VII SA/Wa 2398/14
WyrokWSA w Warszawie2015-05-13
Skład orzekający: Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Halina Emilia Święcicka, Bożena Więch-Baranowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciel lokalu w budynku wielorodzinnym, który nie wykazał konkretnego przepisu prawa materialnego ograniczającego swobodne korzystanie z jego lokalu w związku z planowaną inwestycją, posiada przymiot strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę?Ratio decidendi
Właściciel lokalu w budynku wielorodzinnym może być stroną w postępowaniu o pozwolenie na budowę, jeśli wykaże, że jego lokal znajduje się w zindywidualizowanym obszarze oddziaływania inwestycji, co wiąże się ze wskazaniem konkretnego przepisu prawa materialnego ograniczającego swobodne korzystanie z lokalu. Samo subiektywne odczucie oddziaływania inwestycji nie jest wystarczające. W przypadku braku takiego wykazania, organ odwoławczy prawidłowo umarza postępowanie odwoławcze.Stan faktyczny
Prezydent miasta wydał pozwolenie na budowę budynku wielorodzinnego. Od decyzji tej odwołali się I. M., I. i L. M. Wojewoda umorzył postępowanie odwoławcze wobec I. i L. M. oraz I. M., uznając, że nie posiadają one przymiotu strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, gdyż nie wykazały indywidualnego interesu prawnego ograniczonego konkretnym przepisem prawa. Skarżący zarzucili naruszenie szeregu przepisów k.p.a. i Prawa budowlanego, w tym brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego oraz błędne uznanie ich za podmioty niebędące stronami postępowania. Sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko organu odwoławczego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, , Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka ( spr), Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Piątek-Macugowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2015 r. sprawy ze skargi I. M., L. M. i I. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego skargę oddala
Prezydent m. [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2014r. nr [...] na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 oraz art. 82 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2012 r. poz. 1409) zwanej dalej Prawem budowlanym oraz art. 104 ust. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r., poz. 267 ze zm.), zwanej dalej k.p.a., zatwierdził projekt budowlany i udzielił [...] S.A z siedzibą w [...] pozwolenia na budowę budynku wielorodzinnego mieszkalno-usługowego, "[...]" na działkach nr ew. [...] i [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w [...] wraz z dojściami, dojazdami i infrastrukturą techniczną na działce nr ew. [...] z obrębu [...].
Odwołanie od ww. decyzji wnieśli I. M. oraz I. i L. M.
Po rozpoznaniu odwołania I. i L. M. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] umorzył postępowanie odwoławcze uznając, iż nie mają przymiotu strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego.
Po rozpoznaniu odwołania I. M. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. umorzył postępowanie odwoławcze uznając, że również odwołująca się nie posiada przymiotu strony.
Uzasadniając swoje stanowisko podjęte w decyzji nr [...], Wojewoda [...] wskazał, iż zgodnie z przepisem art. 28 k.p.a. stroną postępowania jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
W postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę tak rozumiany interes prawny ustala się w oparciu o przepis art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, który jako lex specialis w stosunku do ustawy Kodeks postępowania administracyjnego ogranicza pojęcie strony w sprawach dotyczących pozwoleń na budowę do inwestora oraz właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Zgodnie z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego przez "obszar oddziaływania obiektu" należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Wojewoda [...] podkreślił, że zgodnie z linią orzeczniczą sądów administracyjnych art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego nie wyłącza regulacji zawartej w art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 1991 r. o własności lokali. Stroną w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę, czy przebudowę jest wspólnota mieszkaniowa reprezentowana przez zarząd. Dodał, że w przypadku wykazania przez członka wspólnoty mieszkaniowej własnego indywidualnego interesu prawnego, może on wystąpić, obok wspólnoty, jako strona w postępowaniu administracyjnym.
Odwołanie I. M. z dnia [...] maja 2014r., uzupełnione w dniu [...] maja 2014r. nie zawierało zarzutów dotyczących oddziaływania projektowanej inwestycji w odniesieniu do należącego do niej lokalu.
W świetle powyższego Wojewoda [...] pismem z dnia [...] lipca 2014 r. wezwał odwołującą się, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania do uzupełnienia odwołania poprzez:
- przedłożenie oryginału bądź poświadczonej za zgodność z oryginałem (przez notariusza albo ustanowionego w sprawie adwokata lub radcę prawnego) kopii dokumentu, potwierdzającego posiadanie, przez osobę odwołującą się, prawa własności, użytkowania wieczystego lub zarządu do nieruchomości położonej
w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji,
- wykazanie indywidualnego interesu prawnego, poprzez wskazanie naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, który powodowałby ograniczenie
w swobodnym korzystaniu z lokalu, będącego własnością osoby odwołującej się, na skutek wydania ww. rozstrzygnięcia, tj. decyzji Prezydenta m. [...] z dnia
[...] kwietnia 2014 r. Nr [...].
W odpowiedzi na wezwanie I. M. przedłożyła dokument świadczący o ustanowieniu odrębnej własności lokalu i przeniesieniu jego własności na członka spółdzielni, z czym wiąże się także udział w prawie użytkowania wieczystego działki gruntu, na której budynek mieszkalny obejmujący dany lokal (nr [...] przy ul. [...] w [...]) wniesiono. Powyższe potwierdza treść aktu notarialnego Rep. [...].
W ocenie Wojewody [...] w zgłaszanych zarzutach oraz przedkładanej dokumentacji I. M. nie wykazała istnienia wynikającego z przepisów prawa materialnego naruszenia prawa skutkującego ograniczeniem korzystania z jej lokalu. Organ wskazał, iż odwołująca nie wskazała negatywnego wpływu wynikającego z naruszenia konkretnych przepisów prawa na jej lokal mieszkalny, które mogłoby skutkować posiadaniem przez nią statusu strony w postępowaniu w sprawie budowy przedmiotowej inwestycji. Organ stwierdził, iż wszelkie zarzuty odnoszą się do wpływu projektowanej inwestycji w odniesieniu do całego terenu należącego do Wspólnoty Mieszkaniowej, wobec czego nie tworzą one indywidualnego, odrębnego od interesu Wspólnoty, interesu prawnego poszczególnych jej członków.
Wojewoda [...] podkreślił, że w orzecznictwie sądowo-administracyjnym panuje pogląd, iż z reguły każda inwestycja prowadzona w zwartej zabudowie powoduje uciążliwości i utrudnienia dla najbliższego sąsiedztwa, co samo przez się nie oznacza że wydanie takiej decyzji w sytuacji pozwolenia na budowę stanowi naruszenia prawa.
Reasumując Wojewoda [...] stwierdził; że odwołująca I. M. nie wykazała w żadnej mierze pod względem podmiotowym i przedmiotowym, że przysługuje jej prawo udziału na prawach strony w postępowaniu dotyczącym zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku wielorodzinnego mieszkalno-usługowego "[...]" na działkach nr ew. [...] i [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w [...] wraz z dojściami, dojazdami i infrastrukturą techniczną na działce nr ew. [...] z obrębu [...].
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Wojewody [...] nr [...] wniosła I. M. oraz I. i L. M. wnosząc o jej uchylenie, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania rozpatrzenia organowi II instancji, dopuszczenia skarżących do postępowania administracyjnego w sprawie pozwolenia na budowę na działkach [...] i [...] z obrębu [...] w [...].
Skarżący zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie:
1) art. 8 k.p.a. poprzez:
- zaniechanie pozyskania i przeprowadzenia dowodu z archiwalnych dokumentów dotyczących zabudowy działki [...] i [...] (nr pierwotny [...], późniejszy nr [...]) w celu wyjaśnienia stanu prawnego istniejącej zabudowy,
- uznanie pisma spółki [...] SA i opinii prof. A. J., jako wystarczających do wydania pozwolenia na budowę, chociaż zdaniem skarżących zawierało nieprawdziwe informacje dotyczące stanowisk Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz Burmistrza Dzielnicy [...],
- brak zajęcia stanowczego i konkretnego stanowiska odnośnie sprzeczności zapisów § 22 planu zagospodarowania przestrzennego Dworca [...] z planowaną zabudową,
2) art. 9 k.p.a. poprzez pozostawianie bez odpowiedzi skargi przesłanej do Wojewody [...] i Biura Architektury i Planowania Przestrzennego
i nieudzielenie na zadane w niej pytania,
3) art. 7 i 77 k.p.a. poprzez uchybienie obowiązkowi dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego przez pominięcie, że zlikwidowana droga dojazdowa-pożarowa
(wewnętrzna) oraz parking tworzyły wraz z budynkami mieszkalnymi całość gospodarczą oraz znajdowały się w obszarze objętym planem realizacyjnym opracowanym dla osiedla [...] w 1973 r. i planem zagospodarowania przestrzennego Dworca [...] z 2006 r.,
4) art. 138 § 2 k.p.a. poprzez nie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji mimo, że decyzja nr [...] została wydana
z naruszeniem przepisów postępowania,
5). art. 22 ustawy o własności lokali ( dalej zwanej uwl) poprzez nieuwzględnienie twierdzeń skarżących, że w sprawie o udzielenie pozwolenia na budowę na działkach [...] i [...] Zarząd wspólnoty przekroczył swoje kompetencje i działał bez umocowania,
6) art. 22 ust. 2 i 3 uwl poprzez ich niezastosowanie i ograniczenie się wyłącznie do art. 21 ustawy o własności lokali bez powiązania z art. 22 ust. 2 i 3 uwl oraz orzecznictwem sądowym regulującym sprawy reprezentowania wspólnoty mieszkaniowej przez jej zarząd,
7) art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, poprzez stwierdzenie, że skarga nie pochodzi od podmiotów wymienionych w tym przepisie,
8) art. 4 pkt 9 Prawa budowlanego poprzez brak poszanowania, występujących
w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich,
w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej,
9) art. 5 ust. 1 pkt 9 oraz art. 3 pkt 1 b i 3 Prawa budowlanego przez ich niezastosowanie w sprawie dla oceny, że parking jest obiektem budowlanym, który w planie zagospodarowania przestrzennego Dworca [...] przeznaczony był do zachowania i ewentualnej przebudowy wynikającej z budowy ulicy 12 KUL.
Skarżący skarżonej decyzji zarzucili także naruszenie:
1) art. 33 § 2 i 3 k.p.a. poprzez uznanie za pełnomocnictwo do udziału
w postępowaniu administracyjnym uchwałę o wyborze zarządu,
2) art. 136 k.p.a. poprzez zaniechanie wszczęcia postępowania administracyjnego z urzędu w celu wyjaśnienia sprawy, mimo przedłożenia przez skarżących organowi I instancji dodatkowych materiałów mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy,
3) art. 107 k.p.a. poprzez niewłaściwe oznaczenie stron postępowania,
4) art. 5 ust. 1 pkt 9 oraz art. 3 pkt 1 b i 3 Prawa budowlanego przez ich niezastosowanie w sprawie dla oceny, że parking jest obiektem budowlanym, który w planie zagospodarowania przestrzennego przeznaczony był do zachowania lub ewentualnej przebudowy wynikającej z budowy ulicy [...],
5) art. 98 Kodeksu cywilnego poprzez niedopełnienie obowiązku żądania od zarządu wspólnoty pełnomocnictwa rodzajowego do uczestniczenia
w postępowaniu administracyjnym i reprezentowania wspólnoty mieszkaniowej,
6) art. 3 pkt 7 a ustawy Prawa budowlanego przez błędne zastosowanie definicji " budowy" podczas gdy w przedmiotowej sprawie zastosowanie powinna mieć definicja " przebudowy",
7) art. 4 pkt 9 ustawy Prawa budowlanego poprzez brak poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej.
W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinęli ponoszone ww. zarzuty.
W szczególności skarżący podali, iż nie zgadzają się z decyzją Wojewody [...] nr [...]. Zarzucili organowi II instancji ograniczenie się przy rozpatrywaniu sprawy jedynie do art. 28 Prawa budowlanego, bez wzięcia pod uwagę innych przepisów prawa materialnego, zwłaszcza art. 22 ustawy o własności lokali, jak również ugruntowanej linii orzecznictwa w zakresie przyznania członkom wspólnoty mieszkaniowej przymiotu strony w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę. Dodatkowo w ocenie skarżących, organy obu instancji uchyliły się od obowiązku wyjaśnienia i właściwego rozstrzygnięcia sprawy przerzucając ten obowiązek na skarżących i sąd administracyjny. Skarżący wskazali, że oni jako członkowie wspólnoty mieszkaniowej [...] złożyli skargę uznaną przez organ jako odwołanie z uwagi na fakt, że zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] w postępowaniu administracyjnym dotyczącym wydania pozwolenia na budowę na działkach [...] i [...] działał bez właściwego umocowania tj. pełnomocnictwa wspólnoty mieszkaniowej.
Skarżący zaznaczyli, iż w złożonej skardze potraktowanej przez organ za odwołanie od decyzji I instancji nie domagali się uchylenia decyzji [...], ani nie wnosili o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, a jedynie wskazali na uchybienia w postępowaniu dotyczącym wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę. Skarżący podnieśli, iż Wojewoda [...] nie podjął czynności zmierzającym do rozpatrzenia sprawy w trybie art. 138 § 2 k.p.a. lecz domagał się uzasadnienia interesu prawnego wnoszących odwołanie i w konsekwencji postępowanie odwoławcze umorzył, pozbawiając skarżących przymiotu strony tego postępowania. Nie zapoznał się wnikliwie ze sprawą oraz nie przeanalizował dokumentów. Zdaniem skarżących Wojewoda [...] pominął również ugruntowaną linię orzecznictwa w sposób jednoznacznie wskazujący, iż w przedmiotowej sytuacji skarżącym przysługiwałyby prawa strony postępowania o pozwolenia na budowę.
Skarżący podali, że swój interes prawny wywodzą z przepisów prawa materialnego tj. konstytucyjnego prawa równego traktowania obywateli (art. 32 Konstytucji RP), ochrony własności (art. 64 Konstytucji RP) ochrony praw nabytych
(art. 2 Konstytucji RP), prawa do korzystania z przedmiotu własności (art. 140, art. 144, art. 233 k.c.), z art. 344 k.c. w zw. z art. 172 k.c., art. 92 k.c. oraz zapisów art. 5 ust. 1 pkt 9, art. 30 ust. 1 i ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego, a także § 14 ust. 1 i § 18 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych, art. 4 pkt 21 oraz art. 8 ust. 1 i 2 ustawy o drogach publicznych, ale przede wszystkim z art. 22 ust. 2 ustawy o własności lokali. Powołali wyrok NSA z dnia 12 września 2013 r. sygn. akt II OSK 889/12 w którym wskazano, iż " Interes prawny, o którym mowa w art. 28 k.p.a., może wynikać nie tylko z normy prawa materialnego administracyjnego, ale także z normy prawa materialnego należącej do każdej gałęzi prawa , w tym również do prawa cywilnego". Powołali również wyrok NSA z dnia 14 września 2006 r. sygn. akt II OSK 1090/05, z dnia 28 kwietnia 2006 r. sygn. akt II OSK 794/05, 16 listopada 2004 r. sygn. akt OSK786/04. Zdaniem skarżących w świetle obowiązującego prawa i orzecznictwa w przedmiotowej sprawie skarga została złożona przez osoby będące stroną postępowania administracyjnego.
Skarżący wskazali, że Wspólnota Mieszkaniowa [...] niewątpliwie jest stroną niniejszego postępowania. Skarżący podnieśli, że Zarząd jako jej reprezentant przedłożył organowi rozpatrującemu wniosek o pozwolenie na budowę w I instancji, uchwałę o wyborze zarządu z marca 2008 r., która nie daje legitymacji do podejmowania jakichkolwiek działań przekraczających zwykły zarząd. Zdaniem skarżących organ I instancji wszczynający postępowanie powinien zażądać od zarządu pełnomocnictwa rodzajowego (uchwały) do reprezentowania wspólnoty, a nie ograniczać się jedynie do uchwały o wyborze zarządu z 2008 r., która może jedynie identyfikować tożsamość członków zarząd, co wynika z jej treści. Czynności tej organ nie dokonał, w związku z czym zdaniem skarżących stroną postępowania administracyjnego o pozwolenie na budowę na działkach [...] i [...] stali się wszyscy członkowie wspólnoty mieszkaniowej i każdemu z nich należało przyznać prawo strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę na działce sąsiedniej.
W tej sytuacji skarżący uważają, że nastąpiło błędne oznaczenie stron postępowania, gdyż jego uczestnikiem powinien być każdy członek wspólnoty mieszkaniowej.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a).
W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga I. M. nie została uwzględniona. Zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Podstawę prawną kwestionowanej decyzji stanowił art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy wydaje decyzję, w której umarza postępowanie odwoławcze. W drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie cytowanego przepisu następuje ustalenie przez organ odwoławczy, iż wnoszący odwołanie nie jest stroną postępowania (por. wyrok NSA z dnia 7 września 2012 r., II OSK 905/11, LEX nr 1218396).
Przede wszystkim wskazać trzeba, że zgodnie z art. 127 § 1 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji odwołanie służy stronie. Organ odwoławczy zobowiązany jest zatem w pierwszej kolejności ustalić, czy wnoszącemu je podmiotowi przysługuje przymiot strony postępowania administracyjnego.
Zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
O tym, czy określonemu podmiotowi przysługuje uprawnienie strony rozstrzygają przepisy prawa materialnego. W postępowaniu w sprawie dotyczącej decyzji o pozwoleniu na budowę przepisem takim jest art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane będący przepisem szczególnym wobec art. 28 k.p.a. Zawęża on pojęcie strony do inwestora oraz właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Zgodnie z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego obszar oddziaływania obiektu jest terenem wyznaczonym w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Obszar ten musi być określany w oparciu o powszechnie obowiązujące przepisy prawa. Tylko takie ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, które wynikają z konkretnego przepisu prawa dają podmiotom wymienionym w art. 28 ust. 2 ustawy prawo do uczestnictwa w charakterze strony w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę. Innymi słowy włączenie danej nieruchomości do obszaru oddziaływania obiektu ma miejsce wówczas, gdy na podstawie konkretnych parametrów inwestycji będą się konkretyzować odpowiednie normy prawa materialnego, np. przepisy techniczno-budowlane, sanitarne czy ochrony środowiska, z których określony podmiot wywodzi swój interes prawny jako strona postępowania (wyrok NSA z dnia 26 stycznia 2012 r. sygn. akt II OSK 1398/10, LEX nr 1145559).
W sytuacji zatem, gdy z przepisów odrębnych, w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego wynikają dla inwestora określone obowiązki czy ograniczenia związane z zagospodarowaniem i zabudową jego działki względem innych obiektów budowlanych, to tym samym właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy działek, na których posadowione są te obiekty, są stroną postępowania o pozwolenie na budowę. Zgodzić się należy ze stroną skarżącą, iż do przepisów odrębnych
w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego należą nie tylko przepisy rozporządzeń określających warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowania, przepisy z zakresu ochrony środowiska oraz zagospodarowania przestrzennego, ale także przepisy prawa cywilnego w zakresie prawa własności. Wskazać również należy, że przez ograniczenie możliwości zagospodarowania działki sąsiedniej należy rozumieć także utrudnienia w korzystaniu z nieruchomości zgodnie z jej przeznaczeniem (por. wyroki NSA z dnia 8 czerwca 2011 r. sygn. akt II OSK 1296/10, z dnia 28 marca 2007 r., sygn. akt II OSK 208/06, z dnia 26 czerwca 2012 r. sygn. akt II OSK 1613/11).
Z akt sprawy wynika, że skarżąca I. M. jest właścicielem lokalu nr [...] w budynku wielorodzinnym przy ul [...] w [...], w którym działa Wspólnota Mieszkaniowa. Wskazać zatem trzeba, że stosownie do art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. – o własności lokali (Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm.), zarząd kieruje sprawami wspólnoty mieszkaniowej i reprezentuje ją na zewnątrz oraz w stosunkach między wspólnotą a poszczególnymi właścicielami lokali. Działania wspólnoty mieszkaniowej reprezentowanej przez zarząd dotyczą, co do zasady, nieruchomości wspólnej określonej w art. 3 ust. 2 cytowanej ustawy, co wynika wprost z przepisów rozdziału 4 tej ustawy, a w szczególności z art. 21 ust. 1 oraz art. 22 ust. 1 i ust. 3. Niemniej w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalone jest stanowisko, że właściciel lokalu może legitymować się przymiotem strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, o ile wykaże, że jego lokal znajduje się w zindywidualizowanym obszarze oddziaływania inwestycji, co wiąże się ze wskazaniem konkretnego przepisu, który ogranicza swobodę korzystania z jego lokalu (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 7 grudnia 2007 r., sygn. akt. II OSK 1648/06, Lex 425329 oraz z dnia 4 lipca 2013 r., sygn. akt II OSK 583/12, Lex nr 1483452, wyrok z dnia 29 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2383/10, Lex nr 1251936; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 kwietnia 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 1750/07, Lex 499943).
W związku z powyższym na gruncie niniejszej sprawy skarżącej przysługiwałby przymiot strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę spornego obiektu, gdyby z konkretnego przepisu prawa wynikały ograniczenia, czy obowiązki
w zagospodarowaniu bezpośrednio lokalu mieszkalnego nr [...] w ww. budynku mieszkalnym związane z zamierzeniem inwestycyjnym.
Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy stwierdzić należy, że skarżąca nie wykazała tak rozumianego interesu prawnego w kwestionowaniu decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. Nr [...] o pozwoleniu na budowę. Skarżąca przedłożyła jedynie dokument świadczący o ustanowieniu odrębnej własności lokalu i przeniesieniu jego własności na członka spółdzielni z czym wiąże się także udział w prawie użytkowania wieczystego działki gruntu, na której budynek mieszkalny obejmujący dany lokal (nr [...] przy ul. [...] w [...]) wzniesiono. Powyższe potwierdza akt notarialny Rep [...] Nr [...]. Skarżąca nie wykazała jednak indywidualnego interesu prawnego poprzez wskazanie konkretnego przepisu prawa materialnego, który powodowałby ograniczenie w swobodnym korzystaniu z lokalu będącej jej własnością na skutek wydania decyzji o Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. Nr [...].
Wskutek powyższego zgodzić należy się z organem, iż skarżąca nie wykazała negatywnego wpływu wynikającego z naruszenia konkretnych przepisów prawa na jej lokal. Podnoszone zarzuty przez skarżącą odnoszą się do całego terenu należącego do Wspólnoty Mieszkaniowej, wobec czego nie tworzą indywidualnego, odrębnego od interesu Wspólnoty, interesu prawnego poszczególnych jej członków.
Biorąc zaś pod uwagę zasadę posiadania legitymacji przez wspólnotę organy nie miały obowiązku samodzielnego poszukiwania interesu prawnego poszczególnych jej członków, zatem to na stronie skarżącej spoczywał obowiązek wykazania, że taki interes posiada, który jednocześnie powinien być konkretny
i realny.
Zdaniem Sądu Wojewoda [...] nie znajdując zaś przepisów prawa materialnego, które wprowadzałyby jakiekolwiek ograniczenia w sposobie zagospodarowania lokalu mieszkalnego skarżącej I. M., trafnie uznał, iż nie przysługuje jej przymiot strony w niniejszym postępowaniu. Wskazać należy, iż samo położenie lokalu mieszkalnego w sąsiedztwie planowanej inwestycji nie jest jeszcze tożsame ze znajdowaniem się tej nieruchomości w obszarze oddziaływania obiektu. Tylko osoby, których prawo doznaje ograniczeń ze względu na realizację jakiegoś obiektu, są stronami postępowania o pozwolenie na budowę dla tego obiektu. Wojewoda [...] dokonał dostatecznej analizy okoliczności faktycznych i prawnych sprawy w zakresie interesu prawnego skarżącej I. M.
Sąd akceptuje również stwierdzenie, że: "samo subiektywne odczucie określonego podmiotu, że inwestycja oddziaływuje na jego nieruchomość nie jest wystarczające do uznania, że nieruchomość ta jest usytuowana w obszarze oddziaływania danego przedsięwzięcia. Interes prawny, będący konieczną przesłanką do uznania danego podmiotu za stronę postępowania musi istnieć obiektywnie, a nie odnosić się do subiektywnych odczuć wnioskodawcy. Tylko takie ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, które są związane z konkretnym przepisem prawa wprowadzającym je daje właścicielowi, zarządcy lub użytkownikowi wieczystemu nieruchomości prawo do uczestniczenia w charakterze strony
w postępowaniu administracyjnym dotyczącym pozwolenia na budowę" (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 grudnia 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 1045/12, Lex nr 1330213).
Z podanych przyczyn kontrolowane rozstrzygnięcie organu odwoławczego należało ocenić jako prawidłowe.
Odnosząc się do skargi wniesionej przez I. i L. M. wskazać należy, iż nie posiadają oni interesu prawnego w rozumieniu art. 50 § 1 p.p.s.a.
Legitymacja procesowa podmiotów o których mowa w art. 50 § 1 p.p.s.a ma charakter materialny. Oznacza to, że interes prawny wnoszącego skargę musi znajdować oparcie w przepisach prawa materialnego powszechnie obowiązującego
(wyrok NSA z dnia 28 sierpnia 2013 r., sygn. akt I OSK 478/12, postanowienie NSA
z dnia 4 kwietnia 2013 r., sygn. akt I GSK 344/13, postanowienie NSA z dnia 22 listopada 2012 r. sygn. akt I OSK 2719/12, wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 lutego 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 1874/11).
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy w ocenie Sądu interes prawny w przedmiotowej sprawie, a więc przymiot strony posiada wyłącznie I. M., albowiem to po rozpatrzeniu jej odwołania od decyzji organu I instancji Wojewoda [...] wydał zaskarżoną decyzję. Podkreślić należy, iż w wyniku rozpatrzenia odwołania od decyzji I instancji I. i L. M. Wojewoda [...] wydał odrębną decyzję w dniu [...] sierpnia 2014 r. nr [...]. Zatem organ w zaskarżonej decyzji nie wypowiedział się odnośnie posiadania przez I. i L. przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym.
W związku z powyższym stwierdzono, że I. i L. M. nie posiadają indywidualnego, istniejącego obiektywnie i mającego swe źródło w przepisach prawa powszechnie obowiązującego, interesu prawnego do kwestionowania rozstrzygnięcia w postępowaniu dotyczącym uprawnienia I. M.
Negatywne ustalenie w zakresie posiadania przez skarżących I.
i L. M. interesu prawnego prowadzi do oddalenia skargi a nie do jej odrzucenia (por. postanowienie NSA z 8 lipca 2014 r., sygn. akt I OSK 1351/14, Lex nr 1494692).
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło