VIII SA/Wa 446/17

Starszy referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła - Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 grudnia 2017r. po rozpoznaniu wniosku [...] Sp. z o.o. z siedzibą w B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w B. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] kwietnia 2017r., Nr [...] w przedmiocie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych postanawia: odmówić [...] Sp. z o.o. z siedzibą w B. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. W dniu 3 listopada 2017r. wpłynął do Sądu na formularzu PPPr wniosek [...] sp. z o.o. z siedzibą w B. wniosek o przyznanie prawa pomocy w którym wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek ww. Spółka wskazała, że obecnie nie prowadzi już gospodarstwa rolnego. Podała, że jedyne wydatki są związane z obsługą korespondencji, które ponosi prezes z własnych środków. Zaznaczyła, że od kilku lat nie otrzymała dopłat z AR i MR, w związku z czym ponosi straty, a zobowiązania spółki rosną. Wobec powyższego Spółka podniosła, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych. W nadesłanym formularzu wskazano, że wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych Spółki wynosi [...] złotych, zaś wartość środków trwałych [...] złotych. Strona wskazała w formularzu, że strata za ostatni rok obrotowy według bilansu wynosiła [...] złotych. Oświadczyła, że konto bankowe Spółki zostało zamknięte. W tym stanie faktycznym zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017r., poz. 1369), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie prawnej bądź jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Podkreślić należy, że przez pojęcie "środki" o którym mowa w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a należy rozumieć nie tylko środki finansowe gromadzone na rachunkach bankowych, lecz również wartość środków trwałych, a także wartość kapitału zakładowego. Innymi słowy "brak środków" na pokrycie niezbędnych kosztów nie ogranicza się tylko do braku środków finansowych, ale odnosi się do ogólnej sytuacji majątkowej podmiotu ubiegającego się o przyznanie ulgi w postaci prawa pomocy. Pod pojęciem stanu majątkowego należy zaś rozumieć nie tylko zasób gotówki znajdujący się w posiadaniu strony, lecz również środki finansowe ulokowane w majątku ruchomym i nieruchomym (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 maja 2012r. sygn. akt II FZ 390/12, postanowienie NSA z dnia 10 marca 2011r sygn. akt I OZ 144/11). Z tego też względu posiadanie majątku, w postaci jakichkolwiek aktywów zawsze rzutuje na ocenę spełnienia tej przesłanki. Wskazać również należy, iż zasadą jest, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko zupełny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Należy więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy nastąpić może w przypadku wykazania, że wnioskujący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania. Obejmuje zatem osoby lub podmioty, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację faktyczną bądź prawną przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. Strona może być zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych tylko wyjątkowo. Przyznanie prawa pomocy jest odstępstwem od zasady ponoszenia przez stronę kosztów zainicjowanego postępowania. W efekcie prowadzi do przerzucenia kosztów postępowania na ogół społeczeństwa, w związku z czym może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych - gdy strona wykaże w sposób jednoznaczny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 p.p.s.a. Wykazanie braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania powinno nastąpić przez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Oceniając sytuację materialną Spółki w oparciu o podane informacje i dostępne dokumenty uznano, że Spółka nie wykazała, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż skarżąca nadal pozostaje w obrocie prawnych jako przedsiębiorca. Z wyciągu KRS nie wynika, aby Spółka prowadzoną działalność zawiesiła, zlikwidowała, rozwiązała czy zgłosiła wniosek o upadłość. Skarżąca Spółka nie wykazała, aby utraciła płynność finansową. W takiej sytuacji nie ma podstaw do traktowania Spółki w szczególny sposób w stosunku do innych podmiotów prowadzących działalność gospodarczą poprzez zwolnienie strony z kosztów sądowych w sprawie. Jak podnosi się w orzecznictwie, przedsiębiorstwo, które nie wykazało, że utraciło płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych powinno partycypować w kosztach postępowania sądowego (por. postanowienie NSA z dnia 1 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OZ 208/08). W świetle powyższego ogólnikowe powoływanie się we wniosku na aktualne trudności finansowe Spółki wskazujące, iż nie prowadzi już gospodarstwa rolnego i od kilku lat nie otrzymała dopłat z AR i MR nie stanowią wystarczającej przesłanki do przyznania prawa pomocy. Za zasadnością wniosku skarżącej nie przemawia wykazywana przez Spółkę strata z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Strata nie musi oznaczać utraty płynności finansowej przez przedsiębiorcę i nie przesądza automatycznie o konieczności przyznania wsparcia ze środków publicznych. Strata powstaje wskutek nadwyżki kosztów uzyskania nad przychodem, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania i nie świadczy o braku środków finansowych (por. postanowienia NSA: z dnia 9 września 2013r., II GZ 489/13; z dnia 22 marca 2011r., II GZ 112/11). Dla oceny sytuacji Spółki oraz jej możliwości finansowych istotne znaczenia ma również posiadany majątek. Wskazać należy, że Spółka posiada określony majątek wartość środków trwałych według oświadczenia złożonego na formularzu PPPr w wysokości [...] złotych, a kapitał zakładowy w wysokości [...] złotych. Ponadto zauważyć należy, że skarżąca w wyroku z dnia 17 maja 2017r. sygn. akt VIII SA/Wa 240/17 otrzymała od organu zwrot kosztów postępowania w wysokości [...] złotych, które mogła przeznaczyć na pokrycie kosztów postępowania wywołanych wniesieniem kolejnych skarg. Wobec powyższego stwierdzono, że Spółka dysponuje majątkiem pozwalającym pokryć koszty sądowe w niniejszej sprawie. Za pozytywnym załatwieniem wniosku nie przemawia również zestawienie wysokości wpisu od skargi z wartością majątku trwałego i środków trwałych Spółki. Wskazać należy, że na obecnym etapie postępowania sądowo administracyjnego skarżąca obowiązana jest do uiszczenia jedynie wpisu sądowego w wysokości [...] zł, podczas gdy kapitał zakładowy, majątek wynosi [...] złotych, zaś wartość środków trwałych [...] złotych. W orzecznictwie dotyczącym porównywania wysokości ciążących na stronie kosztów sądowych z posiadanym majątkiem podnosi się, iż osoba prawna nie zasługuje na zwolnienie z kosztów sądowych jeżeli dysponuje majątkiem, którego wartość wielokrotnie przewyższa wysokość wymaganego wpisu (por. postanowienie NSA z dnia 15 marca 2012 r., sygn. akt II GZ 89/12). Końcowo wskazać należy, że osoba prawna oraz inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej nie może powoływać się tylko na to, że aktualnie nie dysponuje środkami na poniesienie kosztów sądowych, ale musi także wykazać, że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne działania, by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków (postanowienia NSA z 29 marca 2011r., I OZ 191/11, LEX nr 794951 oraz z 16 maja 2014r., II FZ 553/13, LEX nr 1460148). W rozpoznawanej sprawie skarżąca Spółka nie wykazała, że podjęła jakiekolwiek czynności w celu uzyskania środków finansowych na pokrycie kosztów sądowych. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.