II SA/Wr 25/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Spółki A z/s w Z. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na uchwałę Rady Miasta Z. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie uchwalenia zmian miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dzielnicy Z.P. w Z. w rejonie ul. [...] postanawia odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Postanowieniem z dnia 10 marca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę Spółki A z/s w Z. na uchwałę Rady Miasta Z. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie uchwalenia zmian miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dzielnicy Z.P. w Z. w rejonie ul. [...] na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jako wniesioną po terminie. Pismem z dnia 14 kwietnia 2011 r. strona skarżąca wniosła skargę kasacyjną od powyższego postanowienia, która postanowieniem z dnia 9 czerwca 2011 r. (sygn. akt II OSK 1109/11) została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny. Pismem z dnia 22 czerwca 2011 r. skarżąca Spółka złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, wskazując w nim, że strona skarżąca pismem z dnia 4 października 2010 r. wezwała Radę Miasta Z. do usunięcia naruszenia prawa zawartego w postanowieniu § 27 ust. 2 zaskarżonej uchwały. Zapis § 27 ust. 2 wprowadza niedopuszczalny prawem "zakaz" ustanawiania nowych zjazdów z drogi KDGP, poza określonymi na rysunku planu (poprzez zapis: "Dopuszczalne skrzyżowania na drodze KDGP i KDG(Z) oraz (istniejące) zjazdy z drogi KDGP określa rysunek planu" - załącznik nr 1 do uchwały). Pismem z dnia 19 listopada 2010 r. (doręczone pełnomocnikowi strony skarżącej 25 listopada 2010 r.) Burmistrz Miasta Z. poinformował skarżącą o wyznaczeniu terminu zakończenia rozpatrywania wezwania do usunięcia naruszenia prawa w zaskarżonej uchwale na dzień 31 stycznia 2011 r. "z uwagi na zawiłość sprawy oraz na fakt, że nie wyłonił się nowy skład Rady Miasta Z.". W dniu 19 stycznia 2011 r. Rada Miasta Z. podjęła uchwałę Nr [...] nie uwzględniającą wezwania strony skarżącej do usunięcia naruszenia jej interesu prawnego. Pismem z dnia 10 lutego 2011 r. strona skarżąca wywiodła skargę na uchwałę Rady Miasta Z. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 10 marca 2011 r. (doręczone pełnomocnikowi skarżącej Spółki w dniu 16 marca 2011 r.) odrzucił skargę wskazując, że została ona wniesiona po terminie. Na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu (sygn. akt II SA/Wr 114/11) skarżąca spółka pismem z dnia 14 kwietnia 2011 r. złożyła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. W uzasadnieniu skargi podniesiono zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego polegający na błędnej wykładni przepisu art. 101 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) i w konsekwencji niezastosowaniu przepisu art. 35 § 2 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz podniesiono zarzut naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik postępowania, tj. art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 101 § 3 w zw. z art. 102a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym poprzez błędne przyjęcie, że skuteczne wniesienie skargi do Wojewódzkiego sądu administracyjnego, o której mowa w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym jest wyłącznie możliwe w terminach przewidzianych w art. 53 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w/w skargi kasacyjnej Spółki A z/s w Z., postanowieniem z dnia 9 czerwca 2011 r. (doręczone pełnomocnikowi strony skarżącej 16 czerwca 2011 r.) oddalił skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu swojego postanowienia m.in. wskazał, że przepis art. 53 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi znajduje zastosowanie w sprawach ze skarg wnoszonych do sądu administracyjnego na uchwały określonych organów administracyjnych. Biorąc pod uwagę powyższe pełnomocnik strony skarżącej stwierdził, że Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wydając postanowienie z dnia 9 czerwca 2011 r. (sygn. akt II OSK 1109/11) w sposób jednoznaczny rozstrzygnął, że w sprawie skargi wnoszonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na uchwałę Rady Miasta Z. znajduje zastosowanie regulacja prawna określona w art. 53 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i tym samym termin do wniesienia tej skargi za pośrednictwem Rady Miasta Z. wynosił 60 dni od chwili złożenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Znamiennym jest fakt – zdaniem pełnomocnika - że do chwili wydania i doręczenia skarżącej Spółce przez NSA postanowienia z dnia 9 czerwca 2011 r. strona skarżąca twierdziła, że nie uchybiła terminowi do skutecznego wniesienia skargi na uchwałę Nr [...]. Jednakże w obecnej sytuacji skarżąca Spółka uznając ostateczne rozstrzygnięcie zawarte w postanowieniu NSA z dnia 9 czerwca 2011 r., wnosi zatem o przywrócenie terminu do skutecznego wniesienia skargi na uchwałę Nr [...] Rady Miasta Z. z dnia [...]r. Motywując powyższy wniosek pełnomocnik strony skarżącej wskazał na tezę postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 grudnia 2009 r. (sygn. akt I GZ 120/09), w której wskazano, że "w sytuacji gdy strona złożyła środek zaskarżenia od orzeczenia wydanego na skutek uchybienia terminowi do dokonania czynności procesowej, początek biegu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności wyznaczać będzie data doręczenia orzeczenia rozstrzygającego w przedmiocie złożenia środka zaskarżenia". Pogląd taki został również ukształtowany w orzecznictwie Sądu Najwyższego na gruncie uregulowań zawartych w art. 179 § 1 d. k.p.c. oraz art. 168 i 169 § 1 k.p.c., a następnie zaakceptowany w doktrynie (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 czerwca 1957 r., sygn. akt: II CZ 123/57; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 2 września 1993 r., sygn. akt: II CRN 83/93; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 2002 r., sygn. akt I CZ 198/01; Kodeks postępowania cywilnego z komentarzem pod red. prof. dr J. Jodłowskiego i SN dr hab. K. Piaseckiego, Wyd. Prawnicze, W-wa 1989 r., t. I, s. 277). Ponadto pełnomocnik Spółki A zważył, że treść uregulowań zawartych w art. 87 § 1 p.p.s.a. jest identyczna z treścią przepisów regulujących te kwestie w art. 179 § 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 1950 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 394 ze zm.) oraz w art. 169 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 ze zm.). Brak zatem racjonalnych powodów – zdaniem pełnomocnika strony skarżącej - do kwestionowania stanowiska, że wniosek o przywrócenie terminu, o którym stanowi art. 87 § 1 p.p.s.a., może być aktualny dopiero wówczas, gdy prawomocnie zostanie rozstrzygnięta kwestia czy termin do dokonania czynności procesowej upłynął - czy też nie - przed jej dopełnieniem (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 kwietnia 1997 r., sygn. akt II CZ 43/97 oraz z dnia 15 kwietnia 1997 r., sygn. akt II CZ 40/97 niepubl). Biorąc pod uwagę powyższe, pełnomocnik skarżącej Spółki stwierdził, że niniejszy wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na uchwałę Nr [...] Rady Miasta Z. staje się w pełni zasadny i zasługuje na uwzględnienie w całości. Jednocześnie zgodnie z treścią art. 87 § 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w załączył skargę na uchwałę Nr [...] Rady Miasta Z. z dnia [...] r.. Postanowieniem z dnia 6 września 2011 r. WSA we Wrocławiu odrzucił wniosek Spółki A o przywrócenie terminu do wniesienia skargi jako niedopuszczalny. Na postanowienie to strona skarżąca wniosła zażalenie, po rozpoznaniu którego Naczelny Sąd Administracyjny wydał w dniu 15 listopada 2011 r. postanowienie (sygn. akt II OZ 1090/11) o uchyleniu zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu tego postanowienia NSA stwierdził m.in., że "w niniejszej sprawie Sąd I instancji błędnie ocenił, że wniosek strony był niedopuszczalny. Sąd I instancji przyjął bowiem, że strona twierdzi, iż skarga została złożona terminowo. Wbrew jednak temu stanowisku, strona prezentuje pogląd, że o uchybieniu terminu do wniesienia skargi przesądził ostatecznie Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 9 czerwca 2011 r.. Strona skarżąca nie kwestionując tej okoliczności doszła do przekonania, że jej wcześniejsze, błędne przekonanie o zachowaniu terminu do wniesienia skargi uprawdopodabnia brak winy w uchybieniu terminu. Oznacza to, że skarżąca wskazuje przesłanki uprawdopodobniające wniosek o przywrócenie terminu. (...) Należy również wskazać, że brak wskazania przez stronę przesłanek uzasadniających wniosek również nie uzasadnia odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu, a więc nie czyni wniosku niedopuszczalnym. To na stronie składającej wniosek ciąży obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu, a zaniedbanie w tym zakresie skutkuje oddaleniem wniosku, a nie jego odrzuceniem.". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy zaznaczyć, że Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 15 listopada 2011 r. przyjął, iż strona skarżąca o uchybieniu terminu przekonała się na podstawie postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 czerwca 2011 r. i dalej strona wskazuje na błąd w tym zakresie jako przesłankę uprawdopodobniającą wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W postanowieniu z dnia 15 listopada 2011 r. Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązał Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu do rozpatrzenia tego wniosku w takim właśnie aspekcie. Mając powyższe na względzie, należy zauważyć, że przywrócenie terminu jest instytucją procesową mającą na celu ochronę jednostki przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym. W art. 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "u.p.p.s.a.", wskazano przesłanki do przywrócenia terminu dla czynności procesowej, które łącznie musi spełnić strona wnioskująca o przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). W niniejszej sprawie warunki powyższe nie zostały spełnione. A mianowicie strona skarżąca we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu tego terminu, za taką bowiem nie można uznać wcześniejszego, błędnego przekonania strony o zachowaniu terminu do wniesienia skargi, zwłaszcza że była ona reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Sąd podziela bowiem pogląd, że wątpliwości adwokata w zakresie interpretacji prawa nie powinny stanowić przeszkody we właściwym wykonywaniu przez niego obowiązków ciążących na profesjonalnym pełnomocniku. Tym bardziej wątpliwości takie oraz czynności podejmowane w celu ich wyjaśnienia nie mogą stanowić okoliczności uprawdopodobniającej brak winy pełnomocnika w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej (zob. postanowienie NSA z dnia 23 czerwca 2010 r. (sygn. akt II OZ 545/10, publ. LEX nr 643660). Należy tutaj podkreślić, że strona reprezentowana przez pełnomocnika działa w taki sposób, jakby sama dokonywała czynności procesowych, tyle że przy wykorzystaniu profesjonalnej pomocy, w konsekwencji ponosi również odpowiedzialność związaną z wyborem pełnomocnika oraz skutki jego działań i zaniechań (zob. postanowienie NSA z dnia 26 listopada 2010 r., sygn. akt I OZ 891/10, publ. LEX nr 742148). Oceniając zatem wystąpienie braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu, w sytuacji gdy strona reprezentowana jest przez pełnomocnika, Sąd przyjmuje obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o interesy strony profesjonalnego pełnomocnika, zaś jego błąd w zakresie stosowania prawa, nie może stanowić podstawy do żądania przywrócenia terminu. Stąd też na podstawie art. 86 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.