VII SA/Wa 1938/17

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonego przez W. S. działającego w imieniu małoletniego J. S. w sprawie ze skargi A. S., D. S. i J. S. reprezentowanego przez przedstawicieli ustawowych W. S. i E. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi [...] działający w imieniu małoletniego [...] złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Z wniosku wynika, iż we wspólnym gospodarstwie domowym z małoletnim [...] pozostają rodzice ([...] i [...]) oraz rodzeństwo ([...] i [...]). Na majątek rodziny składa się dom o powierzchni 200 m2 oraz nieruchomość rolna o powierzchni 0,5 ha. Rodzina utrzymuje się z dochodów w łącznej wysokości 6726 zł netto miesięcznie, na które składają się świadczenie pielęgnacyjne otrzymywane przez [...] oraz wynagrodzenia za pracę uzyskiwane przez [...], [...] i [...]. Do zobowiązań i stałych wydatków zaliczono w złożonym wniosku: opłaty za energię elektryczną – 300 zł, wodę – 110 zł, media – 220 zł, ubezpieczenie – 300 zł, wydatki na leczenie – 600 zł. Wskazano ponadto na raty trzech kredytów. W tym stanie rzeczy stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego należy natomiast rozumieć pozbawienie środków na pokrycie najbardziej podstawowych potrzeb, a więc kosztów wyżywienia, ubrania, zamieszkania i leczenia. Podkreślenia jednocześnie wymaga, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199). Prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym winno być zatem stosowane jedynie w przypadkach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Zauważyć też trzeba, że koszty związane z prowadzonym postępowaniem sądowym, zainicjowanym przez stronę, nie mogą być stawiane jako ostatnie w kolejności do zaspokojenia (por. postanowienia NSA z dnia 22 lutego 2012 r. sygn. akt II OZ 72/12 - Lex nr 1121302 oraz sygn. akt II OZ 81/12 - Lex nr 1121304, z dnia 3 marca 2011 r. sygn. II OZ 130/11 Lex nr 1080416, z dnia 17 maja 2011 r. II FZ 174/11 LEX nr 1081459). Biorąc pod uwagę sytuację finansową przedstawioną w złożonym przez [...], przedstawiciela ustawowego małoletniego [...], wniosku o przyznanie prawa pomocy uznano, że brak jest podstaw do jego uwzględnienia. Jak wynika z treści wniosku, łączna wysokość dochodów pięcioosobowej rodziny wynosi 6726 zł netto miesięcznie. Do zobowiązań i stałych wydatków zaliczono w złożonym wniosku: opłaty za energię elektryczną – 300 zł, wodę – 110 zł, media – 220 zł, ubezpieczenie – 300 zł, wydatki na leczenie – 600 zł. Wskazano ponadto na raty trzech kredytów. Odnośnie wydatków związanych ze spłacaniem kredytów zauważyć trzeba, że w orzecznictwie sądowym przyjmuje się jednolicie, że zobowiązania kredytowe nie mogą mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowego (por. postanowienia NSA z dnia 12 marca 2014 r. sygn. akt II GZ 96/14 LEX nr 1450831, z dnia 18 października 2012 r. sygn. akt II OZ 919/12 LEX nr 1270362, z dnia 13 września 2012 r., sygn. akt II OZ 752/12 LEX nr 1327948). Pierwszeństwo przed kosztami związanymi z udziałem strony w postępowaniu przed sądem administracyjnym mają jedynie wydatki niezbędne do zaspokojenia podstawowych potrzeb rodziny, a więc koszty zakupu żywności, odzieży, leków, wydatki związane z zaspokojeniem potrzeb mieszkaniowych (czynsz za mieszkanie, opłaty za energię elektryczną, gaz, wodę itp.). W ocenie referendarza sądowego, wysokość dochodów rodziny małoletniego [...], przy uwzględnieniu koniecznych wydatków, pozwala na zgromadzenie środków na poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie oraz kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika. W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.