I SA/Wr 652/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Semiczek (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Andrzej Cichoń, asesor WSA Iwona Solatycka, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 31 maja 2023 r. sprawy ze skargi D. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 21 lipca 2022 r. nr SKO 4121/181/2022 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę w całości. Przedmiotem skargi D. G. (dalej jako: Podatnik, Skarżący, Strona) jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu(dalej jako: organ odwoławczy) z dnia 21 lipca 2022 r., nr SKO 4121/181/2022 wydane w przedmiocie stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia 10 listopada 2021 r. Burmistrz S. wydał decyzję wznowieniową i uchylił w części wydaną wcześniej ostateczną decyzję i ustalił wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2018 r. Decyzja ta uznana została za doręczoną w dn. 29 listopada 2021 r. w trybie art. 150 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021, poz. 1540 ze zm., dalej jako Ordynacja podatkowa lub o.p.). Pierwsza próba doręczenia przesyłki była 15 listopada 2021 r., a drugie awizo 22 listopada 2021 r. Pismem z dnia 11 stycznia 2022 r. Skarżący złożył odwołanie od tej decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Organ postanowieniem stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu Skarżący wskazał, że zaskarżone zostało postanowienie w sprawie odmowy przywrócenia terminu i przez to zaistniała konieczność zaskarżenia również postanowienia stwierdzającego wniesienie odwołania z uchybieniem terminu. W ocenie Skarżącego zaskakującym jest, iż organ podatkowy nie doręczył mu osobiście decyzji, albowiem zarówno w dacie pierwszego awiza, jak też w dacie drugiego awiza w nieruchomości w sposób ciągły przebywała jego małżonka opiekująca się chorym synem. Na skrzynce pocztowej zawsze jest nr telefonu do małżonki skarżącego i listonosz, kurierzy zawsze dzwonią, gdy mają przesyłkę do doręczenia. Nikt natomiast nie dzwonił do niej w tym dniu, ani nikt też nie podejmował próby wejścia do nieruchomości. Co więcej, pracownicy organu podatkowego zawsze kontaktowali się ze skarżącym także telefonicznie, a w tym wypadku takiego telefonu nie było. Wszystkie te okoliczności w ocenie skarżącego wskazują, że podjęte działania w zakresie doręczenia nie były przeprowadzone prawidłowo. Była to też pierwsza sytuacja, gdy doręczenia dokonywali urzędnicy, zawsze bowiem doręczenia odbywały się przez Pocztę Polską i nigdy nie zdarzyła się sytuacja, żeby skarżący musiał odbierać awiza, wszelka korespondencja z racji stałego pobytu w nieruchomości skarżącego lub jego żony zawsze była odbierana osobiście. W odpowiedzi na skargę organ podatkowy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259; dalej: p.p.s.a.) wynika, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto, stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, albo stwierdza ich wydanie z naruszeniem prawa. Zgodnie natomiast z art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu jest rozstrzygnięcie organu odwoławczego, co do stwierdzenia uchybienia terminowi do złożenia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji ustalającej wysokość podatku od nieruchomości za 2019 r. Podstawą wydania zaskarżonego postanowienia był przepis art. 228 O.p., zgodnie z którym, organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania (§ 1 pkt 2), a postanowienie w tym przedmiocie jest ostateczne (§ 2). Utrwalone w orzecznictwie i piśmiennictwie rozumienie tej normy prawnej wskazuje, że ma ona charakter kategoryczny i bezwarunkowy. Dlatego też każde, nawet nieznaczne, przekroczenie terminu stanowi samoistną podstawę do wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie. Uchybienie terminowi do wniesienia środka odwoławczego jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozpatrzenia odwołania, lecz ma obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi (por. np. wyroki NSA: z 14 marca 2013 r., sygn. akt I FSK 590/12; z 29 sierpnia 2013 r., sygn. akt I FSK 1060/12; z 10 listopada 2015 r., sygn. akt II FSK 2338/13- te oraz pozostałe orzeczenia sądów administracyjnych przywołane w niniejszym uzasadnieniu publikowane są na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego: orzeczenia.nsa.gov.pl dalej jako: CBOSA). Jak zasadnie stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 28 czerwca 2018 r., sygn. akt II FSK 5/18, użycie przez ustawodawcę wyrażenia "stwierdza" oznacza, że w każdym przypadku wniesienia odwołania po ustawowym terminie organ odwoławczy obowiązany jest wydać postanowienie, o którym mowa w powołanym przepisie. Wykładnia językowa przywołanego przepisu wskazuje także na to, że na etapie wstępnego badania odwołania organ obowiązany jest jedynie ustalić datę doręczenia decyzji, przy czym badaniu podlega również prawidłowość jej doręczenia, oraz data wniesienia odwołania. Jeżeli porównanie tych dwóch dat wskazuje na to, że odwołanie zostało wniesione później niż w 14 dniu od dnia doręczenia decyzji (w sposób zgodny z prawem), stanowi to samoistną podstawę do stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Ustawa nie nakazuje organowi badać innych jeszcze okoliczności uchybienia terminowi. Pogląd ten można uznać za ugruntowany w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. np. wyroki NSA: z 10 października 2009 r., sygn. akt I FSK 854/08; z 8 lipca 2010 r., sygn. akt II FSK 372/10; z 29 sierpnia 2017 r., sygn. akt II FSK 1995/15; z 20 lutego 2018 r., sygn. akt II FSK 575/16 - CBOSA). Termin do wniesienia odwołania wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie (art. 223 § 2 pkt 1 O.p.). W niniejszej sprawie doręczenie skarżącemu decyzji organu pierwszej instancji nastąpiło w dn. 29 listopada 2021 r. w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej. Z akt sprawy wynika, że w dn. 15 listopada 2021 r. zatrudniona na stanowisku gońca pracownica organu próbowała dostarczyć przesyłkę dla Skarżącego jednak nikogo nie było w domu więc awizo pozostawiono w skrzynce pocztowej adresata, która znajdowała się na bramie wjazdowej na posesję. Drugie awizo miało miejsce 22 listopada 2021 r., co wynika ze znajdującej się w aktach sprawy koperty oraz zwrotnego potwierdzenia odbioru."( Wyrok NSA z 24.03.2022 r., I FSK 2128/18, LEX nr 3371707.) Domniemanie autentyczności dokumentu urzędowego wskazuje na to, że dany dokument pochodzi od organu (jednostki), który go wystawił. Natomiast domniemanie zgodności z prawdą twierdzeń w nim zawartych (wiarygodności) nakazuje uznać, że treść dokumentu jest zgodna z rzeczywistością. Domniemania te oznaczają, że dokument urzędowy nie podlega swobodnej ocenie dokonywanej przez organ administracji. Za udowodnione należy przyjąć to, co wynika wprost z dokumentu. Oznacza to, że adnotacje na zwrotnym potwierdzeniu odbioru decyzji wymiarowych, mogą stanowić dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. "Dokonując oceny okoliczności związanych z doręczeniem, organ podatkowy nie może odrzucić co do zasady istnienia faktu doręczenia przesyłki stwierdzonego w takim zwrotnym poświadczeniu odbioru. Nie oznacza to oczywiście niemożliwości przeprowadzania przeciwdowodu wobec domniemań wynikających z takiego dokumentu, jednak niewystarczające w tym zakresie jest wyłącznie twierdzenie strony, że nie zostało doręczone jej awizo."( Wyrok NSA z 18.11.2021 r., I FSK 661/18, LEX nr 3304903.) Jednak w niniejszej sprawie Skarżący takiego przeciwdowodu nie przeprowadził. Nie są w tym względzie dostateczne twierdzenia zawarte w skardze. Sam fakt obecności małoletniego domownika w miejscu doręczenia nie wykluczał zastosowania art. 150 O.p., skoro niemożliwe okazało się – niezależnie od przyczyn- doręczenie przesyłki w sposób opisany w art. 148 lub 149 O.p. W brew zarzutom skargi osoba doręczająca nie jest zobowiązana do poszukiwań osoby mogącej odebrać przesyłkę. Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy należy podzielić stanowisko organu, że doręczenie decyzji organu pierwszej instancji miało miejsce w dn. 29 listopada 2021 r., w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej. Zatem termin do wniesienia odwołania upływał odpowiednio z dniem 13 grudnia 2021 r. Tymczasem odwołanie z 11 stycznia 2022 r. wpłynęło do organu pierwszej instancji w dn. 12 stycznia 2022 r. zatem po terminie. Zasadnie organ odwoławczy zaskarżonym postanowieniem stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Nie doszło więc do naruszenia art. 228 § 1 pkt 2 O.p. Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, nie dostrzegając również innych naruszeń prawa, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.