VII SA/Wa 1959/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Grzegorz Rudnicki (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Izabela Ostrowska asesor WSA Justyna Wtulich-Gruszczyńska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi A.M. i J. S. M. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 6 czerwca 2025 r. znak: DOA-WPPOH.612.460.2023.KP w przedmiocie uzgodnienia w zakresie ochrony przyrody warunków zabudowy 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji; 2) zasądza od Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska na rzecz A.M. i J. S.M. solidarnie kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie. Zaskarżonym postanowieniem z 6 czerwca 2025 r., znak DOA-WPPOH.612.460.2023.KP Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska (dalej: "GDOŚ") na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a.") oraz art. 60 ust. 1 w zw. z art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (dalej: "u.p.z.p."), po rozpatrzeniu zażalenia A. M. i J. M., na postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w B.)dalej: "RDOŚ") z [...] lipca 2023 r., znak: [...] - utrzymał w mocy to postanowienie. Uzasadniając rozstrzygnięcie GDOŚ wyjaśnił, że pismem z 29 czerwca 2023 r. Wójt Gminy W. (dalej: "Wójt"), zwrócił się do RDOŚ z wnioskiem o uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na części działki nr ewid. [...], w miejscowości R., gmina W. Pismem z [...] lipca 2023 r., RDOŚ, zwrócił się do Dyrektora B. Parku Narodowego (dalej: "Dyrektor") z prośbą o zajęcie stanowiska w związku z przekazanym przez Wójta projektem decyzji o warunkach zabudowy. Postanowieniem Nr [...] z [...] lipca 2023 r., znak: [...], Dyrektor odmówił uzgodnienia przedłożonego projektu decyzji o warunkach zabudowy, zaś pismem z [...] lipca 2023 r., wydał negatywną opinię dla przedmiotowego przedsięwzięcia. RDOŚ postanowieniem z [...] lipca 2023 r., znak: [...], odmówił uzgodnienia powyższego projektu decyzji o warunkach zabudowy wskazując., że w sprawie nie można wykluczyć, że realizacja planowanej inwestycji naruszy art. 33 ust. 1 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (dalej: "u.o.p."), zgodnie z którym zabrania się, z zastrzeżeniem art. 34, podejmowania działań mogących, osobno lub w połączeniu z innymi działaniami, znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000, w tym w szczególności pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych lub siedlisk gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony wyznaczono obszar Natura 2000 lub wpłynąć negatywnie na gatunki, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000, lub pogorszyć integralność obszaru Natura 2000 lub jego powiązania z innymi obszarami. W opinii organu I instancji realizacja przedmiotowej inwestycji może znacząco negatywnie oddziaływać na bociana białego Ciconia ciconia, rybitwę białowąsą Chlidonias hybrida, rybitwę białoskrzydłą Chlidonias leucopterus, rybitwę czarną Chlidonias niger, rybitwę rzeczną Sterna hirundo, łabędzia czarnodziobego Cygnus columbianus, rożen lecą Anas acuta, świstuna Mareca penelope, gęś białoczelną Anser albifrons, bataliona Calidris pugnax, zielonkę Zapornia parva, kropiatkę Porzana - przedmioty ochrony Ostoi B. [...] oraz na korytarz ekologiczny Bagna B. [...]. Na powyższe postanowienie RDOŚ zażalenie złożyli wnioskodawcy. GDOŚ szczegółowo opisał zarzuty zażalenia i stwierdził, że fakt położenia terenu inwestycji w granicach otuliny B. Parku Narodowego pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie. Teren działki nr ewid. [...], w miejscowości R., gmina W., zlokalizowany jest w granicach obszaru specjalnej ochrony siedlisk Dolina B. [...] oraz obszaru specjalnej ochrony ptaków Ostoja B. [...]. Obszar specjalnej ochrony siedlisk Natura 2000 Dolina B. wyznaczony został na mocy decyzji Komisji z 13 listopada 2007 r. przyjmującej, na mocy dyrektywy Rady 92/43/EWG, pierwszy zaktualizowany wykaz terenów mających znaczenie dla Wspólnoty, składających się na kontynentalny region biogeograficzny (Dz. Urz. UE L 12 z 15.01.2008 r., str. 383). Jako obszar specjalnej ochrony siedlisk zatwierdzony został rozporządzeniem Ministra Klimatu i Środowiska z 14 stycznia 2022 r., w sprawie specjalnego obszaru ochrony siedlisk Dolina B. ([...]). Obszar specjalnej ochrony ptaków Ostoja B. ustanowiony został rozporządzeniem Ministra Środowiska z [...] stycznia 2011 r., w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków (Dz.U. Nr 25, poz. 133 z późn. zm.). W związku z lokalizacją przedsięwzięcia w granicach obszarów Natura 2000 w postępowaniu uzgodnieniowym należało dokonać weryfikacji zgodności projektu decyzji o warunkach zabudowy z art. 33 ust. 1 u.o.p., zgodnie z którym zabrania się podejmowania działań mogących, osobno lub w połączeniu z innymi działaniami, znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000, w tym w szczególności: pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych lub siedlisk gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony wyznaczono obszar Natura 2000, lub wpłynąć negatywnie na gatunki, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000, lub pogorszyć integralność obszaru Natura 2000 lub jego powiązania z innymi obszarami. Stosownie do art. 33 ust. 3 u.o.p., planowane przedsięwzięcie, które może znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, a które nie jest bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynika z tej ochrony, wymaga przeprowadzenia odpowiedniej oceny oddziaływania na zasadach określonych w ustawie z 3 października 2008 r., o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (dalej: "ustawa OOŚ"). Ponadto zgodnie z definicją z art. 3 ust. 1 pkt 17 ustawy OOŚ za znaczące negatywne oddziaływanie na obszar Natura 2000 rozumie się oddziaływanie na cele ochrony obszaru Natura 2000, w tym w szczególności działania mogące: a) pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych lub siedlisk gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000, lub b) wpłynąć negatywnie na gatunki, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000, lub c) pogorszyć integralność obszaru Natura 2000 lub jego powiązania z innymi obszarami. Przesłankami do zakwalifikowania przedsięwzięcia, jako mogącego znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000 są możliwość i istotność oddziaływania. O możliwości zaistnienia takiego oddziaływania przesądza istniejące prawdopodobieństwo lub ryzyko takiego oddziaływania - a więc sytuacja, gdy na podstawie obiektywnych informacji nie można takiego ryzyka wykluczyć. Istotne oddziaływanie zachodzi wówczas, gdy planowane działanie niesie ze sobą ryzyko naruszenia założeń ochrony obszaru Natura 2000. Z akt sprawy wynika, iż planowana inwestycja obejmuje budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie mieszkaniowej wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną. Teren inwestycji stanowi niezabudowane, pozbawione zadrzewień pastwiska trwałe - PsV. Otwarte, niezabudowane tereny pastwisk z wierzbowymi krzewami i zadrzewieniami śródpolnymi znajdują się także od strony wschodniej, północnej i południowej. W północno - zachodnim narożniku działki znajduje się słup z gniazdem bociana białego. W odległości ok 50 m w kierunku wschodnim znajduje się rzeka N. Pojedyncza zabudowa zlokalizowana jest w odległości ok. 150 m w kierunku południowym oraz po drugiej stronie drogi w kierunku zachodnim. Powyższe wnioski znajdują potwierdzenie w protokole z przeprowadzonej [...] lipca 2023 r., w obecności wnioskodawców, wizji terenowej oraz w dołączonej do akt sprawy dokumentacji fotograficznej. Tym samym zarzuty dotyczące naruszenia art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. wraz z art. 80 k.p.a., art. 7 Konstytucji RP oraz art. 8 § 1 k.p.a., przez niewyjaśnienie okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a także przez przeprowadzenie postępowania w sposób sprzeczny z zasadami legalizmu, nie znajdują potwierdzenia w stanie faktycznym. Odnosząc się zaś do zarzutu naruszenia art. 106 § 4 k.p.a., poprzez bezkrytyczne przyjęcie za Dyrektorem B. Parku Narodowego, że obszar działki jest silnie zalewany, organ wyjaśnił, że nie ma to uzasadnienia. Dyrektor w postanowieniu Nr [...] z [...] lipca 2023 r., oraz w piśmie z [...] lipca 2023 r. wskazał, że nadrzeczna i centralna część terenu nieruchomości pokrywa się z obszarem zagrożenia powodziowego, co zgodne jest z przedłożonym projektem decyzji, w którym na załączniku graficznym wyznaczono na przedmiotowej działce, granicę obszaru szczególnego zagrożenia powodzią na którym prawdopodobieństwo wystąpienia powodzi jest średnie i wynosi raz na 100 lat oraz granicę obszaru szczególnego zagrożenia powodzią, na którym prawdopodobieństwo wystąpienia powodzi jest wysokie i wynosi raz na 10 lat. Faktem jest, że w decyzji Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z [...] lipca 2023 r., znak: [...] wskazano, iż teren inwestycji nie jest położony na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią, jednakże jednocześnie w decyzji tej wskazano, że pozostała część działki niestanowiąca terenu inwestycji położona jest na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią. Pozwala to na ocenę, że teren inwestycji jest obszarem uwilgotnionym. Obszar Natura 2000 Dolina B. stanowi szerokie, płaskie obniżenie terenu położone wśród sąsiadujących wysoczyzn. Dominującymi siedliskami w obszarze są siedliska mokradłowe: zalewane wodami rzecznymi lub podtapiane wodami podziemnymi torfowiska niskie ze zbiorowiskami turzycowymi i turzycowo-mszystymi, corocznie zalewane wodami rzecznymi mułowiska i torfowiska porośnięte szuwarami właściwymi, bagienne olsy, okresowo zalewane przyrzeczne równiny madowe oraz odwodnione i zagospodarowane torfowiska ze zbiorowiskami łąkowymi. Przedmiotami ochrony jest 18 typów siedlisk oraz 24 gatunki zwierząt. Obszar Natura 2000 Ostoja B. położona jest w Kotlinie B. na obszarze Niziny P. Obszar cechuje się strefowym układem roślinności co wynika z regularnych, wiosennych wylewów B. oraz zróżnicowaną roślinnością leśną: olsy porzeczkowe, torfowcowe, łęgi, bory i grądy, zarośla wierzbowe, w tym wierzby lapońskiej i brzozy niskiej. W ostoi stwierdzono występowanie co najmniej 43 gatunków ptaków wymienionych w Załączniku I Dyrektywy Ptasiej. Ponadto 25 gatunków zostało zamieszczonych w Polskiej czerwonej księdze zwierząt. Do przedmiotów ochrony należą m. in. bocian biały Ciconia ciconia, bocian czarny Ciconia nigra, rybitwa białowąsa Chlidonias hybrida, rybitwa białoskrzydła Chlidonias leucopterus, rybitwa czarna Chlidonias niger, rybitwa rzeczna Sterna hirundo, łabędź czarnodzioby Cygnus columbianus, rożeniec Anas acuta, świstun Mareca penelope, gęś białoczelna Anser albifrons, batalion Calidris pugnax, zielonka Zapornia parva, kropiatka Porzana porzana. Z materiału dowodowego nie wynika, aby teren przedmiotowej inwestycji był miejscem występowania siedlisk i gatunków stanowiących przedmioty ochrony obszaru Natura 2000 Dolina B. [...]. Mając na względzie powyższe GDOŚ zgodził się z RDOŚ, że planowane przedsięwzięcie nie wpłynie na analizowany Obszar Natura 2000. Odnosząc się do wpływu planowanej inwestycji na obszar Natura 2000 Ostoja B. organ wyjaśnił, że o tym, czy oddziaływanie jest znaczące decyduje z jednej strony wrażliwość siedlisk i gatunków na działanie czynników zewnętrznych, a z drugiej - cechy przedsięwzięcia i jego oddziaływań - rozmiar, czas trwania, natężenie, częstotliwość, odwracalność, efekt kumulacji z oddziaływaniami innych przedsięwzięć. Nie da się arbitralnie określić granicy pomiędzy oddziaływaniem znaczącym a nieistotnym, np.: utrata 1 % populacji jakiegoś gatunku w obszarze, który jest kluczowy w skali kraju dla jego ochrony, może być oddziaływaniem znaczącym, podczas gdy utrata 5% populacji tego samego gatunku, ale w obszarze, który ma niewielkie znaczenie dla zachowania jego populacji krajowej nie. Nieodwracalne zniszczenie 100m2 siedliska rzadkiego gatunku rośliny chronionej w obszarze o małej powierzchni może być oddziaływaniem znaczącym, a utrata 1000 m2 siedliska w ostoi o powierzchni kilku tysięcy ha - nie. Dla oceny istotności oddziaływania duże znaczenie ma status gatunku/siedliska. Jeśli jest to gatunek ginący czy siedlisko zanikające, to utrata nawet mniej niż 1% populacji/powierzchni siedliska w analizowanym obszarze Natura 2000 może być ubytkiem znaczącym. Z dużą ostrożnością należy podchodzić do oceny oddziaływań na gatunki, które w Polsce są liczne, i siedliska zajmujące znaczną powierzchnię. Nie oznacza to bowiem, że nie są zagrożone w skali Wspólnoty - dla wielu z nich Polska jest głównym miejscem występowania w całej (JE i dlatego nie można w stosunku do nich stosować mniej rygorystycznych kryteriów" (tak: "Natura 2000 w ocenach oddziaływania przedsięwzięć na środowisko", 2009 r., Ministerstwo Środowiska). W piśmie z [...] lipca 2023 r., znak: [...], Dyrektor stwierdzi, iż podczas wizji terenowej przeprowadzonej [...] lipca 2023 r. stwierdzono występowanie w odległości ok. 200 m od północnej granicy działki, bociana czarnego. Ponadto wizja RDOŚ z [...] lipca 2023 r., wykazała występowanie w obrębie przedmiotowej działki gniazdo bociana białego. RDOŚ wskazał ponadto w zaskarżonym postanowieniu, że planowana inwestycja może znacząco negatywnie oddziaływać na rybitwę białowąsą, rybitwę białoskrzydłą, rybitwę czarną, rybitwę rzeczną, łabędzia czarnodziobego, rożeńca, świstuna, gęś białoczelną, bataliona, zielonkę, kropiatkę, co wynika z uwarunkowań występujących w obrębie przedmiotowej działki i jej sąsiedztwa. Wskazać także należy, że powyższe gatunki to ptaki wodno - błotne, dla których miejscem lęgu i żerowania są szuwary i zbiorniki wodne. Zgodnie ze Standardowym Formularzem Danych dotyczącym specjalnego obszaru ochrony ptaków Ostoja B. [...] (dalej: "SDF"), w granicach analizowanego Obszaru Natura 2000 populacje rybitwy rzecznej, zielonki i bociana czarnego, wynoszą kolejno: 50, 80 i 26 par. Zatem jedna para każdego z wymienionych gatunków stanowić będzie kolejno: 2%, 1,25% i 3,84% populacji tych gatunków na ww. obszarze. Zgodnie z Poradnikiem ochrony siedlisk i gatunków Natura 2000, zagrożeniem dla rybitwy rzecznej jest niska udatność lęgów w wyniku wzrostu intensywności ruchu turystycznego (Bukacińska M., Bukaciński D., 2004. Sterna hirundo (L., 1758) - rybitwa rzeczna. W: Gromadzki M. (red.) Ptaki (część II). Poradniki ochrony siedlisk i gatunków Natura 2000 - podręcznik metodyczny. Ministerstwo Środowiska, Warszawa. T. 8, s. 189). W odniesieniu do wpływu planowanej inwestycji na zielonkę DOŚ uznał, że jest to gatunek prowadzący skryty tryb życia, który odbywa lęgi w kępach szuwaru. Zagrożeniem zaś dla niego jest utrata siedlisk lęgowych. Uwzględniając powyższe, a także charakter planowanej inwestycji, która dotyczy, budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z infrastrukturą techniczną, uznać należy, że realizacja tego przedsięwzięcia, stanowić będzie zagrożenie dla zielonki (Dombrowski A., 2004. Porzana paiva (Scop., 1769) - zielonka. W: Gromadzki M. (red.) Ptaki (część I). Poradniki ochrony siedlisk i gatunków Natura 2000 - podręcznik metodyczny. Ministerstwo Środowiska, Warszawa. T. 7, s. 189). Gatunkiem, który prowadzi skryty tryb życia, jest także bocian czarny, dla którego również planowana inwestycja może być powodem opuszczenia miejsca żeru stanowiąc tym samym zagrożenie dla omawianego gatunku (https://www.lodz.lasy.gov.pl/bocianyczarne/). Uwzględniając przedstawione analizy uznać zatem należało, że realizacja planowanej inwestycji może znacząco negatywnie oddziaływać na rybitwę rzeczną, zielonkę i bociana czarnego. Odnosząc się do populacji bociana białego, rybitwy białowąsej, rybitwy białoskrzydłej, rybitwy czarnej, łabędzia czarnodziobego, rożeńca, świstuna, gęsi białoczelnej, bataliona i kropiatki, GDOŻ wyjaśnił, iż zgodnie z SDF, w granicach omawianego Obszaru Natura 2000 wynoszą one kolejno 400, 150, 4700, 700, 300, 10 000, 25 000, 50 000, 20 000, 1500 par. Zatem jedna para bociana białego stanowić będzie 0,25%, rybitwy białowąsej 0,6%, rybitwy białoskrzydłej 0,02%, rybitwy czarnej 0,14%, łabędzia czarnodziobego 0,33%, rożeńca 0,01%, świstuna 0,004%, gęsi białoczelnej 0,002%, bataliona 0,005% i kropiatki 0,06%. Realizacja zatem planowanej inwestycji nie będzie znacząco oddziaływać na ww. gatunki. W granicach przedmiotowej działki znajduje się korytarz ekologiczny Bagna B. [...], który utworzony został w celu swobodnego przemieszczania się zwierząt. Korytarze ekologiczne, które zapewniają połączenie pomiędzy rozproszonymi obszarami przyrodniczymi, nie są formalnie uregulowane prawem w Polsce. Jednakże, mają one istotne znaczenie dla ochrony bioróżnorodności oraz powiązań między obszarami chronionymi. Dlatego należy dbać o zachowanie ich walorów przyrodniczych oraz uwzględniać je przy zachowaniu powiązań między poszczególnymi obszarami Natura 2000. W przypadku niepewności wystąpienia oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 zastosowanie ma tzw. "zasada przezorności", która zgodnie z art. 191 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej i art. 6 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2025 r. poz. 647), nakazuje podjęcie działań zapobiegawczych zawsze wtedy, kiedy nie został dowiedziony brak negatywnych oddziaływań na środowisko. Wykazanie owego braku negatywnego oddziaływania jest przy tym obowiązkiem podmiotu, który zamierza podjąć określoną działalność. Szczególne znaczenie ta zasada ma w ochronie obszarów sieci Natura 2000. W tym zakresie była wielokrotnie podstawą wyroków Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (wyrok C-98/03, Komisja Europejska przeciwko Niemcom, [2006] ECR I-53). Jeżeli nie można wiarygodnie uzasadnić, że oddziaływanie jest nieznaczące, to należy przyjąć, że może być ono znaczące. Racjonalne wątpliwości co do ryzyka wystąpienia oddziaływania są przesłanką na rzecz dokonania oceny i zawsze interpretuje się je "na korzyść środowiska" a nie "na korzyść inwestycji" ("Ocena planów i przedsięwzięć oddziałujących na obszary Natura 2000". Wytyczne metodyczne dotyczące przepisów artykułu 6(3) i 6(4) Dyrektywy Siedliskowej 92/43/EWG. Komisja Europejska 2002 r.). Instrumentem służącym do analizy wpływu inwestycji na obszar Natura 2000 jest ocena oddziaływania na obszar Natura 2000, którą regulują przepisy ustawy OOŚ. W przypadku przedsięwzięć niebędących przedsięwzięciami mogącymi znacząco oddziaływać na środowisko inicjatorem procedury oceny może być jedynie organ prowadzący postępowanie główne (tu: Wójt wydający decyzję o warunkach zabudowy), który stosownie do art. 96 ust. 1 i 3 ustawy OOŚ zobowiązany jest do rozważenia, przed wydaniem decyzji, czy przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000 i w przypadku, jeśli uzna, że może stanowić zagrożenie dla obszaru Natura 2000, wydaje postanowienie nakładające obowiązek przedłożenia regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska odpowiednich dokumentów, na podstawie których możliwe będzie stwierdzenie potrzeby lub braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000. Jednakże w przedmiotowej sprawie Wójt nie nałożył obowiązku przedłożenia regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska odpowiednich dokumentów, na podstawie których możliwe będzie stwierdzenie potrzeby lub braku przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 31 ust. 3 Konstytucji RP i art. 1 Protokołu nr 1 do Paktu Praw Człowieka, przez ograniczanie uprawnień właścicielskich GDOŚ wyjaśnił, iż zgodnie z art. 31 ust. 3 Konstytucji ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Tego rodzaju sytuacja występuje w przedmiotowej sprawie. Z art. 130 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy Prawo ochrony środowiska wynika jednoznacznie, iż ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości w związku z ochroną zasobów środowiska może nastąpić przez poddanie ochronie obszarów lub obiektów na podstawie przepisów u.o.p., a więc w niniejszej sprawie na podstawie art. 25-39 u.o.p. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 124 § 2 w zw. z art. 8 k.p.a., w zw. z art. 99 ust. 2 pkt 2 ustawy OOŚ, przez wydanie zaskarżonego postanowienia bez należytego uzasadnienia skutkującego jednoznacznym wskazaniem, jakie konkretnie cechy projektowanej budowli miałyby wpływ znaczący na "oddziaływanie środowiskowe", organ odwoławczy uznał, iż nie ma on uzasadnienia. Organ I instancji jednoznacznie wskazał, że planowana inwestycja ma powstać w obszarze niezabudowanym, w którym występują przedmioty ochrony obszaru Natura 2000 Ostoja B. oraz korytarz ekologiczny Bagna B. [...], który wyznaczono w celu swobodnego przemieszczania się zwierząt. Powodem odmowy nie są zatem wybrane cechy projektowanego budynku, a wartości przyrodnicze miejsca, w którym ma on zostać posadowiony. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 6, 7, 7b, 8, 77 § 1, 80,124 § 2 k.p.a., przez brak współdziałania z Wójtem i niewyjaśnienie wątpliwości zawartych w projekcie decyzji, GDOŚ stwierdził, że z akt sprawy jednoznacznie wynika, że realizacja planowanej inwestycji może znacząco negatywnie oddziaływać na przedmioty ochrony obszaru Natura 2000 tj. rybitwę rzeczną, zielonkę i bociana czarnego. Wyjaśnienia ponadto wymaga, że to w obowiązku skarżącego leży wykazanie, iż oddziaływanie to, w związku z realizacją inwestycji nie będzie znaczące. Ponadto GDOŚ nie jest właściwy odpowiadać na zarzuty co do sposobu prowadzenia postępowania administracyjnego przez Dyrektora. Odnosząc się do pozostałych zarzutów zażalenia organ uznał, że nie mają one wpływu na rozstrzygnięcie. W każdej sprawie stan faktyczny jest inny, pomimo że różne sprawy mogą dotyczyć tego samego rodzaju inwestycji i być położne w tym samym obszarze chronionym. Nawet w przypadku inwestycji o podobnym charakterze trudno jest mówić o analogicznej sytuacji z uwagi m. in. na uwarunkowania przyrodnicze, konfigurację działek, na których zabudowa występuje lub jest planowana. Warto też zaznaczyć, że stosowanie prawa w Polsce nie ma charakteru precedensowego, więc nie opiera się na wcześniejszych rozstrzygnięciach sądowych, lecz jest wynikiem dokonywanej przez organ administracji analizy stanu faktycznego sprawy (który w każdej sprawie jest inny) i przepisów prawa materialnego. Poszczególne orzeczenia wywołują skutki wyłącznie w ramach danej, rozpatrywanej właśnie sprawy. Przedsięwzięcie może znacząco oddziaływać na przedmiot ochrony obszaru Natura 2000 Ostoja B. [...] i nie można z całą pewnością wykluczyć, że jego realizacja nie będzie znacząco oddziaływać na ww. obszar Natura 2000. Wobec braku przeprowadzenia procedury oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, Z tym postanowieniem nie zgodzili się skarżący, wnosząc pismem datowanym na [...] lipca 2025 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżając je w całości. Skarżący wnieśli o: "1) Uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz poprzedzającego go postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w B. z dnia [...] lipca 2023 r., znak: [...]. 2) Zasądzenie od organu na rzecz Skarżących zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych", zarzucając postanowieniu: "Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania, tj.: I. obrazę przepisów postępowania - art. 106 § 4 k.p.a. poprzez jego nie zastosowanie: a) i nie przeprowadzenie z uwagi na zaistniałą potrzebę postępowania wyjaśniającego, pomimo, iż występowanie gatunków ptaków na działce nr [...] i w jej sąsiedztwie odziaływania nie zostało w ogóle ustalone, jak również nie dokonano ustaleń występowania siedlisk ptaków wymienionych w skarżonym postanowieniu gatunków chronionych w obrębie nadrzecznej i centralnej części nieruchomości; b) nadto przyjęcie bezkrytyczne za Dyrektorem B. Parku Narodowego w postanowieniu nr [...] z dnia [...] lipca 2023 roku - znak [...], że obszar działki jest silnie zalewany, co stanowi bytowanie 11 chronionych gatunków ptaków wobec faktu, że Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2023 roku znak [...] wskazało, iż przedmiotowy teren usytuowanej działki nie jest położony na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią jest zbyt daleko idące i graniczące z dowolnością podjętego postanowienia; c) brak wyjaśnienia jaki wpływ na przedmiotowy obszar Natura 2000 ma arbitralne stwierdzenie Organu II instancji, że teren jest "uwilgotniony", a co za tym idzie jaki to ma wpływ, że planowana inwestycja miałaby rażąco oddziaływać na środowisko - skoro w samym skarżonym postanowieniu, jego uzasadnieniu Organ wykluczył wpływ na obszar chroniony Natura 2000 Dolina B. [...], | d) błędne przyjęcie, że w pobliżu planowanej inwestycji znajduje się pojedyncza zabudowa, a nie zwarty jej ciąg z uwagi na położenie m.in. Pensjonatu [...] z restauracją i salą bankietową oraz przynależną do niej infrastrukturą noclegową oraz zabudową gospodarczo - letniskową innych podmiotów również w bezpośrednim sąsiedztwie planowanej inwestycji i w pasie korytarza ekologicznego; II. obrazę przepisów postępowania - art. 7 k.p.a. poprzez zaniechanie zbadania z urzędu i ustalenie faktów i zdarzeń, które miały znaczenie dla załatwienia sprawy, co doprowadziło do błędnego zastosowania normy prawa materialnego, ograniczającej przyznającej stronie - Inwestorowi uprawnienie do możności posadowienia budynku jednorodzinnego na działce nr [...], położonym w miejscowości R. gm. W.; III. obrazę przepisów postępowania - art. 7b k.p.a. poprzez zaniechanie jego zastosowania i brak współdziałania z organem właściwym zlecającym Gminą W., co doprowadziło do błędnego stwierdzenia, iż projekt decyzji ustalającej warunki zabudowy pozbawiony był sposobu zagospodarowania terenu w zakresie powierzchni budynku, powierzchni utwardzonej, elementów infrastruktury i elementów towarzyszących - co dorowadziło a limine do zaniechania wykonania pełnej analizy architektoniczno - urbanistycznej i oceny przesłanek wpływu projektowanej inwestycji na obszar chroniony, przyrodę i krajobraz; IV. obrazę przepisów postępowania - art. 7 Konstytucji RP oraz art. 8 § 1 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób sprzeczny z zasadami legalizmu, proporcjonalności oraz w sposób, który nie budzi zaufania obywateli do organów administracji publicznej; V. obrazę przepisów postępowania - art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 124 § 2 k.p.a. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i ustalenie, że stan istniejącego projektu zabudowy działki nr [...] nie pozwala realizować zamierzoną przez inwestora zabudowę również z uwagi na jego niedokładność, co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy; VI. obrazę przepisów postępowania - art. 8 § 1 oraz art. 11 k.p.a. - naruszenie zasady pogłębiania zaufania do organów władzy publicznej oraz zasady przekonywania, poprzez: a) sporządzenie uzasadnienia, które jest wewnętrznie sprzeczne - z jednej strony organ wyklucza znaczące oddziaływanie na 9 gatunków, a z drugiej, na podstawie tych samych ogólnych przesłanek, stwierdza takie zagrożenie dla 3 innych. b) arbitralne przyjęcie progów procentowych (np. 2% populacji to oddziaływanie znaczące, a 0,6% już nie), co sam organ w uzasadnieniu określił jako niemożliwe do jednoznacznego ustalenia; c) naruszenie zasady pogłębiania zaufania do organów władzy publicznej oraz zasady przekonywania, poprzez wydanie rozstrzygnięcia opartego na dowolnej, a nie swobodnej ocenie dowodów, oraz sporządzenie uzasadnienia, które nie wyjaśnia w sposób logiczny i spójny przesłanek podjętej decyzji, co w sposób oczywisty wykracza poza normę uprawnienia organu, co do swobody podjęcia decyzji - pomimo, iż w pasie rzecznym - rzeki N. o jakim mowa w rozstrzygnięciach uzgodnieniowych stoją również i inne budynki we wsi R. - choćby posadowione na nr działek [...], [...], [...], [...], które bardziej zbliżają się, czy też wchodzą w obszar B. Parku Narodowego i statuują się w zakresie bezpośredniego odziaływania obszaru Natura 2000 "Ostoja B." czy "Doliny B." jak również kolidują w sposób bezpośredni z korytarzem ekologicznym Bagna B. [...]; d) nielogiczne podkreślenie występowania ptaka zielonka, rybitwy rzecznej, bociana czarnego - miejsc lęgowych w obrębie inwestycji skoro przedmiotowa inwestycja znajduje się na rubieży obszaru chronionego i nie jest usytuowana przy rzece B., gdzie Organ II instancji sam wprost wykluczył oddziaływanie na środowisko, co do obszaru Natura 2000 Dolina B. [...] miejsc siedlisk i występowania gatunków, co wprost świadczy o tym iż obszar wyłączony jedynie dla ptaków Natura 2000 Ostoja B. [...] nie koliduje z przedmiotową inwestycją, która nań nie oddziałuje; VII. obrazę przepisów postępowania art. 7 k.p.a. oraz art. 77 k.p.a. wraz z art. 80 k.p.a. poprzez: a) niewyjaśnienie okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, zaniechanie ustalenia zgodnie z materiałem dowodowym sprawy, że przedsięwzięcie nie będzie znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000, co doprowadziło do braku wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie, w szczególności dokonania wzajemnych uzgodnień miedzy organami o oddziaływaniu przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, a także dowolność i błędy logiczne i metodologiczne przy sporządzaniu postanowienia w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia, czy przedsięwzięcie rzeczywiście będzie negatywnie oddziaływać w sposób znaczący na cele ochrony obszaru Natura 2000 w szczególności "Ostoja B. [...]", gdyż wykluczono oddziaływanie na "Dolina B. [...]"; b) oparcie rozstrzygnięcia na ogólnych danych ze Standardowego Formularza Danych (SDF) dla obszaru Natura 2000 oraz podręczników, a nie na ustaleniach dotyczących faktycznego występowania i znaczenia działki nr [...] dla kluczowych gatunków (rybitwy rzecznej, zielonki, bociana czarnego);  c) zaniechanie ustalenia, czy sporadyczne pojawienie się danego gatunku w okolicy jest równoznaczne z tym, że budowa jednego domu jednogodzinnego wpłynie na całą populację w sposób znaczący; d) naruszenie zasady prawdy obiektywnej oraz obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, poprzez oparcie rozstrzygnięcia na ogólnych danych, z pominięciem kluczowych faktów dotyczących nieruchomości i jej otoczenia, a także poprzez niewyjaśnienie istotnych sprzeczności w materiale dowodowym; e) stwierdzenie, że wizja terenowa RDOŚ wykazała występowanie gniazda bociana białego, a jednocześnie uznanie, że to nie na ten gatunek inwestycja będzie znacząco oddziaływać, co świadczy o wewnętrznej sprzeczności i dowolności w ocenie dowodów; f) stwierdzenie pomimo braku danych, iż na trenie inwestycji, której lokalizacja przylega do uczęszczanej drogi gminnej, a nie pasa nadrzecznego rzekomo występuje bocian czarny, którego występowanie bez własnych ustaleń powiela za Dyrektorem B. Parku Narodowego, co do którego postanowienia nadal toczy się postępowanie zażaleniowe, pomimo iż występowanie jeśli rzeczywiście istnieje w obrębie inwestycji, to położone jest 200 m dalej w głąb drogi gminnej, gdzie zanika zwartość zabudowy; g) stwierdzenie arbitralnie na podstawie danych ogólnych, iż rzeczona inwestycja może znacząco negatywnie oddziaływać na gatunki wymienione w treści postanowienia, co rzekomo miałoby wynikać, choć organ tego nie wyjaśnia z uwarunkowań występujących w obrębie działki i jej sąsiedztwa - skoro działka znajduje się w obrębie rubieży obszaru Natura 2000, a sąsiedztwa stanowią budynki o tożsamej zabudowie, co planowana inwestycja i są również położone w tym samym pasie - gdzie nie występują szuwary i zbiorniki wodne - a jedynie płynie rzeka N., a rozlewiska jeśli występują to po drugiej stronie rzeki, a nie w obrębie inwestycji - co skutkuje błędnym przyjęciem znacznego oddziaływania na wymieniane w postanowieniu gatunki; VIII. art. 15 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności i nierozpoznanie sprawy przez organ odwoławczy w pełnym zakresie, tylko powtórzenie stanowiska Organu I instancji oraz innych organów uzgodnieniowych; IX. art. 6 k.p.a. oraz art. 120 w zw. z art. 130 Prawa ochrony środowiska - naruszenie zasady legalizmu i błędne zastosowanie zasady przezorności, poprzez: a) uznanie, że każda, nawet hipotetyczna i nieudowodniona wątpliwość, co do oddziaływania na środowisko musi prowadzić do kategorycznej odmowy uzgodnienia, co stanowi środek nieproporcjonalny; b) zaniechanie wskazania Skarżącym lub organowi głównemu (Wójtowi Gminy W. możliwości przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000 (tzw. ocenie habitatowej), co jest instrumentem służącym właśnie do wyjaśnienia takich wątpliwości. Organ sam wskazał, że Wójt mógł nałożyć taki obowiązek, ale tego nie zrobił - zamiast odmowy, prawidłowym działaniem powinno być wskazanie tej drogi jako właściwej do rozwiania wątpliwości; c) zastosowanie zasady przezorności skrajnie i nieproporcjonalnie prowadzące do zablokowania inwestycji w sytuacji, gdy prawo przewiduje inne, mniej restrykcyjne środki służące wyjaśnieniu wątpliwości, co do oddziaływania na środowisko; X. informacji o środowisku poprzez wydanie zaskarżonego postanowienia bez należytego uzasadnienia skutkującego jednoznacznym wskazaniem jakie konkretnie cechy projektowanej budowli miały by wpływ znaczny na odziaływanie środowiskowe; XI. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. przez jego wadliwe zastosowanie i utrzymanie w mocy postanowienia Organu I instancji, podczas gdy Organ winien zastosować art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z 144 k.p.a., bowiem istniały podstawy do uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji; XI. Naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: I. art. 33 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody poprzez jego błędną wykładnię w zakresie pojęcia "znaczącego negatywnego oddziaływania" w wyniku uznania, a) że przeprowadzone postępowanie dowodowe, które w niniejszej sprawie ograniczyło się do postępowania uzgodnieniowego RDOS było wadliwe, a co skutkowało przyjęciem, że przedsięwzięcie będzie znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000, ' b) a także poprzez niewłaściwe zastosowanie tego art. 33 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody w niniejszej sprawie w momencie, kiedy nie została wypełniona hipoteza zawartej w tym przepisie normy, a co skutkowało uznaniem, że przedsięwzięcie będzie znacząco i negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000, podczas gdy przedsięwzięcie nie wywrze takiego skutku i nie można zabronić jego realizacji na ww. podstawie prawnej zaś brak sporządzenia Raportu oceny odziaływania na środowisko wprost prowadzi do wniosku, że brak jest podstaw do przyjęcia, że znaczące negatywne oddziaływanie przedsięwzięcia występuje, c) a ponadto organ orzekający w sprawie nie zebrały i nie przedstawiły żadnych dowodów, które pozwoliłyby uznać, iż inwestycja znacznie oddziałuje na środowisko, co wykluczało a limine konieczność sporządzania raportu; II. błędną wykładnię art. 33 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody oraz art. 98 ust. 2 i 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku przez przyjęcie, że każde oddziaływanie lub negatywne oddziaływanie na obszar Natura 2000 stanowi "znaczące negatywne" oddziaływanie na obszar Natura 2000, które uprawnia do odmowy wydania uzgodnień do projektu decyzji o warunkach zabudowy, a w konsekwencji przyjęcie, że przedsięwzięcie będzie miało znaczące negatywne oddziaływanie na obszary Natura 2000 "Ostoja B." oraz "Dolina B." i otuliny B. Parku Narodowego; III. błędną wykładnie i niewłaściwe zastosowanie art. 33 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody polegające na arbitralnym i niepopartym dowodami przyjęciu, że planowana inwestycja może znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000, podczas gdy: a) organ sam przyznał, że inwestycja nie będzie znacząco oddziaływać na 9 gatunków ptaków wymienionych w postanowieniu RDOS, w tym na bociana białego, którego gniazdo znajduje się na działce; b) negatywną ocenę oparto wyłącznie na hipotetycznym zagrożeniu dla trzech gatunków (rybitwy rzecznej, zielonki i bociana czarnego), nie wykazując w żaden sposób, aby teren samej inwestycji stanowił dla nich kluczowe siedlisko lęgowe lub żerowiskowe; c) pojęcie "znaczącego negatywnego oddziaływania" zostało zinterpretowane w sposób rozszerzający i nieproporcjonalny, z naruszeniem prawa własności Skarżących; d) przyjęcie a limine wbrew stanowisku doktryny i judykatury, że budowa domu jednorodzinnego jest przedsięwzięciem mogącym znacznie oddziaływać na środowisko, pomimo pominięcia faktu, iż teren okalający wokół powstającej inwestycji nie tylko jest zurbanizowany zabudową mieszkalną, to również w zakresie innych właścicieli ościennych zabudowań jest intensywnie użytkowany w celach rekreacyjno - turystycznych, a według organów obu instancji tylko przedmiotowa inwestycja miałaby znacząco negatywnie oddziaływać na rybitwę rzeczną, zielonkę i bociana czarnego; IV. art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (u.o.p.) poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na arbitralnym przyjęciu, że planowana inwestycja może znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000, podczas gdy rozumowanie organu jest wewnętrznie sprzeczne i opiera się na hipotezach, a nie na dowodach; , V. art. 33 u.o.p. w związku z art. 34 tej ustawy przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz uznanie, że realizacja inwestycji na działce nr [...],'położonej przy drodze gminnej i drodze krajowej nr [...], może znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000; VI. art. 31 ust. 3 Konstytucji RP i art. 1 Protokołu nr 1 do Paktu Praw Człowieka przez niedopuszczalną ingerencję w prawo własności bez koniecznego zachowania "sprawiedliwej równowagi" między wymogami interesu publicznego i z naruszeniem istoty tego prawa (art. 64 ust. 3 in fine Konstytucji RP ), do czego doszło poprzez faktycznie uznanie zabudowy terenów w miejscowości Ruś za niedopuszczalną, co do zasady; VII. art. 31 ust. 3 oraz art. 64 ust. 3 Konstytucji RP i art. 140 k.c. poprzez nieproporcjonalną ingerencję w prawo własności Skarżących, dalece wykraczającą poza to, co konieczne dla ochrony środowiska. VIII. inne naruszenia naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy". Skargę skarżący uzasadnili następująco. Zdaniem skarżących, organ dokonał błędnej wykładni art. 33 ust. 1 u.o.p., sprowadzając ją do poziomu hipotetycznego i abstrakcyjnego ryzyka, co jest sprzeczne z ugruntowaną linią orzeczniczą sądów administracyjnych. Dokonana pobieżna, odtwórcza analiza GDOŚ stanowiąca nieomal kalkę postanowienia organu I instancji, jak i innych organów uzgodnieniowych jest głęboko wewnętrznie sprzeczna. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie podkreślał, że znamię "znaczącego" oddziaływania nie może być utożsamiane z jakimkolwiek oddziaływaniem. Musi ono być oceniane w kontekście konkretnych celów ochrony danego obszaru i na podstawie rzetelnego materiału dowodowego. Jak wskazał NSA w wyroku z 31 sierpnia 2010 r. (sygn. akt II OSK 1323/09), zakaz z art. 33 u.o.p. "nie dotyczy niemożności lokalizowania jakichkolwiek inwestycji na obszarze ochrony, ale tylko takich, które mogą na nie oddziaływać negatywnie, przy czym negatywne oddziaływanie musi być znaczące". Oznacza to, że organ ma obowiązek wykazać, iż skala, charakter i skutki planowanej inwestycji rzeczywiście i w sposób odczuwalny zagrażają celom ochrony. W niniejszej sprawie GDOŚ popadł w wewnętrzną sprzeczność. Po przeprowadzeniu własnej analizy jednoznacznie stwierdził, że inwestycja nie będzie znacząco oddziaływać na obszar siedliskowy "Dolina B." ([...]) oraz na 9 z 12 analizowanych gatunków ptaków w obszarze "Ostoja B.", w tym na bociana białego, którego gniazdo znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie działki. Mimo to, całą odmowę oparł na spekulatywnym zagrożeniu dla trzech gatunków (rybitwy rzecznej, zielonki i bociana czarnego), argumentując to procentowym udziałem jednej pary w populacji całego, ogromnego obszaru. Taka argumentacja jest niedopuszczalna. Organ nie przedstawił żadnego dowodu, że teren przeznaczony pod zabudowę na działce nr [...] - stanowiący zaledwie 7,70% jej powierzchni - jest kluczowym, niezastępowalnym siedliskiem lub żerowiskiem dla tych trzech gatunków. Jak słusznie wskazano w zażaleniu, ustalenia te nie zostały poczynione w terenie, a opierają się na ogólnikach z publikacji i danych dla całego regionu, co sądy administracyjne regularnie krytykują (por. wyrok WSA w Warszawie z 10 kwietnia 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 299/17). Odmowę oparto na hipotetycznym zagrożeniu dla zaledwie trzech gatunków: rybitwy rzecznej, zielonki i bociana czarnego, którego występowanie błędnie przyjęto w obszarze inwestycji, gdyż nie jest on położony nad Bierza, a nad Narwią. Uzasadnienie opiera się wyłącznie na ogólnikach - skrytym trybie życia tych ptaków (rybitwy rzecznej, zielonki, bociana czarnego) oraz na arytmetycznym wyliczeniu, że utrata jednej pary lęgowej stanowiłaby relatywnie duży procent (2-3,84%) ich populacji w obszarze. Organ nie przedstawił jednak żadnego dowodu, że teren przeznaczony pod budowę domu na działce nr [...] faktycznie stanowi stałe i kluczowe miejsce lęgowe lub żerowiskowe dla któregokolwiek z tych trzech gatunków. Znamienne jest to, co poruszane było w treści uzasadnienia zażalenia na postanowienie RDOŚ, własne ustalenia skarżących, jako osób od urodzenia związanych z tym terenem, wskazują, że np. bociana czarnego nie widziano w tej okolicy od dekad, a jeśli już to przelotem a nie lęgowo czy siedliskowo i jak to wynika z geo - lokalizacji w obrębie rzeki B. Opieranie decyzji ograniczającej konstytucyjne prawo własności na ogólnych danych z publikacji i baz internetowych, bez odniesienia do realiów konkretnej nieruchomości, jest niedopuszczalne. Stanowi to nadużycie zasady przezorności. Zasada ta nie oznacza, że każda, nawet czysto teoretyczna wątpliwość musi skutkować zakazem. Nadto organy w sposób nieprawidłowy zastosowały art. 33 ust. 1 u.o.p. GDOŚ w zaskarżonym postanowieniu dokonał analizy wpływu inwestycji na szereg gatunków ptaków i stwierdził, że w przypadku bociana białego (którego gniazdo faktycznie znajduje się na działce), rybitwy białowąsej, rybitwy białoskrzydłej i 6 innych gatunków, realizacja inwestycji nie będzie znacząco oddziaływać na te gatunki. Organ w ogóle pomija, iż art. 33 ust. 1 u.o.ś. mówi o znaczącym oddziaływaniu rozumianym między innymi, jako pogorszenie stanu siedliska. Żaden organ orzekający w sprawie nie wskazał, na czym owo pogorszenie, przy takich śladowych parametrach powierzchni przedsięwzięcia, miałoby polegać. Organ kontroli administracyjnej szczebla wyższego powinien takie uproszczenie zweryfikować. W ocenie skarżących samo stwierdzenia, ustalonych periodycznie z annałów literatury i opracowań ochrony przedmiotowego obszaru Natura 2000 nie powoduje a limine, że planowana inwestycja statuowana, jako każda ingerencja ma wpływ na analizowany obszar jest zbyt lakoniczne, nieudokumentowane i nieudowodnione. Oceniając legalność zaskarżonego postanowienia zauważyć należy, że zostało ono wydane po upływie prawie dwóch lat od wniesienia zażalenia. Oczywistym jest, że co do zasady bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji weryfikowane są w odrębnym trybie (art. 37 § 1 K.p.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z art. 52 p.p.s.a, zaś kwestie przewlekłości (lub/oraz bezczynności) w prowadzeniu postępowania nie mają wpływu na ocenę legalności wydanego rozstrzygnięcia. Jednakże pamiętać należy, że organ odwoławczy nie może ograniczać się do rozważenia stanu sprawy z daty wydania decyzji przez organ I instancji, lecz musi uwzględniać stan faktyczny i prawny istniejący w dacie rozpatrywania odwołania (art. 136 i 138 K.p.a.) Jest to dość specyficzne podejście organu administracji, który w zakresie swej kompetencji winien brać pod uwagę zasadę proporcjonalności konsekwencji decyzji administracyjnych i nie wydawać ich w tożsamych stanach faktycznych w tak drastycznie odmiennych rozstrzygnięciach. Negatywizm związany z naszym przypadkiem jest zbyt daleko idący i narusza wiarę w legalizm działań struktur organów administracyjnych. Godzi to w zaufanie obywatela do organów administracji. Zgodnie z -art. 8 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania, o czym szeroko ponosiłem w swych zażaleniach. Organ pomija, iż w pasie rzeki N. stoją również i inne budynki we wsi R. - choćby posadowione na nr działek [...], [...], [...], [...], które bardziej zbliżają się, czy też wchodzą w obszar B. Parku Narodowego i statuują się w zakresie bezpośredniego odziaływania obszaru Natura 2000 "Ostoja B." czy "Doliny B.", jak również bezpośrednio wpływają na przesuniecie korytarza ekologicznego. Jak słusznie Sąd wskazał w wyroku z 6 czerwca 2019 roku (VII SA/Wa 286/19) uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia w zakresie oddziaływania na obszar Natura 2000 stanowi w istocie formę ingerencji w jej prawo własności, a ingerencja ta jest jednak dopuszczalna, jeżeli organ administracyjny wskaże konkretne, określone na podstawie u.o.p. okoliczności uzasadniające jego ograniczenie. Tego zaś organ nie wyjaśnił, a wszak samo położenie działki w granicach obszaru Natura 2000 nie może automatycznie oznaczać całkowitego zakazu zabudowy, zwłaszcza w sytuacji, gdy wokół istnieje już inna zabudowa. Analizując charakter przedsięwzięcia objętego projektem decyzji o warunkach zabudowy oraz uwarunkowania przyrodnicze rejonu inwestycji, za główne oddziaływanie przedmiotowej inwestycji GDOŚ uznał samo posadowienie domu jednorodzinnego w zabudowie mieszkaniowej z przeznaczeniem na bytowanie inwestorów, jako znacząco negatywne na niestwierdzone w obrębie nieruchomości gatunki ptaków - rybitwa rzeczna, zielonka i bocian czarny - jedynie posiadający 200 m dalej rzekomo swoje siedlisko. Wewnętrznie sprzeczne uzasadnienie oraz arbitralne traktowanie danych procentowych narusza również zasady pogłębiania zaufania (art. 8 k.p.a.) i przekonywania (art. 11 k.p.a.). Skarżący nie otrzymali jasnej i logicznej odpowiedzi, dlaczego budowa domu z ich inwestycji jest zagrożeniem dla jednych gatunków, a dla innych, również chronionych i występujących w obrębie obszaru chronionego, już nie jest. Nie uzyskali też w ogóle odpowiedzi, jak tożsamo faktycznie sąsiednie inwestycje na owe gatunki nie wpływają, co inwestycja Skarżących. Taki sposób argumentacji jest nieprzekonujący i sprawia wrażenie, że rozstrzygnięcie było z góry założone. Samo stwierdzenie niepoparte badaniem choćby specjalisty ornitologa, że teren potencjalnie stanowi miejsce lęgów określonych gatunków nie wypełnia dyspozycji art. 33 ust. 1 u.o.p., gdyż ze względu na występowanie tych właśnie gatunków został wyznaczony obszar chroniony. W sprawie należało ustalić, że realizacja planowanej inwestycji w istotny sposób zagrażać będzie tym gatunkom, dla których wyznaczono obszar ochronny, czego organ I i II instancji w ogóle nie uczynił. W sprawie nie przeprowadzono żadnej ekspertyzy biegłego ds. ochrony środowiska, czy też ornitologicznej. Planowana inwestycja sąsiaduje z zabudowaniami wiejskimi, domkami jednorodzinnymi całorocznymi, pensjonatem - Hotelem [...] z salą bankietową, a w pasie posadowienia inwestycji zabudowane są domy mieszkalne jednorodzinne, które posadowione były podczas składania zażalenia, jak i pojawiły się w toku jego prawie dwuletniego rozpoznania. Organ w ogóle nie wyjaśnił, jak. budowa tożsamego faktycznie, środowiskowo, i budowlanie domku jednorodzinnego dla potrzeb własnych Skarżących miałaby istotny wpływ na rzadkie gatunki ptaków, na które wszak odstraszająco działa bliskość zabudowań, obecność ludzi i zwierząt domowych, a które rzecz jasna występują, jako sąsiednie nieruchomości i wtedy organom uzgadniającym to nie "przeszkadzało". W tej sytuacji faktycznej, jedynie z jemu wiadomych przyczyn niewynikających z uzasadnienia skarżonego postanowienia organ mając podstawę uznać, że planowana inwestycja nie wpłynie negatywnie w istotny sposób na te gatunki, z. uwagi na które został wyznaczony obszar specjalnej ochrony Natura 2000, tego zaniechał. Organ pomija, o czym jednoznacznie wypowiadały się sądy administracyjne w tym Naczelny Sąd Administracyjny (sygn. II OSK 1587/10), że budowa domu jednorodzinnego nie jest przedsięwzięciem mogącym znacząco oddziaływać na środowisko, ponieważ teren, na którym ma powstać, jest już intensywnie użytkowany w celach rekreacyjno-turystycznych. Odnośnie rzekomego występowania bociana czarnego w znacznej odległości 200 metrów od planowanej inwestycji - jest to informacja niesprawdzona i uzyskana nie w wyniku działań samego organu I i II instancji. Jak wynika z Dokumentacji Plany Zadań Ochrony Obszaru Natura 2000 Ostoja B. [...] - Opracowanego w ramach realizacji projektu [...] "Przygotowanie planów zadań ochronnych dla obszarów Natura 2000: SOO Dolina B. i OSO Ostoja B.", współfinansowanego ze środków Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko, w ramach działania 5.3 priorytetu V - to pojedyncze pary lęgowe występują w podmokłych lasach, a takowy na terenie planowanej inwestycji nie występuje. Z opracowań naukowych wynika, że ważną rolę odgrywa obecność odpowiednich drzew gniazdowych, tj. szczególnie starych, ponad, stuletnich dębów i sosen na nizinach oraz jodeł i buków w górach [vide: Pugacewicz 1994, Treinys i in. 2009, Zieliński i in. 201 Ib], a w obrębie inwestycji takowych nie stwierdzono. W tym samym opracowaniu występowanie rybitwy rzecznej spotykane jest w obszarze zalewowym w basenie dolnym B., a obszar zalewowy został wykluczony wprost w decyzji nr [...] z [...] lipca 2023 roku Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w B. w której organ działając przez Regulatora tej gałęzi rynku regulacyjnego nie wspominało o terenie uwodnionym. Teren zagrożony powodzią nie jest tożsamy z terenem zalewowym - co organ II instancji pominął. Przedmiotowa inwestycja nie znajduje się w dolnym basenie B., a jest posadowiona w pobliżu rzeki N. i to w połowie jej biegu km 248+500, a nawet jeśli już to rybitwa rzeczna gniazda buduje w obszarach zalanych wodą łąk i torfowiskach, co wynika z przywołanego wyżej opracowania. Organ II instancji, jak i I zupełnie zignorował fakt, że przedmiotowa inwestycja jest na rubieży obszaru Natura 2000 Ostoja B. [...], gdyż ujście B. do N. znajduje się w linii prostej ponad 2 km dalej. Występowanie zatem wymienianych tak licznie w postanowieniu gatunków ptaków właśnie na działce inwestora w tak licznym skupisku jest o tyle zastanawiające, że powierzchnia obszaru Natura 2000 Ostoja B. [...] wynosi 148 509,33 ha, co przy wielkości odziaływania inwestycji samego posadowienia budynku jednorodzinnego mieszkalnego, jak i powierzchni działki jest fenomenem w światowym środowisku ornitologicznym. Znamienne jest też to, że organ II instancji bez szczegółowego uzasadnienia na tle innych pobudowanych nieruchomości sąsiednich nie przypisał im odziaływania na korytarz ekologiczny Bagna B. [...] dostrzegając li tylko burzenie walorów przyrodniczych jedynie przez inwestycję skarżących. Zresztą nie ma opracowania dotyczącego korytarza [...]. Organ nie przedstawił żadnej mapy a jedynie tylko opierał się na dywagacjach luźnych bez podania konkretnego źródła. Nawet jeśli ów korytarz występuje to jest już zaburzony przez istniejącą zabudowę. Organ m.in. przywołując treść art. 33 ust. 1 u.o.p., wskazał, że przesłankami do zakwalifikowania przedsięwzięcia, jako mogącego znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000 są możliwość i istotność oddziaływania. O możliwości zaistnienia takiego oddziaływania przesądza istniejące prawdopodobieństwo lub ryzyko takiego oddziaływania, tj. sytuacja, gdy na podstawie obiektywnych informacji nie można takiego ryzyka wykluczyć. Istotne oddziaływanie zachodzi natomiast wówczas, gdy planowane działanie niesie za sobą ryzyko naruszenia założeń ochrony obszaru Natura 2000. W przypadku niepewności wystąpienia oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 zastosowanie ma zasada przezorności, która nakazuje podjęcie działań zapobiegawczych zawsze wtedy, kiedy nie został dowiedziony brak negatywnych oddziaływań na środowisko. Niemniej jednak, mając na uwadze choćby wymienione wyżej położenie geolokalizacyjne przedmiotowej działki i obszar planowanej inwestycji nie sposób jest wywodzić, na podstawie obiektywnych informacji nie można takiego ryzyka wykluczyć, skoro jak to wskazano wyżej budowa domu jednorodzinnego nie jest przedsięwzięciem mogącym znacząco oddziaływać na środowisko. GDOS uzasadnił swoje stanowisko koniecznością zastosowania zasady przezorności. Jednakże, powołanie się na tę zasadę nie zwalnia organu z obowiązku działania w granicach prawa i z poszanowaniem zasady proporcjonalności. Zasada przezorności ma zastosowanie, gdy istnieje stan niepewności co do ryzyka, ale niepewność ta musi opierać się na racjonalnych, naukowych przesłankach, a nie na dowolnych przypuszczeniach. Jak wskazuje się w orzecznictwie, zasada przezorności "nie może stanowić swoistej "wytrych-zasady", która uzasadniać będzie każdą, nawet najbardziej restrykcyjną ingerencję w prawa jednostki" (por. wyrok WSA w Gliwicach z 13 maja 2021 r., sygn. akt II SA/G1 1546/20). Jej zastosowanie nie może prowadzić do zignorowania obowiązku zebrania i oceny dowodów. W tej sprawie organ miał do dyspozycji instrument prawny stworzony właśnie do wyjaśniania takich wątpliwości: ocenę oddziaływania na obszar Natura 2000 (tzw. ocenę habitatową), o której mowa w art. 96 ustawy OOS. Sam GDOS przyznał w uzasadnieniu, że organ Wójt mógł nałożyć na inwestorów obowiązek przedłożenia dokumentów w celu jej przeprowadzenia, lecz tego nie uczynił. Zastosowanie w tej sytuacji środka ostatecznego, jakim jest kategoryczna odmowa uzgodnienia, stanowi rażące naruszenie zasady proporcjonalności. Wszak działania zapobiegawcze są nadmiernie restrykcyjne w stosunku do realnego ryzyka - gdyż de facto obszar występowania gatunków chronionych rozpoczyna się od kotliny B. 2 km dalej od planowanej inwestycji. Nadto jak to wskazywano w sprawie występuje dyskryminacja podmiotów - skarżących, gdyż inni inwestorzy bez przeszkody uzyskują pozytywne uzgodnienia środowiskowe. Przed podjęciem działań zapobiegawczych powinna być przeprowadzona analiza, która uwzględnia zarówno potencjalne korzyści dla środowiska, jak i straty. Analiza nie została przeprowadzona. Zresztą w przypadku obszaru Natura 2000, zasada przezorności - ochrona siedlisk nie powinna być realizowana kosztem społecznym - budowy dla potrzeb własnych domu jednorodzinnego i to na rubieży obszaru chronionego. Oczywistym jest, że zasada przezorności ma na celu ochronę środowiska i zdrowia ludzkiego, ale jej stosowanie powinno być zawsze uzasadnione i proporcjonalne do ryzyka. Takowego uzasadnienia skarżone postanowienie nie zawiera. Kierujący się zasadą prawdy obiektywnej organ administracji przeprowadza postępowanie wyjaśniające w celu usunięcia wątpliwości odnośnie do skutków oddziaływania, na środowisko. Dopiero, gdy taka procedura nie wyjaśni niepewności co do konkretnego przedsięwzięcia, zgodnie z zasadą przezorności, określoną w art. 6 ust. 2 p.o.ś., organ powinien orzec o konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. W przedmiotowej sprawie organ posiłkował się nie ustaleniami własnymi, a innego organu uzgadniającego. Organ uzgadniający projekt decyzji o warunkach zabudowy pod względem wymagań ochrony przyrody dokonuje we własnym zakresie oceny oddziaływania inwestycji na środowisko, a tu tego zaniechano (wyrok z 14 lutego 2013 r. NSA II OSK 1941/11). Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, zasada swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.) nie może być mylona z oceną dowolną. Organ ma obowiązek wszechstronnie ocenić cały zebrany materiał, a swoje stanowisko logicznie i przekonująco uzasadnić. Organy zignorowały decyzję Wód Polskich, z której wynika, że teren inwestycji nie leży na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią, co podważałem argumentację o "silnym zalewaniu" działki. Błędne ustalenia stanu faktycznego: RDOŚ, a za nim GDOŚ (który nie skorygował tych błędów), oparły się na fałszywym twierdzeniu, jakoby inwestycja miała powstać na terenie wolnym od zabudowy i "otworzyć drogę kolejnym inwestorom". Jest to sprzeczne z materiałem dowodowym oraz twierdzeniami Skarżących, wskazującymi na istnienie w bezpośrednim sąsiedztwie co najmniej trzech budynków mieszkalnych oraz innej zabudowy w pasie nadrzecznym. RDOŚ w swoim postanowieniu kreował fałszywy obraz terenu, jako "wolnego od zabudowy", stwierdzając, że "nowy obiekt byłby jedynym budynkiem mieszkalnym zlokalizowanym od strony rzeki". GDOŚ nie skorygował tego błędu, mimo że skarżący w zażaleniu wyraźnie wskazali na istnienie w bezpośrednim sąsiedztwie, po tej samej stronie drogi, trzech innych budynków mieszkalnych oraz wielu innych naniesień budowlanych w okolicy. Organy nie wyjaśniły, dlaczego budowa jednego, niewielkiego domu ma stanowić zagrożenie, podczas gdy istniejąca zabudowa, w tym o większej skali, oraz pobliska droga krajowa nr 64, rzekomo takiego zagrożenia nie stanowią. Bliskość ciągu dróg zarówno gminnej jak i krajowej samo w sobie generuje hałas i antropopresję, przy której budowa jednego domu ma znaczenie marginalne. Tryb uzgodnieniowy z art. 106 k.p.a. nie zwalnia organu uzgadniającego z obowiązku przeprowadzenia własnego postępowania wyjaśniającego, jeżeli jest to niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy. Organ nie może bezkrytycznie powielać stanowiska innego podmiotu (w tym przypadku Dyrektora B. Parku Narodowego). GDOŚ zastosował środek najdalej idący - ostateczną odmowę. Jest to działanie rażąco nieproporcjonalne. Zamiast umożliwić stronom wyjaśnienie wątpliwości w trybie przewidzianym przez prawo, organ "ukarał" skarżących za zaniechanie innego organu. Takie 'postępowanie podważa zaufanie do administracji (naruszenie art. 8 k.p.a.) i jest sprzeczne z zasadą legalizmu, która nakazuje stosowanie środków adekwatnych do sytuacji. Ochrona środowiska, zapisana w art. 5 Konstytucji RP, jest wartością fundamentalną. Jednakże, jej realizacja nie może prowadzić do arbitralnego i nieproporcjonalnego ograniczania innych konstytucyjnych praw, w tym prawa własności (art. 64 Konstytucji RP). Każde ograniczenie musi spełniać wymogi określone w art. 31 ust. 3 Konstytucji - musi być konieczne w demokratycznym państwie dla ochrony środowiska. W tej sprawie zastosowany środek - całkowity zakaz zabudowy - nie był konieczny. Istniała, przewidziana prawem, mniej restrykcyjna droga w postaci przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000. Wybór przez organ najdalej idącej formy ingerencji, przy jednoczesnym zaniechaniu skorzystania z procedury wyjaśniającej, stanowi ewidentne naruszenie zasady proporcjonalności. W odpowiedzi na skargę GDOŚ podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2024 r., poz.935), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że zaskarżone postanowienie i postanowienie je poprzedzające naruszały prawo w sposób wskazany poniżej, a skarga była zasadna. Na wstępie wyjaśnić należy, że zasadą konstytucyjną jest, że organa władzy publicznej zobowiązane są do ochrony walorów przyrodniczych Polski (art. 5 Konstytucji RP). Tym niemniej, jeśli owa ochrona dotyka prawa własności nieruchomości w rozumieniu art. 140 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. jedn. Dz.U. z 2025 r., poz. 1071, dalej: "k.c.") to organa powinny uwzględniać fakt prawny, że zgodnie z art. 21 ust. 1 Konstytucji RP Rzeczpospolita Polska chroni również własność, a ta może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności (art. 64 ust. 3 Konstytucji RP). Jednym z przejawów własności, ujmowanych w triadzie uprawnień właścicielskich ww. art. 140 k.c., jest korzystanie z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa, a więc również w sposób, określany w art. 4 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. jedn. Dz.U. z 2025 r., poz. 418), jako zasada wolności budowlanej. Własność nie jest prawem absolutnym i może podlegać ustawowym ograniczeniom. Zarówno art. 140 k.c., jak i art. 4 Prawa budowlanego wyraźnie stanowią, że wykonywanie prawa własności musi mieścić się w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego. Ustawodawca, przewidując możliwość kolizji interesu ogólnospołecznego (ochrona przyrody) z interesem jednostkowym (ochrona własności) i w nawiązaniu do ww. zasad wykonywania prawa przez obywateli przewidział określone w ustawie środki, pozwalające na ważenie obu tych interesów. W sprawach dotyczących prawa zabudowy na terenie nieobjęty, miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego nakazał przed zmianę przeznaczenia lub wykorzystywania terenu uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy (art. 59 ust. 1 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, t. jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 1130, dalej: "u.p.z.p."). Jeżeli ustalenie warunków zabudowy dla określonego zamierzenia budowlanego mogłoby kolidować z ochroną przyrody ustawodawca wprowadził wymóg uzgodnienia projektu decyzji z organem wyspecjalizowanym - regionalnym dyrektorem ochrony środowiska w odniesieniu do obszarów objętych ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody, innych niż położonych w granicach parku i jego otuliny (art. 53 ust. 4 pkt 8 u.p.z.p.). Uzgodnienia takiego dokonuje się w trybie art. 106 k.p.a. (art. 53 ust. 5 cyt. ustawy). Zgodnie z art. 106 § 5 k.p.a. uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy następuje w drodze postanowienia, w tym samym do postepowania uzgodnieniowego stosuje się zasady postępowania, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego – w tym zasady wynikające z art. 7, 77 § 1, 8 § 1 i 2, 80 i 107 § 3 k.p.a.. Tym samym, obowiązkiem organu uzgodnieniowego jest podjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Owo "wyjaśnienie stanu faktycznego" w postępowaniu uzgodnieniowym oznacza konieczność indywidualnego odniesienia się do istoty sprawy i – jak w sprawie niniejszej – oceny potencjalnego wpływu konkretnej inwestycji budowlanej na konkretne uwarunkowania przyrodnicze, podlegające ochronie. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, zamierzona przez skarżących, a podlegająca uzgodnieniu przed wydaniem warunków zabudowy, inwestycja budowlana znajduje się na terenie obszaru Natura 2000, objętym ochroną siedlisk przyrodniczych lub siedlisk gatunków roślin i zwierząt. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia GDOŚ wynika, że to właśnie ten fakt był przyczyną odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na części działki nr ewid. [...], w miejscowości R., gmina W. Zgodnie z art. 25 ust. 1 u.o.p. sieć obszarów Natura 2000 obejmuje obszary specjalnej ochrony ptaków; specjalne obszary ochrony siedlisk; obszary mające znaczenie dla Wspólnoty Europejskiej. Na obszarze tym zabrania się podejmowania działań mogących, osobno lub w połączeniu z innymi działaniami, znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000, w tym w szczególności: pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych lub siedlisk gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony wyznaczono obszar Natura 2000 lub wpłynąć negatywnie na gatunki, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000, lub pogorszyć integralność obszaru Natura 2000 lub jego powiązania z innymi obszarami (art. 33 ust. 1 u.o.p.). Możliwość "znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000" oceniana jest w świetle kryteriów wskazanych w art. 33 u.o.p. (por. wyrok NSA z 20 listopada 2020 r., sygn. akt II OSK 1940/20, CBOSA). W judykaturze przyjmuje się jednolicie, że art. 33 ust. 1 u.o.p., mówiąc o negatywnym oddziaływaniu na cele ochrony Natura 2000, nie mówi o jakimkolwiek oddziaływaniu lecz jedynie o znaczących negatywnych oddziaływaniach na środowisko. Oznacza to, że nie wszystkie negatywne oddziaływania będą uniemożliwiały realizację przedsięwzięcia, ale tylko te, których skala, stopień i charakter oddziaływania będzie uznana za znaczącą. Ponadto zawarte w tej normie sformułowanie "znaczące negatywne oddziaływanie", jako nieostre, sprawia, że w każdej sytuacji dokonywania takiej oceny organ administracji prowadzący postępowanie powinien precyzyjnie wskazać te przesłanki (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 3 kwietnia 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 165/14, CBOSA). Podkreśla się również, że nawet z faktu, że dana inwestycja zaliczana jest do obiektów mogących znacząco oddziaływać na środowisko, nie można wyciągać automatycznie wniosku, że inwestycja ta jednocześnie znacząco może oddziaływać na obszar Natura 2000 (wyrok NSA z 21 listopada 2008 r., sygn. akt II OSK 1432/07, CBOSA). Należy też wyjaśnić, że z art. 33 ustawy u.o.p. nie wynika zakaz podejmowania przedsięwzięć, które oddziaływałyby na obszar Natura 2000 w jakikolwiek negatywny sposób, a wyłącznie takich przedsięwzięć, które oddziaływałyby na ten obszar w sposób znacząco negatywny (tak też WSA w Warszawie w postanowieniu z 28 grudnia 2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 602/10, CBOSA). Jak wynika z powyższego, obowiązkiem organu administracji publicznej, dokonującego oceny wpływu zamierzonej inwestycji budowlanej na chroniony obszar Natura 2000 jest wskazanie związku tej inwestycji z istotnym pogorszeniem warunków, dla których obszar Natura 2000 został powołany. W tym też kontekście wskazać należy, że samo stwierdzenie, że teren stanowić może miejsce lęgów określonych gatunków lub ich bytowania nie wypełnia dyspozycji art. 33 ust. 1 u.o.p., gdyż ze względu na występowanie tych właśnie gatunków został wyznaczony cały obszar Natura 2000. Należy bowiem ustalić, czy i w jaki sposób realizacja konkretnej planowanej przez skarżących inwestycji istotnie zagrażać będzie konkretnym gatunkom, dla których wyznaczono obszar ochronny – występującym na terenie (lub w jego bliskim otoczeniu) objętych inwestycją (por. też wyrok WSA w Warszawie z 26 marca 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 2513/07 – CBOSA). Dopiero tak poczynione ustalenia, odnoszące się do inwestycji skarżących, mogą stać się podstawą wysnucia przez organ uzgodnieniowy wniosków determinujących treść rozstrzygnięcia uzgodnieniowego w sposób zgodny z art. 7 i 77 § 1 k.p.a., a jednocześnie podstawą oceny dokonywanej na podstawie art. 80 k.p.a. Tylko i wyłącznie tak poczynione ustalenie istotnego negatywnego wpływu planowanego zamierzenia budowlanego na konkretnie wskazane wartości chronione przyrodniczo w obszarze Natura 2000 może stać się podstawą należytego sporządzenia uzasadnienia faktycznego postanowienia uzgodnieniowego – a w konsekwencji podstawą prawidłowej subsumcji prawnej w uzasadnieniu prawnym w rozumieniu art. 107 § 3 k.p.a. Jak słusznie podkreślił NSA, wprawdzie art. 33 ust. 1 u.o.p. nie wymaga udowodnienia i niebudzącego wątpliwości wykazania, że działania związane z realizacją przedsięwzięcia będą znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000, a jedynie wykazania możliwości znacząco negatywnego oddziaływania na cele ochrony obszaru Natura 2000, to nie chodzi jedynie o hipotetyczną możliwość znaczącego negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na cele ochrony obszaru Natura 2000, lecz możliwości potwierdzonej konkretnymi okolicznościami zaistniałymi w danej sprawie (wyrok z 21 stycznia 2025 r., sygn. akt III OSK 2019/24, CBOSA). Ustawodawca nie określił w ustawie o ochronie przyrody definicji legalnej pojęcia "znaczącego negatywnego oddziaływania na cele ochrony obszaru Natura 2000". Dlatego też nieostre sformułowanie "znaczące negatywne oddziaływanie" sprawia, że w każdej sytuacji dokonywania takiej oceny organ administracji prowadzący postępowanie powinien precyzyjnie wskazać te przesłanki. W przeciwieństwie bowiem do innych obszarowych form ochrony przyrody (np, parki narodowe, rezerwaty przyrody) w odniesieniu do obszarów Natura 2000 ustawodawca nie wprowadził konkretnych zakazów czy nakazów. Objęcie więc danego terenu obszarem Natura 2000 nie stanowi podstawy do automatycznego wysnucia wniosku o braku możliwości zagospodarowywania tego terenu, czy też korzystania przez niego w inny sposób przez właściciela (por. wyrok NSA z 14 stycznia 2025 r., sygn. akt II OSK 977/22, CBOSA). RDOŚ i GDOŚ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia powołuje się jedynie na ogólne przesłanki, wynikające z przyczyn ustanowienia obszaru Natura 2000, bez odniesienia do wpływu (i bez uzasadnienia istotności tegoż wpływu) planowanej przez skarżących inwestycji na chronione wartości. To, że na chronionym obszarze Natura 2000 niewątpliwie występują wymieniane przez organ gatunki chronione nie jest równoznaczne ani z powiązaniem negatywnego wpływu inwestycji na te gatunki, ani z jego istotnością. Podobnie, licznie przez organa przywoływane w uzasadnieniach opracowania odnoszą się do rzeczywistej potrzeby objęcia danego terenu obszarem Natura 2000, ale nie odnoszą się do istotności negatywnego wpływu konkretnej, planowanej inwestycji na chronione wartości. O ile wnioski organów co do położenia i charakteru nieruchomości, na której planowane jest zmierzenie budowlane skarżących, wynikają z protokołu z przeprowadzonej [...] lipca 2023 r., wizji terenowej oraz w dołączonej do akt sprawy dokumentacji fotograficznej – o tyle z tych dokumentów w żaden sposób nie wynika przesłanka znacząco negatywnego oddziaływania inwestycji na cele ochrony obszaru Natura 2000, wymieniona w art. 33 ust. 1 u.o.p. – w tym, że "może znacząco negatywnie oddziaływać na rybitwę rzeczną, zielonkę i bociana czarnego". W takiej sytuacji, powołanie się przez organ na zasadę przezorności stanowi w istocie naruszenie tejże zasady. Czym innym jest bowiem niemożność wykluczenia istotnego negatywnego oddziaływania inwestycji na obszar Natura 2000 (wówczas ww. zasada może być stosowana), a czym innym nieustalenie przez organa uzgodnieniowe takiego wpływu (wówczas zasada zastosowania nie ma). Zasada ta może mieć więc zastosowanie wyłącznie wówczas, gdy w świetle zebranych dowodów istnieje choćby prawdopodobieństwo znacząco negatywnego oddziaływania inwestycji na cele ochrony obszaru Natura 2000. W tej zaś sprawie takie prawdopodobieństwo wykazane nie zostało. Nie jest obowiązkiem organu uzgadniającego wykazanie, że realizacja planowanej inwestycji w sposób istotny zagrażać będzie gatunkom, dla których wyznaczono obszar ochronny. Orzecznictwo w tym zakresie jest ugruntowane (por. np. wyrok NSA z 5 kwietnia 2017 r., sygn. akt II OSK 2002/15, publ. Lex nr 2330223; wyrok NSA z 24 kwietnia 2018 r., sygn. akt II OSK 2750/17, publ. CBOSA). Sięgnięcie po środki ochrony środowiska, w tym reglamentacyjne, polegające na zakazie podejmowania pewnych działań, nie musi być następstwem wykazania szkodliwości tych działań, czyli jej udowodnienia w sposób wolny od wątpliwości, ale zawsze musi opierać się na uprawdopodobnieniu i wynikającej z niego hipotezie co do potencjalnego wpływu tych działań na środowisko (por. wyrok NSA z 15 marca 2018 r., sygn. akt II OSK 2297/17, CBOSA). Traci też na znaczeniu prawnym powoływanie się przez organa na to, że "postanowieniem Nr [...] z dnia [...] lipca 2023 r., znak: [...], Dyrektor B. Parku Narodowego odmówił uzgodnienia przedłożonego projektu decyzji o warunkach zabudowy, zaś pismem z dnia [...] lipca 2023 r., znak: [...], Organ ten wydał negatywną opinię dla przedmiotowego przedsięwzięcia". Jak bowiem wynika z akt sądowych (k-42) Minister Klimatu i Środowiska postanowieniem z 6 sierpnia 2025 r. uchyli w trybie art. 138 § 2 k.p.a. ww. postanowienie Dyrektora. Z uzasadnienia postanowienia Ministra wynika, że organ odwoławczy podzielił w istotnej części argumentację skarżących, przedstawiana również w sprawie niniejszej. Dlatego też uznać należy, że organa obu instancji naruszyły w sposób mający wpływ na wynik sprawy art. 7, 77 § 1, 80 i 107 k.p.a., ale również i art. 33 ust. 1 u.o.p. przez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że nieustalony w postępowaniu uzgodnieniowym istotny wpływ inwestycji budowlanej skarżących negatywnie oddziaływać może na cele ochrony obszaru Natura 2000, w tym w szczególności przez pogorszenie nieustalonych siedlisk przyrodniczych lub siedlisk gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony wyznaczono obszar Natura 2000 lub wpłynąć negatywnie na nieustalone w tym obszarze gatunki, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000, lub pogorszyć nieustaloną integralność obszaru Natura 2000 lub jego powiązania z innymi obszarami. Organ, ponownie rozpoznając wniosek Wójt Gminy W. z [...] czerwca 2023 r., znak: [...] o uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na części działki nr ewid. [...], w miejscowości R., gmina W. – związany dokonaną przez tut. Sąd oceną prawną i wskazaniami (art. 153 p.p.s.a..) – dokona poprawnej oceny zarówno potencjalnego wpływu tej konkretnej inwestycji na konkretne wartości chronione obszaru Natura 2000 adekwatne do miejsca położenia działki inwestycyjnej, jak i istotność tego potencjalnego wpływu. Swoje rozstrzygnięcie organ uzasadni w sposób wymagany art. 107 § 3 k.p.a. Z uwagi na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 lit. a oraz c p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.