VII SA/Wa 2241/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska - Rzepecka (spr.), , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Ewa Machlejd, Protokolant Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi B. M. i H. M. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na rozbiórkę I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżących B. M. i H. M. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, IV. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego L. D. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 250 zł (dwieście pięćdziesiąt złotych) oraz kwotę 55 zł (pięćdziesiąt pięć złotych) tytułem 22% podatku od towarów i usług łącznie kwotę 305 zł (trzysta pięć złotych). Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2008 r., Nr [...] Prezydent m. W. na podstawie art. 97 § 1 pkt 4, art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w zw. z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. z 2002 r. Nr 41, poz. 361 ze zm.) oraz art. 92 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1592 ze zm.) zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie wydania E. G. pozwolenia na rozbiórkę budynków: mieszkalnego i gospodarczego, usytuowanych na terenie działki o nr ewid. [...] w obrębie [...], położonej przy ul. [...], bezpośrednio przy granicy działki o nr ewid. [...] w obrębie [...], położonej przy ui. [...] w W. oraz przy granicy działki o nr ewid. [...] w obrębie [...], położonej przy ul. [...] w W. W uzasadnieniu organ podał, że w dniu [...] lipca 2008 r. wnioskodawca E. G. złożył wniosek o wydanie pozwolenia na rozbiórkę. Następnie w dniu [...] lipca 2008 r. B. M. i H. M. wnieśli zastrzeżenia odnośnie wydania jakichkolwiek decyzji zezwalających na budowę z uwagi na toczące się postępowanie o zasiedzenie części działki o nr ewid. [...] (obecnie [...] z obrębu [...]), do czasu podjęcia rozstrzygnięcia przez Sąd oraz informowania ich jako stron o toczącym się jakimkolwiek postępowaniu w sprawie przedmiotowej działki. Organ uznał zasadność zgłoszonych zastrzeżeń i zachodzącą konieczność wyjaśnienia zaistniałych nowych okoliczności w sprawie i zabrania odpowiedniego materiału dowodowego. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2008 r., znak [...] Wojewoda [...] na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., po rozpatrzeniu zażalenia E. G., uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił zdanie skarżącego, iż podstawą do zawieszenia postępowania byłoby wydanie przez sąd postanowienia o niezgodności stanu księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, natomiast sam fakt toczącego się postępowania przed sądem, w sytuacji, gdy skarżący dysponuje aktem notarialnym dokumentującym jego prawo własności do terenu, nie może stanowić przesłanki 1 uprawniającej organ do zawieszenia postępowania. W ocenie Wojewody [...], w sytuacji, gdy inwestor wskazuje, iż ma udokumentowany tytuł prawa własności nieruchomości, co potwierdza w oświadczeniu z dnia 7 lipca 2008 r. o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wpisując numer dokumentu, organ I instancji winien w trybie art. 64 k.p.a. wezwać inwestora do przedłożenia powyższego dokument i po dokonaniu tej czynności wydać rozstrzygnięcie w sprawie. Natomiast w sytuacji ujawnienia nowych okoliczności i toczącego się postępowania w Komendzie Rejonowej Policji w sprawie podrobienia dokumentów będących podstawą wpisu prawa własności działki o nr ew. [...] na rzecz zstępnych po M. B., co może mieć wpływ na wykonywanie prawa własności przez inwestora, należy po dokładnym zapoznaniu się z ww. kwestią rozważyć, czy z tego powodu istnieje możliwość zawieszenia postępowania. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli B. i H. M. dochodząc uchylenia zaskarżonego postanowienia. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów prawa procesowego tj. art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie w wyniku błędnej interpretacji. Zdaniem skarżących wydanie przez sąd postanowienia o niezgodności decyzji z rzeczywistym stanem prawnym oznacza, że postępowanie w tym przedmiocie zostało zakończone, a tym samym takie postanowienie nie jest podstawą zawieszenia w wydania decyzji merytorycznej przez organ administracji. W opinii skarżących przez zagadnienie wstępne należy rozumieć zagadnienie materialnoprawne o charakterze otwartym i samodzielnym, które wyłoniło się w toku postępowania w określonej sprawie administracyjnej i do którego rozstrzygnięcia jest właściwy inny organ lub sąd, przy czym rozstrzygnięcie tego zagadnienia ma wpływ na etap rozpatrywania sprawy i zakończenie jej decyzją. W tym zakresie skarżący powołali wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 maja 2007 r., sygn. akt I SA/Wa 526/07 i z dnia 14 marca 2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 1513/05. Skarżący wskazali, że przed Sądem Rejonowym dla W. toczy się sprawa o dział spadku po ojcu J. G., sygn. akt [...], a przedmiotem działu spadku jest budynek mieszkalny położony na dwóch działkach ewidencyjnych przy ul. [...] na działce nr [...] i nr [...]. Zdaniem skarżących organ odwoławczy błędnie uznał, że sprawa o zasiedzenie nieruchomości, która toczy się przed sadem powszechnym nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 k.p.a. ponadto skarżący wskazali, że w sprawie o zasiedzenie Sąd Rejonowy dokonał zabezpieczenia wniosku poprzez wpis stosownego ostrzeżenia w księdze wieczystej nr [...]. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu, albowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 138 § 2 kpa. Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania. Zaskarżona decyzja Wojewody [...] wydana została na podstawie art. 138 § 2 kpa, który stanowi, iż organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Powołany przepis stanowi swego rodzaju wyłom w przyjętej w kodeksie konstrukcji postępowania odwoławczego, którego celem jest ponowne rozpatrzenie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej przez organ odwoławczy, dopuszczalność wydania decyzji kasacyjnej ograniczona jest więc tylko do sytuacji wyjątkowych (por. wyroki WSA w Warszawie: z 29 czerwca 2006r. I SA/Wa 433/06 Lex nr 219387, z 25 kwietnia 2006r. I SA/Wa 2324/05 Lex nr 209735, z 19 września 2006r. IV SA/Wa 1091/06 Lex nr 255665, z 30 listopada 2005r. I SA/Wa 2085/04 Lex nr 192640, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 marca 2006r. II OSK 633/05 Lex nr 198333). Organ odwoławczy może wydać taką decyzję tylko wówczas, gdy w postępowaniu toczącym się przed organem I instancji nie przeprowadzono postępowania wyjaśniającego w ogóle lub w znacznej części, a organ II instancji nie może sam przeprowadzić postępowania uzupełniającego w trybie art. 136 kpa. W pozostałych przypadkach organ odwoławczy zobowiązany jest podjąć decyzję merytoryczną rozstrzygającą sprawę. Uchylając decyzję organu I instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organ odwoławczy winien przekonująco uzasadnić istnienie przesłanek określonych w art. 138 § 2 kpa, a ponadto jego obowiązkiem jest wykazanie, z jakich przyczyn nie zastosował przepisu art. 136 kpa, umożliwiającego organowi odwoławczemu przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecenie przeprowadzenia tego postępowania organowi I instancji. Organ odwoławczy zobowiązany jest też wskazać organowi I instancji, jakie okoliczności sprawy wymagają, w jego ocenie, dodatkowego wyjaśnienia. W zaskarżonej decyzji Wojewody [...] z [...] listopada 2008r. brak jest takich wskazówek. Wojewoda [...] nie wskazał, w jakim zakresie Prezydent m.W. nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego, ani też dlaczego ocenił to postępowanie jako nie wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy (a tylko taka sytuacja uprawniałaby go do wydania decyzji kasacyjnej). Organ nie wyjaśnił również, dlaczego nie skorzystał z możliwości przewidzianej w art. 136 kpa i nie przeprowadził postępowania uzupełniającego bądź nie zlecił jego przeprowadzenia organowi I instancji. Pamiętać należy, iż przeprowadzenie postępowania uzupełniającego w trybie art. 136 kpa jest niedopuszczalne tylko wtedy, gdy dla rozstrzygnięcia sprawy konieczne byłoby przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w całości lub w przeważającej części. Taka sytuacja nie występuje w niniejszej sprawie, w ocenie Sądu postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone przez organ I instancji w stopniu wystarczającym do podjęcia rozstrzygnięcia. Zaskarżona decyzja wydana została więc z naruszeniem art. 138 § 2 kpa, nie zachodziła bowiem w niniejszej sprawie konieczność uzupełnienia materiału dowodowego. W ocenie Sądu w sprawie postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone przez organ I instancji w całości, a rzeczą organu odwoławczego była ocena, na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, czy fakt toczącego się postępowania o zasiedzenie nieruchomości nr ewid.[...] (obecnie [...] z obrębu [...]) jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt. 4 kpa skutkującym zawieszenie postępowania w sprawie wydania E. M. pozwolenia na rozbiórkę budynków: mieszkalnego i gospodarczego, usytuowanych na terenie tej działki, bądź czy są inne przyczyny do zawieszenia niniejszego postępowania z urzędu. Ujawnione naruszenie art. 138 § 2 kpa powoduje uchylenie zaskarżonej decyzji z mocy art. 145 § 1 ust. 1 pkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Na mocy art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w punkcie II wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy.