszczęciu postępowania na wniosek C. F., stwierdził, że decyzja Wójta Gminy [...] z [...] kwietnia 1991 r., znak: [...], zatwierdzająca plan realizacyjny i udzielająca M. i S. R., pozwolenia na budowę budynku letniskowego na działce nr ewid. [...] w [...], została wydana z naruszeniem prawa, lecz odmówił stwierdzenia jej nieważności z uwagi na znaczy upływ czasu. W uzasadnieniu ww. decyzji z [...] listopada 2017 r. Wojewoda [...] podał, że w aktach sprawy brak jest dokumentów potwierdzających prawo przejazdu właścicieli działki nr [...] przez działki należące do osób prywatnych włączonych do ul. [...], w tym i zgody C. F. właściciela dz. nr [...] zajętej częściowo pod drogę wewnętrzną ul. [...]. Wobec powyższego organ I instancji stwierdził, że działka nr [...] nie posiada prawnie uregulowanego dostępu do drogi publicznej ul. [...] (np. służebność drogi, zgody wszystkich właścicieli na przejazd), a tym samym nie spełnia warunku określonego w § 14 ww. rozporządzenia, co stanowi rażące naruszenie art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w zw. z § 14 ust. 1 ww. rozporządzenia. Od powyższej decyzji Wojewody [...] z [...] listopada 2017 r., znak: [...], odwołanie wniósł w terminie C. F. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] marca 2018 r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., po rozpatrzeniu ww. odwołania, uchylił decyzję Wojewody [...] z [...] listopada 2017 r., znak: [...], w całości i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ II instancji podał, że stosownie do art. 28 k.p.a., stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Pojęcie interesu prawnego, na którym oparta jest legitymacja procesowa strony w postępowaniu administracyjnym, należy ustalać według norm prawa materialnego, natomiast mieć interes prawny oznacza tyle, co ustalić powszechnie obowiązujący przepis prawa, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu w związku z zamiarem zaspokojenia jakieś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby (por. wyrok NSA z 12 lipca 2007 r., sygn. akt I OSK 1559/06). Od tak rozumianego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, czyli sytuację, w której dany podmiot jest co prawda bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednak nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji (por. wyrok WSA w Warszawie z 5 grudnia 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 1550/07). W postępowaniu w sprawie dotyczącej decyzji o pozwoleniu na budowę, tak rozumiany interes prawny ustala się w oparciu o przepis art. 28 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, który, jako przepis szczególny względem przywołanego wyżej art. 28 k.p.a., ogranicza pojęcie strony w sprawach dotyczących pozwolenia na budowę do następujących osób: inwestora oraz właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Przez obszar oddziaływania obiektu budowlanego należy rozumieć, stosownie do art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy tego terenu. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 5 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OSK 598/06, podał, że sprawy o stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę są prowadzone tylko w nadzwyczajnych trybach postępowań administracyjnych, jednak nie zmienia to ich zasadniczego przedmiotu, czyli problemu udzielenia pozwolenia na budowę. Zarówno zatem w sprawie o takie pozwolenie prowadzone w zwykłym trybie, jak i trybach nadzwyczajnych krąg podmiotów uznanych za stronę powinien być identycznie ustalony na podstawie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, będącego normą szczególną w stosunku do art. 28 k.p.a. Z akt sprawy wynika, że wnioskodawca – C. F. wywodzi swój interes prawny z tytułu posiadania prawa własności działki nr ewid. [...] w [...]. Wnioskodawca jest również właścicielem działek nr ewid. [...] i [...] w [...]. Powyższe potwierdza księga wieczysta nr [...], prowadzona przez Sąd Rejonowy w [...] [...] Wydział Ksiąg Wieczystych. Jak wynika z projektu budowlanego, przedmiotem spornej inwestycji jest budowa budynku letniskowego na działce nr ewid. [...] (zob. proj. techniczny części architektoniczno budowlanej, dane ogólne str. 3). Mając na uwadze, że działki nr ewid. [...], [...], [...] (należące do C. F.) nie są objęte projektem zagospodarowania terenu (zob. projekt budowlany, plan zagospodarowania działki, rys. nr 1) nie można precyzyjnie określić, w jakiej odległości od ww. działek należących do wnioskodawcy została usytuowana sporna inwestycja. Analiza danych pochodzących z portalu www.geoportal.gov.pl. wykazała, że odległość spornej inwestycji od działki nr ewid. [...] wynosi ok. 55 m, od działki nr ewid. [...] wynosi ok. 90 m, zaś od działki nr ewid. [...] wynosi ok. 115 m. GINB stwierdził, że działki nr ewid. [...], [...], [...] (należące do C. F.), nie znajdują się w obszarze oddziaływania projektowanej inwestycji. Sporne przedsięwzięcie nie powoduje bowiem jakichkolwiek ograniczeń - które wynikałyby z obowiązujących przepisów prawa - w zakresie możliwości zagospodarowana działek nr ewid. [...], [...], [...]. Zatem, C. F. może bez przeszkód zagospodarować działki, będące jego własnością, zaś realizacja przedmiotowej inwestycji w najmniejszym nawet stopniu nie wpływa na zakres - wyznaczony przepisami prawa - dopuszczalnego zagospodarowania. Ponadto działki należące do wnioskodawcy nie znajdują się w obszarze oddziaływania projektowanego przedsięwzięcia wyznaczonym w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422). GINB wyjaśnił, że ograniczenia w możliwości zagospodarowania działek nr ewid. [...], [...], [...], w związku z realizacją spornej inwestycji, nie sposób wywieść z tego, że dojazd do działki inwestycyjnej nr ewid. [...] odbywa się po części działki nr ewid. [...], stanowiącej drogę wewnętrzną. Z pisma Urzędu Gminy [...] z [...] marca 2017 r., znak: [...] wynika, że "działka nr ewid. [...] położona w [...] /[...]/, posiada dostęp do drogi publicznej ul. [...], poprzez drogi wewnętrzne, administrowane przez Gminę [...] tj. ul. [...] oraz ul. [...] (...) w stosunku do części działki nr ewid. [...] położonej w [...] /[...]/ zajętej pod drogę ul. [...] toczy się z wniosku Gminy [...] przed Sądem Rejonowym w [...], Wydział [...] postępowanie sądowe o nabycie własności w drodze zasiedzenia (sygn. akt: [...])." Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy stwierdził, że działki nr ewid. [...], [...], [...] należące do C. F. nie znajdują się w obszarze oddziaływania spornej inwestycji, w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, a tym samym nie przysługuje mu przymiot strony, w rozumieniu art. 28 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. W rezultacie zaistniała przeszkoda prawna do prowadzenia, z wniosku C. F., postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z [...] kwietnia 1991 r., znak: [...], ze względu na brak elementu podmiotowego tego postępowania. Zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. W przypadku, gdy organ stwierdzi w trakcie postępowania, że podmiot w nim występujący nie ma przymiotu strony, powinien umorzyć postępowanie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. (por. wyrok NSA z 25 września 2008 r., sygn. akt II OSK 1058/07; wyrok WSA w Warszawie z 25 czerwca 2008 r. sygn. akt VII SA/Wa 528/08; wyrok WSA w Poznaniu z 6 lutego 2008 r., sygn. akt III SA/Po 655/07; wyrok NSA z 25 kwietnia 2006 r. sygn. akt I OSK 725/05). GINB podał, że z uwagi na formalny charakter niniejszego rozstrzygnięcia merytoryczne zarzuty wnioskodawcy dotyczące niezgodności spornej inwestycji z przepisami rozporządzenia w sprawie warunków technicznych nie mogły zostać poddane ocenie w ramach niniejszego postępowania. Wobec powyższego GINB uchylił decyzję Wojewody [...] z [...] listopada 2017 r., znak: [...], w całości i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji. Skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] marca 2018 r., znak: [...], wniósł C. F., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. Skarżący decyzji organu II instancji zarzucił naruszenie: 1) prawa materialnego, a to art. 28 k.p.a. poprzez niezastosowanie go w przedmiotowej sprawie, pomimo że decyzja wobec której wszczęto postępowanie nieważnościowe została wydana przed dniem 11 lipca 2003 r., a więc w okresie sprzed nowelizacji ustawy - Prawo budowlane, wprowadzającej pojęcie strony w sprawach dotyczących pozwoleń na budowę zgodnie z treścią art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego; 2) ewentualnie prawa materialnego, a to art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że teren objęty dojazdem do nieruchomości, na której buduje się obiekt nie wchodzi w skład obszaru oddziaływania nieruchomości i w konsekwencji przyjęcie, że skarżący nie posiada przymiotu strony w przedmiotowej sprawie. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że skoro decyzja jest sprzed daty wejścia w życie nowelizacji Prawa budowlanego, wprowadzającej zawężone pojęcie strony, tj. art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, a obowiązującej od dnia 11 lipca 2003 r., to ustalenie, czy skarżącemu przysługuje przymiot strony winno być oparte na treści art. 28 k.p.a. Skarżący podniósł, że toczące się postępowanie w przedmiocie zasiedzenia części nieruchomości skarżącego o nr [...], po której wytyczono dojazd z drogi publicznej do działki na której zgodnie z wydanym pozwoleniem na budowę miał powstać budynek nie ma znaczenia w sprawie, ponieważ w momencie wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę, organ administracji nie dysponował tytułem prawnym do tej działki nr [...]. Zatem nieruchomość inwestora posiadała dostęp do drogi publicznej poprzez nieruchomość skarżącego, a w konsekwencji oznacza, to że w świetle treści art. 28 k.p.a. skarżącemu przysługuje status strony w postępowaniu unieważniającym. Dalej podniesiono, że działka [...] nie jest drogą publiczną, lecz działką, na której położony jest budynek skarżącego, przy czym przejazd pojazdów po tej nieruchomości stanowi niebezpieczeństwo zarówno dla skarżącego jak i jego rodziny, jak również stojącego na działce [...] domu mieszkalnego. Zaś skarżący nie wyrażał zgody aby dojazd do domów przy ul. [...] i [...] w [...] odbywał się po jego nieruchomości. W ocenie skarżącego jego nieruchomość dz. ew. nr [...] jest położona w obszarze oddziaływania obiektu, a co za tym idzie, także w oparciu o treść art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, skarżącemu przysługuje status strony. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.), uchyla ją lub stwierdza jej nieważność. Badając legalność zaskarżonej decyzji - stosownie do dyspozycji powołanych przepisów - Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W rozpatrywanej sprawie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] marca 2018 r., znak: [...], uchylił decyzję Wojewody [...] z [...] listopada 2017 r., znak: [...] (stwierdzającą, że decyzja Wójta Gminy [...] z [...] kwietnia 1991 r., znak: [...], zatwierdzająca plan realizacyjny i udzielająca M. i S. R., pozwolenia na budowę budynku letniskowego na działce nr ewid. [...] w [...], została wydana z naruszeniem prawa, lecz odmawiającą stwierdzenia jej nieważności z uwagi na znaczny upływ czasu) i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji. W ocenie Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wyjaśnić, że stosownie do art. 104 § 1 k.p.a. wszczęte postępowanie administracyjne musi zostać zakończone załatwieniem sprawy, czyli jej rozstrzygnięciem poprzez wydanie decyzji administracyjnej. Decyzje administracyjne rozstrzygają sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji (art. 104 § 2 k.p.a.). Decyzją "w inny sposób kończącą sprawę w danej instancji" jest decyzja wydana na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., tj. decyzja umarzająca postępowanie administracyjne, którą organ wydaje, gdy nie może rozstrzygnąć sprawy co do jej istoty ze względu na pojawienie się trwałej przeszkody uniemożliwiającej ukształtowanie stosunku materialnoprawnego (bezprzedmiotowość postępowania). W doktrynie prawa i postępowania administracyjnego oraz w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego określana jest jako brak przedmiotu postępowania. Przez przedmiot ten należy zaś rozumieć konkretną sprawę, w której organ administracji publicznej jest władny i jednocześnie zobowiązany do rozstrzygnięcia na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. W rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej (w formie decyzji administracyjnej) ingerencji organu administracyjnego, co oznacza, że jakiekolwiek rozstrzygnięcie organu – pozytywne, czy negatywne – staje się prawnie niedopuszczalne. Z pewnością postępowanie wszczęte przez podmiot nieposiadający przymiotu strony staje się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. Bezprzedmiotowość postępowania występuje m.in. wówczas, gdy podmiot nieuprawniony do domagania się wszczęcia postępowania zgłosił inicjatywę w tym względzie. Wszczęcie postępowania administracyjnego, w sytuacji gdy zgodnie z przepisami prawa administracja publiczna może kształtować stosunki prawne wyłącznie na wniosek jednostki, oparte jest na zasadzie skargowości. Wymaga to wniosku strony - osoby mającej legitymację procesową w rozumieniu art. 28 k.p.a. Wszczęcie postępowania na wniosek nielegitymowanego podmiotu jest podstawą do wydania decyzji o umorzeniu postępowania (vide wyrok NSA z 19 września 2012 r. sygn. akt II GSK 1038/11). W ocenie Sądu dokonana przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego ocena przymiotu strony C. F. jest prawidłowa. Odnosząc się do pierwszego z zarzutów skargi, że ustalenie, czy skarżącemu przysługuje przymiot strony winno być oparte na treści art. 28 k.p.a., należy wskazać, że przymiot strony w postępowaniu nadzorczym słusznie został przez organ oceniony w świetle art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, bowiem aby postępowanie mogło być wszczęte przymiot strony musi istnieć w dacie złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności, który C. F. złożył po wejściu w życie nowelizacji ustawy Prawo budowlane w lipcu 2003 r. Wskazany powyżej przepis art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, wprowadzony do systemu prawa ustawą z 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2003 r., nr 80, poz. 718), ma na celu ograniczenie katalogu stron - ustalonego dotąd wyłącznie w oparciu o unormowanie art. 28 k.p.a. - w postępowaniach w sprawie pozwolenia na budowę. Ustawa nowelizująca z 27 marca 2003 r. nie zawiera przepisów wyłączających jej stosowanie do spraw zakończonych przed jej wejściem w życie. Zatem, przy ocenie przymiotu strony, należy stosować aktualnie obowiązujące przepisy Prawa budowalnego i ocena ta powinna być dokonana w świetle art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, a nie jak twierdzi skarżący w oparciu o art. 28 k.p.a. Jak słusznie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 5 kwietnia 2007 r. sygn. akt II OSK 598/06 sprawy o stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę lub o wznowienie postępowania w takiej sprawie są prowadzone tylko w nadzwyczajnych trybach postępowań administracyjnych, jednak nie zmienia to ich zasadniczego przedmiotu, czyli problemu udzielenia pozwolenia na budowę. Zarówno zatem w sprawie o takie pozwolenie prowadzone w zwykłym trybie, jak i w trybach nadzwyczajnych krąg podmiotów uznanych za stronę powinien być identycznie ustalony na podstawie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego będącego normą szczególną w stosunku do art. 28 kpa. Istotnie w postępowaniu o stwierdzenie nieważności stroną mogą być nie tylko podmioty uznane za strony w postępowaniu zwykłym zakończonym wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji np. osoby niesłusznie pominięte w postępowaniu zwykłym, tym niemniej krąg tych podmiotów powinien być ustalony na podstawie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. W świetle przywołanej normy art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, a w konsekwencji także w sprawie zatwierdzenia projektu zamiennego są - oprócz inwestora - właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Zgodnie z art. 3 pkt 20 ustawy - Prawo budowlane, pod pojęciem obszaru oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Przepisy odrębne, które należy uwzględnić przy ustalaniu obszaru oddziaływania planowanej inwestycji to przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, ale też przepisy dotyczące na przykład ochrony środowiska (m. in. dotyczące ochrony przed hałasem), a także przepisy z zakresu zagospodarowania przestrzennego. Na tle tych przepisów prawa w orzecznictwie podkreśla się, że wyznaczenie obszaru oddziaływania obiektu powinno nastąpić na potrzeby każdej konkretnej sprawy przy wzięciu pod uwagę funkcji, formy, konstrukcji projektowanego obiektu i innych jego cech charakterystycznych oraz sposobu zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanego zamierzenia. C. F. swój interes prawny wywodzi z przysługującego mu prawa własności działek ew. nr [...], [...], a zwłaszcza działki nr ew. [...], której, jak wynika z ustaleń organu, fragment stanowi ul. [...] – zajęta częściowo pod drogę wewnętrzną, przez którą wraz z ul. [...] i ul. [...] (własność Gminy) odbywa się faktyczny dojazd z nieruchomości objętej pozwoleniem na budowę do drogi publicznej ul. [...]. Wskazać jednak należy, że z pisma Urzędu Gminy [...] z [...] marca 2017 r., znak: [...] wynika, że "działka nr ewid. [...] położona w [...] /[...]/, posiada dostęp do drogi publicznej ul. [...], poprzez drogi wewnętrzne, administrowane przez Gminę [...] tj. ul. [...] oraz ul. [...] (...) ." Pozostaje natomiast okolicznością niewątpliwą, że taki dostęp do drogi publicznej nie został ustalony w decyzji Wójta Gminy [...] z [...] kwietnia 1991 r., a więc stan ten należy oceniać w kategorii stanu faktycznego, a nie stanu usankcjonowanego prawnie, zwłaszcza decyzją o pozwoleniu na budowę. Faktu tego nie zmienia toczące się postępowanie przed sądem powszechnym z wniosku Gminy [...] o zasiedzenie części działki ew. nr [...] (sygn. akt [...]). Z projektu budowlanego wynika, że działki C. F. nr ewid. [...], [...] i [...] nie są objęte projektem zagospodarowania terenu. Dopiero analiza danych pochodzących z portalu www.geoportal.gov.pl. wykazała, że odległość spornej inwestycji od działki nr ewid. [...] wynosi ok. 55 m, od działki nr ewid. [...] wynosi ok. 90 m, zaś od działki nr ewid. [...] wynosi ok. 115 m. Faktu pozostawania nieruchomości skarżącego w obszarze oddziaływania nie można skutecznie poszukiwać w przepisach rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, ani w brzmieniu obowiązującym w dacie udzielenia pozwolenia na budowę, ani aktualnych na datę orzekania przez organ. Realizacja zaplanowanego przedsięwzięcia nie pozbawiła nieruchomości skarżącego dostępu do drogi publicznej oraz dostępu do szeroko rozumianych mediów (woda, ciepło, prąd, telekomunikacja), nie wpływa na warunki ochrony przeciwpożarowej usytuowanych na nich obiektów (istniejących, jak i potencjalnych). Z przepisu § 14 ww. rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych (Dz. U z 1995 r. nr 10, poz. 46), który nakazuje zapewnienie odpowiedniego dojścia i dostępu do drogi publicznej, nie można wywodzić interesu prawnego do udziału w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę spornej inwestycji. Sporne przedsięwzięcie nie obejmowało robót budowlanych na działce nr ew. [...] (ani innych należących do skarżącego). Brak też innych przepisów prawa materialnego wskazujących na pozostawanie nieruchomości skarżącego w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji. W oparciu o treść ww. unormowania można dokonać analizy projektu zagospodarowania terenu - pod kątem zapewnienia projektowanemu obiektowi budowlanemu odpowiedniego dojścia i dojazdu do drogi publicznej - na etapie postępowania co do istoty sprawy. Ewentualne naruszenie § 14 ww. rozporządzenia nie powoduje ograniczenia w możliwości zabudowy nieruchomości sąsiadujących z działką inwestycyjną, może przesądzać o wadliwości decyzji, ale nie o interesie prawnym skarżącego w kwestionowaniu decyzji Wójta Gminy [...] z [...] kwietnia1991 r. Argumentacja, że skarżący jest właścicielem działki nr ew. [...], przez którą odbywa się faktyczny dojazd do działki inwestycyjnej, pozostaje bez wpływu na treść rozstrzygnięcia. Ochrony swoich praw skarżący może poszukiwać w postępowaniu cywilnym przed Sądem powszechnym , ale faktyczne korzystanie z jego nieruchomości należy oceniać wyłącznie w kontekście interesu faktycznego, a nie prawnego statuującego jego legitymację do wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z [...] kwietnia 1991 r. W ocenie Sądu należy więc podzielić stanowisko Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że skarżący nie wykazał, aby miał interes prawny (art. 28 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego) w kwestionowaniu decyzji Wójta Gminy [...] z [...] kwietnia 1991 r. W konsekwencji, prawidłowo GINB stwierdził, że zaistniała przeszkoda prawna do prowadzenia, z wniosku C. F., postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z [...] kwietnia 1991 r., znak: [...], ze względu na brak elementu podmiotowego tego postępowania. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że to na osobie domagającej się wszczęcia postępowania przez organ spoczywa ciężar wykazania własnego interesu prawnego. W niniejszej sprawie skarżący winien więc wskazać przepis prawa materialnego, będący źródłem jego uprawnień, czego nie uczynił ani przed organami prowadzącymi postępowanie nadzorcze ani przed Sądem (vide wyrok NSA z 4 października 2010 r. sygn. akt II OSK 1572/09). W tym stanie rzeczy, skoro zarzuty podniesione w skardze nie znajdują oparcia w przepisach prawa i nie mogły odnieść zamierzonego skutku, oraz biorąc dodatkowo pod uwagę, że Sąd nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło