VII SA/Wa 2448/16

WyrokWSA w Warszawie2017-09-20

Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Krystyna Tomaszewska, Elżbieta Zielińska-Śpiewak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wolnostojący nośnik reklamowy o wymiarach 6m x 3m, mocowany do słupa stalowego i trwale związany z gruntem, stanowi budowlę wymagającą pozwolenia na budowę, czy też urządzenie reklamowe wymagające jedynie zgłoszenia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wolnostojący nośnik reklamowy o znaczących wymiarach (6m x 3m), trwale związany z gruntem poprzez fundament, stanowi budowlę w rozumieniu Prawa budowlanego i wymaga pozwolenia na budowę. Brak takiego pozwolenia, a także sprzeczność lokalizacji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, uzasadniały wydanie nakazu rozbiórki. Sąd podkreślił, że dla trwałego związania z gruntem nie ma znaczenia posiadanie fundamentów, lecz stabilność i odporność na czynniki zewnętrzne.
Stan faktyczny
Spółka wniosła skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę wolnostojącego nośnika reklamowego. Organ uznał nośnik za budowlę wymagającą pozwolenia na budowę, której budowa była sprzeczna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów materialnego i proceduralnego, twierdząc, że nośnik był urządzeniem reklamowym wymagającym jedynie zgłoszenia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędziowie sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2017 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę [...] Wojewódzki Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2016r, nr [...] po rozpatrzeniu odwołania [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...].07.2016r, nr [...] nakazującej [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. całkowitą rozbiórkę wolnostojącego nośnika reklamowego w postaci podświetlanej tablicy reklamowej (obecny nr identyfikacyjny [...]) o wymiarach ok. 6,0 m x 3,0 m. mocowanej do słupa stalowego & 0,3 m; utwierdzonego w fundamencie zagłębionym w gruncie, wybudowanego na działce ew. nr [...] w obrębie [...] przy ul. G. w W. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że przedmiotowy nośnik został wybudowany na podstawie zgłoszenia z dnia [...] sierpnia 2008r do którego Prezydent [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2008r, nr [...] wniósł sprzeciw. W wyniku odwołania inwestora Wojewoda [...] decyzją z dnia [...].10,2009r, Nr [...] uchylił decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] sierpnia 2008r, nr [...] i umorzył postępowanie z przyczyn formalnych. Organ odwoławczy uznał, że sprzeciw został wniesiony po upływie ustawowego terminu 30 dni od dokonania zgłoszenia i jednocześnie wyjaśnił, że do tego typu urządzenia reklamowego nie ma zastosowania zgłoszenie. Umorzenie postępowania nie oznacza jednak, że przedmiotowa inwestycja odpowiada przepisom Prawa budowlanego i do organów nadzoru budowlanego należy zbadanie prawidłowości jej wykonania. W wyniku przeprowadzonych oględzin nośnika reklamowego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] ustalił, że nośnik reklamowy posiada wymiary tablicy reklamowej 6,0 m x 3,0 m. mocowanej do słupa stalowego o średnicy 0,3 m; utwierdzonego w fundamencie zagłębionym w gruncie. Tablica oświetlona jest lampą umieszczoną na górnej krawędzi ramy tablicy. Organ I instancji zakwalifikował przedmiotowy nośnik reklamowy jako urządzenie trwale związane z gruntem, stanowiące budowlę, którego budowa wymaga uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] postanowieniem z dnia [...] stycznia 2016r, nr [...] wydanym na podstawie art. 48 ust 2 i 3 Prawa budowlanego zobowiązał inwestora do przedłożenia stosownych dokumentów, celem umożliwienia legalizacji przedmiotowego nośnika reklamowego. W dniu [...] marca 2016r inwestor przedłożył pismo Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] Urzędy [...] z dnia [...].02.2016r. informujące, że lokalizacja przedmiotowego nośnika reklamowego nie jest zgodna z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu Parku [...] (uchwała nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...].11.2010 r.). Plan ustala minimalne odległości między wolnostojącymi nośnikami reklam po tej samej stronie drogi co najmniej 75m między obiektami o powierzchni większej niż format średni tj. o powierzchni ekspozycyjnej do 9m2 włącznie. Organ I instancji przeprowadził w dniu [...] lipca 2016r oględziny przedmiotowego nośnika i ustalił, że znajduje się on w odległości ok 18-20m od innego nośnika wolnostojącego tej samej firmy o nr identyfikacyjnym [...]. Przedmiotowy nośnik reklamowy ma pow. reklamową wynoszącą 18m2 i jest usytuowany w odległości ok. 18-20m od innego wolnostojącego nośnika reklamowego o nr ident. [...]. W związku z powyższymi ustaleniami organ stwierdził brak możliwości zalegalizowania samowolnie zrealizowanej inwestycji, i na postawie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane wydał decyzje rozbiórkową. W ocenie organu odwoławczego organ pierwszej instancji dokonał prawidłowej kwalifikacji nośnika reklamowego jako wolnostojącego, trwale związanego z gruntem urządzenia reklamowego stanowiącego budowlę, o której mowa w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. Uwypuklono przy tym, że wielkość przedmiotowego nośnika, posadowienie oraz ciężar bezspornie przesądzają o zakwalifikowaniu przedmiotowego obiektu do kategorii budowli w rozumieniu obowiązującej ustawy Prawo budowlane. Taka kwalifikacja inwestycji w ocenie organu pociąga za sobą obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę, którego inwestor nie posiada. Ponieważ budowa nośnika reklamowego była sprzeczna z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dlatego zdaniem organu odwoławczego decyzja rozbiórkowa odpowiada prawu. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła spółka [...]. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: I. Naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy w postaci: 1) art. 3 ust. 6 w związku z art. 3 ust. 3 Ustawy - Prawo budowlane, przez niewłaściwą jego wykładnię, polegającą na błędnym przyjęciu przez [...]WINB, że w niniejszym stanie faktycznym mamy do czynienia z procesem budowy, dla którego wymagane jest pozwolenie na budowę oraz na pominięciu przez [...]WINB, że możliwość dokonania zgłoszenia, czyli zwolnienia z potrzeby uzyskania pozwolenia na budowę, nie zależy od tego, czy obiekt odpowiada pojęciu budowli w rozumieniu ww. ustawy i jest trwale związane z gruntem, lecz od tego czy urządzenie reklamowe będzie instalowane, czy też poddane procesowi budowy, co doprowadziło organ do błędnego zastosowania art. 48 ust. 1-3 ustawy Prawo budowlane, 2) art. 3 pkt 5) ustawy Prawo budowlane poprzez uznanie, iż zgłoszenie z dnia [...] sierpnia 2008 r. dotyczyło realizacji tymczasowego obiektu budowlanego a nie instalowania tablic i urządzeń reklamowych w rozumieniu art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy prawo budowlane, mimo że brak było ku temu podstaw prawnych i faktycznych, 3) art. 48 ust. 1, ust. 2 oraz ust. 3 ustawy Prawo budowlane poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i orzeczenie nakazu rozbiórki pomimo tego, że instalacja została wykonana na podstawie skutecznego zgłoszenia przedmiotowego nośnika, co wyklucza możliwość zastosowania trybu przewidzianego w tych przepisach nawet w przypadku, gdyby hipotetycznie Skarżąca miała obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę, 4) art. 48 k.c. w związku z art. art. 47 § 2 k.c., poprzez przyjęcie, że nie znajdują one zastosowania w przedmiotowej sprawie, gdyż urządzenia reklamowego nie można utożsamiać z rzeczą i jej częściami składowymi w rozumieniu Kodeksu cywilnego, II. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w postaci: 1) art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, w szczególności nieustalenie w sposób prawidłowy metody posadowienia nośnika reklamowego, co w konsekwencji doprowadziło organy l i II instancji do niezasadnego przyjęcia, że w niniejszym stanie faktycznym mamy do czynienia z procesem budowy, a nie z procesem instalacji w rozumieniu ustawy - prawo budowlane; 2) art. 7 k.p.a. poprzez brak odniesienia się przez organ odwoławczy do wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu, W konkluzji skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji ewentualne uchylenie decyzji organu I instancji, a także postanowienia [...] z dnia [...] stycznia 2016 wraz z zasądzeniem zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny, sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012, poz. 270 z późn. zm. – zwanej dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie wbrew zarzutowi skarżącego organ przyjął prawidłową interpretację przepisów Prawa budowlanego, kwalifikując projektowane urządzenie reklamowe do kategorii obiektów wymagających pozwolenia na budowę. Z dołączonego do zgłoszenia projektu budowlanego wynika, że projektowane urządzenie reklamowe składa się z tablicy reklamowej o wymiarach zewnętrznych 6m x 3m (usytuowanej na słupie-nodze tak, że dolna krawędź tablicy znajdować się będzie na wysokości 6,0 m, od poziomu terenu) oraz stopy fundamentowej o wymiarach 3,0 m x 2,0m x 0,8m. Z opisu technicznego wynika, że konstrukcja nośna tablicy reklamowej jest trwale związana z gruntem. W ocenie sądu, powyższe wymiary oraz sposób usytuowania nośnika reklamowego uzasadniają uznanie przedmiotowej inwestycji za urządzenie reklamowe trwale związane z gruntem. Dla przyjęcia trwałego związania z gruntem nie ma bowiem znaczenia okoliczność posiadania przez obiekt fundamentów, czy wielkość zagłębienia w gruncie. Istotne jest, czy posadowienie jest na tyle trwałe, że opiera się czynnikom mogącym zniszczyć ustawioną na nim konstrukcję ( wyrok NSA z dnia 23 czerwca 2006r, II OSK 923/05, LEX nr 266325 ). O tym, czy urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem, nie decyduje metoda i sposób związania z gruntem, ale to czy wielkość konkretnego urządzenia, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania z gruntem (por. wyroki NSA z dnia 25 maja 2007 r., sygn. akt II OSK 1509/06; z dnia 11 września 2008 r., sygn. akt II OSK 982/07; z dnia 20 czerwca 2008 r., sygn. akt II OSK 680/07; z dnia 10 marca 2008 r., sygn. akt II OSK 186/07; z dnia 3 września 2009 r., sygn. akt II OSK 1331/08; z dnia 1 października 2009 r., sygn. akt II OSK 1461/08; z dnia 5 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 25/10). Opis projektowanego urządzenia reklamowego wskazuje, że wykonanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, w skład którego wchodzą części typowo budowlane przesądza o tym, że wykonywanie tego obiektu, jako całości w danym miejscu jest budową, w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego wymagającą pozwolenia na budowę. W wyniku prac budowlanych powstaje " od podstaw" w określonym miejscu obiekt budowlany trwale związany z gruntem, który powinien spełniać wymagania zawarte w art. 5 Prawa budowlanego dotyczące bezpieczeństwa konstrukcji i bezpieczeństwa użytkowania obiektu budowlanego. S porny obiekt zgłoszony przez skarżącego jest konstrukcją przestrzenną, stanowiącą budowlaną i techniczno - użytkową całość. Jest to budowla niepowiązana z innym obiektem budowlanym, o znacznej wielkości tablicy reklamowej (18 m2) umieszczonej na wysokości 6,0 m nad poziomem terenu i znacznej masie całkowitej oraz w sposób stabilny i odporny na działanie czynników atmosferycznych jest trwale związana z gruntem. W myśl art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego na realizację tego obiektu wymagane jest pozwolenie na budowę. Z powyższych względów nie można zgodzić się z zarzutem skarżącego, że wszystkie urządzenia reklamowe są objęte dyspozycją art. 29 ust 2 pkt 6 Prawa budowlanego i wymagają jedynie zgłoszenia. Urządzenia reklamowe, o których mowa w art. 29 ust 2 pkt 6 Prawa budowlanego to urządzenia wolnostojące niezwiązane trwale z gruntem, które są jednak urządzeniami stosunkowo lekkimi, przenośnymi o małych gabarytach. Wbrew zarzutowi skarżącej nie można mówić o instalacji spornego urządzenia reklamowego gdyż przedmiotem realizacji tego urządzenia reklamowego są prace zdefiniowane jako roboty budowlane, przez które stosownie do treści art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego należy rozumieć ".. budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu ...". Z kolei " budowa" to w myśl art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego " wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu". Nietrafny jest także zarzut budowy przedmiotowego nośnika reklamowego na podstawie skutecznego zgłoszenia. Wojewoda [...] uchylając decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] sierpnia 2008r, nr [...] 008 wnoszącą sprzeciw do zgłoszenia wyraźnie wskazał, że do realizacji przedmiotowego nośnika nie ma zastosowania instytucja zgłoszenia. Inwestor nie może więc podnosić, że działał w zaufaniu do zgłoszenia wykonania urządzenia reklamowego skoro został poinformowany, że zgłoszenie nie obejmuje realizacji tego typu urządzenia reklamowego, a umorzenie postępowania z uwagi na wniesienie sprzeciwu po upływie ustawowego terminu nie oznacza, że przedmiotowa inwestycja odpowiada przepisom Prawa budowlanego. Organ nadzoru budowlanego prawidłowo wszczął postępowanie legalizacyjne nakładając na inwestora w trybie art. 48 ust 2 i 3 Prawa budowlanego obowiązki, których wykonanie umożliwiało legalizację budowy przedmiotowego urządzenia reklamowego. Przeszkodą do zalegalizowania wolnostojącego nośnika reklamowego była sprzeczność usytuowania obiektu z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu Parku [...] (uchwała nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...].11.2010 r.). Sprzeczność ta została stwierdzona w piśmie Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] Urzędy [...] z dnia [...].02.2016r, które zostało przedłożone przez inwestora do organu nadzoru budowlanego. W związku z treścią tego pisma organ I instancji przeprowadził w dniu [...] lipca 2016r oględziny przedmiotowego nośnika w wyniku których ustalił, że przedmiotowy nośnik znajduje się w odległości ok 18-20m od innego nośnika wolnostojącego tej samej firmy o nr identyfikacyjnym [...], co narusza ustalenia planu w zakresie minimalnych odległości między wolnostojącymi nośnikami reklamowymi po tej samej stronie drogi. Prawidłowe rozstrzygnięcie organów i bezzasadność zgłoszonych zarzutów skargi powodują jej oddalenie stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło