VII SA/Wa 2862/15
WyrokWSA w Warszawie2016-11-09
Skład orzekający: Tomasz Stawecki, Mirosława Kowalska, Maria Tarnowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej, wydana na podstawie projektu budowlanego uwzględniającego określone nachylenie anten (tilt), może zostać uznana za nieważną z powodu rzekomego nieuwzględnienia przez organ kumulacji pól elektromagnetycznych lub maksymalnych wartości tilt, jeśli te kwestie mogą być przedmiotem oceny w innym postępowaniu (np. nadzoru budowlanego)?Ratio decidendi
Sąd uznał, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę powinno opierać się na zatwierdzonym projekcie budowlanym, a nie na faktycznie wykonanych pracach budowlanych. Kwestie takie jak nieuwzględnienie kumulacji pól elektromagnetycznych czy ewentualne odstępstwa od projektu w zakresie nachylenia anten (tilt) mogą być przedmiotem oceny w odrębnym postępowaniu, np. prowadzonym przez powiatowego inspektora nadzoru budowlanego, a nie stanowią podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji w trybie nadzwyczajnym. Sąd podzielił stanowisko organu, że inwestycja nie narusza rażąco przepisów prawa, w tym ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego i warunków technicznych, a także nie wymagała uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.Stan faktyczny
Skarżąca E. J. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej, a następnie o ponowne rozpatrzenie sprawy przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB). GINB utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności. Skarżąca zarzuciła organom naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym nieuwzględnienie kumulacji pól elektromagnetycznych i błędne ustalenie obszaru oddziaływania inwestycji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Stawecki, Sędziowie sędzia WSA Mirosława Kowalska, sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.), Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Ciszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2016 r. sprawy ze skargi E. J. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2015 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
I. Stan sprawy
1. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. znak [...], po rozpatrzeniu wniosku E. J. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2015 r. znak [...] odmawiającą stwierdzenia, po wszczęciu postępowania na wniosek E.J., nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. znak [...], utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] października 2014 r. nr [...], zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą P. Sp. z o.o. pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej sieci [...] o nr [...] wraz z wewnętrzną linią zasilania elektrycznego, na działce nr ewid. [...] przy ul. [...] w T. – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 kpa.
2. W uzasadnieniu decyzji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podał, że wnioskiem z dnia 28 stycznia 2015 r. E. J. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] października 2014 r. nr [...], zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą P. Sp. z o.o. pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej sieci [...] o nr [...] wraz z wewnętrzną linią zasilania elektrycznego, na działce nr ewid. [...] przy ul. [...] w T..
Pismem z dnia 27 kwietnia 2015 r. Główny Urząd Nadzoru Budowlanego zawiadomił o wszczęciu postępowania, a decyzją z dnia [...] września 2015 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2015 r.
E. J. wystąpiła z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy.
3. W uzasadnieniu decyzji GINB przedstawił rozważania dotyczące postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, a następnie przywołał przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (j.t. Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 z późn. zm. – według stanu na dzień wydania kontrolowanej decyzji) - art. 32 ust. 4 pkt 2, art. 33 ust. 2 pkt 2, art. 35 ust. 1 pkt 1.
Następnie stwierdził, że inwestor – P. Sp. z o.o. wraz z wnioskiem z dnia 26 kwietnia 2013 r. o wydanie pozwolenia na budowę złożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością inwestycyjną – działką nr ewid. [...] na cele budowlane. Działka ta, w dniu wydania pozwolenia na budowę objęta była zakresem obowiązywania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uchwalonego uchwałą Rady Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2001 r. nr [...], w sprawie zmiany miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta T. dla terenu zawartego pomiędzy ulicą [...], drogą polną o kierunku północ-południe, torami kolejowymi relacji [...] – [...] a linią lasu (Dz. Urz. Woj. [...] z [...] r. Nr [...], poz. [...] z późn. zm.). Analiza tej uchwały wskazuje, że przedmiotowa nieruchomość inwestycyjna położona jest na obszarze oznaczonym symbolem U – tereny aktywności gospodarczej i usług o charakterze centrotwórczym, a § 37 pkt 2 tego planu, dopuszcza lokalizację obiektów budowlanych i urządzeń związanych z rozbudową i eksploatacją systemu telekomunikacji, do jakich zalicza się sporna inwestycja. Tym samym, zdaniem organu, sporna stancja bazowa telefonii komórkowej nie narusza rażąco ustaleń ww. uchwały Rady Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2001 r. nr [...]. Ponadto, zdaniem organu, inwestycja ta nie narusza rażąco warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, o których mowa w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 z poźn. zm. – wg stanu prawnego na dzień wydania kontrolowanej decyzji).
Następnie GINB przytoczył art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane oraz art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (j.t. Dz. U. z 2013 r. poz. 1235 z pózn. zm. – według stanu na dzień wydania kontrolowanej decyzji), i stwierdził, że sporne przedsięwzięcie inwestycyjne polega na zainstalowaniu na projektowanej wieży: dziewięciu anten sektorowych oraz pięciu anten radioliniowych, a jak wynika z dosłownego brzmienia § 2 ust. 1 pkt 7 oraz § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2010 r. Nr 213, poz. 1397 z późn. zm. – według stanu na dzień wydania kontrolowanej decyzji) – instalacje radioliniowe zostały wyłączone spod zakresu ich zastosowania, a wobec powyższego, w niniejszej sprawie ocenie podlegają jedynie anteny sektorowe pracujące w pasmach [...]. Organ stwierdził, że z dokumentacji projektowej spornej inwestycji wynika, że izotropowe moce promieniowana dla planowanych anten wynoszą 4396,33 W, 3829,04 W oraz 4009,5 W (Projekt budowlany – Opis techniczny, str. 23). Tym samym, zdaniem organu, biorąc pod uwagę wartości mocy promieniowania, w niniejszej sprawie ma zastosowanie § 3 ust. 1 pkt 8 ppkt e rozporządzenia z dnia 9 listopada 2010 r. W aktach sprawy organu podstawowego znajdują się trzy "Kwalifikacje przedsięwzięcia" z marca 2013 r. oraz trzy "Kwalifikacje przedsięwzięcia" z sierpnia 2014 r. dla planowanych dziewięciu anten sektorowych (trzech anten na każde z trzech pasm). "Kwalifikacje przedsięwzięcia" z sierpnia 2014 r. zostały sporządzone w związku z dokonaniem przez inwestora zmian w planowanym ustawieniu anten polegających na zmniejszeniu ich maksymalnego nachylenia – z tilt 10°na odpowiednio tilt 6°, 7° i 8° dla poszczególnych anten sektorowych.
Odnosząc się do argumentacji skarżącej, wskazującej na efekt kumulacji fal elektroenergetycznych pochodzących od trzech anten sektorowych, które promieniują w tym samym kierunku (sektorze), w związku z czym należy sumować EIRP dla trzech anten na dany sektor, organ podkreślił, że jednym z warunków "rażącego naruszenia prawa" jest oczywistość tego naruszenia. Nie można mówić o oczywistości naruszenia normy prawnej w przypadku rozbieżności interpretacyjnych przepisów. Nawet uznanie, że inna interpretacja zostanie uznana za lepszą, słuszniejszą albo bardziej racjonalną, nie może być ocenione jako "rażące naruszenie prawa". Jest to, zdaniem organu, o tyle istotne, że w § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia z dnia 9 listopada 2010 r., literalnie mowa jest o pojedynczej antenie, a nie systemie anten skierowanych w jednym kierunku (sektorze).
Odnosząc się do zarzutu skarżącej dotyczącego "nieuwzględnienia maksymalnych tiltów" organ podkreślił, że organy administracji architektoniczno-budowlanej dokonując oceny decyzji o pozwoleniu na budowę w postępowaniu nieważnościowym opierają się na zatwierdzonym projekcie budowlanym. Z projektu budowlanego spornej inwestycji wynika natomiast, że inwestor przyjął nachylenie anten – tilt 6°, 7° i 8°.
Organ stwierdził również, że w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, organ administracji architektoniczno-budowlanej bada projekt budowlany jedynie pod kątem przewidzianych w nim robót budowlanych, a nie analizuje zakresu robót faktycznie wykonywanych. Ewentualne odstępstwa inwestora od projektu budowlanego na etapie realizacji, bądź użytkowania inwestycji, polegające na ustawieniu maksymalnych tiltów mogą być oceniane w postępowaniu prowadzonym przez właściwego powiatowego inspektora nadzoru budowlanego.
Organ wskazał, że zgodnie z § 22 ust. 1 uchwały Rady Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2001 r. nr [...], dla całego terenu objętego ww. planem ustala się wysokość budynków: (1) mieszkaniowych – do dwóch kondygnacji naziemnych wraz z użytkowym poddaszem, małe domy mieszkalne – do trzech kondygnacji naziemnych wraz użytkowym poddaszem, (2) gospodarczych i garaży – jedna kondygnacja; (3) usługowych i produkcyjnych – co najwyżej 10,0 m. Stosownie natomiast do § 22 ust. 2 powyższego planu, ustalenia zawarte w ust. 1 pkt 3 nie dotyczą usług o charakterze publicznym i sakralnym.
Organ stwierdził również, że mając na uwadze charakterystykę emisji pól elektromagnetycznych, jak również przywołane wyżej zapisy planu zagospodarowania przestrzennego, że z materiału dowodowego jakim dysponował organ stopnia podstawowego wynika, że w odległości do 150 m dla anten pracujących w pasmach [...], wzdłuż osi głównych wiązek ich promieniowania nie znajdują się miejsca dostępne dla ludności. Najniższa wysokość osi głównej wiązki promieniowania w odległości 150 m od anteny sektorowej wynosi bowiem 14,9 m (antena U22, azymut 130°, tilt 7° oraz antena D2/L2, azymut 130°, tilt 7°), a dopuszczalna wysokość dla budynków mieszkalnych to dwie kondygnacje naziemne wraz z użytkowym poddaszem i do trzech kondygnacji naziemnych wraz z użytkowym poddaszem dla małych domów mieszkalnych. Przy takich ograniczeniach wysokościowych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego każda kondygnacja "małego domu mieszkalnego" musiałaby mieć minimum 5 metrów, żeby budynek znajdował się na wysokości osi głównej wiązki promieniowania dla anteny sektorowej D2/L2, azymut 130°, tilt 7° oraz anteny sektorowej U22, azymut 130°, tilt 7°.
Tym samym, zdaniem organu, z materiału dowodowego jakim dysponował organ stopnia podstawowego wynika, że sporna inwestycja – w dacie wydania ww. decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] października 2014 r. nr [...], nie wymagała uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, nie należała bowiem do kategorii przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.
Organ uznał, że zgodnie z unormowaniami zawartymi w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów (Dz. U. z 2003 r. Nr 192, poz. 1883), załącznik nr 1 (tabela nr 2) w przypadkach częstotliwości pola elektromagnetycznego mieszczącej się w przedziale od 300 MHz do 300 GHz gęstość pola w miejscu dostępnym dla ludności jest dopuszczalna na poziomie nieprzekraczającym 0,1 W/m².
Zdaniem organu, z powyższych trzech "Kwalifikacji przedsięwzięcia" z sierpnia 2014 r. dla poszczególnych pasm wynika, że pola o poziomach gęstości mocy większych od 0,1 W/m² dla anten sektorowych występują w maksymalnym zasięgu 55,2 m, 56,5 m oraz 59,2 m i na wysokości powyżej 27 m nad poziomem terenu.
Organ stwierdził, że analiza decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. prowadzi do stwierdzenia, że nie jest ona obarczona żadną z pozostałych wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa, tj. decyzja nie została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem przepisów obowiązujących w dniu jej wydania, w tym przepisów ustawy Prawo budowlane oraz aktów wykonawczych; nie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną; nie została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie; nie była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność nie miała charakteru trwałego, w razie jej wykonania nie wywołałaby czynu zagrożonego karą oraz nie zawiera wady powodującej jej nieważność z mocy prawa.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego nieuwzględnienia kumulacji pól elektromagnetycznych organ zauważył, że z obowiązujących przepisów prawa, jak choćby rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2010 r. Nr 213, poz. 1397), nie wynika, aby ocena oddziaływania inwestycji polegającej na budowie urządzeń emitujących pole elektromagnetyczne wymagała badania wszystkich potencjalnych innych źródeł promieniowania elektromagnetycznego (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 3 grudnia 2010 r. sygn. akt VII SA/Wa 1209/10).
Ustosunkowując się do zarzutu skarżącej, odwołującej się do dołączonej do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy kserokopii części dokumentacji projektowej dotyczącej "stacji bazowej [...], ul. [...], [...]-[...] D., woj. [...]" organ wyjaśnił, że organy administracji publicznej badają prawidłowość decyzji w trybie art. 156 kpa (dotyczącym stwierdzenia nieważności) w oparciu o stan prawny i faktyczny istniejący w dacie wydania kwestionowanej decyzji (zob. wyrok NSA z dnia 11 marca 2008 r. I OSK 340/07; wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 stycznia 2010 r. sygn. akt VII SA/Wa 1929/09; wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 czerwca 2011 r. sygn. akt VII SA/Wa 25/11), w oparciu o zamknięty materiał dowodowy, tj. materiał dowodowy jakim dysponował organ administracji architektoniczno-budowlanej w dacie wydania kontrolowanej decyzji o pozwoleniu na budowę. W związku z powyższym, organ nadzorczy nie jest uprawniony do oceny kontrolowanego rozstrzygnięcia w oparciu o dokumentację lub informacje, którym to materiałem nie dysponował organ wydający kontrolowane rozstrzygnięcie. Tym samym dowody powstałe po wydaniu kontrolowanej decyzji mogą stanowić ewentualną podstawą wznowienia postępowania, na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 5 kpa, zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. W żadnym jednak wypadku nie mogą skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji administracyjnej na podstawie unormowania art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Zgodnie z niekwestionowanym poglądem judykatury, niedopuszczalne jest przyjęcie, że którakolwiek z podstaw wznowienia postępowania mogłaby stanowić zarazem jedną z przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 maja 2005 r. sygn. akt VII SA/Wa 826/04).
Organ zauważył również, że przytoczone przez skarżącego, w piśmie z dnia 20 października 2015 r., wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego pozostają bez wpływu na treść niniejszego rozstrzygnięcia. Wyrok NSA z dnia 13 października 2015 r. II OSK 329/15, nie znajduje się w Centralnej Bazie Orzeczeń Sadów Administracyjnych, wyrok NSA z dnia 10 lipca 2015 r. II OSK 2887/13 zapadł w związku z postępowaniem zwykłym w sprawie pozwolenia na budowę, natomiast pozostałe wyroki NSA z dnia 25 czerwca 2009 r. II OSK 1277/08, z dnia 14 września 2006 r. II OSK 1090/05 z dnia 28 czerwca 2013 r. II OSK 551/12 oraz z dnia 29 października 2013 r. II OSK 1238/12 dotyczą pozwoleń na budowę obiektów kubaturowych, a nie pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej.
4. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniosła E. J.; zarzucając decyzji naruszenie:
1) art 7, 8, 77 § 1, 107 § 3 kpa poprzez nie odniesienie się do stanowiska skarżącej w zakresie podniesionych zarzutów a szczególnie wyliczeń, co do zakresu faktycznego występowania pól elektromagnetycznych o wartościach ponadnormatywnych ustalonych w projekcie budowlanym dla każdej anteny na danym sektorze z osobna, co jest sprzeczne z prawami fizyki z uwagi na to, że EIRP anten wynosi odpowiednio 4396,33-3829,04 oraz 4009,5 co daje 12234,87 W i tym samym zasięg pola elektromagnetycznego o wartościach ponadnormatywnych bez uwzględnienia błędu metody obliczeniowej wynosi 98,6 czyli minimum 40 metrów więcej niż to określono w dokumentacji; wyliczenia te nie uwzględniają błędu metody obliczeniowej oraz zjawiska odbić;
2) art. 5 ust. 1 pkt 9 w związku z art. 143 kodeksu cywilnego w powiązaniu z art. 64 ust. 3 Konstytucji RP poprzez wprowadzenie ograniczeń poza terenem, co do którego inwestor posiada tytuł prawny bez ustalenia, na jakiej wysokości wystąpi faktycznie pole elektromagnetyczne o wartościach ponadnormatywnych albowiem na pewno pola o poziomach gęstości mocy większych od 0,1 W/m dla anten sektorowych nie wystąpią w maksymalnym zasięgu 55,2 m, 56,5 m oraz 59,2 m i na wysokości powyżej 27 m nad poziomem terenu tak jak twierdzi organ, lecz znacznie, poniżej i dalej, lecz to nie zostało ustalone;
3) art. 7, 8, 77 § 1, 107 § 3 kpa poprzez nie wyjaśnienia jak organ rozumie pojęcie moc izotropową (EIRP) oraz dlaczego nie uwzględnia maksymalnych tiltów –
- wniosła o uchylenie obu decyzji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej od strony przeciwnej kosztów postępowania według norm przepisanych w tym kosztów zastępstwa procesowego.
5. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał dotychczasowe stanowisko.
6. W dniu 20 października 2016 r. do Sądu wpłynął wniosek Stowarzyszenia "P." o dopuszczenie do udziału w niniejszej sprawie na podstawie art. 33 § 2 ppsa. Na rozprawie w dniu 28 października 2016 r. Sąd dopuścił Stowarzyszenie do udziału w niniejszej sprawie w charakterze uczestnika postępowania. W piśmie tym stowarzyszenie domagało się zobowiązania organu do ustalenia czy obszar występowania pól elektromagnetycznych o wartościach ponadnormatywnych na poszczególnych sektorach winien być określony dla 3 anten po wykazaniu, że ich wiązki się nakładają, oraz ustalenia, czy oba organy dokonywały kwalifikacji inwestycji przedsięwzięcia czy pojedynczych anten w sytuacji, gdzie EIRP 3 anten na poszczególnych sektorach jest wspólne.
II. Podstawa prawna rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
7. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Przez prawo należy rozumieć prawo materialne oraz przepisy postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dniu wydania zaskarżonej decyzji.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), dalej "ppsa", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Podkreślić należy, że sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, czyni to na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie zastępuje organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do kompetencji sądu należy wyłącznie kontrola legalności rozstrzygnięcia administracyjnego. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach.
8. Zaskarżoną decyzją Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] września 2015 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] października 2014 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą P. Sp. z o.o. pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej sieci [...] o nr [...] wraz z wewnętrzną linią zasilania elektrycznego, na działce nr ewid. [...] przy ul. [...] w T..
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno zaskarżona jak również poprzedzająca decyzja nie narusza prawa. Sąd podziela stanowisko organu przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, zarówno w zakresie ustalonego stanu faktycznego jak również zastosowanych przepisów prawa.
9. Wskazać należy, że "Na system weryfikacji decyzji administracyjnej na drodze administracyjnej składa się: a) postępowanie w sprawie wznowienia postępowania; b) postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności; c) postępowanie w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji dotkniętej wadami niekwalifikowanymi bądź decyzji prawidłowej. System ten oparty jest na zasadzie niekonkurencyjności, tzn. że poszczególne tryby nadzwyczajne mają na celu usunięcie tylko określonego rodzaju wadliwości decyzji i nie mogą być stosowane zamiennie. Naruszenie wyłączności stosowania określonego trybu nadzwyczajnego weryfikacji decyzji stanowi rażące naruszenie prawa, będące podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji (art. 156 § 1 pkt 2)." – B. Adamiak, J. Borkowski – Kodeks postępowania administracyjnego (Komentarz, 10. wydanie, Wydawnictwo C. H. Beck, Warszawa 2010, s. 507).
"Wznowienie postepowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością wyliczoną wyczerpująco w przepisach prawa procesowego" - B. Adamiak, J. Borkowski – Kodeks postępowania administracyjnego (Komentarz, 10. wydanie, Wydawnictwo C. H. Beck, Warszawa 2010, s. 504).
"Przedmiotem postępowania nadzwyczajnego jest przeprowadzenie kontroli prawidłowości decyzji, wydanej w postępowaniu zwykłym. Postępowanie nadzwyczajne jest postępowaniem zależnym od postępowania zwykłego. Byt bowiem tego postępowania jest uzależniony od bytu postępowania zwykłego, zakończonego wydaniem ostatecznej decyzji." – tamże, s. 504.
10. Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 156 § 1 kpa, zgodnie z którym organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która: (1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości; (2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa; (3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną; (4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie; (5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały; (6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą; (7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.
Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte wnioskiem E. J. o stwierdzenie nieważności, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa, decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej sieci [...] o nr [...] wraz z wewnętrzną linią zasilania elektrycznego, na działce nr ewid. [...] przy ul. [...] w T.; we wniosku tym wnioskodawczyni E. J. zarzuciła decyzji naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 kpa w związku z (1) art. 7, 8, 107 § 1 i 3 kpa w odniesieniu do art. 3 pkt 20 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane poprzez nie wskazanie w decyzji, w jaki sposób organ samodzielnie ustalił obszar oddziaływania inwestycji tym bardziej, iż w decyzji nie wskazano ilości anten, ich mocy, maksymalnych pochyleń oraz czy obliczenia pól elektromagnetycznych o wartościach ponadnormatywnych uwzględniają zjawisko kumulacji, błąd metody obliczeniowej oraz zjawisko odbić, co ma ogromne znaczenie z uwagi, iż spółka P. notorycznie fałszuje dokumentację; (2) art. 6, 7, 8, 77, 1, 107 § 1, 107 § 3 kpa w związku z art. 2, 7, 79 ust. 1 Konstytucji RP w powiązaniu z art. 32 ust. 1 pkt 1 oraz 35 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane poprzez nie dokonanie subsumcji w zakresie konieczności przeprowadzenia bądź nie oceny oddziaływania na środowisko. W rezultacie decyzja organu jest nie do odkodowania i tym samym ewentualnie w późniejszym czasie sąd administracyjny nie ma możliwości jej kontroli. Ponadto organ pominął fakt, iż osie głównych wiązek promieniowania znajdują się w miejscach dostępnych dla ludności, co potwierdza tym samym, że istniała konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.
11. Stwierdzić należy, że postępowanie administracyjne w sprawie niniejszej prowadzone było w trybie nadzwyczajnym – stwierdzenia nieważności decyzji. Podkreślić należy, że w postępowaniu tym organ nie orzeka co do istoty sprawy, jak w postępowaniu zwykłym, lecz orzeka jako organ kasacyjny. Celem tego postępowania jest zbadanie, czy zaskarżona decyzja dotknięta jest którąkolwiek z wad określonych w art. 156 § 1 kpa - w oparciu o materiał dowodowy poprzedzający wydanie kwestionowanej decyzji, i w oparciu o obowiązujący wówczas stan prawny.
Podkreślić również należy, że w postępowaniu nieważnościowym dotyczącym decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę – organ opiera się na znajdującym się w aktach sprawy i zatwierdzonym projekcie budowlanym. Organ nadzoru nie jest uprawniony do oceny kontrolowanego rozstrzygnięcia w oparciu o dokumenty lub informacje powstałe po dacie wydania kontrolowanej decyzji, którymi nie dysponował organ wydający kontrolowane rozstrzygnięcie. Dowody powstałe po wydaniu kontrolowanej decyzji mogą stanowić ewentualną podstawę wznowienia postępowania. Istotne jest również, że w postępowaniu nadzwyczajnym organ bada projekt budowlany pod kątem przewidzianych w nim robót budowlanych, a nie analizuje natomiast zakresu robót faktycznie wykonanych.
Z projektu budowlanego spornej inwestycji wynika, że inwestor przyjął nachylenie anten – tilt 6°, 7° i 8°. Ewentualne odstępstwa inwestora od projektu budowlanego na etapie realizacji bądź użytkowania inwestycji, polegające na ustawieniu maksymalnych tiltów mogą być oceniane w postępowaniu prowadzonym przez właściwego powiatowego inspektora nadzoru budowlanego, a nie w niniejszym postępowaniu nieważnościowym. Odnosząc się zaś do kwestii nieuwzględnienia kumulacji pól elektromagnetycznych Sąd zauważa, że z obowiązujących przepisów prawa nie wynika, aby ocena inwestycji polegającej na budowie urządzeń emitujących pole elektromagnetyczne wymagała badania wszystkich potencjalnych źródeł promieniowania elektromagnetycznego.
12. Z akt sprawy wynika, że inwestor – P. Sp. z o.o. wraz z wnioskiem z dnia 26 kwietnia 2013 r. o wydanie pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej złożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością inwestycyjną – działką nr ewid. [...] w T. - na cele budowlane. Działka ta, w dniu wydania pozwolenia na budowę objęta była zakresem obowiązywania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uchwalonego uchwałą Rady Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2001 r. w sprawie zmiany miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta T., położona jest na obszarze oznaczonym jako tereny aktywności gospodarczej i usług o charakterze centrotwórczym, a § 37 pkt 2 tego planu dopuszcza lokalizację obiektów budowlanych i urządzeń związanych z rozbudową i eksploatacją systemu telekomunikacji, do jakich zalicza się sporna inwestycja. Słusznie zatem organ uznał, że sporna stacja bazowa telefonii komórkowej nie narusza rażąco ustaleń tej uchwały.
Miał rację organ uznając również, że inwestycja ta nie narusza rażąco warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, określonych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Zgodnie z art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, pozwolenie na budowę obiektu budowlanego może być wydane po uprzednim przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko albo oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, jeżeli jest ona wymagana przepisami ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Zgodnie z art. 71 tej ustawy, decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia, a uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Sporne przedsięwzięcie inwestycyjne polega na zainstalowaniu na projektowanej wieży dziewięciu anten sektorowych oraz pięciu anten radioliniowych, a jak wynika z dosłownego brzmienia § 2 ust. 1 pkt 7 oraz § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko – instalacje radioliniowe zostały wyłączone spod zakresu ich zastosowania, a wobec powyższego, w niniejszej sprawie ocenie podlegają jedynie anteny sektorowe pracujące w pasmach [...]. Wskazać również należy, że w aktach sprawy znajdują się trzy "Kwalifikacje przedsięwzięcia" z marca 2013 r. oraz trzy "Kwalifikacje przedsięwzięcia" z sierpnia 2014 r. dla planowanych dziewięciu anten sektorowych (trzech anten na każde z trzech pasm). "Kwalifikacje przedsięwzięcia" z sierpnia 2014 r. zostały sporządzone w związku z dokonaniem przez inwestora zmian w planowanym ustawieniu anten polegających na zmniejszeniu ich maksymalnego nachylenia – z tilt 10°na odpowiednio tilt 6°, 7° i 8° dla poszczególnych anten sektorowych.
Odnosząc się do zarzutów strony skarżącej dotyczących efektu kumulacji fal elektroenergetycznych pochodzących od trzech anten sektorowych, które promieniują w tym samym kierunku (sektorze), w związku z czym należy sumować EIRP dla trzech anten na dany sektor, przyznać należy rację organowi, który podkreślił, że jednym z warunków "rażącego naruszenia prawa" jest oczywistość tego naruszenia. Nie można mówić o oczywistości naruszenia normy prawnej w przypadku rozbieżności interpretacyjnych przepisów. Nawet stwierdzenie, że inna interpretacja zostanie uznana za lepszą, słuszniejszą albo bardziej racjonalną, nie może być ocenione jako "rażące naruszenie prawa". Ma to istotne znaczenie w niniejszej sprawie, ponieważ w § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, mowa jest o pojedynczej antenie, a nie systemie anten skierowanych w jednym kierunku (sektorze).
Słusznie organ odnosząc się do zarzutu skarżącej dotyczącego "nieuwzględnienia maksymalnych tiltów" podkreślił, że w postępowaniu nieważnościowym organy administracji architektoniczno-budowlanej dokonując oceny decyzji o pozwoleniu na budowę opierają się na zatwierdzonym projekcie budowlanym, a z projektu budowlanego spornej inwestycji wynika, że inwestor przyjął nachylenie anten – tilt 6°, 7° i 8°.
Słuszne jest stanowisko organu, że w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, organ administracji architektoniczno-budowlanej bada projekt budowlany jedynie pod katem przewidzianych w nim robót budowlanych, natomiast nie analizuje zakresu robót faktycznie wykonywanych. Ewentualne odstępstwa inwestora od projektu budowlanego na etapie realizacji, bądź użytkowania inwestycji, w tym polegające na ustawieniu maksymalnych tiltów, mogą być oceniane w postępowaniu prowadzonym przez właściwego powiatowego inspektora nadzoru budowlanego, a nie w prowadzonym postępowaniu nadzorczym.
Podkreślić należy, co słusznie wskazał organ powołując się na stosowne orzecznictwo sądowo-administracyjne, które niniejszy skład orzekający podziela, że przez miejsca dostępne dla ludności należy rozumieć nie tylko miejsca, w których wzniesiono już legalnie budynki z przeznaczeniem na pobyt ludzi, ale również miejsca, w których te budynki mogą być wznoszone zgodnie z obowiązującymi przepisami, natomiast przez przestrzeń dostępną dla ludności należy rozumieć taką przestrzeń, w której z punktu widzenia zasad doświadczenia życiowego, ludzie mogą stale przebywać.
Słusznie stwierdził organ, mając na uwadze charakterystykę emisji pól elektromagnetycznych, jak również plan zagospodarowania przestrzennego, iż w odległości do 150 m dla anten pracujących w pasmach [...], wzdłuż osi głównych wiązek ich promieniowania nie znajdują się miejsca dostępne dla ludności. Najniższa wysokość osi głównej wiązki promieniowania w odległości 150 m od anteny sektorowej wynosi bowiem 14,9 m, a dopuszczalna wysokość dla budynków mieszkalnych to dwie kondygnacje naziemne wraz z użytkowym poddaszem i do trzech kondygnacji naziemnych wraz z użytkowym poddaszem dla małych domów mieszkalnych. Słusznie więc uznał organ, że z materiału dowodowego jakim dysponował organ stopnia podstawowego wynika, że sporna inwestycja – w dniu wydania decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] października 2014 r. nr [...], nie wymagała uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, nie należała bowiem do kategorii przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.
Słuszne jest stanowisko organu, że z ww. trzech "Kwalifikacji przedsięwzięcia" z sierpnia 2014 r. dla poszczególnych pasm wynika, że pola o poziomach gęstości mocy większych od 0,1 W/m² dla anten sektorowych występują w maksymalnym zasięgu 55,2 m, 56,5 m oraz 59,2 m i na wysokości powyżej 27 m nad poziomem terenu.
Wobec powyższego prawidłowe jest stanowisko organu, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. nie jest obarczona żadną z pozostałych wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa - nie została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem przepisów obowiązujących w dniu jej wydania, w tym przepisów ustawy Prawo budowlane oraz aktów wykonawczych; nie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną; nie została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie; nie była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność nie miała charakteru trwałego, w razie jej wykonania nie wywołałaby czynu zagrożonego karą oraz nie zawiera wady powodującej jej nieważność z mocy prawa.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego nieuwzględnienia kumulacji pól elektromagnetycznych słusznie organ zauważył, że z obowiązujących przepisów prawa, również rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, nie wynika, aby ocena oddziaływania inwestycji polegającej na budowie urządzeń emitujących pole elektromagnetyczne wymagała badania wszystkich potencjalnych innych źródeł promieniowania elektromagnetycznego.
13. Wobec powyższego, odnosząc się do zarzutów skargi oraz twierdzeń organizacji społecznej dopuszczonej do udziału w niniejszym postępowaniu w charakterze uczestnika, stwierdzić należy, iż zarzuty te są niezasadne. Zdaniem Sądu postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone wnikliwie, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oceniony został właściwie, a mające zastosowanie w sprawie przepisy zostały prawidłowo zinterpretowane. Sąd nie doszukał się naruszeń przepisów prawa materialnego czy procesowego, które miałyby jakikolwiek wpływ na wynik sprawy, a zatem skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.
14. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło