III SA/Wr 207/14
WyrokWSA we Wrocławiu2014-09-11
Skład orzekający: Maciej Guziński, Marcin Miemiec, Jerzy Strzebinczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji ustalającej zwrot dotacji, wydana na podstawie przepisów ustawy o finansach publicznych, może być uznana za wydaną bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, jeśli strona skarżąca podnosi, że sprawę powinny regulować przepisy ustawy o pomocy społecznej i umowa cywilnoprawna?Ratio decidendi
Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji jest postępowaniem nadzwyczajnym, które może być prowadzone jedynie w granicach określonych w art. 156 § 1 k.p.a. W przypadku, gdy organ administracji publicznej prawidłowo zastosował przepisy ustawy o finansach publicznych do ustalenia zwrotu dotacji, a zarzuty strony dotyczące naruszenia przepisów postępowania lub prawa materialnego nie wskazują na wady kwalifikowane, decyzja nie może zostać uznana za wydaną bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Zmiana zakresu rzeczowego zadania finansowanego z dotacji stanowi wykorzystanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem.Stan faktyczny
Stowarzyszenie E. zaskarżyło decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta W., która ustaliła kwotę dotacji do zwrotu z powodu wykorzystania jej niezgodnie z przeznaczeniem. Stowarzyszenie podnosiło, że decyzja Prezydenta została wydana bez podstawy prawnej i z rażącym naruszeniem prawa, w tym przepisów k.p.a. oraz ustawy o pomocy społecznej, argumentując, że sprawę powinny regulować przepisy cywilnoprawne. SKO utrzymało w mocy swoją poprzednią decyzję, uznając, że postępowanie o stwierdzenie nieważności ma charakter nadzwyczajny i nie jest ponownym rozpoznaniem sprawy co do istoty.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Guziński (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Marcin Miemiec Sędzia WSA Jerzy Strzebinczyk Protokolant starszy sekretarz sądowy Monika Tarasiewicz po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 11 września 2014 r. sprawy ze skargi "A" we W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności w sprawie ustalenia kwoty dotacji do zwrotu oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] marca 2011 r. ([...]) Prezydent W. ustalił kwotę dotacji [...] zł przypadającą do zwrotu do budżetu Miasta W. przez Stowarzyszenie E. z siedzibą we W. (dalej jako Stowarzyszenie lub strona skarżąca), jako dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych.
Po rozpoznaniu odwołania, postanowieniem z dnia [...] maja 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. (SKO [...]) stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
Pismem z dnia [...] maja 2013 r. Stowarzyszenie wystąpiło do Kolegium o stwierdzenie nieważności opisanej na wstępie decyzji Prezydenta W. z dnia [...] marca 2011 r., wskazując, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana bez podstawy prawnej oraz z rażącym naruszeniem prawa, w tym zwłaszcza art. 7 k.p.a. oraz art. 146 ust. 1, w związku z art. 190 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych, a także art. 32 ust. 4 i art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej.
W uzasadnieniu wskazano, że realizacja zadań z zakresu pomocy społecznej przez Stowarzyszenia następuje na podstawie z dnia [...] grudnia 2008 r. ([...]). Jej rozwiązania nastąpiło bez wystąpienia przesłanej rozwiązania wskazanych w tej umowie. W sprawie nie wystąpiły żadne okoliczności faktyczne, które mogłyby potwierdzić zmniejszenie zakresu rzeczowego zadania, czy odmowę poddania się kontroli.
Wskazano, że zawarta umowa nie należy do kategorii spraw rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej, jest bowiem sprawą cywilnoprawną, dlatego kwestionowana decyzja została wydana bez podstawy prawnej i w niedopuszczalnym postępowaniu. Organ pierwszej instancji niezasadnie powołał art. 146 ust. 1, w związku z art. 190 ustawy o finansach publicznych, skoro okoliczności prawne sprawy normuje art. 32 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej oraz zawarta na jej podstawie umowa - jako przepisy lex specialis.
Ponadto podniesiono, że Prezydent W. przeprowadził postępowanie z rażącym naruszeniem przepisów postępowania, bowiem nie uwzględnił przedstawionych dowodów, tylko z tego powodu, że zostały złożone po terminie. Również w kwestionowanej decyzji nie wyjaśniono sposobu obliczenia kwoty dotacji do zwrotu, w tym jak obliczona kwota ma się do ustalenia, że zakres rzeczowy zadania był jednak w określonej części realizowany.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. (SKO [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. odmówiło stwierdzenia nieważności oznaczonej na wstępie decyzji Prezydenta W. z dnia [...] marca 2011 r. ([...]). W uzasadnieniu Kolegium stwierdziło, że zmiana zakresu rzeczowego zadania jest jednoznaczna z wykorzystaniem dotacji niezgodnie z przeznaczeniem, a zatem brak było podstaw prawnych do uznania naruszenia przez organ pierwszej instancji przepisów art. 145 ustawy o finansach publicznych. Natomiast ewentualne naprawienie wad postępowania dowodowego było możliwe na etapie postępowania zwyczajnego.
Wskazało również, że nie zostały naruszone przez organ pierwszej instancji przepisy art. 32 i 33 ustawy o pomocy społecznej, na podstawie których zawarta została umowa dotacyjna, gdyż nie stanowiły one podstawy wydania kwestionowanej decyzji. Organ dotacyjny działał na podstawie właściwych przepisów prawa, brak także podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji ze względu na rażące naruszenie prawa, bowiem organ pierwszej instancji prawidłowo zastosował, niebudzące wątpliwości interpretacyjnych przepisy, będące podstawą rozstrzygnięcia.
W wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Stowarzyszenie wystąpiło o ponowne rozpatrzenie sprawy, wnosząc o uchylenie decyzji Kolegium z dnia [...] sierpnia 2013 r. (SKO [...]) i stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta W. z dnia [...] marca 2011 r. Podniesiono, że decyzja Prezydenta W. rażąco narusza następujące przepisy prawa:
1) art. 7 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i nieuwzględnienie przedstawionych przez Stronę dowodów z tego tylko powodu, że złożone zostały po terminie, który to termin organ ustalił dowolnie;
2) art. 146 ust. 1, w związku z art. 190 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych, poprzez ich bezpodstawne zastosowanie;
3) art. 32 ust. 4 i art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, poprzez ich niezastosowanie, pomimo że wprost i w sposób oczywisty regulowały sprawę.
Rozpatrując sprawę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r., utrzymało w mocy rozstrzygnięcie z dnia [...] sierpnia 2013 r.
W uzasadnieniu wskazano, że zaskarżona decyzja została wydana w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, a nie w postępowaniu instancyjnym dotyczącym zwrotu dotacji. Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji należy zatem wziąć pod uwagę szczególne regulacje normujące ten rodzaj postępowania. Postępowanie to jest postępowaniem nadzwyczajnym. Może ono być prowadzone tylko w granicach określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Podstawowym celem tego postępowania nie jest więc orzekanie o obowiązkach i prawach strony, wynikających z administracyjnego prawa materialnego, lecz zbadanie czy decyzja, której wniosek o stwierdzenie nieważności dotyczy, obarczona jest wadą których enumeratywny wykaz określają przepisy art. 156 § 1 k.p.a.
Oceniając prawidłowość zaskarżonego rozstrzygnięcia Kolegium miało zatem na uwadze, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności aktu administracyjnego nie jest ponownym rozpoznaniem sprawy administracyjnej co do jej istoty. Postępowanie to nie zastępuje bowiem zwyczajnego postępowania odwoławczego i nie może przeradzać się w postępowanie o charakterze merytorycznym, w którym bada się na nowo zebrany materiał dowodowy i ponownie ocenia wszystkie zarzuty strony. W trybie stwierdzenia nieważności nie może mieć miejsca, tak jak w postępowaniu odwoławczym, kontrola decyzji. Zakres kompetencji organu odwoławczego w postępowaniu zwykłym jest szerszy niż organu prowadzącego weryfikację decyzji ostatecznej w nadzwyczajnym trybie postępowania. O ile w postępowaniu instancyjnym odwołanie daje podstawę do ponownego, całościowego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, bez względu na wagę uchybień (naruszeń prawa) związanych z tym postępowaniem, o tyle w postępowaniu o stwierdzenie nieważności organ je prowadzący może odnieść się do istoty sprawy tylko i wyłącznie wówczas, gdy postępowanie, w którym wydano decyzję obarczone było taką wadą, która przez ustawodawcę uznana została za wadę kwalifikowaną, enumeratywnie wyliczoną w przepisach art. 156 § 1 k.p.a. Instytucja stwierdzenia nieważności nie jest zatem środkiem, za pomocą którego można wzruszać każdą wadliwą decyzję administracyjną abstrahując od stopnia tej wadliwości.
Dalej w uzasadnieniu podniesiono, że istotne jest ustalenie, czy decyzja Prezydenta W., nakazująca Stowarzyszeniu zwrot dotacji, jest dotknięta wadą uzasadniającą stwierdzenie jej nieważności, w szczególności - w świetle wniosku strony - z powodu rażącego naruszenia prawa, bądź wydania tej decyzji bez podstawy prawnej.
W tym zakresie w orzecznictwie sądów administracyjnych dominuje pogląd wskazujący, że "rażące naruszenie prawa zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z przepisami prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Cechą rażącego naruszenia prawa jest również to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią zastosowanego w niej przepisu. Nie chodzi przy tym o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny" (wyrok NSA z dnia 26 września 2000, V SA 2998/99, LEX nr 51249, por. też wyrok NSA z dnia 11 sierpnia 2000 roku, III SA 1935/99, LEX nr 47008). W wyroku z dnia 30 października 2012r. (I OSK 1657/11, LEX nr 1233163) NSA przyjął, że "O rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Oznacza to, że w sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Natomiast skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa" (por. też wyrok WSA w Gdańsku z dnia 23 października 2012r., II SA/Gd 333/12, LEX nr 1230444). Stwierdzenie nieważności decyzji z uwagi na rażące naruszenie prawa, wymaga zatem ustalenia, że weryfikowana decyzja jest sprzeczna z przepisem prawa w sposób ewidentny i niebudzący wątpliwości. Dokonując oceny stopnia naruszenia prawa organ bada stan faktyczny, jak i prawny danej sprawy z daty wydania decyzji, w stosunku do której toczy się postępowanie administracyjne o stwierdzenie jej nieważności.
Natomiast, wydanie decyzji bez podstawy prawnej oznacza, że albo nie ma przepisu prawnego, który umocowuje administrację publiczną do działania, albo przepis jest ale nie spełnia wymagań działania tej administracji, polegającego na wydawaniu decyzji administracyjnych rozumianych jako indywidualne akty administracyjne zewnętrzne (M. Jaśkowska (w:) M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, LEX, 2013).
Następnie podniesiono w uzasadnieniu, że w sprawie nie doszło do rażącego naruszenia przepisów art. 7 k.p.a., jak również art. 146 ust. 1, w związku z art. 190 u.p.f. oraz art. 32 ust. 4 ,art. 33 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, poprzez niepodjęcie przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i nieuwzględnienie przedstawionych przez Stowarzyszenie dowodów, oraz zastosowanie art. 146 ust. 1, w związku z art. 190 u.p.f. a niezastosowanie art. 32 ust. 4 i art. 33 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej.
Prezydent W. przeprowadził przecież z urzędu postępowanie dowodowe w celu wyjaśnienia, czy Stowarzyszenie wykorzystało udzieloną dotację zgodnie z umową z dnia [...] grudnia 2008 r. ([...]), na realizację zadania z zakresu pomocy społecznej "Organizowanie i prowadzenie schronienia, łaźni i magazynów wydających odzież dla osób bezdomnych posiadających ostatnie stałe zameldowanie w Gminie W." oraz zgodnie z ofertą. Z akt sprawy wynika, że Stowarzyszenie nie zrealizowało części zleconego zadania publicznego w zakresie zorganizowania i prowadzenia schronienia dla osób bezdomnych (protokół z wizytacji lokalu użytkowego z dnia [...] czerwca 2010 r. oraz protokół z kontroli przeprowadzonej w dniu [...] czerwca 2010 r.). Nie okazało też pełnej dokumentacji, którą zobowiązane była posiadać i przedstawić, zgodnie z treścią § 6 i § 7 umowy z dnia [...] grudnia 2008 r. Pomimo, że Stowarzyszenie było wzywane kilkakrotnie do przedstawienia dowodów potwierdzających realizację zleconego zadania, przedstawiona dokumentacja nie potwierdziła, aby zadanie zostało zrealizowane. Tymczasem strona powinna była we własnym interesie prowadzić i przechowywać dokumentację dla celów rozliczenia otrzymanej dotacji oraz przedstawić ją w toku kontroli oraz w toku postępowania administracyjnego, czego nie uczyniła. Stąd zarzut rażącego naruszenia art. 7 k.p.a. jest bezzasadny.
Zdaniem Kolegium, tak zgromadzony materiał dowodowy pozwalał na poczynienie ustaleń faktycznych, a następnie ich prawidłową ocenę. Zawarta przez organ w uzasadnieniu decyzji ocena okoliczności sprawy została, dokonana na podstawie całokształtu materiału dowodowego sprawy, jest prawidłowa, logiczna i zgodna z doświadczeniem życiowym, zaś wywody - konsekwentne, jasne i zrozumiałe. W szczególności organ jasno i w sposób zrozumiały wyjaśnił przyczyny wykorzystania przez Stowarzyszenie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem. Nie jest zatem uzasadniony zarzut nierozpatrzenia przez organ pierwszej instancji wszystkich dowodów oraz wydania tej decyzji z rażącym naruszeniem obowiązujących przepisów prawa. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] marca 2011 r. Prezydent W. wskazał fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł, oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a także wyjaśnił podstawę prawną decyzji, zgodnie z treścią art. 107 § 3 k.p.a.
Nie jest więc uzasadniony zarzut Stowarzyszenia, że Kolegium w decyzji z dnia [...] sierpnia 2013 r. nie odniosło się do zarzutu rażącego naruszenia przepisów postępowania. Ocena tego zarzutu została bowiem dokonana i przedstawiona przez Kolegium prawidłowo w uzasadnieniu tej decyzji. Nietrafny jest też zarzut, że wadę decyzji stanowi powołany w jej treści fakt opóźnienia w przedstawieniu przez stronę dowodów, bowiem przyczyną nałożenia obowiązku zwrotu dotacji nie było opóźnienie w przedstawieniu dokumentacji, lecz wykorzystanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem, co zostało wyjaśnione w ostatecznej decyzji Prezydenta W. z dnia [...] marca 2011 r.
Dalej podniesiono w uzasadnieniu, że w sprawie nie zostały w sposób rażący naruszone przepisy art. 32 ust. 4 i art. 33 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej. Przepisy te bowiem nie regulują kwestii sposobu wykorzystania dotacji i nie poddają one łączącego stronę i organ pierwszej instancji stosunku regulacji prawa cywilnego.
Rozpoznana sprawa dotyczyła niepodatkowej należności budżetu jednostki samorządu terytorialnego, do której ustalenia, na podstawie art. 146 ust. 1 u.p.f., uprawniony jest dysponent części budżetowej, który udzielił dotacji. Dysponentem tym w rozpatrywanej sprawie był Prezydent W. Skoro przedmiotem sprawy była niepodatkowa należność budżetu jednostki samorządu terytorialnego, do której ustalenia właściwy był inny organ niż organ podatkowy, to należy przyjmować, że do postępowania w zakresie tych należności na podstawie art. 1 pkt 1 k.p.a. mają zastosowanie przepisy tej ustawy. W konsekwencji za uzasadnione należy uznać zastosowanie w rozpatrywanej sprawie przepisów art. 146 ust. 1, w związku z art. 190 u.p.f. Wskazano w tym miejscu należy, że na mocy art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1241 ze zm.), do dotacji udzielonych przed dniem wejścia w życie nowej ustawy o finansach publicznych stosuje się przepisy dotychczasowe. Umowa dotacyjna została podpisana w dniu [...] grudnia 2008 r., zatem prawidłowo w sprawie zastosowano przepisy ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych. Stąd zarzuty niezastosowania w rozpatrywanej sprawie art. 32 ust. 4 i art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej są nietrafne. Pierwszy z nich nakazuje zawarcie umowy o realizację zadania publicznego, a drugi reguluje treść tej umowy, co oznacza, że przepisy te nie określają zasad wydawania decyzji w przedmiocie zwrotu dotacji.
Natomiast według przepisów art. 145 ust. 1 u.p.f., dotacje udzielone z budżetu państwa wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem lub pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości - podlegają zwrotowi do budżetu państwa wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w terminie do dnia [...] lutego roku następującego po roku, w którym udzielono dotacji. Zgodnie z art. 145 ust. 4 tej ustawy, zwrotowi do budżetu państwa podlega ta część dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, nienależnie udzielona lub pobrana w nadmiernej wysokości. W myśl art. 145 ust. 5, odsetki od dotacji podlegających zwrotowi do budżetu państwa nalicza się, w przypadku dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem, począwszy od dnia przekazania z budżetu państwa dotacji. Należy wskazać, że w myśl art. 190 u.p.f., przepisy art. 145 i art. 146 stosuje się odpowiednio do dotacji udzielonych z budżetu jednostki samorządu terytorialnego. Odpowiednie stosowanie art. 146 tej ustawy oznacza tym samym odpowiednie stosowanie art. 144 ww. ustawy. W myśl bowiem art. 146 ust. 1 tejże ustawy w przypadku niedokonania zwrotu dotacji w terminie, o którym mowa w art. 144 ust. 1 i 2 oraz art. 145 ust. 1, organ lub inny dysponent części budżetowej, który udzielił dotacji, wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki. Ponadto zgodnie z art. 144 ust. 4 u.p.f., wykorzystanie dotacji następuje w szczególności przez zapłatę za zrealizowane zadania, na które dotacja była udzielona, albo w przypadku gdy przepisy odrębne stanowią o sposobie udzielenia i rozliczenia dotacji, wykorzystanie następuje przez realizację celów wskazanych w tych przepisach.
Podniesiono w uzasadnieniu, że powołana ustawa o finansach publicznych nie definiuje pojęcia "wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem", zawarte w art. 145 ust. 1 pkt 1. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ukształtował się pogląd, że pojęcie wykorzystania dotacji celowej niezgodnie z przeznaczeniem polega w szczególności na zapłacie, ze środków pochodzących z dotacji, za inne zadania niż te, na które dotacja była udzielona albo realizację innych celów niż cele dotowane (wyrok WSA w Łodzi z dnia 3 czerwca 2011 r., ISA/Łd 1231/10, LEX nr 992022; wyrok NSA z dnia 10 lutego 2009 r" II GSK 777/08, LEX nr 522379). W przypadku gdy udzielenie i rozliczenie dotacji regulują przepisy szczególne, to wykorzystanie dotacji następuje przez realizację celów określonych w tych przepisach (por. wyroki NSA z dnia 11 marca 2008 r sygn. akt II GSK 437/07, sygn. II GSK 440/07; wyrok NSA z dnia 8 października 2008 r. sygn. akt II GSK 362/08, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Tym samym, zmiana zakresu rzeczowego zadania jest jednoznaczna z wykorzystaniem dotacji niezgodnie z przeznaczeniem. Zatem brak - w ocenie Kolegium (podobnie jak w zaskarżonej decyzji) - podstaw prawnych do uznania naruszenia przez organ pierwszej instancji przepisów art. 145 u.p.f. Jednocześnie Kolegium ponownie wyjaśniło, że ewentualne naprawienie wad postępowania dowodowego było możliwe na etapie postępowania zwyczajnego. Tak więc, badana decyzja Prezydenta W. nie jest dotknięta wadą, wydania jej bez podstawy prawnej.
Podkreślono – podtrzymując wcześniejsze stanowisko, że kwestie związane z wypowiedzeniem umowy o dofinansowanie nie należą do sfery prawa publicznego, z tego też względu ocena zasadności wypowiedzenia umowy nie podlega ocenie Kolegium (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 13 lutego 2013 r., II SA/Go 1067/12).
Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem strona skarżąca wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, podnosząc, że decyzja rażąco narusza następujące przepisy prawa:
1) art. 7 i art. 156 k.p.a., poprzez przyjęcie, że nieuwzględnienie przez organ pierwszej instancji dowodów z tego powodu, iż złożone zostały przez stronę skarżącą po terminie, który to termin organ sam ustalił bez podstawy prawnej i dowolnie, nie stanowiło rażącego naruszenia przepisu art. 7 k.p.a., na mocy którego organ ten obowiązany był zebrać sam cały materiał dowodowy,
2) art. 156 k.p.a. i art. 146 ust. 1, w związku z art. 190 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych, poprzez uznanie, że przepisy te stanowiły podstawę prawną do zastosowania przymusu administracyjnego i rozstrzygnięcia z pominięciem drogi sądowej sprawy cywilnoprawnej, którego organ ten był stroną i uznanie takiego postępowania organów administracji publicznej za nie stanowiącego rażącego naruszenia prawa,
3) art. 32 ust. 4 i art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, poprzez ich niezastosowanie, pomimo że wprost i w sposób oczywisty regulowały sprawę i uznanie takiego postępowania organów administracji publicznej za niestanowiącego rażącego naruszenia prawa.
W uzasadnieniu skargi strona skarżąca wskazała, że rozpatrywaną sprawę reguluje przepis art. 32 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej oraz zawarta na jego podstawie umowa, jako przepisy lex specialis. Natomiast przepis art. 146 ust. 1, w związku z art. 190 ustawy o finansach publicznych, ma zastosowanie dopiero wówczas, gdy właściwy sąd powszechny rozstrzygnie zasadność roszczeń jednostki samorządu terytorialnego adresowanych do drugiej strony stosunku cywilnoprawnego. Przepisy te nie stanowią natomiast podstawy do jednostronnego kształtowania przez organy władzy publicznej stosunków cywilnoprawnych, których są one stronami. Tym samym naruszenie tych przepisów należy kwalifikować jako rażące, skoro treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu poprzez proste ich zestawienie ze sobą.
Wskazano, że wydane rozstrzygnięcie doprowadzi do powstania skutków gospodarczych i społecznych, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji organu pierwszej instancji jako aktu wydanego przez organ praworządnego państwa. Działalność stowarzyszenia nie jest możliwa bez publicznych dotacji, skutkiem egzekucji zaskarżonej decyzji będzie konieczność zakończenia
Podniesiono, że nie wiadomo na czym ma polegać rzekome zmniejszenie zakresu rzeczowego zadania zleconego przez Gminę, nie wiadomo dlaczego złożenie przez stronę skarżącą dokumentów w dzień po upływie jednostronnie wyznaczonego terminu, należało uznać za odmowę poddania się kontroli, kiedy to na gruncie postępowania administracyjnego, to organ jest obowiązany zebrać cały materiał dowodowy.
W uzasadnieniu wskazano także, że zastosowanie przepisów art. 146 ust. 1 ustawy o finansach publicznych było niewłaściwe także z tego powodu, że wskazują one tylko dwie przesłanki ich zastosowania, tj. wykorzystanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem i pobranie dotacji w nadmiernej wysokości. Tymczasem żadna z nich nie wystąpiła w rozpatrywanej sprawie, gdyż jako podstawę rozwiązania umowy dotacyjnej wskazano zmniejszenie zakresu rzeczowego [§ 11 ust. 1 lit b) umowy] i odmowa poddania się kontroli [§ 11 ust. 1 lit d) umowy]. Zdaniem strony skarżącej, dotacja została wykorzystana zgodnie z przeznaczeniem, ponadto okres sprawozdawczy wynosił jeden rok, a zgodnie z umową dotacyjną zmniejszenie zakresu rzeczowego zadania może stanowić przesłankę rozwiązania umowy jedynie w sytuacji, w której to zmniejszenie stwierdzono na podstawie wyników kontroli oraz oceny realizacji wniosków i zaleceń kontrolnych, gdy tymczasem strona skarżąca wyników kontroli, ani też wniosków lub zaleceń pokontrolnych nie otrzymała.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a."), w tym także na decyzje wydawane przez samorządowe kolegia odwoławcze, jako organy wyższego stopnia w stosunku do organów decyzyjnych jednostek samorządu terytorialnego, w rozumieniu art. 17 pkt 1 k.p.a.
Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Kontrolując we wskazanym zakresie zaskarżoną decyzję Sąd uznał, że odpowiada ona prawu.
Ostateczną decyzją, z dnia [...] marca 2011 r. ([...]), na podstawie art.146 ust.1 w związku z art. 145 i art. 190 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 249, poz. 2104 ze zm. - dalej u.f.p., lub ustawa o finansach publicznych), Prezydent W. ustalił kwotę dotacji [...] zł - przypadającą do zwrotu do budżetu Miasta W. przez Stowarzyszenie E. z siedzibą we W. (dalej jako Stowarzyszenie lub strona skarżąca), jako dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, określił termin naliczania odsetek należnych od powyższej kwoty.
Stowarzyszenie wystąpiło o stwierdzenie nieważności opisanej na wstępie decyzji Prezydenta W. z dnia [...] marca 2011 r., wskazując, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana bez podstawy prawnej oraz z rażącym naruszeniem prawa, w tym zwłaszcza:
1) art. 7 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i nieuwzględnienie przedstawionych przez stronę skarżącą dowodów z tego tylko powodu, że złożone zostały po terminie, który to termin organ ustalił dowolnie;
2) art. 146 ust. 1, w związku z art. 190 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych, poprzez ich bezpodstawne zastosowanie;
3) art. 32 ust. 4 i art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, (Dz. U. z 2008 r. Nr 115, poz. 728 ze zm.),poprzez ich niezastosowanie, pomimo że wprost i w sposób oczywisty regulowały sprawę.
Zdaniem Kolegium, ostateczna decyzja Prezydenta W. z dnia [...] marca 2011 r., nie została wydana z rażącym naruszeniem przepisów art. 7 k.p.a., art. 146 ust. 1, w związku z art. 190 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych ani art. 32 ust. 4 i art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. pomocy społecznej, nie zachodzą też przesłanki stwierdzenia wydanie jej bez podstawy prawnej.
W tym stanie, istotą rozpatrywanej sprawy jest ustalenie, czy SKO zasadnie uznało, że decyzja Prezydenta W. z dnia [...] marca 2011 r. nie jest dotknięta wadą uzasadniającą stwierdzenie jej nieważności, w szczególności - w świetle wniosku strony skarżącej - z powodu rażącego naruszenia prawa, bądź wydania jej bez podstawy prawnej.
Podkreślenia wymaga - na co wskazał organ - że zaskarżona decyzja wydana została w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, które jest postępowaniem nadzwyczajnym, odrębnym od postępowania, w którym weryfikowana decyzja została wydana. Instytucja ta będąca w opozycji do zasady trwałości decyzji administracyjnych wyrażonej w art. 16 k.p.a. może być stosowana jedynie w przypadku zaistnienia jednej z przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, ograniczonym do oceny legalności decyzji w aspekcie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dacie jej wydania. Organ nie orzeka zatem co do istoty sprawy rozstrzygniętej w badanej decyzji, lecz jako organ kasacyjny w oparciu o zamknięty materiał dowodowy, weryfikuje samo orzeczenie. Organ administracji orzekający w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji z urzędu musi zbadać, czy zakwestionowana decyzja nie jest dotknięta chociażby jedną z wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Zgodzić się trzeba, iż biorąc pod uwagę okoliczności niniejszej sprawy, że pierwszoplanowe znaczenie ma ocena kontrolowanej decyzji z punktu widzenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., jako wydanej "bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa".
W orzecznictwie sądowym dotyczącym pojęcia rażącego naruszenia prawa podkreśla się, iż naruszenie prawa kwalifikowane będzie jako rażące, jeżeli następuje oczywista sprzeczność pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy, a treścią przepisu prawa stanowiącego podstawę tego rozstrzygnięcia. Rażące naruszenie prawa dające podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej występuje w przypadku, w którym treść przepisu, którego naruszenia dopuścił się organ może zostać ustalona bez żadnych wątpliwości interpretacyjnych. Wykazanie oczywistego naruszenia prawa jest warunkiem koniecznym do uznania, że ma ono charakter rażący. Dla stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa nie wystarczy przy tym sama "oczywistość" naruszenia, lecz należy również wykazać "rażący" charakter tego naruszenia. Oceny rażącego charakteru naruszenia prawa należy dokonywać przez pryzmat skutków prawnych wywołanych przez decyzję, przy czym skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (por. wyrok NSA z dnia 9 lutego 2005 r., OSK 1134/04 - Lex nr 165717). Z rażącym naruszeniem prawa nie można utożsamiać każdego naruszenia prawa. Naruszenie prawa ma cechę rażącego, gdy decyzja nim dotknięta wywołuje skutki prawa nie dające się pogodzić z wymaganiami praworządności, którą należy chronić nawet kosztem obalenia ostatecznej decyzji. Nie chodzi więc o spór o wykładnię prawa, lecz o działanie wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w prawie. Przy ocenie czy naruszenie prawa można zakwalifikować jako rażące znaczenie ma także charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne i gospodarcze, czyli skutki, które wywołuje decyzja (por. wyrok NSA z 20 września 2009 r., sygn. akt I OSK 1729/07).
Natomiast, jak także wskazało SKO, wydanie decyzji bez podstawy prawnej oznacza, że albo nie ma przepisu prawnego, który umocowuje administrację publiczną do działania, albo przepis jest ale nie spełnia wymagań działania tej administracji, polegającego na wydawaniu decyzji administracyjnych rozumianych jako indywidualne akty administracyjne zewnętrzne (M. Jaśkowska (w:) M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, LEX, 2013
Odnosząc powyższe rozważania do niniejszego postępowania, uznać należy, że zaskarżone rozstrzygniecie znajduje umocowanie w przepisach prawnych, nie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa.
Sąd podziela stanowisko, ze rozpoznana sprawa dotyczyła niepodatkowej należności budżetu jednostki samorządu terytorialnego, do której ustalenia, na podstawie art. 146 ust. 1 u.p.f., uprawniony jest dysponent części budżetowej, który udzielił dotacji. Dysponentem tym w rozpatrywanej sprawie był Prezydent W. Skoro przedmiotem sprawy była niepodatkowa należność budżetu jednostki samorządu terytorialnego, do której ustalenia właściwy był inny organ niż organ podatkowy, to należy uznać, że do postępowania w zakresie tych należności na podstawie art. 1 pkt 1 k.p.a. mają zastosowanie przepisy tej ustawy. W konsekwencji za uzasadnione należy uznać zastosowanie w rozpatrywanej sprawie przepisów art. 146 ust. 1, w związku z art. 190 u.p.f. Wskazać należy w tym miejscu, że stosownie art. 113 ust. 1 ustawy z dnia sierpnia 2009 r. Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1241 ze zm.), dotacje udzielone przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (30 czerwca 2010 r.), podlegają zwrotowi na podstawie dotychczasowych - starych przepisów.
Zgodnie natomiast z art. 145 ust. 1 pkt 1 u.f.p., dotacje udzielone z budżetu państwa wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem – podlegają zwrotowi do budżetu państwa wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zalęgłości podatkowej, w terminie do dnia [...] lutego roku następującego po roku, w którym udzielono dotacji. W przypadku niedokonania zwroty dotacji w wskazanym terminie, organ lub inny dysponent części budżetowej, który udzielił dotacji, wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki (art. 146 ust.1 u.f.p.). Z kolei stosownie do art. 190 u.f.p., przepisy art. 145 i 146 stosuje się odpowiednio do dotacji udzielanych z budżetu jednostki samorządu terytorialnego. Decyzje w sprawie zwrotu dotacji wydaje wójt (burmistrz, prezydent miasta), starosta lub marszałek województwa. Organem odwoławczym jest właściwe miejscowo samorządowe kolegium odwoławcze. Z kolei ustęp 3 art. 146 tej ustawy stanowi, że w zakresie nieuregulowanym w ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio przepisy działu I ustawy Ordynacja podatkowa, z wyjątkiem art. 57 tej ustawy, a z ustępu 4 wynika, że kompetencje organu podatkowego określone w dziale III ustawy - Ordynacja podatkowa, wykonuje organ lub inny dysponent części budżetowej, o których mowa w ust.1. Wobec powyższego należy uznać, że Prezydent W. działał na podstawie wyżej powołanych przepisów, tym samy, że zaskarżone rozstrzygniecie znajduje więc umocowanie we wskazanych przez organ podstawach prawnych.
Nie są więc uzasadnione zarzuty strony skarżącej, że do sprawy rozstrzygniętej decyzją Prezydenta W. z dnia [...] marca 2011 r. nie mają zastosowania przepisy art. 146 ust. 1, w związku z art. 190 ustawy o finansach publicznych, lecz przepisy art. 32 ust. 4 i art. 33 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej oraz zawarta na ich podstawie umowa, jako przepisy lex specialis. Z przepisu art. 32 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej wynika jedynie obowiązek zawarcia umowy z podmiotem, którego oferta dotycząca realizacji zadania publicznego została wybrana. Z kolei przepis art. 33 ust. 2 tej ustawy określa treść umowy o realizację zadania z zakresu pomocy społecznej. Przepisy te nie regulują natomiast kwestii sposobu wykorzystania i zwrotu dotacji udzielonej przez jednostkę samorządu terytorialnego na realizację zadania publicznego i - wbrew twierdzeniu Strony skarżącej - nie poddają łączącego ją i organ pierwszej instancji stosunku w tym zakresie regulacji prawa cywilnego.
Jakkolwiek umowa o realizację zadania publicznego określa m.in. zasady zwrotu otrzymanych środków w przypadku nieprawidłowego ich wykorzystania, to jednak według przepisów ustawy o finansach publicznych, o kwocie przypadającej do zwrotu i terminie, od którego nalicza się odsetki, orzeka organ dotujący, w drodze decyzji (art. 145 i art. 146 ustawy o finansach publicznych). Zgodnie z art. 146 ust. 1 ustawy o finansach publicznych w przypadku niedokonania zwrotu dotacji w terminie, o którym mowa w art. 144 ust. 1 i 2 oraz art. 145 ust. 1, organ lub inny dysponent części budżetowej, który udzielił dotacji, wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki. Dysponentem tym w rozpatrywanej sprawie był Prezydent W. Stąd za prawidłowe należy uznać zastosowanie w rozpatrywanej sprawie przepisów art. 146 ust. 1, w związku z art. 190 ustawy o finansach publicznych. Obowiązek ustalenia kwoty dotacji podlegającej zwrotowi do budżetu związany jest z nałożonym na beneficjenta dotacji ustawowym obowiązkiem jej zwrotu w całości lub w części w razie pobrania tej dotacji nienależnie lub w nadmiernej wysokości albo wydatkowania jej niezgodnie z przeznaczeniem. Nie jest więc uzasadniony zarzut, że umowa o realizację zadania określa sposób rozliczenia dotacji, wyłączając tym samym stosowanie przepisu art. 146 ust. 1 ustawy o finansach publicznych. Tym samym nie można uznać zasadności zarzutu, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisów, poprzez proste ich zestawienie ze sobą, czyli kwalifikowania ich naruszenia jako rażącego.
Decyzja Prezydenta Miasta W. z dnia [...] marca 2011 r. nie wydana została także z rażącym naruszeniem prawa według stanu faktycznego, dowodowego i prawnego obowiązującego w dacie jej wydania.
Sąd podziela stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji, że zmiana zakresu rzeczowego zadania jest jednoznaczna z wykorzystaniem dotacji niezgodnie przeznaczeniem. Wykorzystanie bowiem dotacji celowej z budżetu jednostki samorządu terytorialnego niezgodnie z przeznaczeniem polega w szczególności na zapłacie, ze środków pochodzących z dotacji, za inne zadania niż te na które dotacja była udzielona albo realizację innych celów niż cele wskazane w przepisach odrębnych stanowiących o sposobie udzielenia i rozliczenia dotacji (art. 144 ust. 4 ustawy o finansach publicznych).
Jak wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, dla oceny, czy dana dotacja przeznaczona na konkretny cel została wykorzystana zgodnie z przeznaczeniem, rozstrzygająca jest treść umowy, na podstawie której udzielono dotacji. W rozpatrywanym przypadku dotacja – zgodnie z umową z dnia [...] grudnia 2008 r. - została przyznana na realizację zadania z zakresu pomocy społecznej: "Organizowanie i prowadzenie schronienia, łaźni, magazynów wydających odzież dla osób bezdomnych posiadających ostatnie stałe zameldowanie w Gminie W.".
Jak wynika z akt sprawy, Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej (MOPS) poinformowany został (dnia [...].03.2010 r.) przez Zarząd Zasobu Komunalnego, że zakres prowadzonych przez Stowarzyszenie robót remontowych lokalu użytkowego przy ul. [...] we W. przekracza zakres, na który została wydana zgoda oraz, że Stowarzyszenie nie uzyskało zgody Zarządcy na przeznaczenie lokalu na funkcje mieszkalną. Wskazać należy, że Stowarzyszenie wskazało w ofercie powyższy lokal jako miejsce realizacji zadania objętego umową w zakresie udzielanie schronienia. Z kolei Biuro ds. Współpracy z Organizacjami Pozarządowymi Urzędu Miejskiego W. (pismem z dnia [...].02.2010 rl). poinformowało MOPS, że umowa najmu lokalu użytkowego przy ul. [...] nie uwzględnia przeznaczenia lokalu na funkcję mieszkalną. Podczas wizytacji w dniu [...].02.2010 r. przedstawiciele MOPS, Biura ds. Współpracy z Organizacjami Pozarządowymi Urzędu Miejskiego oraz Zarządu Zasobu Komunalnego ustalono, że w lokalu przy ul. [...] nie ma miejsc noclegowych.
W dniu [...].06.2010 r. pracownicy MOPS przeprowadzili kontrolę, której przedmiotem było sprawdzenie realizacji zadania z zakresu pomocy społecznej zleconego przez Gminę W. a realizowanego w oparciu o umowę z dnia [...].12.2008 r. Z protokołu kontroli wynika, że: 1) Stowarzyszenie nie zapewniło schronienia osobom bezdomnym w lokalu przy ul. [...] we W. zgodnie z § 3 ust. 3 umowy oraz zaktualizowaną ofertą na 2010 rok wprowadzoną aneksem nr 2 z dnia [...].12.2009r; 2) na dzień kontroli formalnie nie było osób bezdomnych w schronisku. Do dnia [...].06.2010 r. stowarzyszenie E. miało podpisane [...] umowy członkowskie z osobami bezdomnymi; 3) Stowarzyszenie nie przedstawiło w trakcie kontroli: rejestru osób przebywających i opuszczających schronisko, rejestru przyjętych i realizowanych indywidualnych planów pomocy, rejestru zawartych i realizowanych kontraktów socjalnych, pełnej dokumentacji dotyczącej uczestników, dokumentacji potwierdzającej działania w stronę usamodzielnienia osoby bezdomnej, dokumentacji potwierdzającej liczbę prób oraz ich efektywność w zakresie nawiązywania kontaktów z rodziną, listy osób, które opuściły schronisko i usamodzielniły się, dokumentacji potwierdzającej podjęte działania w związku z uregulowaniem obowiązków i uprawnień legislacyjnych osoby bezdomnej, dokumentacji potwierdzającej podjęte działania w związku z uregulowaniem spraw związanych z rynkiem pracy, ewentualną niezdolnością do wykonywania pracy, do czego było zobowiązane ofertą konkursową.
Jak wynika z akt sprawy, MOPS pismem z dnia [...].06.2010 r. przekazał Stowarzyszeniu kopię protokołu z przeprowadzonej kontroli oraz wezwał Stowarzyszenie do dostarczenia w ciągu 7 dni od daty otrzymania ww. pisma określonych dokumentów. Niemniej przekazane dokumenty nie potwierdziły wykonywania zadania zleconego - polegającego na udzielaniu schronienia w miejscu wskazanym w umowie. Ponadto Stowarzyszenie nie wniosło żadnych uwag do protokołu kontroli z dnia [...].06.2010 r. Natomiast w piśmie z dnia [...].07.2010 r. Prezes Zarządu stowarzyszenia wyjaśnił, że Stowarzyszenie podjęło decyzję o realizacji części zadania obejmującego udzielanie schronienia w innym lokalu wynajętym na wolnym rynku. Wskazuje to – co podniósł organ – że Stowarzyszenie bez zgody zleceniodawcy zmieniło miejsce realizacji zadania, co było niezgodne z umową z dnia [...].12.2008 r.
Przeprowadzone postępowanie wykazało więc, że strona skarżąca nie zrealizowała zadania zgodnie ze złożoną ofertą oraz umową. Nie zapewniła bowiem schronienia osobom bezdomnym, zgodnie z § 3 ust. 3 ww. umowy. Nie przedstawiła też dokumentów, które potwierdziłyby fakt przebywania osób w schronisku, a przekazane dokumenty nie potwierdziły wykonywania zleconego zadania. Wskazało, że w sprawie miało miejsce zmniejszenie zakresu rzeczowego (§ 11 ust. 1 lit b) umowy). Twierdzenie strony skarżącej, że dotacja została wykorzystana zgodnie z przeznaczeniem nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy. Strona skarżąca nie przedstawiła żadnych dokumentów, z których wynikałoby, że zrealizowała zlecone jej zadanie zgodnie z ww. umową i ofertą. Decyzja Prezydenta W. z dnia [...] marca 2011 r. nie narusza zatem wskazanych w skardze przepisów prawa. Zmiana zakresu rzeczowego zadania w świetle treści ww. umowy dotacyjnej jest bowiem jednoznaczna z wykorzystaniem dotacji niegodnie z przeznaczeniem. Stąd niezasadny jest zarzut naruszenia przepisów art. 145 ustawy o finansach publicznych.
Tym samym, jak to wskazało SKO, nieuzasadniony jest zarzut rażącego naruszenia art. 7 k.p.a. Prezydent W. przeprowadził bowiem z urzędu postępowanie dowodowe w celu wyjaśnienia, czy udzielona dotacja została wykorzystana zgodnie z umową dotacyjną z dnia [...] grudnia 2008 r. Wszystkie przedstawione przez stronę skarżącą dowody zostały uwzględnione i ocenione w toku postępowania zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, wyrażoną w art. 80 k.p.a.
Nie można także przyjąć, z uwagi na skutki jakie decyzja Prezydenta W. niewątpliwie rodzi dla Stowarzyszenia, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa. Mamy w sprawie do czynienie z dotacją budżetową udzieloną na określone cele, a wykorzystaniem dotacji niegodnie z przeznaczeniem rodzi obowiązek jej zwrotu.
Trafnie organ wskazał, że przyczyną nałożenia na stronę skarżącą obowiązku zwrotu dotacji nie było - wbrew jej twierdzeniu - opóźnienie w przedstawieniu dokumentacji, lecz wykorzystanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem, co zostało wyjaśnione w ostatecznej decyzji Prezydenta W. Nie jest też uzasadniony zarzut, nie otrzymała protokołu kontroli (zwrotne potwierdzenie odbioru protokołu kontroli, podpisane w dniu [...] czerwca 2010 r.).
W świetle powyższego uznać należy, że SKO zasadnie - bez naruszenie przepisów prawa - uznało, że decyzja Prezydenta W. z dnia [...] marca 2011 r. nie jest obarczona żadną z wad z art. 156 § 1 k.p.a. wskazanych przez stronę skarżącą. Mając powyższe na względzie na podstawie art. 151 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło