I SA/Wr 1791/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Sędziowie: sędzia WSA Barbara Ciołek (sprawozdawca), sędzia WSA Maria Tkacz-Rutkowska, Protokolant: starszy sekretarz sądowy Paulina Wódka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 3 lutego 2016 r. przy udziale B.M. sprawy ze skargi P.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze w L. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowa uchylenia decyzji dotyczącej łącznego zobowiązania pieniężnego na 2012 r.: oddala skargę w całości. Przedmiotem skargi P.M. (dalej: skarżący, strona) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] nr [...] (dalej: organ II instancji, organ odwoławczy) utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy K. (dalej: organ I instancji) z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ww. Wójta z dnia [...] nr [...] ustalającej wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za 2012 r. w wysokości [...] zł. Decyzją z dnia [...] organ I instancji ustalił wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za 2012 r., co było rezultatem opodatkowania podatkiem od nieruchomości gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni 61.724 m2 i budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni 7.826 m2 oraz opodatkowaniem podatkiem rolnym użytków rolnych w postaci łąk klasy III o powierzchni 0,51ha. Z akt wynika, że skarżący 14 grudnia 2012 r. złożył informację w sprawie podatku od nieruchomości, w której zmienił dane dotyczące przedmiotów opodatkowania podatkiem od nieruchomości w stosunku do pierwotnej informacji. Skarżący zmienił dane dotyczące budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej - obecnie wskazał wielkość 569 m2. Wyjaśnił podatnik, że zmiana informacji wynikała z błędnego zadeklarowania powierzchni 7.826 m2 budynków jako w całości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 19 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 95, poz. 613 ze zm., dalej. u.p.o.l.). Wskazała strona, że część nieruchomości nie mogła być zadeklarowana jako związana z prowadzeniem działalności gospodarczej ze względów technicznych, przez co powinny być zadeklarowane jako budynki pozostałe. Podała strona, że [...] uzyskała decyzję Starosty L. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na roboty budowlane polegające na przebudowie byłej rozlewni alkoholi na fabrykę mebli ogrodowych i innych profili. Argumentowała strona, że konieczność przebudowy budynków w świetle przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, Dz.U. z 2013 r. poz. 1409 ( art. 66 ust. 1 pkt 3 i pkt 3) oznacza, że budynek jest w nieodpowiednim stanie technicznym, a właściwy organ nakazuje w drodze decyzji usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin ich wykonania oraz zakazuje użytkowania obiektu budowlanego lub jego części do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Zakaz użytkowania obiektu oznacza faktyczną i prawną niemożność jego wykorzystania do prowadzenia działalności ze względów technicznych, zarówno do działalności, którą strona prowadzi, jak i działalności w ogóle. Organ I instancji wznowił postępowanie podatkowe i ostatecznie decyzją z dnia [...] nr [...] odmówił uchylenia opisanej na wstępie decyzji z dnia [...] W sprawie po wznowieniu postępowania [...] wydawane przez organ I instancji decyzje (decyzja z dnia [...], decyzja z dnia [...] oraz z dnia [...]) były przez organ II instancji uchylane do ponownego rozpoznania. Organ I instancji stwierdził, że stanowiące przedmiot opodatkowania budynki są związane z działalnością gospodarczą. Skarżący jest przedsiębiorcą, prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą A, z aktu notarialnego wynika, że zostały one nabyte na cel prowadzenia działalności gospodarczej, zostały ujęte w ewidencji środków trwałych, wydatki z nimi związane są ujmowane w kosztach działania firmy. Odnosząc się do względów technicznych organ I instancji stwierdził, że nie obejmują one swoim zakresem technologicznych, ekonomicznych i finansowych przyczyn braku możliwości wykorzystania przedmiotu opodatkowania do prowadzenia działalności gospodarczej. Stwierdził organ I instancji, że sytuacja związana z remontem czy przystosowaniem nieruchomości do potrzeb prowadzonej działalności, co oznacza przejściową niemożność wykorzystania nieruchomości, nie stanowi o wystąpieniu względów technicznych, o jakich mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. W odwołaniu skarżący zarzucił naruszenie art. 245 § 1 pkt 2 w zw. z art. 240 § 1 pkt 5, art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 181, art. 187 § 1, art. 191, art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 613; dalej: o.p.) w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. poprzez nieuwzględnienie względów technicznych, które uniemożliwiały gospodarcze wykorzystanie budynków i w konsekwencji zastosowanie niewłaściwej stawki podatkowej i niewyjaśnienie wszystkich okoliczności w sprawie. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że skoro organ I instancji uznał, że potencjalnie budynki mogły nie nadawać się do prowadzenia działalności, to odmowa uchylenia decyzji jest nieuzasadniona i podstawa prawna decyzji nie odpowiada jej treści. Argumentowała strona, że w sprawie wystąpiły względy techniczne, co potwierdza decyzja Starosty - pozwolenie na roboty budowlane. Organ odwoławczy utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu wskazał, że z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. wynika, iż z kategorii gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, a w konsekwencji z opodatkowania wyższą stawką, wyłączone są budynki, które nie są i nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych, przy czym wskazane w przepisie względy techniczne muszą być trwałe i niezależne od woli podatnika. W ocenie organu, czasowe prace remontowe czy adaptacyjne budynku, nie odpowiadają takiej definicji względów technicznych. Powołał przy tym organ orzecznictwo sądów administracyjnych. Organ wskazał, że z wniosku inwestora - strony skierowanego do Starosty L. o wydanie pozwolenia na budowę wynika, że strona wnioskowała o powyższe w zakresie zmiany sposobu użytkowania budynku byłej rozlewni alkoholi na potrzeby fabryki mebli ogrodowych oraz obiektu budowlanego byłej kotłowni i sprężarkowni na budynek produkcyjny. Decyzja Starosty zatwierdza projekt budowlany i udziela pozwolenia na roboty budowlane polegające na zmianie sposobu użytkowania budynku byłej rozlewni alkoholi na potrzeby fabryki mebli ogrodowych i innych profili oraz obiektu kotłowni i sprężarkowni na budynek produkcyjny. Zdaniem organu II instancji z powyższych dokumentów wynika, że brak wykorzystania budynku rozlewni spowodowany był koniecznością prac remontowych polegających na malowaniu powierzchni sufitów i ścian oraz częściowej wymianie powierzchni posadzek, a w kotłowni i sprężarkowni przeprowadzone zostały prace adaptacyjne w celu przystosowania go do odzysku i recyclingu. Dokumenty potwierdzają, że budynki były zaopatrzone w media niezbędne do ich funkcjonowania. Dlatego zdaniem organu II instancji nie można uznać, że w sprawie wystąpiły trwałe przeszkody uniemożliwiające prowadzenie działalności. Podana przez stronę wymiana instalacji elektrycznej i gazowej oraz wodno-kanalizacyjnej również wskazują na adaptację budynku. Wyłączenie z działalności nie było trwałe i z tego powodu, nie sposób w przedmiotowej sprawie twierdzić, iż budynek w badanym okresie był wyłączony z działalności gospodarczej ze względów technicznych, w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) skarżący zarzucił naruszenie: - art. 233 § 1 pkt 2 lit. a o.p. w związku z nieuchyleniem decyzji, mimo że narusza art. 180 i art. 187 i 188 o.p. poprzez brak zgromadzenia wyczerpujących dowodów, czego skutkiem było zlekceważeni istniejącego stanu faktycznego w zakresie stanu technicznego budynków; - art. 1a pkt 3 u.p.o.l. i art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b u.p.o.l. poprzez jego błędną wykładnię oraz nieuwzględnienie istniejących względów technicznych, które uniemożliwiały użytkowanie przedmiotowej nieruchomości w części i w konsekwencji błędne zastosowanie stawki, jak dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że warunki techniczne budynku wykluczały prowadzenie działalności. Potwierdza to zakres prac budowlanych jakie zostały przeprowadzone w 2012 r., czego organ podatkowy nie uwzględnił. Prace polegały m.in. na wyburzeniu i zdemontowaniu nieczynnych instalacji związanych z dawnym profilem produkcyjnym zakładu, wyburzeniu ścian i antresol w rejonie dawnej chłodni piwa i hali produkcyjnej, które groziły zawaleniem, wymianie i naprawie poszycia dachowego na wszystkich budynkach, wymianie zdewastowanej instalacji elektrycznej, budowie nieistniejącej instalacji telekomunikacyjnej i transmisji danych na terenie całego zakładu, budowie nieistniejącej instalacji przeciwpożarowej, wymianie i budowie nowej instalacji wodnej, co, budowie ścian przeciwpożarowych rozdzielających budynki, budowie obramowań i bram przeciwpożarowych oraz wyjść ewakuacyjnych. Zdaniem strony prace obejmowały istotne elementy konstrukcyjne budynku, a nie tylko remont instalacji czy wykonanie nieistotnych dla oceny względów technicznych prac związanych z wymianą posadzek czy malowaniem ścian. Udzielenie pozwolenia na rozpoczęcie robót budowlanych oznaczało według strony, że budynki nie nadawały się do prowadzenia działalności. Nie zgodziła się strona ze stanowiskiem organu podatkowego, że względy technicznego dotyczą sytuacji trwałego i nieodwracalnego wystąpienia względów technicznych. W odpowiedzi organ nie znalazł podstaw do zmiany przyjętego stanowiska i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Sądy administracyjne, zgodnie z art. 1 § 2 ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola wojewódzkiego sądu administracyjnego obejmuje kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu podatkowym, a więc to, czy organ dokonał prawidłowych ustaleń co do obowiązywania zaskarżonej normy prawnej, czy normę tę właściwe interpretował i czy nie naruszył zasad ustalenia określonych faktów za udowodnione. Konsekwencją takiego unormowania jest konstatacja, iż uchylenie decyzji może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy co wynika jednoznacznie z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2000 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. w Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Spór w sprawie dotyczy możliwości wyłączenia z opodatkowania należących do skarżącego budynków wg stawki podatkowej przewidzianej dla nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, z powodu braku możliwości wykorzystywania nieruchomości na użytek działalności gospodarczej – ze względów technicznych. W ocenie Sądu, organ podatkowy prawidłowo przyjął, że w stanie faktycznym nie wystąpiły względy techniczne. Zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. W myśl art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l przez grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej rozumie się grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów pod tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy – chyba, że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Sąd nie podziela poglądu, że przeszkody techniczne, o których mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., dotyczą działalności prowadzonej przez konkretnego przedsiębiorcę. W ocenie Sądu, przeszkody techniczne muszą dotyczyć każdej, opłacalnej ekonomicznie, działalności gospodarczej, która może być prowadzona na nieruchomości. Nadto muszą to być przeszkody o charakterze trwałym oraz być niezależne od woli podatnika. Wskazać należy, że w zakresie zagadnienia opodatkowania nieruchomości będących w posiadaniu przedsiębiorcy, a w szczególności w kwestii niewykorzystania przedmiotu opodatkowania do działalności gospodarczej ze "względów technicznych", istnieje bogate i ugruntowane orzecznictwo sądów administracyjnych, które Sąd w składzie rozpatrującym przedmiotową sprawę w całości podziela, m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 listopada 2015 r. sygn. akt II FSK 2450/13, z dnia 1 czerwca 2011r. sygn. akt II FSK 151/10, z dnia 10 czerwca 2011r. sygn. akt II FSK 226/10, z dnia 1 czerwca 2011 r. sygn. akt II FSK 151/10, wojewódzkich sądów administracyjnych: we Wrocławiu z dnia 28 marca 2011 r. sygn. akt I SA/Wr 125/11, z dnia 17 czerwca 2009 r. sygn. akt I SA/Wr 64/09, wyroki dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych , CBOSA). Powołane orzeczenia, wskazują, że z przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. wynika, że sam fakt posiadania przez przedsiębiorcę gruntu, budynku lub budowli skutkuje tym, że grunt, budynek lub budowla uznawane są za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Tak więc różnego rodzaju obiekty niewykorzystywane w danym momencie lub w których prowadzona jest innego rodzaju działalność niż gospodarcza należy uznać za związane z działalnością gospodarczą. Wyłączenie przedmiotu opodatkowania z kategorii związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej, a tym samym opodatkowanie według preferencyjnych zasad, następuje natomiast w sytuacji gdy przedmiot ten, ze względów technicznych, nie jest i nie może być wykorzystany do prowadzenia tej działalności. Okoliczność ta musi zostać indywidualnie zbadana i wykazana przy uwzględnieniu stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy. Względy techniczne oznaczają przede wszystkim trwałą i obiektywną przeszkodę w wykorzystaniu gruntu, budynku bądź budowli do prowadzenia działalności gospodarczej, co oznacza, że są to przeszkody nie determinowane wolą podatnika. Względy techniczne nie mogą mieć przy tym charakteru przejściowego. Literalne brzmienie przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. ze względu na zwrot "nie jest i nie może być wykorzystywany" świadczy o wymogu trwałego charakteru przedmiotowych "względów technicznych". Chodzi zatem o takie wady fizyczne budynków i budowli (gruntów), które w sposób stały, a nie przejściowy uniemożliwiają korzystanie z nich przez przedsiębiorcę, jak również inne występujące przeszkody faktyczne. Tym samym przejściowe niewykorzystywanie przez przedsiębiorcę nieruchomości lub jej części, nie daje podstaw do zastosowania innych stawek podatku niż przewidzianych dla nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Innymi słowy, analizowany przepis może znaleźć zastosowanie tylko w przypadku zaistnienia obiektywnych okoliczności natury technicznej, całkowicie uniemożliwiających wykorzystanie przedmiotu opodatkowania do celów działalności gospodarczej prowadzonej przez dany podmiot i to zarówno obecnie, jak i w przyszłości. Pojęcie "względy techniczne" nie obejmuje więc swoim zakresem technologicznych, ekonomicznych, jak również finansowych przyczyn braku możliwości wykorzystywania przedmiotu opodatkowania do prowadzenia działalności gospodarczej". W pojęciu względów technicznych nie mieszczą się przeprowadzane prace remontowe, modernizacyjne czy adaptacyjne. Remont czy adaptacja są jedynie przejściową przeszkodą, zależną od woli skarżącego, który samodzielnie podjął decyzję o jego przeprowadzeniu. Stan budynku w trakcie przebudowy, nie stanowi względów technicznych, z powodu których budynek nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej. Celem zastosowania w ustawie tego wyłączenia z definicji przedmiotów związanych z działalnością gospodarczą nie było uznanie za wyłączone wszelkich obiektów, które znajdują w danej chwil w przebudowie lub adaptacji. Takie rozumowanie oznaczałoby bowiem zmniejszenie stawki podatkowej dla bardzo szerokiego kręgu obiektów, a każdorazowe dokonywanie inwestycji przez przedsiębiorcę powodowałoby obniżenie stawki podatkowej na czas remontu. Gdyby ustawodawca zamierzał wprowadzić swoistą ulgę w podatku dla przedsiębiorców inwestujących, to uczyniłby to przez wyraźny zapis w ustawie. Remont czy adaptacja budynku są jednymi z elementów prowadzenia działalności gospodarczej (por. np. wyrok NSA z 16 lutego 2006 r., II FSK 301/05, wyrok WSA we Wrocławiu z 3 listopada 2009 r., I SA/Wr 956/09, WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 3 marca 2011 r., I SA/Go 1258/10, wyrok NSA z 12 kwietnia 2011 r., II FSK 2129/09, wyrok WSA w Gliwicach z 16 marca 2011 r., I SA/Gl 1278/10, wyroki WSA w Gdańsku z 10 września 2009 r., I SA/Gd 136/09 i z 21 marca 2006 r., I SA/Gd 231/04 , wyrok NSA z 9 stycznia 2009 r., II FSK 1354/07, wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 30 marca 2011 r., I SA/Go 118/11, wyrok NSA z 16.02.2006 r., II FSK 301/05; opubl. w CBOSA). Przenosząc powyższe na realia sprawy, Sąd stwierdza, że stan faktyczny rozstrzyganej sprawy nie daje podstaw do stwierdzenie, że w sprawie wystąpiły okoliczności odpowiadające definicji względów technicznych uniemożliwiających prowadzenie działalności gospodarczej. W sprawie budynki bezspornie były nabyte z przeznaczeniem na cel działalności gospodarczej, wynika to z aktu notarialnego i oświadczenia strony (w osobie pełnomocnika). Strona wystąpiła o pozwolenie na roboty budowlane ze względu na zmianę sposobu użytkowania budynku po byłej rozlewni alkoholi na fabrykę mebli ogrodowych i innych profili oraz obiektu kotłowni i sprężarkowni na budynek produkcyjny. Zamiar zmiany sposobu użytkowania budynków wynika wprost z wniosku strony o wydanie pozwolenia oraz z "Opisu technicznego do projektu zagospodarowania terenu". W pkt 5 "Prace remontowe" ostatniego z dokumentów wskazano wprost, że stan techniczny pomieszczeń jest dobry, a prace mają charakter remontowy. Zasadnie stwierdził organ podatkowy, nie kwestionując przy tym zakresu prac, na jakie powołuje się strona skarżąca, że wszystkie prace związane z wymianą instalacji, dostosowaniem budynków do wymogów bezpieczeństwa wynikających z obowiązujących przepisów, wyburzenie ścian, zdemontowanie nieczynnych instalacji, naprawa poszycia dachowego, itd. - miały na celu dostosowanie budynków do potrzeb działalności gospodarczej polegającej na produkcji mebli ogrodowych i innych profili oraz odzyskiwania i recyclingu odpadów z tworzyw sztucznych. W ocenie Sądu organy prawidłowo zinterpretowały pojęcie "względów technicznych" i słusznie stwierdziły, że w sprawie nie mają one charakteru obiektywnego i trwałego, co upoważniłoby skarżącego do zastosowania obniżonej stawki opodatkowania. Analiza akt sprawy potwierdza, że stan techniczny spornych budynków nie stanowi o tym, że zaistniały względy techniczne, o jakich mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Jak już powiedziano względy techniczne nie mogą być utożsamiane z przeszkodami o charakterze przejściowym, wynikającym z woli podatnika, a niewątpliwie takie zachodziły w sprawie. W budynkach możliwe i potrzebne było przeprowadzenie prac remontowych i adaptacyjnych związanych ze zmianą sposobu użytkowania. Zły stan techniczny budynków nie miał zatem charakteru trwałego, niezależnego od strony. Wprost przeciwnie istniała - zależna od woli strony - realna możliwość takiego ich wykorzystania, po wykonaniu stosownych prac, a nadto strona miała zamiar wykorzystywać te budynki w działalności gospodarczej. Sąd nie stwierdził także w sprawie naruszenia przepisów ustawy Ordynacja podatkowa, na jakie powołuje się strona w skardze. W ocenie Sądu, przesłanki związania budynków z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz niewystępowania w sprawie przesłanki niemożności ich wykorzystywania do prowadzenia działalności gospodarczej za względów technicznych, organy podatkowe ustaliły z zachowaniem reguł procedury podatkowej, zgodnie z art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 181, art. 187 § 1, art. 191 o.p. Ocena dokonana przez te organy nie nosiła cech dowolności, a zebrany w sprawie materiał dowodowy był wystarczający i nie budził wątpliwości. Zaskarżona decyzja - wbrew zarzutom skargi - zawierała wszelkie konieczne elementy. Uzasadnienie faktyczne decyzji zawierało wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione i dowodów, którym dał wiarę, a uzasadnienie prawne zawierało wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji. Brak akceptacji przez stronę stanowiska zajętego przez organ podatkowy nie świadczy o wadliwości poczynionych ustaleń i ich oceny. Z powyższych względów Sąd rozpoznający niniejszą sprawę działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę jako nieuzasadnioną oddalił.