VII SA/Wa 975/18

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie postanawia: odmówić przyznania J. M. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. J. M. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W treści wniosku wskazała, że jest współwłaścicielką mieszkania o powierzchni 47,8 m2, posiada dom o powierzchni 60 m2, nieruchomość o powierzchni 0,6887 ha ("działka rolna gospodarstwo – rekreacja"), dwa budynki o powierzchni 60 m2 i 70 m2 oraz garaż (18 m2). Zaznaczyła, że dom, działkę i zabudowania gospodarcze odziedziczyła po rodzicach. Z wniosku wynika, że mieszkanie jest współwłasnością skarżącej i trójki jej dorosłych dzieci, które nie prowadzą z nią wspólnego gospodarstwa domowego, całość kosztów utrzymania mieszkania i garażu spoczywa na skarżącej. Skarżąca wskazała, że posiada oszczędności w kwocie 2000 zł. J. M. oświadczyła, że utrzymuje się z renty w wysokości 1394,88 zł miesięcznie, koszty ponoszone na mieszkanie, działkę i opłaty za media wynoszą ok. 840 zł miesięcznie. Rozpoznając złożony wniosek stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślenia jednocześnie wymaga, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199). Zatem prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe, gdy sytuacja materialna strony jest na tyle trudna, że poniesienie kosztów postępowania wiązałoby się z pozbawieniem środków na pokrycie najbardziej podstawowych wydatków, a więc kosztów wyżywienia, ubrania, zamieszkania i leczenia. Należy również zauważyć, że koszty sądowe związane z prowadzonym postępowaniem sądowym zainicjowanym przez stronę nie mogą być stawiane jako ostatnie w kolejności do zaspokojenia. Wnosząc o przyznanie prawa pomocy strona musi zatem wykazać, że pomimo poczynienia wszelkich możliwych oszczędności i ograniczenia wydatków do najbardziej niezbędnych, nie może zgromadzić środków na poniesienie kosztów postępowania (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 12 marca 2009 r. II FZ 80/09 LEX nr 550323, z dnia 7 kwietnia 2011 r. I OZ 238/11 LEX nr 1081146, z dnia 27 lipca 2010 r. I FZ 272/10 LEX nr 604110). J. M. nie wykazała, że jej sytuacja finansowa jest tak trudna, że uniemożliwia poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Wprawdzie deklarowane przez skarżącą dochody są niewielkie - 1394 zł miesięcznie, to jednak, w ocenie referendarza sądowego, brak jest podstaw do przyznania prawa pomocy. Jak wynika z wniosku, skarżąca posiada oszczędności w kwocie 2000 zł. J. M. dysponuje zatem środkami, które pozwalają na poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Przy dokonywaniu oceny złożonego przez skarżącą wniosku nie można też pominąć faktu, że J. M. oprócz mieszkania, które zamieszkuje, posiada także dom o powierzchni 60 m2, nieruchomość o powierzchni 0,6887 ha (którą określiła jako "działka rolna gospodarstwo – rekreacja"), dwa budynki gospodarcze o powierzchni 60 m2 i 70 m2. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że w przypadku, gdy w skład majątku wnioskodawcy wchodzi więcej niż jedna nieruchomość, wniosek o przyznanie prawa pomocy co do zasady nie zasługuje na uwzględnienie. Brak jest podstaw, aby ze środków publicznych pokrywane były koszty uczestniczenia strony w postępowaniu, jeżeli ma ona możliwość uzyskiwania dochodu ze składników własnego majątku. Posiadany majątek w postaci kilku nieruchomości może bowiem przynosić potencjalne pożytki, może również służyć jako zabezpieczenie pożyczki lub kredytu, jeśli właścicielowi, który jest zobowiązany do poniesienia określonych wydatków brakuje bieżących środków finansowych (por. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 24 października 2005 r. II SA/Gl 496/05, niepubl., postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 25 kwietnia 2013 r. II FZ 158/13 LEX nr 1310045, z dnia 2 października 2014 r. II OZ 1012/14 LEX nr 1530778, z dnia 5 kwietnia 2013 r. II OZ 222/13 LEX nr 1296872). Mając powyższe względy na uwadze orzeczono jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.