VII SA/Wa 2708/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły (spr.), Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 marca 2022 r. sprawy ze skargi (...) na decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) listopada 2021 r. nr (...) w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego (...)kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi J. S. ("skarżący") jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego ("[...]WINB") nr [...] z [...] listopada 2021 r. dotycząca nakazu rozbiórki budynku letniskowego, wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: W dniu 3 marca 2020 r. do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w P. ("PINB") wpłynęło pismo Starosty [...] z 2 marca 2020 r. przekazujące zgodnie z właściwością pismo K. S. z 24 lutego 2020 r. wraz z załącznikami dotyczące obiektów budowlanych usytuowanych na działce nr ewid. [...] w miejscowości L., gmina N. W przekazanym piśmie wskazano na realizację budynków istniejących na ww. działce w warunkach samowoli budowlanej; wniesiono o zastosowanie art. 48 ustawy Prawo budowlane. W dniu 7 lipca 2020 r. PINB przeprowadził oględziny na działce nr ewid. [...] w miejscowości L., gmina N., a pismem z 14 września 2020 r. zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie budowy budynku letniskowego o konstrukcji drewnianej, zlokalizowanego na terenie ww. nieruchomości. Prowadząc postępowanie do akt sprawy włączył m.in. pismo Wójta Gminy N. z 12 sierpnia 2020 r., z którego wynika, że działka o nr ewid. [...] w miejscowości L. nie jest objęta ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy N.; zgodnie ze "Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy N." zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy Nr [...] z dnia [...] grudnia 1999 r. ww. działka położona jest na terenach lokalnych wartości zasobów środowiska przyrodniczego - lasy, tereny zadrzewione i zakrzewione. Do akt sprawy włączył również pismo Wójta Gminy N. z 17 września 2020 r., z którego wynika, że m.in. J. S. złożył informację na podatek od nieruchomości jako posiadacz jednego z budynków zlokalizowanych na spornej działce. Następnie PINB decyzją nr [...] z [...] października 2020 r., na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz. 1333; pr.bud. z 1994 r.) i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., "k.p.a."), zobowiązał J. S. do dokonania rozbiórki budynku letniskowego, zlokalizowanego na terenie działki o nr ewid. [...] w miejscowości L., gmina N. W uzasadnieniu tego orzeczenia PINB wskazał, że objęty postępowaniem budynek został wykonany w latach 80 przez skarżącego, bez wymaganego zezwolenia; legalizacja tego obiektu nie jest możliwa z uwagi na jego sprzeczność z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności z ustaleniami obowiązującego planu miejscowego zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy nr [...] z [...] grudnia 1999 r. Odwołanie od ww. decyzji w ustawowym terminie złożył skarżący; zarzucił on m.in. naruszenie art. 48 ust. 3 pr.bud. z 1994 r. poprzez jego niezastosowanie i niepoinformowanie o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu. [...]WINB decyzją nr [...] z [...] grudnia 2020 r., na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., uchylił w całości zaskarżoną decyzję, a sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że postępowanie w sprawie winno być prowadzone w trybie ustawy Prawo budowlane z 1974 r., na podstawie art. 103 ust. 2 pr.bud. z 1994 r. Jednocześnie organ ten wskazał na to, że w sprawie nie mógł znaleźć zastosowania art. 48 pr.bud. z 1994 r. w brzmieniu po nowelizacji z 2020 r., albowiem postępowanie w sprawie zostało wszczęte przed jej wejściem w życie. Orzekając ponownie w sprawie PINB decyzją nr [...] z [...] maja 2021 r. zobowiązał J. S. do dokonania rozbiórki budynku letniskowego o wymiarach 8,60 m x 6,50 m, usytuowanego w południowo-zachodniej części działki o nr ew. [...] w miejscowości L., gmina N. W podstawie prawnej tej decyzji organ wskazał art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. (Dz. U. Nr 38, poz. 229, "pr.bud. z 1974 r.). W uzasadnieniu decyzji PINB podał zaś, że na podstawie informacji zawartej w piśmie Wójta Gminy N. znak: [...] z [...] sierpnia 2020 r. ustalono, że uchwałą Nr [...] Rady Gminy N. z dnia [...] października 1994 r. w sprawie zatwierdzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy N., wyłączono działki o nr ewid. [...],[...] i [...] położone w miejscowości L. z produkcji leśnej i określono przeznaczenie na działki rekreacyjne. Rozstrzygnięciem Nadzorczym nr [...] z dnia [...] listopada 1994 r. Wojewoda [...] stwierdził nieważność ww. uchwały w zakresie zmiany przeznaczenia ww. działek. Działka nr ewid. [...] w miejscowości L. nie jest objęta ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy N. Zgodnie ze Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy N. zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy nr [...] z dnia [...] grudnia 1999 r. ww. działka położona jest na terenach lokalnych wartości zasobów środowiska przyrodniczego - lasy, tereny zadrzewione i zakrzewione. Z przekazanego przez Wójta Gminy N. wyrysu z miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy N., stanowiącego załącznik do uchwały nr [...] Gminnej Rady Narodowej w N., wynika, że działka nr [...] w miejscowości L. znajdowała się na terenie oznaczonych w ww. planie symbolem "RL" - tereny lasów. Mając na uwadze zebrany materiał dowodowy, nie ma możliwości zastosowania art. 40 pr.bud. z 1974 r. umożliwiającego nakazanie wykonania w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami. Z uwagi na fakt, iż budowa przedmiotowego budynku letniskowego nie jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, orzeczono jak w sentencji decyzji. Odwołanie od ww. decyzji w ustawowym terminie złożył skarżący. [...]WINB pismem z 27 lipca 2021 r. wystąpił do Urzędu Gminy N. z prośbą o przekazanie archiwalnych wypisów z miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego obowiązujących na terenie przedmiotowej działki od 1980 r. Wójt Gminy N. przy piśmie z 12 października 2021 r. (data wpływu do organu II instancji: 18.10.2021 r.) przesłał odpis Planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego Gminy N., który został zatwierdzony uchwałą Nr [...] Gminnej Rady Narodowej z dnia [...] grudnia 1986 r. Decyzją nr [...] z [...] listopada 2021 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. [...]WINB uchylił zaskarżoną decyzję w całości i na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 pr.bud. z 1974 r. orzekł o zobowiązaniu skarżącego do dokonania rozbiórki budynku letniskowego o wymiarach 8,60 m x 6,50 m, usytuowanego w południowo-zachodniej części działki o nr ewid. [...] w miejscowości L., gmina nowy D. W uzasadnieniu tej decyzji [...]WINB podał, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie, jednak skarżona decyzja posiada nieprawidłowości w podstawie prawnej, dlatego też orzeczono reformatoryjnie. Dalej organ ten podał, że przedmiotowa sprawa podlegała już ocenie organu stopnia wojewódzkiego i przywołał treść decyzji nr [...] z [...] grudnia 2020 r. Organ wskazał jednocześnie, że przedmiotem niniejszego postępowania administracyjnego jest budynek letniskowy o konstrukcji drewnianej, którego wymiary wynoszą 8,30 m x 6,50 m (powierzchnia zabudowy: 53,95 m2). Ściany osłonowe szczytowe obiektu są drewniane, ściany boczne stanowiące jednocześnie dach budynku - o pokryciu z blachy trapezowej wysokoprofilowanej. W budynku znajdują się, w części parterowej, łazienka, kuchnia oraz pokój. W części poddasza obiektu znajduje się jedna sypialnia. Obiekt posadowiony jest na żelbetowych podkładach prefabrykowanych. Sporny obiekt jest podłączony do energii elektrycznej i szamba szczelnego. Obecny podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 7 lipca 2020 r. R. G. oświadczył do protokołu, że użytkownikiem tego budynku jest skarżący. Z informacji o działce z 5 marca 2020 r. (karta akt administracyjnych nr 4) wynika, że budynek został wybudowany w 1990 r. Mając na uwadze, iż do budowy przedmiotowego obiektu doszło przed dniem wejścia w życie obecnie obowiązujących przepisów Prawa budowlanego, organ I instancji oparł swoje rozstrzygnięcie o właściwe przepisy prawa, a tym samym zastosował się do wytycznych wskazanych w rozstrzygnięciu [...]WINB nr [...]. Zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 pr.bud. z 1974 r.: "Obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część; znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia". Stosownie do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 października 2007 r., sygn. akt II OSK 1318/06, skutki samowoli budowlanej na gruncie art. 37 ust. 1 pkt 1 pr.bud. z 1974 r. oceniać należy w świetle przepisów o planowaniu przestrzennym obowiązujących w dacie wydawania decyzji. W uchwale 7 sędziów NSA z 16 grudnia 2013 r., sygn. akt II OPS 2/13 wskazano, że przepisami o planowaniu przestrzennym, o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 pr.bud. z 1974 r. są przepisy obowiązujące w dacie orzekania przez organ administracji, z tym że w postępowaniu w przedmiocie nakazania przymusowej rozbiórki, należy uwzględnić także przeznaczenie terenu, na którym powstał obiekt budowlany, od daty jego budowy. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że budynek objęty postępowaniem był niezgodny z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym obwiązującymi na spornej nieruchomości, a obecnie nie jest ona objęta planem zagospodarowania przestrzennego. W związku z powyższym, nie ulega wątpliwości, że działka nr ewid. [...] nie była i nie jest przeznaczona pod zabudowę letniskową, co wypełnia dyspozycję art. 37 ust. 1 pkt 1 pr.bud. z 1974 r. Odnosząc się do zawartego w odwołaniu zarzutu niezastosowania art. 39 pr.bud. z 1974 r. w myśl którego: "Jeżeli względy społeczne lub gospodarcze przemawiają za celowością czasowego wykorzystania obiektu budowlanego, co do którego wydany został nakaz przymusowej rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1, lub w wypadku, o którym mowa w art. 38 ust. 2, właściwy terenowy organ administracji państwowej może odroczyć wykonanie przymusowej rozbiórki na oznaczony czas i zezwolić na czasowe wykorzystanie obiektu budowlanego w sposób określony w decyzji" organ II instancji wskazał, że skarżący w treści odwołania nie przedstawił względów społecznych ani też gospodarczych, które determinowałyby zastosowanie ww. przepisu. Odnosząc się do pozostałych zarzutów podniesionych w odwołaniu [...]WINB stwierdził, że nie mogą one być brane pod uwagę przez organy nadzoru budowlanego w przypadku wybudowania obiektu na terenie, na którym przepisy prawa miejscowego nie przewidywały możliwości usytuowania tego rodzaju zabudowy. Z uwagi na fakt, że przedmiotowa inwestycja nie jest zgodna z przepisami planistycznymi, nie została spełniona przesłanka z art. 37 ust. 1 pkt 1 pr.bud. z 1974 r., a nie jak błędnie wskazał organ powiatowy przesłanka z art. 37 ust. 1 pkt 2 pr.bud. z 1974 r., która odnosi się do powodowania niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Dlatego orzeczono reformatoryjnie. W skardze do Sądu na ww. decyzję [...]WINB skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej. Zaskarżonej decyzji zarzucił rażące naruszenie: -"art. 103 pkt 2" pr.bud. z 1994 r. poprzez niezastosowanie art. 39 pr.bud. z 1974 r., umożliwiającego zastosowanie instytucji odroczenia przymusowej rozbiórki, -art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, i zaniechanie zbadania czy w tej konkretnej sprawie zachodzą warunki umożliwiające odroczenie przymusowej rozbiórki. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że rozstrzygnięcie organu nadzoru budowlanego jest rażąco krzywdzące, pozostaje w oderwaniu od zasady budowania zaufania obywateli do instytucji państwowych. Domek letniskowy jest wykorzystywany na cele rekreacyjne od około 30 lat. Przez te wszystkie lata nie stanowił zagrożenia dla ludzi i mienia; faktem powszechnie wiadomym jest także to, iż w okolicy N. niemalże wszystkie domki mają charakter letniskowo - rekreacyjny i wiele z nich posadowionych jest na terenach leśnych. Skoro organ nadzoru budowlanego związany jest przepisami wskazującymi na brak podstaw do legalizacji, to należało rozważyć możliwość zastosowania instytucji odroczenia przymusowej rozbiórki celem umożliwienia dalszego wykorzystywania domku letniskowego przez J. S. przez następne 20 lat. Organ nie uwzględnił okoliczności posadowienia obiektu budowlanego, samoistnego posiadania działki i budynków od lat 80-tych do dnia dzisiejszego przez skarżącego, i nie rozważył odroczenia wykonania nakazanej rozbiórki. Rozebranie budynku, z którego korzysta skarżący regularnie od co najmniej 30 lat oraz z uwagi na fakt, iż jego wartość w znacznym stopniu przekracza wartość działki jest niecelowe i nieekonomiczne; stwierdzenie organu co do tego, że domek letniskowy nie jest użytkowany nie jest prawdziwe. Możliwość odroczenia wykonania przymusowej rozbiórki i zezwolenia na czasowe wykorzystanie obiektu, przewidziana w art. 39 pr.bud. z 1974 r., odnosi się do nakazu rozbiórki wydanego na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, a więc gdy obiekt wybudowano bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod zabudowę innego rodzaju. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, przy czym w głównej mierze z przyczyn innych niż w niej podniesione. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja [...]WINB nr [...] z [...] listopada 2021 r. o charakterze reformatoryjnym, tj. uchylająca decyzję PINB nr [...] z [...] maja 2021 r. i zobowiązująca skarżącego do dokonania rozbiórki budynku letniskowego o wymiarach 8,60 m x 6,50 m, usytuowanego w południowo-zachodniej części działki o nr ewid. [...] w miejscowości L., gmina N. W podstawie materialnoprawnej tego orzeczenia wskazano art. 37 ust. 1 pkt 1 pr.bud. 1974 r.; to też (a dokładnie: konieczność podania prawidłowego przepisu mającego stanowić podstawę prawną orzeczonej rozbiórki) było powodem zastosowania przez [...]WINB art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.; co do oceny poczynionych w sprawie ustaleń, organ ten podzielił natomiast stanowisko PINB. Przyjął za tym organem, że sprawa dotyczy obiektu – budynku letniskowego o powierzchni zabudowy 53,95 m², zrealizowanego przed wejściem w życie pr.bud. z 1994 r. bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. To zaś, jak ocenił, uzasadniało zastosowanie w sprawie art. 37 pr.bud. z 1974 r., na zasadzie art. 103 ust. 2 pr.bud. z 1994 r. Sprzeczność objętej postępowaniem inwestycji z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uzasadniała natomiast zastosowanie w sprawie (jak podał [...]WINB) art. 37 ust. 1 pkt 1 pr.bud. z 1974 r. i orzeczenie o rozbiórce. Biorąc pod uwagę obowiązujący w dacie wydania tego orzeczenia stan prawny, a także poczynione ustalenia (w tym te, dotyczące zgodności wykonanej zabudowy letniskowej z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym), Sąd nie podziela wskazanej oceny [...]WINB i uznaje sprawę za nienależycie wyjaśnioną. I tak, rozwijając tę ocenę Sąd zauważa, że postępowanie w sprawie wywołane zostało pismem K. S. (obecnej współwłaścicielki działki o nr ewid. [...]) z 24 lutego 2020 r., które wpłynęło do PINB 3 marca 2020 r. Spowodowało ono przeprowadzenie przez przedstawiciela organu nadzoru budowlanego oględzin ww. nieruchomości w dniu 7 lipca 2020 r., w trakcie których stwierdzono, że na terenie działki nr ewid. [...] (w części południowo-zachodniej, 8 m od ogrodzenia z istniejącą drogą gminną) zlokalizowany jest domek letniskowy konstrukcji drewnianej, o parametrach 8,30 m x 6,50 m. Obecny podczas kontroli R. G. oświadczył, że budynek ten został wybudowany w latach 80-tych przez skarżącego. Ustalenia wówczas poczynione nie były podważane na późniejszym etapie postępowania przez żadną ze stron; uzasadniały w efekcie wszczęcie postępowania legalizacyjnego, a to – we właściwym trybie. Zwrócił na to uwagę [...]WINB w decyzji kasacyjnej wydanej w niniejszej sprawie w dniu 18 grudnia 2020 r. (uchylając wówczas decyzję PINB wydaną w oparciu o art. 48 ust. 1 pr.bud. z 1994 r.), słusznie podnosząc, że wobec daty realizacji obiektu w warunkach samowoli budowlanej, w sprawie musi znaleźć zastosowanie art. 103 ust. 2 pr.bud. z 1994 r. Zgodnie z tym przepisem, przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. W konsekwencji sprawę skierowano na tryb legalizacji uregulowany w pr.bud. z 1974 r. Uczyniono to, zdaniem Sądu, błędnie/przedwcześnie, a to z uwagi na pominięcie w tej ocenie obowiązujących w dacie wydania ww. decyzji organów nadzoru budowlanego przepisów pr.bud. z 1994 r. w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 471; "ustawa zmieniająca") i przepisów przejściowych zawartych w przywołanej ustawie zmieniającej. Należy zaś dostrzec, że o ile przed wskazaną nowelizacją do samowoli budowlanej popełnionej przed 1995 r., należało stosować art. 37 pr.bud. z 1974 r., o tyle po wskazanej zmianie legalizacja tego rodzaju inwestycji może mieć miejsce również na "nowych" zasadach, przewidzianych w art. 49f i nast. pr.bud. z 1994 r. Zgodnie z art. 49f ust. 1 pkt 1 pr.bud. z 1994 r., w przypadku stwierdzenia budowy obiektu budowlanego lub jego części: bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę - jeżeli od zakończenia budowy upłynęło co najmniej 20 lat, organ nadzoru budowlanego wszczyna uproszczone postępowanie legalizacyjne. Zgodnie natomiast z art. 49f ust. 2 pr.bud. z 1994 r., w przypadku obiektów budowlanych, o których mowa w art. 103 ust. 2, uproszczone postępowanie legalizacyjne, o którym mowa w ust. 1, prowadzi się na żądanie właściciela lub zarządcy tego obiektu budowlanego. Jak z powyższego wynika, w ww. art. 49f uregulowano uproszczone postępowanie legalizacyjne, które na podstawie art. 49f ust. 2, może znaleźć zastosowanie także do obiektów budowlanych, o których mowa w art. 103 ust. 2 pr.bud. z 1994 r.; podmiot wskazany w art. 49f ust. 2 omawianej ustawy może wnieść o zastosowanie przywołanej procedury uproszczonej. Dodać należy, że wobec brzmienia art. 32 ustawy zmieniającej, znowelizowane przepisy pr.bud. z 1994 r., dotyczące uproszczonego trybu legalizacji, mogą znaleźć zastosowanie także w niektórych sprawach wszczętych i niezakończonych przed wejściem w życie wskazanej nowelizacji prawa, tj. przed 19 września 2020 r. Jak stanowi bowiem art. 32 ustawy zmieniającej nie można wszcząć uproszczonego postępowania legalizacyjnego, o którym mowa w art. 49f ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, w stosunku do obiektów budowlanych, do których wydano przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy decyzję o nakazie rozbiórki. Z powołanego przepisu wynika, że ustawa nowelizująca eliminuje możliwość wszczęcia postępowania legalizacyjnego uproszczonego w stosunku do obiektów budowlanych, co do których wydano przed dniem wejścia w życie tej ustawy decyzję o nakazie rozbiórki; a contrario należy przyjąć, że w stosunku do obiektów budowlanych, co do których nie wydano przed wejściem w życie ustawy zmieniającej decyzji o rozbiórce, przepisy dotyczące postępowania legalizacyjnego uproszczonego znajdują zastosowanie. Co więcej, należy też uznać, że ww. art 32 jest uregulowaniem szczególnym w stosunku do art. 25 ustawy zmieniającej, zgodnie z którym do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Przytoczony art. 32 ustawy zmieniającej (jako że odnosi się do postępowania będącego w toku, bo tak należy go odczytywać, skoro nawiązuje do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę), wyłącza stosowanie cyt. art. 25 we wskazanych w nim stanach faktycznych. Obowiązujące obecnie rozwiązania prawne umożliwiają więc wszczęcie postępowania uproszczonego z art. 49f pr.bud. z 1994 r. w stosunku do każdego obiektu budowlanego objętego art. 103 ust. 2 tej ustawy, wobec którego nie wydano decyzji o nakazie rozbiórki do dnia 19 września 2020 r. i to - zdaniem Sądu - niezależnie od tego, czy w stosunku do niego wszczęto już postępowanie legalizacyjne (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z 9 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Bd 858/21). Przy czym wszczęte postępowanie legalizacyjne przed wskazaną datą, w sytuacji możliwości prowadzenia dalej tego postępowania w stosunku do samowoli budowlanej z zastosowaniem art. 49f pr.bud. z 1994 r., winno uwzględniać tę regulację. Jednocześnie Sąd zauważa, że nie ma żadnego uzasadnienia prawnego, aby uruchomić i prowadzić równolegle dwa odrębne postępowania administracyjne przez nadzór budowlany - z tego samego powodu (realizacji inwestycji bez wymaganego pozwolenia na budowę), ale w różnych reżimach prawnych - mające osiągnąć ten sam cel (tj. doprowadzić obiekt do stanu zgodnego z prawem). W niniejszej sprawie organy nadzoru budowlane nie uwzględniły przywołanego stanu prawnego i nie ustaliły w efekcie w sposób prawidłowy trybu, w jakim sprawa winna być prowadzona. Wprawdzie zasadnie w okolicznościach sprawy uznały, że w stosunku do obiektu objętego postępowaniem znajduje zastosowanie art. 103 ust. 2 pr.bud. z 1994 r. Niemniej jednak nie dokonały prawidłowej analizy w kontekście możliwości zastosowania do tego obiektu wprowadzonego z dniem 19 września 2020 r. uproszczonego trybu legalizacji. Dodać należy, że postępowanie w sprawie zostało wszczęte z urzędu przed wejściem w życie ww. ustawy zmieniającej (v. pismo organu z 14 września 2020 r.), ale (jak powyżej zaznaczono), nie znajduje jednak w tej sytuacji zastosowania art. 25 ustawy zmieniającej, a przytoczony powyżej art. 32 tej ustawy. W jego kontekście Sąd stwierdza zaś, że przed wejściem w życie omawianej nowelizacji, w niniejszym postępowaniu nie doszło do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę (orzeczenie takie zapadło [...] października 2020 r. i zostało uchylone decyzją [...]WINB z [...] grudnia 2020 r.). Sąd podnosząc powyższe ma na uwadze także i to, że uproszczone postępowanie legalizacyjne w przypadku obiektów budowlanych, o których mowa w art. 103 ust. 2 pr.bud. z 1994 r., może być uruchomione wyłącznie na wniosek "właściwego" podmiotu; dostrzega jednak, że o takim uprawnieniu podmiot ten powinien być przez organ pouczony na zasadzie art. 9 k.p.a., co w sprawie także nie miało miejsca. Błędnie bowiem uznano, że zastosowanie w tym przypadku pr.bud. z 1994 r. w brzmieniu po nowelizacji z 2020 r. uniemożliwia treść art. 25 ustawy zmieniającej. Nie pouczono tym samym inwestora objętego postępowaniem budynku (wskazującego w sprawie na swoje prawo do tego obiektu, niezależnie od przysługującego innej osobie tytułu prawnego do działki, na której obiekt ten się znajduje), co więcej - ani właściciela nieruchomości (v. Kw nr [...]) o możliwości zastosowania art. 49f pr.bud. z 1994 r., choć w postępowaniu (w początkowej jego fazie) strona postępowania nawiązywała do "nowych" zasad legalizacji samowoli budowlanej (v. odwołanie od decyzji PINB z [...] października 2020 r.). Sąd wyjaśnia w tym miejscu, że zgodnie z art. 9 k.p.a. organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Sąd zaznacza również, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że realizacja obowiązków wynikających z art. 9 k.p.a. polega, między innymi, na powinności organu administracji poinformowania strony w sposób szczegółowy o tym, od jakich okoliczności zależy rozstrzygnięcie sprawy i jakie dowody powinny być przedstawione przez stronę, aby zostało wydane rozstrzygnięcie o treści żądanej przez stronę. Ponadto wskazuje się, że obowiązek udzielania stronie informacji powinien być rozumiany w jak najszerszy sposób, a jego naruszenie należy traktować jako wystarczającą przesłankę do uchylenia decyzji. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd uznał, że nie wyjaśniono w toku postępowania, w jakim trybie winno być ono kontynuowane po nowelizacji pr.bud. z 1994 r., która weszła w życie 19 września 2020 r. (a więc w trakcie uruchomionego postępowania). Ma to istotne znaczenie dla wyniku niniejszego postępowania (i musiało prowadzić do uwzględnienia skargi), albowiem zupełnie inne warunki należy spełnić w celu legalizacji samowoli budowlanej na gruncie zastosowanego w sprawie art. 37 pr.bud. z 1974 r., a inne – na podstawie znowelizowanej i obecnie obowiązującej ustawy. Sąd wyjaśnia bowiem, że zgodnie z art. 49g ust. 1 pr.bud. z 1994 r., w ramach uproszczonego postępowania legalizacyjnego organ nadzoru budowlanego nakłada, w drodze postanowienia, obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych w terminie nie krótszym niż 60 dni od dnia jego doręczenia. Do dokumentów legalizacyjnych, o których mowa w ust. 1, należą: 1) oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2; 2) geodezyjna inwentaryzacja powykonawcza obiektu budowlanego; 3) ekspertyza techniczna sporządzona przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane, wskazująca, czy stan techniczny obiektu budowlanego: a) nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz b) pozwala na bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego zgodne z dotychczasowym lub zamierzonym sposobem użytkowania (art. 49g ust. 2 pr.bud. z 1994 r.). Stosownie do art. 49b ust. 3 pr.bud. z 1994 r., na postanowienie, o którym mowa w ust. 1, przysługuje zażalenie. Dalej, zgodnie z art. 49h ust. 1 pr.bud. w trakcie uproszczonego postępowania legalizacyjnego organ nadzoru budowlanego sprawdza: kompletność dokumentów legalizacyjnych (pkt 1) oraz czy z ekspertyzy technicznej, o której mowa w art. 49g ust. 2 pkt 3, wynika, że stan techniczny obiektu budowlanego nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz pozwala na bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego zgodne z dotychczasowym lub zamierzonym sposobem użytkowania (pkt 2). Zgodnie z art. 49i ust. 1 pr.bud. z 1994 r. organ nadzoru budowlanego, w uproszczonym postępowaniu legalizacyjnym, wydaje: decyzję o legalizacji, w przypadku gdy: dokumenty legalizacyjne są kompletne lub ich niekompletność została usunięta zgodnie z postanowieniem, o którym mowa w art. 49h ust. 2 (lit. a), oraz z ekspertyzy technicznej, o której mowa w art. 49g ust. 2 pkt 3, wynika, że stan techniczny obiektu budowlanego nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz pozwala na bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego zgodne z dotychczasowym lub zamierzonym sposobem użytkowania (lit. b). Decyzja o legalizacji stanowi podstawę użytkowania obiektu budowlanego (art. 49i ust. 2). To wszystko pokazuje zakres zainteresowania organu nadzoru budowlanego w uproszczonym postępowaniu legalizacyjnym, jednocześnie obrazując także wyraźne różnice pomiędzy tym postępowaniem a postępowaniem legalizacyjnym uregulowanym w ustawie z 1974 r., która m.in. wymaga zgodności inwestycji z przepisami o planowaniu przestrzennym (v. art. 37 ust. 1 pkt 1 pr.bud. z 1974.). Nieustalenie więc w sposób prawidłowy w oparciu, o które przepisy prawa legalizacja przedmiotowej zabudowy letniskowej winna być prowadzona, skutkowało wadliwym załatwieniem sprawy, naruszeniem nie tylko przepisów procesowych, ale też prawa materialnego, tj. art. 37 pr.bud. z 1974 r. poprzez co najmniej przedwczesne jego zastosowanie. Niezależnie od powyższego Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może się ostać także z tej przyczyny, że zawiera wadliwą ocenę w kontekście art. 37 ust. 1 pkt 1 pr.bud. z 1974 r., a uzasadniającą zdaniem [...]WINB orzeczenie nakazu rozbiórki. Zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 1 pr.bud. z 1974 r. obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część: znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. Zgodnie z uchwałą 7 sędziów NSA z 16 grudnia 2013 r., sygn. akt II OPS 2/13, "przepisami o planowaniu przestrzennym, o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 pr.bud. z 1974 r. w związku z art. 103 ust. 2 pr.bud. z 1994 r., są przepisy obowiązujące w dacie orzekania przez organy administracji, z tym że w postępowaniu w przedmiocie nakazania przymusowej rozbiórki należy uwzględnić także przeznaczenie terenu, na którym powstał obiekt budowlany, od daty jego budowy". NSA przyjął bowiem na zasadzie wyjątku, że "(...) w odniesieniu do obiektów budowlanych wybudowanych bez pozwolenia na budowę zrealizowanych w sposób niesprzeczny z przepisami o planowaniu przestrzennym obowiązującymi w dacie budowy, ale z naruszeniem innych przepisów, głównie przepisów o warunkach technicznych (tzw. samowola materialnoprawna), należy uwzględnić przeznaczenie terenu od daty budowy, jeżeli zakaz zabudowy wprowadzono po wielu latach. Jeżeli przez długi czas dopuszczalna była na danym terenie zabudowa i organy nie podejmowały żadnych działań zmierzających do legalizacji samowolnie wybudowanych tam obiektów, to te okoliczności należy rozważyć przy podejmowaniu decyzji o rozbiórce". Nie ulega zatem wątpliwości, że art. 37 ust. 1 pkt 1 pr.bud. z 1974 r. powinien być wykładany w ten sposób, że przepisy o planowaniu przestrzennym, o których jest w nim mowa, to przepisy obowiązujące w chwili podejmowania przez organ decyzji w kwestii samowoli budowlanej. Stosownie do ww. uchwały NSA, zgodność inwestycji z przepisami o planowaniu przestrzennym należy bowiem odnosić do stanu aktualnego na datę rozstrzygania sprawy przez organ, a zatem w tym przypadku – uwzględniającego przepisy obecnie obowiązującej ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, Dz. U. z 2022 r. poz. 503; "u.p.z.p."). Zgodnie z art. 4 ust. 1 tej ustawy, ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Stosownie do ust. 2 pkt 2 art. 4 ww. ustawy, w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, przy czym sposób zagospodarowania terenu i warunki zabudowy dla innych inwestycji ustala się w drodze decyzji o warunkach zabudowy. Do aktów planistycznych stanowiących podstawę legalizacji samowoli budowlanej zalicza się więc miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego oraz decyzje o warunkach zabudowy. Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego nie jest aktem prawa miejscowego (art. 9 ust. 5 u.p.z.p.), tylko aktem prawnym o charakterze wewnętrznym gminy, a jego adresatami są jednostki organizacyjne podporządkowane radzie gminy. Jeśli więc studium nie ma charakteru aktu prawa powszechnie obowiązującego, to nie może stanowić materialnoprawnej podstawy odmowy dopuszczenia przedsięwzięć inwestycyjnych (por. wyrok NSA z 3 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OSK 1888/07). Tym samym, jeżeli istnieje potrzeba ustalenia przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt 1 pr.bud. z 1974 r., to podstawą tego ustalenia może być albo plan zagospodarowania przestrzennego, albo decyzja o warunkach zabudowy. W przypadku nieskorzystania przez gminę z uprawnienia do uchwalenia planu, o sposobie zagospodarowania terenu przesądza decyzja administracyjna. Tak też przyjął NSA w wyroku z 9 lutego 2017 r. sygn. akt II OSK 1345/15, przyjmując, że wykazanie, że obiekt budowlany znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym jest przeznaczony pod zabudowę, w rozumieniu art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. w przypadku nieuchwalenia przez gminę planu miejscowego wymaga uzyskania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu (por. też wyrok NSA z 9 lutego 2017 r., sygn. akt II OSK 1345/15, wyrok NSA z 13 maja 2016 r., sygn. akt II OSK 2143/14, wyrok WSA w Kielcach z 13 czerwca 2017 r., sygn. akt II SA/Ke 287/17, wyrok WSA w Gdańsku z 25 października 2017 r., sygn. akt II SA/Gd 234/17, wyrok WSA w Warszawie z 12 lipca 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 1978/16). Organy nadzoru budowlanego w przedmiotowej sprawie oceniły przesłankę z art. 37 ust. 1 pkt 1 pr.bud. z 1974 r. na podstawie planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w latach 80-tych ubiegłego wieku (w tym na podstawie pozyskanych nieczytelnych wyrysów tego planu) oraz w oparciu o aktualne Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy N. Na podstawie tych dokumentów ustaliły, że brak jest możliwości legalizacji spornego budynku ze względu na brak zgodności obiektu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Takie stanowisko organów jest, zdaniem Sądu, błędne. Sąd zaznacza bowiem raz jeszcze, że jeżeli istnieje potrzeba ustalenia przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt 1 pr.bud. z 1974 r., to w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (jak w przedmiotowej sprawie) określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (art. 4 ust. 2 u.p.z.p.). Przy czym w takiej sytuacji, to od sprawcy samowoli/właściciela obiektu zależy, czy zostanie przeprowadzona procedura legalizacyjna tego obiektu, ponieważ to od wniosku strony zależy wszczęcie postępowania w przedmiocie wydania decyzji o warunkach zabudowy. Niemniej jednak strona postepowania o legalizację obiektu winna mieć możliwość wystąpienia z takim żądaniem. Tylko tak przeprowadzone postępowanie może doprowadzić następnie do prawidłowego zastosowania art. 37 ust. 1 pkt 1 pr.bud. z 1974 r. Jak wskazał bowiem NSA w wyroku z 30 sierpnia 2019 r., sygn. akt II OSK 2087/19, w celu ustalenia czy obiekt budowlany wzniesiony bez wymaganego pozwolenia nie podlega nakazowi rozbiórki, niezbędne jest nie tylko zbadanie, czy teren, na którym obiekt ten został posadowiony, podlega postanowieniom miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ale również rozważenie, czy jest on zgodny z warunkami zabudowy określonymi w decyzji. Oparcie się wyłącznie na ustaleniu, że teren, na którym zlokalizowany jest samowolnie wzniesiony obiekt budowlany, nie jest objęty postanowieniami żadnego obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oznacza, że organ I instancji nie wyjaśnił w sposób wyczerpujący, czy obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. Tym samym stwierdzić należy, iż wskazanie w decyzji organu II instancji na plan miejscowy już nie obowiązujący (jako ten, z którym inwestycja miałaby pozostawać w sprzeczności), bez poczynienia ustaleń co do obecnego przeznaczenia terenu, nie może stanowić o wypełnieniu przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt 1. Ponadto zważyć ponownie trzeba, że poprzednie przeznaczenie terenu, na którym dany obiekt zrealizowano mogło być brane pod uwagę przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy tylko na zasadzie wyjątku, na który wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanej powyżej uchwale. Zatem, stosując się do ww. uchwały NSA, plany miejscowe już nieobowiązujące, tj. te uchwały w sprawie planów miejscowych, które uprzednio obowiązywały na tym terenie, począwszy od daty realizacji obiektu, można było uwzględnić w postępowaniu, ale wyłącznie przed wydaniem orzeczenia o rozbiórce obiektu z powodu niezgodności tego obiektu z przepisami o planowaniu przestrzennym obowiązującymi w czasie orzekania przez organy. I w końcu, Sąd zauważa, że poza zakresem zainteresowania organu procedującego w trybie art. 37 pr.bud. z 1974 r., nie powinna pozostać także przesłanka z art. 37 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 tej ustawy, co w sprawie również miało miejsce. Z tych przyczyn Sąd uznał, że [...]WINB naruszył w stopniu istotnym art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 37 pr.bud. z 1974 r., nadto (i przede wszystkim) art. 9 k.p.a. w zw. z art. 37 pr.bud. z 1974 r. i art. 49f pr.bud. z 1994 r., i art. 32 ustawy zmieniającej; nie przeprowadził bowiem właściwego postępowania legalizacyjnego, w szczególności nie ustalił prawidłowo trybu, w którym postępowanie winno być kontynuowane i zakończone; orzekając zaś w oparciu o art. 37 ust. 1 pkt 1 pr.bud. z 1974 r. zastosował nieprawidłowe jego rozumienie i oparł się na niekompletnym materiale dowodowym, i niewystarczających ustaleniach. W tych warunkach, tj. z uwagi na ww. wady kontrolowanego postępowania, za konieczne dla prawidłowego załatwienia sprawy Sąd uznał również uchylenie decyzji PINB (która to dotknięta jest tożsamymi uchybieniami). W ponownie prowadzonym postępowaniu ten ostatni organ weźmie pod uwagę powyżej przedstawione uwagi Sądu i ustali w pierwszej kolejności czy postępowanie może być prowadzone na podstawie art. 49f i nast. pr.bud. z 1994 r. Weźmie przy tym pod uwagę obecny stan prawny nieruchomości. W kontekście treści skargi Sąd wyjaśnia natomiast, że art. 39 pr.bud. z 1974 r. upoważnia organ nadzoru do odroczenia wykonania przymusowej rozbiórki obiektu budowlanego, co do którego wydany został nakaz rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1, jeżeli względy społeczne lub gospodarcze przemawiają za celowością jego czasowego wykorzystania. Redakcja art. 39 pr.bud. z 1974 r. wskazuje, że organ może odroczyć wykonanie przymusowej rozbiórki po spełnieniu wskazanych tam przesłanek, ale tylko w stosunku do obiektu, co do którego wydano już nakaz rozbiórki (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 października 2020 r., sygn. akt II OSK 1722/20). Nie było zatem możliwe zastosowanie w niniejszej sprawie tego artykułu, skoro postępowanie rozbiórkowe było w toku. Dopiero po prawomocnym jego zakończeniu, inwestor, jeśli uzna za stosowne, będzie mógł wszcząć odrębne/nowe postępowanie, mające na celu wyłącznie zastosowanie instytucji uregulowanej w art. 39 pr.bud. z 1974 r. Jednocześnie Sąd wskazuje, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale 7 sędziów z 26 listopada 2001 r., sygn. akt OPS 4/01 przyjął, że do obiektu budowlanego, którego budowa została zakończona przed dniem 1 stycznia 1995 r. i którego przymusową rozbiórkę nakazano decyzją administracyjną wydaną po dniu 1 stycznia 1995 r. na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 i art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.), może mieć zastosowanie przepis art. 39 powołanej ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane. Z przedstawionych powodów, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 tej ustawy.