III SA/Wr 301/20

WyrokWSA we Wrocławiu2021-07-22

Skład orzekający: Sędzia WSA Kamila Paszowska-Wojnar, Sędzia WSA Anetta Chołuj, Sędzia WSA Barbara Ciołek (sprawozdawca)

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy posiadacz zależny lokalu, który wynajął jego część innemu podmiotowi, może być odpowiedzialny za urządzanie gier hazardowych na niezarejestrowanych automatach znajdujących się w tej części lokalu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że posiadacz zależny lokalu, który wynajął jego część innemu podmiotowi, nadal ponosi odpowiedzialność za niezarejestrowane automaty do gier hazardowych znajdujące się w tej części lokalu, jeśli miał świadomość i godził się na udostępnienie lokalu w celu zainstalowania automatów. Wynajęcie części lokalu nie zwalnia z odpowiedzialności, jeśli nie doszło do utraty władztwa nad całością lokalu i nie można mówić o samodzielnym lokalu w rozumieniu ustawy o własności lokali. Odpowiedzialność ta wynika z obowiązku zachowania należytej staranności w sprawowaniu pieczy nad lokalem.
Stan faktyczny
Skarżący został ukarany karą pieniężną jako posiadacz zależny lokalu, w którym znajdowały się niezarejestrowane automaty do gier hazardowych. Skarżący był najemcą lokalu od gminy, a następnie wynajął jego część innej spółce, która miała prowadzić działalność z wykorzystaniem automatów. Skarżący kwestionował swoją odpowiedzialność, twierdząc, że utracił posiadanie zależne lokalu i że doszło do podwójnego ukarania za ten sam czyn. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając odpowiedzialność skarżącego za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Kamila Paszowska-Wojnar, Sędzia WSA Anetta Chołuj, Barbara Ciołek (sprawozdawca), Protokolant Referent stażysta Tomasz Gołębiowski, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 22 lipca 2021 r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia [...] czerwca 2020 r., nr. [...]. w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej. oddala skargę w całości Przedmiotem skargi W. S. (dalej: strona, skarżący) jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (dalej: organ II instancji, organ odwoławczy, DIAS) z dnia 9 czerwca 2020 r. nr 0201-IOA.4246.127.2020 utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Dolnośląskiego Urzędu Celno-Skarbowego we Wrocławiu (dalej, organ I instancji, NDUCS) z dnia 26 lutego 2020 r. nr 458000-COP-2.4246.330.2019.AD wymierzającą stronie karę pieniężną w wysokości 200.000 zł jako posiadaczowi zależnemu lokalu "[...]" w B., w którym w dniu 9 września 2017 r. znajdowały się niezarejestrowane automaty do gier: [...] NR [...], [...] NR [...]. Z akt sprawy wynika, że w dniu 9 czerwca 2017 r. funkcjonariusze Trzeciego Działu Kontroli Celno-Skarbowej Rynku w Legnicy przeprowadzili w lokalu "[...]", ul. [...], [...] B., kontrolę w zakresie przestrzegania przepisów prawa regulujących urządzanie i prowadzenie gier hazardowych. Podstawą przeprowadzenia kontroli był przepis art. 54 ust. 1 pkt 3 i 3a ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1947 i zm., dalej uKAS). W wyniku kontroli stwierdzono, że w lokalu znajdowały się cztery urządzenia do gier, z czego dwa: [...] NR [...] oraz [...] NR [...] były włączone do zasilania i gotowe do gry. W trakcie czynności kontrolnych dokonano oględzin zewnętrznych urządzeń i stwierdzono, że posiadają one cechy konstrukcyjne automatów do gier, w szczególności monitory do wyświetlania gier, przyciski sterujące, wrzutnik monet, akceptor banknotów, rynienka na wypłacane monety. Grafika zainstalowanych w urządzeniach gier również przypominała grafikę gier na typowych automatach do gier. Na podstawie art. 64 ust. 1 pkt 14 uKAS funkcjonariusze przeprowadzili eksperyment, w wyniku którego ustalili m.in., iż gra na dwóch ww. urządzeniach wyczerpuje znamiona definicji gry na automacie zawartej w art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 19.11.2009r. o grach hazardowych (t.j: Dz.U. z 2016 r., poz. 471 ze zm., dalej: u.g.h.). Stwierdzono także, że ww. lokal nie jest kasynem gry w rozumieniu definicji zawartej w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a u.g.h. Według oświadczenia S. B. (osoby zatrudnionej w lokalu) stwierdzono, że działalność w tym lokalu prowadzi Spółka K. z siedzibą w P. Na podstawie akt pozyskanych z prowadzonej równolegle sprawy karnej skarbowej, organ podatkowy I instancji ustalił, że posiadaczem zależnym lokalu, w którym urządzano gry był skarżący. NDUCS postanowieniem nr 458000-C0p-2.4246.330.2019.AD z dnia 10 grudnia 2019 r. wszczął z urzędu wobec skarżącego postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej z art. 89 ust. 1 pkt 3 u.g.h., następnie postanowieniem nr 458000-C0p-2.4246.330.2019.AD z dnia 10 stycznia 2020 r. włączył do postępowania: protokół kontroli z dnia 09.06.2017 r. nr [...] wraz z załącznikami, dokumenty pozyskane z akt postępowania karnego skarbowego nr [...], Pismo Gminno-Miejskiego Zakładu Budżetowego w B. z dnia 16.08.2017r., protokół przesłuchania świadka W. S. z dnia 20.09.2017 r. wraz z umową o najem lokalu z dnia 18.01.2017 r. i umową najmu lokalu z dnia 14.04.2017 r. oraz rachunki za najem lokalu nr [...] i [...], postanowienie o przedstawieniu zarzutów Panu W. S. nr [...] z dnia 30.11.2017 r., opinię biegłego z ekspertyzy urządzeń nr [...], akt oskarżenia nr [...] z dnia 21.02.2018 r., wyrok Sądu [...] sygn. akt [...] z dnia [...] r. W wyniku przeprowadzonego postępowania organ I instancji decyzją z dnia 26 lutego 2020r. wymierzył stronie karę pieniężną w wysokości 200.000,00 zł jako posiadaczowi zależnemu lokalu: "[...]", ul. [...], [...] B., w którym w dniu 9 Czerwca 2017 r. znajdowały się niezarejestrowane automaty do gier. Po rozpatrzeniu odwołania strony, DIAS zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Wskazał DIAS, że poza sporem pozostaje kwestia, że urządzenia [...] NR [...], [...] NR [...] są automatami umożliwiającymi prowadzenie gier hazardowych, o którym mowa w art. 2 ust. 3 u.g.h. Potwierdza to zgromadzony w sprawie materiał dowodowy (protokół kontroli doraźnej nr [...] z dnia 9 czerwca 2017r., w którym w sposób szczegółowy opisano przeprowadzony przez funkcjonariuszy celno-skarbowych eksperyment na przedmiotowych urządzeniach, cyfrowe nagranie przebiegu eksperymentu przeprowadzonego przez funkcjonariuszy celno-skarbowych na przedmiotowych urządzeniach - płyta DVD znajduje się w aktach sprawy, opinia z ekspertyzy urządzeń z dnia 12 stycznia 2018r. dotycząca sygn. akt [...] sporządzona przez R. R. - biegłego sądowego z zakresu informatyki, telekomunikacji i automatów do gier Sądu Okręgowego w Częstochowie). Z materiału wynika, że są to urządzenia elektroniczne umożliwiające uzyskanie wygranych pieniężnych i rzeczowych, a gry na nich urządzane zawierały element losowości. Gry prowadzone na przedmiotowych automatach mają charakter komercyjny, a rozpoczęcie gry wymaga zasilenia automatu pieniędzmi. Ponadto urządzenia nie posiadały informacji: oznaczenia zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach, nr rejestracji, nr fabrycznego, jak też innych cech identyfikacyjnych. W miejscu kontroli nie przedstawiono zezwolenia Ministra Rozwoju i Finansów na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach. Odnosząc się do kwestii zastosowania w sprawie art. 89 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 89 ust 1 pkt 4 u.g.h. i "posiadacza zależnego", DIAS omówił przepisy, odwołał się do orzecznictwa sądów administracyjnych i stwierdził, że w sprawie strona będąc najemcą lokalu o pow. [...] m2 (umowa najmu zawarta z Gminą B.) podnajęła część powierzchni – [...] m2 ww. pomieszczenia firmie K. sp. z o.o., który nie stanowi samoistnego, niezależnego lokalu. Zdaniem organu fakt podnajęcia powierzchni nie spowodował, że statut posiadacza zależnego został przeniesiony na inny podmiot, gdyż przedmiotem najmu nie była całość powierzchni lokalu użytkowego, ale jego część. Skarżący nie utracił władztwa nad lokalem i w jego zakresie pozostawały uprawnienia do zarządzania i administrowania nieruchomością. W ocenie DIAS zgromadzony materiał dowodowy jednoznacznie potwierdził, iż w sprawie zaistniały przesłanki do wymierzenia stronie kary pieniężnej wynikające z art. 89 ust. 1 pkt 3 u.g.h., ponieważ skarżący posiadał w dniu 9 czerwca 2017 r. status posiadacza zależnego lokalu przy ul. [...], [...] B., w lokalu znajdowały się niezarejestrowane automaty do gier o nazwach: [...] NR [...], [...] NR [...] oraz prowadzona była działalność usługowa w zakresie usług związanych z udostępnieniem automatów do gier losowych. Podkreślił organ, że od dnia 1 kwietnia 2017 r. przewidziana jest odpowiedzialność posiadacza zależnego lokalu za znajdujące się w nim niezarejestrowane automaty do gier, a strona nie może dla uniknięcia odpowiedzialności w niniejszej sprawie powoływać się na fakt, że nie prowadziła w lokalu żadnej działalności i nie wykonywała na rzecz spółki K. żadnych czynności, chociaż bezsprzecznie od samego początku wiedziała, że w lokalu będą prowadzone gry hazardowe na automatach. Przytoczył w tym zakresie organ zeznania strony z dnia 20 września 2017 r. Zauważył organ, że poczynione ustalenia zostały również potwierdzone w wydanym w dniu [...] r. wyroku karnym sygn. akt [...], w którym Sąd [...] uznał stronę winnym, że będąc najemcą lokalu udzielił pomocy poprzez udostępnienie części lokalu (umowa najmu z dnia 14 kwietnia 2017 r.) firmie K. sp. z o.o., gdzie były prowadzone gry na automatach o charakterze losowym. Z ostrożności procesowej DIAS wskazał, że w sprawie nie zaistniały podstawy do odstąpienia od wymierzenia kary z art. 189f ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 2020 r., poz. 253, dalej: k.p.a.) Urządzanie gier hazardowych bez wymaganej przepisami prawa koncesji, nie można zakwalifikować jako czynu o znikomej wadze naruszenia prawa. Dalej zaznaczył organ II instancji, że nie wystąpiła ustawowa tożsamość celów obu kar (kary z k.k.s. i kary administracyjnej), warunkująca odstąpienie od nałożenia tej drugiej z wymienionych kar bowiem administracyjna kara pieniężna dot. przedmiotowego postępowania nie była w istocie ponowną karą w tej samej sprawie, tzn. nie dubluje kary z ustawy karnej skarbowej. Charakter kary pieniężnej z ustawy o grach hazardowych jest odmienny od charakteru kary z ustawy karnej skarbowej. Sprawa nie dotyczy odpowiedzialności karnej strony, ale administracyjnej. Powołał się organ przy tym na wyrok Trybunału Konstytucyjnego, z dnia 21 października 2015 r. w sprawie o sygn. akt P 32/12. Kary pieniężne przewidziane w art. 89 u.g.h. są karami administracyjnymi, które charakteryzują się m.in. tym, że są one nakładane niezależnie od winy podmiotu naruszającego prawo oraz jego świadomości, co do bezprawności czynu. Od wielu lat obowiązuje reglamentacja działalności hazardowej i zakaz jej prowadzenia bez posiadania stosownej koncesji Zastrzegł również DIAS, że w stanie faktycznym sprawy w czasie kontroli w lokalu znajdowały się nie dwa, lecz cztery automaty do gier (dwa nie podłączone do prądu), a orzecznictwo sądowe potwierdza, że również urządzenia odłączone od zasilania (w trakcie kontroli) polegają karze pieniężnej w wysokości 100 tys. zł. – wyrok z dnia 23 grudnia 2019 r. sygn. akt III SA/Kr 382/19, jednakże organ odwoławczy z uwagi na art. 234 O.p. nie będąc uprawnionym do działań na niekorzyść strony, nie podjął rozważań nad kwestią pozostałych dwóch automatów. Odnosząc się do zarzutu strony o nieuwzględnieniu przez organ podatkowy wniosku o przeprowadzenie dowodów z przesłuchań, DIAS stwierdził, że tak jak argumentowano w uzasadnieniu postanowienia, zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie. Zgromadzono bowiem wystarczające dowody na okoliczność potwierdzenia, że stronie można nadać status "posiadacza zależnego" lokalu: "[...]", ul. [...], [...] B., w którym w dniu 09.06.2017 r. znajdowały się niezarejestrowane automaty do gier: [...] NR [...], [...] NR [...]. Zdaniem organu nieusprawiedliwiony był zarzut ograniczenia prawa strony do zapoznania się z całością zebranego w sprawie materiału dowodowego poprzez utajnienie części materiału dowodowego. Strona miała możliwość zapoznania się z całością materiału dowodowego. Wyłączone dokumenty zostały zanonimizowane i znajdują się w aktach sprawy, a anonimizacja dotyczyła wyłącznie danych osobowych Panów P. C. (Prezesa Zarządu spółki K. sp. z o.o.) oraz S. B. (pracownika lokalu), bez usuwania w treści dokumentów nazwisk tych osób, czy nazwy spółki. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. W skardze strona wniosła o skierowanie na podstawie art. 193 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997r. (Dz.U.1997.78.483 ze zm.) i art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 30 listopada 2016r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz.U.2019.2393 j.t) pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego: Czy przepisy art. 89 ust. 1 pkt 3 i ust. 4 pkt 3 ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych (Dz. U.2019.847j.t.) w zakresie, w jakim dopuszczają stosowanie wobec tej samej osoby fizycznej, za ten sam czyn kary pieniężnej i odpowiedzialność za przestępstwo skarbowe z art. 107 § 1 ustawy z dnia 10 września 1999r. Kodeks karny skarbowy (Dz. U.2020.19j.t.) są zgodne z art. 2, art. 30 i art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej? albowiem od odpowiedzi na ww. pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, toczącej się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu. Dalej zaskarżonej decyzji skarżący wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania, zarzucił: 1) mające wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. 89 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych (Dz.U. z 2009r. nr 201 poz. 1540 ze zm.) (dalej: u.g.h.), poprzez błędną wykładnię pojęcia "posiadacza zależnego", jako obejmującego również osobę, która posiadany na podstawie umowy najmu zawartej z posiadaczem samoistnym {tutaj Gminą B.) lokal wynajęła go następnie na podstawie kolejnej umowy najmu innej osobie i oddała go w posiadanie zależne tej osobie {tutaj spółce K. sp. z o.o. z/s w P.), wyzbywając się tym samym posiadania zależnego tego lokalu na rzecz tej osoby i tracąc przymiot "posiadacza zależnego" w rozumieniu art. 89 ust. I pkt 3 u.g.h., któremu Organ winien nałożyć karę pieniężną na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 3 u.g.h. z tytułu posiadania zależnego lokalu, w którym znajdują się niezarejestrowane automaty do gier; 2) mające wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. 2, art. 30 i art. 32 ust. 1 w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przez zastosowanie wobec Skarżącego sankcji z art. 89 ust. 1 pkt 3 u.g.h. pomimo uprzedniego zastosowania wobec niego na mocy prawomocnego wyroku Sądu [...] [...] z dnia [...]r. sygn. akt [...] sankcji z art. 19 § 1 k.k. w zw. z art. 107 § 1 k.k.s. za ten sam czyn, co narusza zasady proporcjonalnej reakcji państwa na naruszenie obowiązku wynikającego z przepisu prawa, słuszności, sprawiedliwości, w tym podstawowe zasady postępowania poprzez podwójne ukaranie; 3) mające wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 180 § 1 i art. 187 § 1 i § 2 w zw. z art. 120, art. 121 § 1 i § 2 i art. 122 oraz art. 190 i art. 199 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U.2019.900 j.t.) (dalej: Ordynacja podatkowa) w zw. z art. 91 u.g.h. w zw. z art. 8 u.g.h., poprzez naruszenie reguł determinujących czynności ustalania stanu faktycznego, wyrażających zasadę prawdy obiektywnej, zasadę oficjalności, zasadę ciężaru dowodu, zasadę bezpośredniości i zasadę zupełności zgromadzonego materiału dowodowego, wyrażające się w zaniechaniu przez Organy obu instancji przeprowadzenia pełnego postępowania dowodowego w przedmiocie rzeczywistej relacji Skarżącego do najemcy przedmiotowego lokalu spółki K. sp. z o.o. z/s w P. oraz do dysponenta przedmiotowymi niezarejestrowanymi automatami do gier spółki V. s.r.o. z/s w B. oraz statusu tych podmiotów względem przedmiotowego lokalu, w tym całkowitego wyzbycia się faktycznego posiadania (posiadania zależnego) przez Skarżącego przedmiotowego lokalu na rzecz wymienionych spółek w szczególności także poprzez brak realizacji gwarancji prawa do obrony swoich praw przez Skarżącego w postępowaniu podatkowym w sprawie nałożenia kary pieniężnej, w szczególności poprzez swobodną wypowiedź we własnych zeznaniach i czynne uczestnictwo Skarżącego w przesłuchaniu świadków i możliwości zadawania własnych pytań; 4) mające wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 180 i art. 187 art. 188§ 1 i § 2 oraz art. 190 i art. 199 w zw. z art. 120, art. 121 § 1 i § 2 i art. 122 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 91 u.g.h. w zw. z art. 8 u.g.h., poprzez oddalenie postanowieniem z dnia [...]r. wniosków dowodowych Skarżącego z przesłuchania strony oraz z zeznań świadków S. B. i P. C. na okoliczność wyzbycia się przez Skarżącego "posiadania zależnego" przedmiotowego lokalu na rzecz spółek K. sp. z o.o. z/s w P. oraz V. s.r.o. z/s w B., które jest konieczną przesłanką do zastosowania względem Skarżącego art. 89 ust. 1 pkt 3 u.g.h., chociaż żądanie to dotyczyło dowodów na okoliczności mające znaczenie dla sprawy (wystąpienia tej przesłanki), a okoliczności te nie były stwierdzone wystarczająco innym dowodem; w szczególności art. 188 Ordynacji podatkowej nie może być podstawą do oddalenia wniosku dowodowego na tej podstawie, że dotychczasowe dowody wykazały przeciwieństwo tego, co Skarżący (strona) zamierza udowodnić, a tak w istocie Organ postąpił; 5) mające wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 181 w zw. z art. 120, art. 121 § 1 i § 2 i art. 122 w z. z art. 190 i art. 199 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 91 u.g.h. w zw. z art. 8 u.g.h., poprzez nadanie mocy dowodowej w niniejszym postępowaniu zeznaniom Skarżącego w charakterze świadka z postępowania karnego [...] - protokół z dnia 20 września 2017r., chociaż na mocy art. 181 Ordynacji podatkowej "dowodami w postępowaniu podatkowym mogą być w szczególności (...) zeznania świadków, (...) oraz materiały zgromadzone w toku postępowania karnego albo postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe łub wykroczenia skarbowe", ale o ile mają one moc dowodową w tych postępowaniach i zostały pozyskane zgodnie z regułami obowiązującymi w tych postępowaniach; tymczasem wobec statusu Skarżącego jako "oskarżonego" w postępowaniu karnym [...], prowadzonym następnie przed Sądem [...] [...] sygn. akt [...], a to w tym postępowaniu karnym były składane wskazane zeznania z dnia 20 września 2017r., dowód ten zgodnie z a contrario ex art. 391 § 2 k.p.k. zw. z art. 389 k.p.k. objęty był samoistnym zakazem dowodowym, polegającym na zakazie "wykorzystania protokołu zeznań złożonych przez świadka w stadium przygotowawczym, który jest następnie przesłuchiwany w charakterze oskarżonego" - skoro więc zeznania te nie mogły być w jakikolwiek sposób wykorzystywane w postępowaniu karnym, w którym zostały pozyskane, to nie ma do nich zastosowania wyjątek z art. 181 Ordynacji podatkowej; naruszenie wyżej wskazanych w niniejszym punkcie przepisów dotyczy także poprzestanie na zeznaniach świadka S. (S.) B., które ten składał w momencie przeprowadzania kontroli doraźnej w dniu 9 czerwca 2017 r. w lokalu [...], ul. [...], [...] B., i z tego względu zeznania takie nie mogą stanowić samoistnej podstawy dowodowej, winny być zweryfikowane w toku późniejszego postępowania administracyjnego, a w każdym razie nie mogły stanowić podstawy oddalenia wniosku dowodowego o przesłuchanie w normalnym trybie art. 190 Ordynacji podatkowej, z udziałem strony w toku przesłuchania; 6) naruszenie art. 2a w zw. z art. 120, art. 121 § 1 i § 2 i art. 122 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 91 u.g.h. w zw. z art. 8 u.g.h., poprzez rozstrzygnięcie pojawiającej się w sprawie wątpliwości co do interpretacji przepisu art. 89 ust. 1 pkt 3 u.g.h. na niekorzyść Skarżącego, w szczególności poprzez przypisanie mu władztwa nad lokalem, w którym znajdowały się niezarejestrowane automaty do gier, w postaci "posiadania zależnego" tego lokalu na podstawie umowy najmu z dnia 18 stycznia 2017r. z Gminą B., pomimo zawarcia następnie przez Skarżącego kolejnej umowy najmu z dnia 14 kwietnia 2017r. ze spółką K. sp. z o.o. z/s w P. tego lokalu, a także prowadzenia "działalności gastronomicznej, handlowej lub usługowej" w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 3 u.g.h. in fme w przedmiotowym lokalu; 7) mające wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 189a § 1 k.p.a., art. 189b i art. 189d oraz alternatywnie art. 189f § 1 k.p.a., w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 3 u.g.h. polegające na całkowitym pominięciu tych przepisów, w konsekwencji zaniechaniu uwzględnienia dowodów na sytuację życiową i majątkową Skarżącego, to jest w ogóle nie rozważeniu zastosowania jakichkolwiek przepisów dotyczących zasad stosowania administracyjnej kary pieniężnej zawartych w Dziale IVA k.p.a., w tym w szczególności przepisów umożliwiających odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, chociaż ani u.g.h., ani Ordynacja podatkowa nie zawierają regulacji dotyczących odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, co wręcz obligowało organ administracyjny do rozważenia i rozstrzygnięcia możliwości zastosowania tych regulacji. W skardze strona sformułowała również wnioski o przyznanie prawa pomocy oraz o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, które zostały rozpoznane odrębnie. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Przedmiotem skargi jest decyzja DIAS utrzymująca w mocy decyzję NDUCS wymierzającą skarżącemu karę pieniężną jako posiadaczowi zależnemu lokalu, w którym znajdowały się niezarejestrowane automaty do gier. Podstawą materialnoprawną wydanej decyzji były przepisy art. 2 ust. 3, art. 89 ust. 1 pkt 3 i ust. 4 pkt 3 u.g.h. Zgodnie z art. 89 ust. 1 u.g.h. karze pieniężnej podlega, między innymi: pkt 3) posiadacz zależny lokalu, w którym znajdują się niezarejestrowane automaty do gier i w którym prowadzona jest działalność gastronomiczna, handlowa lub usługowa. W sprawie organy wykazały, że ujawnione urządzenia stanowiły automaty do gier w rozumieniu art. 2 ust. 3 u.g.h. Zgodnie z orzecznictwem (które Sąd podziela) dotyczącym art. 2 ust. 1 u.g.h., pojęcie "losowości" użyte w kontekście gier hazardowych, wiązane jest z zależnością wyniku gry, w szczególności od przypadku, rozumianego jako zdarzenie lub zjawisko, których nie da się przewidzieć. Wystąpienie "przypadku" oznacza, że wynik gry jest nieprzewidywalny z punktu widzenia grającego i nie zależy wyłącznie od jego możliwości czy umiejętności. Losowość gier jest rozumiana, jako niemożliwość przewidzenia rezultatu gry w normalnych warunkach. Do zakwalifikowania gry do gier losowych wystarczy stwierdzenie wystąpienia w grze elementu losowości wpływającego bezpośrednio na wynik gry (wygraną pieniężną lub rzeczową). Natomiast, wprowadzenie elementów dodatkowych np.: elementu wiedzy, czy zręczności, postrzegane jest jako działanie mające na celu stworzenie pozoru braku losowości, które nie pozbawiają gry charakteru losowego, jeśli w konsekwencji wynik całej gry zależy od przypadku (por. wyrok z 4 lutego 2016 r. II GSK 1202/14 i wyrok z 30 września 2014 r. II GSK 1852/13). Nie można zatem uznać, że dla zakwalifikowania gry jako gry losowej przypadek musi być głównym przesądzającym i z tego względu decydującym o wyniku gry czynnikiem (por. wyroki NSA z 30 września 2014 r. II GSK 1852/13, z 11 czerwca 2013 r. II GSK 849/11, II GSK 1010/11 i II GSK 1170/11 oraz z 12 marca 2020 r. II GSK 3131/17). Wskazać więc należy, że przepis art. 2 ust. 1 u.g.h. należy tak wykładać, że w sytuacji, gdy wynik jakiegokolwiek etapu przedsięwzięcia jest przypadkowy, a więc niezależny od woli (wiedzy, zręczności) uczestnika gry, to należy przyjąć, że etap ten ma wpływ na ostateczny wynik gry, co przesądza o jej losowym charakterze (wyrok NSA z 15 listopada 2017 r. II GSK 3754/15 i z 12 marca 2020 r. II GSK 3131/17). Ten sposób interpretacji należy odnieść do pojęć użytych w art. 2 ust. 3 u.g.h., z tym zastrzeżeniem, że dla kwalifikacji gry jako "gry na automatach" w rozumieniu art. 2 ust. 3 u.g.h. nie jest konieczne, by gra była "grą losową", czy miała "charakter losowy". Wystarczy bowiem, że gra "zawiera element losowości". Tak więc jeżeli z ustaleń stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy wynika, że automat służył urządzaniu gier zawierających element losowości, to z perspektywy art. 2 ust. 3 u.g.h. bez znaczenia pozostaje okoliczność, w jakim stopniu wskazany element wpływał na wynik gry, a w jakim wynik ten zależał od wiedzy i umiejętności grającego. W ocenie Sądu w sprawie organy podjęły niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia okoliczności istotnych dla załatwienia sprawy, w szczególności ustaliły, że objęte kontrolą urządzenia umożliwiają prowadzenie gier, które zawierają elementy losowości i mają charakter losowy w rozumieniu art. 2 ust. 3 u.g.h. Stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo, w sposób rzetelny, a przy tym, przy poszanowaniu zasady swobodnej oceny dowodów. Zasadniczym źródłem dowodowym ustaleń faktycznych w sprawie organy uczyniły ustalenia poczynione w toku kontroli w lokalu, w ramach której, dokonano oględzin urządzeń oraz działając na podstawie art. 64 ust. 1 pkt 14 uKAS przeprowadzono eksperyment procesowy, polegający na odtworzenie gier na automatach z udziałem kontrolujących. Oględziny potwierdziły, że urządzenia posiadają cechy konstrukcyjne automatów do gier (monitory do wyświetlania gier, przyciski sterujące, wrzutnik monet, akceptor banknotów, rynienkę do wypłacania monet, mają grafikę właściwą dla gier na automatach). Z kolei przebieg eksperymentu jednoznacznie wykazał, że cechy psychomotoryczne gracza, w tym, zdolności manualne i umiejętności grającego nie mają żadnego wpływu na przebieg rozgrywanych gier. Sąd nie znalazł podstaw dla odmówienia wartości dowodowej eksperymentu procesowego. Eksperyment procesowy pozwalał ustalić istotne cechy gry z punktu widzenia przeciętnego gracza, co koresponduje z przyjętym w orzecznictwie sądowym stanowiskiem co do tego, że przewidywalność wyniku gry powinna być odnoszona do możliwości takiego właśnie gracza. W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że dowód z eksperymentu polegającego na przeprowadzeniu gier kontrolnych na automacie może stanowić samodzielną podstawę do poczynienia ustaleń co do spełnienia przesłanek określonych w art. 2 ust. 3 i 5 u.g.h (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 października 2018 r., II GSK 755/18). Dodatkowo stanowisko organów znalazło potwierdzenie w opinii biegłego sądowego. Jako uzasadnione w okolicznościach sprawy, ocenia Sąd również stanowisko organów podatkowych dotyczące pojęcia posiadania zależnego. W art. 89 ust. 1 pkt 3 u.g.h. jest mowa o posiadaczu zależnym "lokalu". Z akt sprawy wynika, że skarżący zawarł 18 stycznia 2017 r. umowę najmu lokalu użytkowego o pow. [...] m2 położonego w B. [...]. Wynajmującym była Gmina B., umowa została zawarta na czas nieokreślony, w treści umowy w § 6 zawarte było zastrzeżenie, że najemca zobowiązany jest prowadzić w lokalu działalność w zakresie branży podstawowej, całkowita zmiana branży podstawowej wymaga zgody Burmistrza B. (ust. 1). Z zeznań strony wynika, że lokal został wynajęty na prowadzenie lombardu lub agencji płatniczej, umowa nie została rozwiązana. W ww. umowie zastrzeżono, że w okresie najmu najemca nie może zaprzestać prowadzenia działalności gospodarczej (§ 6 ust. 2), jak również że nie może zaprzestać działalności w okresie wypowiedzenia (§11 ust. 3). W umowie zawarto również zapis, że bez zgody wynajmującego – skarżący - nie miał prawa oddać w całości lub w części w podnajem- § 9. Następnie już w dniu 14 kwietnia 2017 r. skarżący zawarł umowę najmu, w której najemcą była firma K. sp. z o.o. i najem dotyczył [...] m2 powierzchni lokalu użytkowego położonego w B. [...]. W toku postępowania strona nie powoływała się na zgodę Gminy B. na dalsze podnajęcie części lokalu, taka informacja nie wynika również z innych dokumentów zgromadzonych w sprawie. Jak zasadnie wskazał organ odwoławczy, wynajęcie spółce K. części lokalu ([...] m2) nie spowodowało, że część ta stała się samodzielnym lokalem. W dalszym ciągu pozostawała bowiem częścią składową całego lokalu (o pow. [...] m2), którego skarżący był najemcą na podstawie umowy zawartej z Gminą B. 18 stycznia 2017 r. Prawidłowo organ stwierdził, że aby mówić o lokalu samodzielnym, musi istnieć możliwość korzystania z niego bez konieczności korzystania z innego samodzielnego lokalu. Lokal posiada zatem cechę samodzielności, o ile funkcjonalnie nie stanowi on części składowej innego lokalu, a korzystanie z niego nie wiąże się z koniecznością korzystania z pomieszczeń znajdujących się w innym lokalu. Organ słusznie odwołał się w tym zakresie do definicji lokalu zawartej w art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali. W brew zarzutom skargi treść umowy zawartej przez stronę ze spółką K. nie budzi wątpliwości, co do wielkości powierzchni (części lokalu), jaką strona podnajęła ww. spółce. W § 1 Przedmiot umowy zawarty został zapis o [...] m2 i do tego paragrafu odwołuje się § 2 umowy, w którym wyraźnie jest mowa "o całości lokalu użytkowego opisanego w § 1 umowy". Nie można zatem, tak jak czyni to strona powołując się na § 2 umowy - z pominięciem odwołania się do § 1 umowy - twierdzić, że umowa dotyczyła całego lokalu, tj. [...] m2 najmowanego przez stronę od Gminy. W sprawie treść zgromadzonych dokumentów (umowy) pozostaje w zgodzie ze złożonymi przez stronę zeznaniami. Strona zeznała, że zgodziła się podnająć część lokalu i że zawierając umowę wiedziała, że w lokalu będą podłączone automaty do gier, które zostały dostarczone jeszcze przed podpisaniem umowy, a uruchomione w dniu jej zawarcia. W tym miejscu wyjaśnić trzeba, że przepis art. 89 ust. 1 pkt 3 u.g.h. (oraz 89 ust. 1 pkt 4) został wprowadzony ustawą z dnia 15 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017r. poz. 88), która rozszerza, z dniem 1 kwietnia 2017 r., katalog podmiotów podlegających karze pieniężnej za naruszenie przepisów regulujących rynek gier hazardowych. W uzasadnieniu projektu ustawy stwierdzono, że "projekt przewiduje możliwość nałożenia kary administracyjnej na zależnych lub samoistnych posiadaczy lokali, w których znajdują się niezarejestrowane automaty do gier i w których prowadzona jest działalność gastronomiczna, handlowa lub usługowa. Liczne przypadki czerpania przez posiadacza lokalu korzyści finansowych z urządzanych w nim gier na automatach skłoniły projektodawcę do wprowadzenia powyższej zmiany. Z jednej strony przepis przewiduje karanie osób bezpośrednio zaangażowanych w nielegalne organizowanie gier na automatach, a z drugiej strony nie przewiduje automatycznej odpowiedzialności osób posiadających tytuł prawny lokalu. Wskazać przy tym należy, że np. właściciel lokalu oddanego w posiadanie zależne będzie podlegał karze w przypadku zaangażowania w urządzanie nielegalnych gier na automatach" (por. pkt 6 rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw, druk nr 795 z dnia 1 sierpnia 2016 r.). Sąd podziela przy tym pogląd prezentowany w orzecznictwie, że przyjęcie nieograniczonego zakresu odpowiedzialności administracyjnej i wymierzanie kar posiadaczom lokali w sytuacji, gdy utracili władztwo nad lokalem i nie mieli albo nie mogli mieć żadnego wpływu na znajdowanie się w ich lokalach niezarejestrowanych automatów (np. w przypadku wprowadzenia do dzierżonych przez nich lokali niezarejestrowanych automatów z naruszeniem posiadania, wskutek podstępu, groźby, przymusu, itd.) byłoby sprzeczne z celem ustawy i konstytucyjnymi zasadami równości i proporcjonalności. Odpowiedzialność administracyjna, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 3 u.g.h. w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 4 u.g.h, może obciążać tylko takiego posiadacza zależnego, który dzierżąc lokal co najmniej godził się na to, by w jego lokalu znajdowały się niezarejestrowane automaty do gier hazardowych. Chodzi przy tym o "substytut" winy na gruncie administracyjnym ( wina nie jest przyjmowana w ramach odpowiedzialności administracyjnej), czyli nie dochowanie "należytej staranności" posiadacza władającego lokalem, który tak powinien sprawować pieczę nad lokalem, by zapobiegać umieszczaniu w nim niezarejestrowanych automatów do gier hazardowych. Wówczas posiadacz zależny władający lokalem mógłby uwolnić się od odpowiedzialności wykazując, że zachodziły szczególne okoliczności powodujące, że nie mógł zapobiec wprowadzeniu do lokalu niezarejestrowanych automatów do gier hazardowych. (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 30 czerwca 2021 r. sygn.. akt III SA/Gd 83/21, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Akta przedmiotowej sprawy potwierdzają, że skarżący nie utracił władztwa na lokalem i miał pełną świadomość i godził się na udostępnienie (wynajem) części lokalu w celu zainstalowania w nim automatów do gier i potwierdził ich zainstalowanie. Nadto strona sama wyjaśniła, że zainicjowanie umowy nastąpiło ze strony nieznanych mu osób, a umowę podpisał skarżący osobiście, a ze strony K. strona nie wie kto, ponieważ została przywieziona umowa już podpisana. Skarżący za podnajęcie - udostepnienie [...] m2 powierzchni otrzymywał czynsz w wysokości 800 zł. Okoliczności związane z zawarciem i realizacją umowy z K., jakie podaje sama strona, świadczą o pełnej akceptacji strony dla zaistniałej sytuacji. W ocenie Sądu nieświadomość strony, co do skutków podjętych decyzji nie jest równoznaczna z brakiem wpływu na ich podjęcie. W ocenie Sądu w sprawie nie doszło do naruszenia zarzucanych w skardze przepisów postępowania. Organy wyjaśniły zasadność przesłanek, którymi kierowały się przy załatwianiu sprawy. Przeprowadzone postępowanie odpowiada wymogom wynikającymi z art. 122, art. 180 § 1, art. 181, art. 187 § 1, art. 191, art. 192 i art. 197 § 1 Ordynacji podatkowej. Organy miały prawo włączyć do akt postępowania materiał dowodowy zgromadzony w ramach innych postępowań. Uzasadnione było również włączenie dowodu z dokumentu – z zeznań strony złożonych w toku postępowania prowadzonego przez Drugi Referat Dochodzeniowo-Śledczy w Wałbrzychu. Treść zeznań strony pozostaje w pełnej zgodzie z treścią dokumentów – umów najmu, natomiast strona negując ustalony przez organ stan faktyczny, nie wskazuje konkretnie na inny przebieg zdarzeń, a jedynie ogranicza się do podważenia ustaleń organów oraz kwestionuje treść umowy z K. Jak już Sąd wskazywał zapisy umowy z firmą K. były jasne i jednoznacznie określały wielkość podnajmowanej powierzchni, tj. [...] m2, czyli część lokalu. Również strona w swoich zeznaniach mówiła o części lokalu. Protokół nie zawiera treści potwierdzających, że strona została wprowadzona w błąd, czy też doszło do zasugerowania strony przez osoby odbierające zeznania. Mając również na uwadze umowę zawartą przez stronę z Gminą B. i jej zapisy o niemożności dalszego oddawania lokalu w użytkowanie, niemożności zmiany przeznaczenia lokalu – nie można uznać, że strona nie miała świadomości, co do treści podejmowanych zobowiązań i pozostawała w zupełnej niewiedzy, co do zawartych umów i ich skutków. Odnosząc się do zarzutu skargi co do naruszenia art. 2a O.p., zgodnie z którym, niedające się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego rozstrzyga się na korzyść podatnika, wskazać należy, że wyrażona w tym przepisie zasada dotyczy wątpliwości co do treści przepisów prawa, a nie wątpliwości co do stanu faktycznego. W sprawie organy podatkowe nie miały wątpliwości co do wykładni przepisów prawa podatkowego. Organy uwzględniły, że przedmiot niniejszej sprawy reguluje u.g.h., która w art. 2 ust. 3 określa gry na automatach, w ust. 4 tego artykułu określa wygrane rzeczowe, a w ust 5 cel komercyjny tych gier, ust. 6 tego artykułu wskazuje kto rozstrzyga, czy gry lub zakłady posiadające cechy wymienione w ust. 1-5a są grami losowymi, zakładami wzajemnymi, grami w karty albo grami na automacie w rozumieniu ustawy. Z kolei przepis art. 89 ust. 1 pkt 3 u.g.h. określa zakres podmiotowy i przedmiotowy, a więc kto podlega karze i za jaki czyn (zachowanie) jest przewidziana przez ustawodawcę sankcja administracyjna (odpowiedzialność administracyjna). Zatem, organ nie dopuścił się naruszenia art. 2a O.p., gdyż w sprawie nie wystąpiły wątpliwości, które należałoby rozstrzygnąć na korzyść podatnika w rozumieniu tego przepisu. Organ uznał, że zebrany w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający dla podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia w kontekście znajdującego zastosowanie art. 89 ust. 1 pkt 3 u.g.h. W odniesieniu natomiast do treści zarzutów podniesionych w skardze, odnoszących się do zasadności zastosowania w sprawie - przepisów Działu IVa k.p.a., a w szczególności uwzględnienia przepisu art. 189f k.p.a., Sąd wskazuje, że jakkolwiek nie zgadza się ze stanowiskiem organu w tym zakresie, to jednak zauważa, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odniósł się do brzmienia tych przepisów oraz indywidualnie do sytuacji skarżącej uznając przy tym, że nie wystąpiły przesłanki zawarte w art. 189f k.p.a. Sąd pragnie wyjaśnić, że odnośnie stosowania regulacji Działu IVa k.p.a. przy rozpoznawaniu spraw dotyczących nałożenia administracyjnej kary pieniężnej uregulowanej w przepisach u.g.h. podziela stanowisko wyrażane w tym zakresie w piśmiennictwie i orzecznictwie sądowoadministracyjnym (a także zajęte przez niniejszy skład w sprawie o sygn. akt III SA/Wr 232/19) wskazujące, że przepisy Działu IVa k.p.a. (art. 189a-189k) mają charakter materialnoprawny i regulują kompleksowo zagadnienia zawiązane z nakładaniem kary pieniężnej, w tym z przesłankami wymiaru kary, możliwością odstąpienia od jej wymierzania, terminami przedawnienia nakładania i egzekwowania kary, odsetkami od zaległej kary, ulgami w jej wymierzaniu. Przepisy te mają zatem stanowić uzupełnienie regulacji przewidzianych w przepisach szczególnych, przy poszanowaniu zasady, że przepis szczególny ma pierwszeństwo przed przepisem ogólnym (por.: uzasadnienie do projektu ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw, nr druku 1183). Artykuł 189a k.p.a. stanowi, że w sprawach nakładania lub wymierzania administracyjnej kary pieniężnej lub udzielania ulg w jej wykonaniu stosuje się przepisy niniejszego działu (§ 1), natomiast w § 2 wskazano, że w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych: 1) przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, 2) odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, 3) terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej, 4) terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej, 5) odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej, 6) udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej - przepisów niniejszego działu w tym zakresie nie stosuje się. Przepis zatem art. 189a § 2 k.p.a. in fine wprowadza swoistą regułę kolizyjną, w myśl której, przepisów Działu IVa - odnośnie kwestii wymienionych w tym przepisie - nie stosuje w zakresie, w jakim kwestie te regulują przepisy odrębne, co oznacza, że przepisy odrębne nie mogą być modyfikowane regulacjami Działu IVa k.p.a. W przypadku natomiast, gdy przepisy odrębne w ogóle nie regulują zagadnienia wskazanego w § 2 art. 189a k.p.a., przepisy Działu IVa k.p.a. stosuje się wprost w oznaczonym zakresie (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 4 grudnia 2018 r., sygn. akt II SA/Lu 628/18; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 marca 2020 r., sygn. akt II GSK 53/20; a także: LEX/el - komentarz do art. 91 u.g.h. [w:] S. Radowicki (red.), M. Wierzbowski (red.), Ustawa o grach hazardowych, WKP 2019). Przepisy u.g.h. regulują materialnoprawne przesłanki wymiaru kary administracyjnej, przy jednoczesnym braku uregulowań w zakresie np. – na co zwraca uwagę skarżący - odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, co w ocenie Sądu daje podstawę do stosowania normy z art. 189f k.p.a. na tle spraw związanych z nakładaniem kar pieniężnych w trybie przepisów u.g.h. Przepis art. 189f k.p.a. reguluje instytucję odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i stosownie do jego brzmienia: Organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli: 1) waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa lub 2) za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna (§ 1); W przypadkach innych niż wymienione w § 1, jeżeli pozwoli to na spełnienie celów, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna, organ administracji publicznej, w drodze postanowienia, może wyznaczyć stronie termin do przedstawienia dowodów potwierdzających: 1) usunięcie naruszenia prawa lub 2) powiadomienie właściwych podmiotów o stwierdzonym naruszeniu prawa, określając termin i sposób powiadomienia (§ 2), przy czym organ administracji publicznej w przypadkach, o których mowa w § 2, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli strona przedstawiła dowody, potwierdzające wykonanie postanowienia (§ 3). W okolicznościach rozpoznawanej sprawy – pomimo tego, że organ nie powołał w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji art. 189f k.p.a., to w uzasadnieniu wskazał, że brak jest przesłanek do jego zastosowania. Należy zwrócić uwagę, że aby można było odstąpić w trybie art. 189f k.p.a. od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestać na pouczeniu, waga naruszenia prawa musi być znikoma, a strona musiałaby zaprzestać naruszenia prawa, zaś obie te przesłanki muszą zostać spełnione łącznie. W przypadku podmiotów, na które nakładana jest kara pieniężna na podstawie art. 89 u.g.h. nie można mówić o znikomej wadze naruszenia prawa. Mając na uwadze charakter działalności hazardowej oraz przyjęte przez ustawodawcę zasady organizacji gier, w tym wprowadzone zakazy i ograniczenia w zakresie urządzania gier hazardowych, które służyć mają ochronie dóbr prawnych, w szczególności ochronie społeczeństwa i obywateli przed negatywnymi skutkami uzależnienia od hazardu, naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych nie może być uznane za naruszenie prawa znikomej wagi. W niniejszej sprawie nie można także stwierdzić spełnienia przesłanki zaprzestania przez skarżącą naruszenia prawa, bowiem skarżący sam nie zaprzestał naruszenia przepisów ustawy o grach hazardowych, lecz nastąpiło to w wyniku przeprowadzonych czynności kontrolnych. Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie miał wątpliwości, co do konstytucyjności przepisu art. 89 ust. 1 pkt 3 i ust. 4 pkt 3 u.g.h. i nie znalazł podstaw by skierować pytanie prawne do Trybunału Konstytucyjnego. Sąd podziela pogląd prezentowany w decyzji, że charakter kary pieniężnej z ustawy o grach hazardowych jest odmienny od charakteru kary z ustawy karnej skarbowej, przy karach o charakterze represyjnym występuje element winy, natomiast przy karach nierepresyjnych celem ich jest prewencja, ochrona, zabezpieczenie, a także - jak w przypadku kary z art. 89 u.g.h. - funkcja restytucyjna, uzupełniająca i rekompensująca straty Skarbu Państwa w zakresie braku wpływów z prowadzenia nielegalnej działalności na przedmiotowych automatach i w istocie można powiedzieć, że kara ta stanowi zastępcze spełnienie obowiązku podatkowego Z tych wszystkich względów - stosownie do dyspozycji art. 151 p.p.s.a. - skargę należało oddalić w całości i orzec jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło