IV SA/Wr 565/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Łoboda po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 19 czerwca 2013r. sygn. akt IV SA/Wr 72/13 postanawia: odrzucić skargę o wznowienie postępowania. Wyrokiem z dnia 19.06.2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę [...] na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...].2012 r. (nr [...]) w przedmiocie uchylenia decyzji o przyznaniu prawa do równoważnika pieniężnego za remont lokalu i cofnięciu z dniem 1 stycznia 2006 r. prawa do tego równoważnika, zarejestrowaną pod sygn. akt IV SA/Wr 72/13. Skarżący prawidłowo zawiadomiony o terminie rozprawy, nie stawił się na niej. Przedmiotowy wyrok uzyskał walor prawomocności z dniem 20.07.2013 r. [...] w dniu 2.09.2013 r. (data nadania) wniósł skargę o wznowienie postępowania sądowego, zakończonego wymienionym powyżej wyrokiem (sygn. akt IV SA/Wr 72/13). W skardze o wznowienie postępowania skarżący przytoczył brzmienie art. 271 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej – "p.p.s.a."), a także jej art. 273 § 2 i art. 273 § 3. W uzasadnieniu wywiódł ponadto, że decyzja z dnia [...]2012 r. (nr [...]) w przedmiocie uchylenia decyzji o przyznaniu prawa do równoważnika pieniężnego za remont lokalu i cofnięciu z dniem 1 stycznia 2006r. prawa do tego równoważnika – została wydana bez podstawy prawnej i podpisana przez osobę nie posiadającą do tego uprawnień. W opinii strony okoliczność ta nie była należycie zbadana w poprzednim postępowaniu. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji we W. wniósł o jej oddalenie, gdyż nie została oparta na usprawiedliwionej podstawie. W piśmie procesowym z dnia 2.11.2013 r. stanowiącym odpowiedź na wezwanie Sądu skierowane do strony w trybie art. 280 § 2 p.p.s.a., do uprawdopodobnienia zaistnienia okoliczności wskazujących na dopuszczalność wznowienia postępowania, skarżący zawarł polemikę z prawomocnym orzeczeniem Sądu wydanym w jego sprawie (sygn. akt IV SA/Wr 72/13). Strona przytoczyła szereg stanowiska wyrażone w orzeczeniach wojewódzkich sądów administracyjnych oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego odnoszących się do kwestii uprawnień emerytowanych policjantów do otrzymania równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego. Z orzeczeń tych – zdaniem skarżącego – wynika, że decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...]2012 r. nie mogła cofnąć nadanego wcześniej uprawnienia do równoważnika za remont lokalu, a przez to była niezgodna z prawem. Ponadto ponownie zwróciła strona uwagę na wątpliwość odnośnie umocowania zastępcy Komendanta Wojewódzkiego Policji do podpisania decyzji wydanej w jego sprawie akcentując, że kwestii tej nie wyjaśniono należycie w poprzednim postępowaniu sądowym. Skarżący zaznaczył także, że pełnomocnik organu nie nadesłał mu dokumentu pełnomocnictwa pomimo wystosowania prośby w tym zakresie i że brak wykształcenia prawniczego uniemożliwia mu wyegzekwowanie tego obowiązku pełnomocnika oraz przedstawienia stosownego materiału dowodowego. Tymczasem organ powinien przedłożyć Sądowi regulamin podziału zadań pomiędzy Komendantem Wojewódzkim Policji oraz Pierwszym Zastępcą i Zastępcami Komendanta Wojewódzkiego Policji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga o wznowienie postępowania powinna odpowiadać wymaganiom formalnym stawianym pismom strony (art. 46 p.p.s.a.), a ponadto zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, podstawę wznowienia i jej uzasadnienie, okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz żądanie uchylenia lub zmiany zaskarżonego orzeczenia (art. 279 p.p.s.a.). Podanie podstawy wznowienia powinno zawierać powołanie i wyraźne określenie, które z podstaw wymienionych w art. art. 271-274 p.p.s.a. uzasadniają wznowienie postępowania w danej sprawie, natomiast uzasadnienie podstaw wznowienia powinno zawierać w szczególności powołanie okoliczności powodujących istnienie wskazanej podstawy wznowienia. Zgodnie z art. 280 § 1 p.p.s.a. sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd skargę odrzuci. Należy przy tym wskazać, iż samo sformułowanie podstawy w sposób odpowiadający przepisom art. art. 271-274 p.p.s.a. (powołanie się na te przepisy) nie oznacza, że skarga opiera się na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli już z samego uzasadnienia skargi wynika, że podnoszona podstawa nie zachodzi. Taka skarga, jako nieoparta na ustawowej podstawie wznowienia, podlega odrzuceniu na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a. (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19.04.2005 r., sygn. akt GSK 1242/04,), także wówczas, gdy wskazane w niej okoliczności wprawdzie dadzą się podciągnąć pod przewidzianą w ustawie podstawę wznowienia, to jednak w rzeczywistości podstawa ta nie występuje (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16.05.2007 r. sygn. akt III CSK 56/07, publ. LEX nr 334985). Wyraźnie trzeba bowiem zwrócić uwagę, że konieczność badania występowania podstaw wznowienia postępowania sądowego jest podyktowana tym , że wznowienie nie zastępuje środka zaskarżenia od wyroku sądu pierwszej instancji, z którego strona nie jest zadowolona. W przypadku wznowienia muszą rzeczywiście wystąpić kwalifikowane podstawy (sytuacje), wymienione w przepisach p.p.s.a. W niniejszej sprawie [...] domagając się wznowienia postępowania sądowego co prawda powołał się na okoliczności odpowiadające brzmieniu przepisów art. 271 § 1 pkt 2, art. 273 § 2 i art. 273 § 3 p.p.s.a., jednakże z przedstawionych przez stronę przyczyn dla których oczekuje uruchomienia trybu wznowienia wynika wyraźnie, że skarga ta nie została oparta na ustawowej podstawie wznowienia. Kolejno analizując wskazane przez stronę podstawy wznowienia należy w wskazać, że zgodnie z art. 271 pkt 2 p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności, jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania. Nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe. Niemożność działania, czyli niemożność obrony swoich praw, jest pozbawieniem możliwości podejmowania w procesie czynności procesowych. konieczne jest przy tym wskazanie, że zachodzi związek przyczynowy między naruszeniem prawa procesowego a pozbawieniem strony możliwości działania. Powołany przez skarżącego fakt braku wykształcenia prawniczego oraz występowania w sprawie bez profesjonalnego pełnomocnika procesowego, sam w sobie nie może być uznany za spełnienie przesłanki wznowienia określonej w art. 271 pkt 2 p.p.s.a., szczególnie w sytuacji gdy skarżący nie składał wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Poza tym, gdy mowa jest w ramach omawianej podstawy wznowienia postępowania sądowego o należytym reprezentowaniu strony, to chodzi o reprezentowanie w postępowaniu sądowym, nie zaś w poprzedzającym je postępowaniu administracyjnym. Tak więc jeżeli faktycznie doszłoby nawet do nieprawidłowej reprezentacji w postępowaniu przed organem administracji, to nie może być to powodem wznowienia postępowania sądowego. Mieć tu należy na uwadze, że postępowanie sądowe rozpoczyna się na skutek wniesienia skargi (art. 50 p.p.s.a.), a więc czynności podjęte przed tym zdarzeniem nie są dokonane w postępowaniu sądowym. Następnie skarżący powołał się na przesłankę określoną art. 273 § 2 p.p.s.a tj. późniejsze wykrycie takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Zaznaczyć trzeba, że w piśmiennictwie wskazuje się, że w przepisie tym chodzi o takie okoliczności faktyczne i dowody, które istniały w czasie trwania postępowania, którego wznowienia strona się domaga, ale nie były znane stronom i z tego tylko względu nie mogły one z nich skorzystać. Środkiem dowodowym, o którym mowa w art. 273 § 2 p.p.s.a. może być każdy środek, który zgodnie z prawem służyć może wykazaniu konkretnego faktu. Okolicznością faktyczną jest zaś zdarzenie, fakt lub wydarzenie zaistniałe w sensie fizycznym lub ich niewystąpienie (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21.06.2004 r., sygn. akt FSK 170/04, publ. LEX nr 143703). Okoliczności te i dowody muszą być przy tym tego rodzaju, że ich znajomość w dacie wydania prawomocnego orzeczenia mogłaby spowodować wydanie rozstrzygnięcia odmiennej treści. Należy zatem stwierdzić, że nie wskazano na istnienie żadnych nowych okoliczności i dowodów, które wyszły na jaw po wydaniu prawomocnego wyroku, którego dotyczyło żądanie wznowienia (sygn. akt IV SA/Wr 72/13). Okolicznością taką nie może być w szczególności wątpliwość co do umocowania zastępcy Komendanta Wojewódzkiego Policji przy wydaniu decyzji zaskarżonej w sprawie IV SA/Wr 72/13, już choćby z tego powodu, że była podnoszona w poprzednim postępowaniu sądowym, o czym świadczy pismo strony złożone w tamtej sprawie (pismo z dnia 14.02.2013 r., akta sprawy IV SA/Wr 72/13 – k. 31). Nieuwzględnienie przez Sąd przy orzekaniu tego zarzutu nie oznacza, że występuje podstawa do wznowienia tego postępowania. Kolejną przywołaną w skardze podstawą wznowienia, jest określona w art. 273 § 3 p.p.s.a., to jest możliwość żądania wznowienia postępowania w razie późniejszego wykrycia prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy. Przy rozważaniu przesłanki wznowienia określonej w powołanym przepisie należy przywołać pogląd wyrażony w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 5.05.1967 r. (sygn. akt I PZ 20/67, publ. OSNC 1967, nr 11, poz. 209), zgodnie z którym, podstawę skargi o wznowienie postępowania stanowić może tylko takie wykryte później prawomocne orzeczenie dotyczące tego samego stosunku prawnego, które było już prawomocne, zanim zapadł wyrok w postępowaniu, którego wznowienia żąda strona. Orzeczenie to musi dotyczyć tej samej sprawy, a więc musi zachodzić tożsamość przedmiotu i stron postępowania. Sformułowanie, zawarte w przepisie art. 273 § 3 p.p.s.a., a odnoszące się do orzeczenia "dotyczącego tej samej sprawy" oznacza, że przedmiotem rozstrzygnięcia w tym wyroku są te same prawa i obowiązki, dotyczące tych samych podmiotów, wynikające z określonych norm prawnych, które pomiędzy nimi były przedmiotem rozstrzygnięcia w postępowaniu, którego wznowienia dotyczy skarga. Chodzi więc o sytuację, w której w późniejszym postępowaniu można było i należało, zgłosić zarzut powagi rzeczy osądzonej. Pogląd ten przyjęto również w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (przykładowo – postanowienie NSA z dnia 21.02.2006 r., sygn. akt II GSK 361/05, publ. LEX nr 193332). Kierując się tym słusznym stanowiskiem należy podnieść, że bezsprzecznie nie zachodzi konieczna tożsamość pomiędzy sprawą, której dotyczy wznowienie (sygn. IV SA/Wr 72/13) a rozpoznanymi przez wojewódzkie sądy administracyjne sprawami, powołanymi przez skarżącego i zakończonymi: wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 11.03.2013 r., sygn. akt akt II SA/Wa 146/13, wyrokiem WSA w Poznaniu z dnia 15.10.2011 r., sygn. akt II SA/Po 320/10, wyrokiem WSA we Wrocławiu z dnia 15.05.2012 r., sygn. akt IV SA/Wr 402/11. Brak jest także tożsamości spraw względem innych postępowań sądowych zakończonymi wyrokami NSA z dnia 18.06.2008 r., sygn.. akt I OSK 953/07 oraz sygn. akt I OSK 954/07, a także z dnia 10.07.2013 r., sygn. akt I OSK 168/12 oraz z dnia 16.01.2013 r., sygn.. akt I OSK 1821/12. Nadmienić trzeba, że o ile wyrok 168/12 dotyczył [...], to zapadł w sprawie ze skargi na inną decyzję organu, a mianowicie w przedmiocie odmowy wypłaty równoważnika pieniężnego. Reasumując ponownie należy zaakcentować, że samo przytoczenie brzmienia przepisów określających podstawy wznowienia postępowania sądowego nie oznaczało istnienia podstawy ustawowej. Dlatego też skarga [...] o wznowienie postępowania podlegała odrzuceniu zgodnie z art. 280 § 1 p.p.s.a., o czym orzeczono w sentencji postanowienia. Na marginesie należy ponadto wskazać, w kontekście wątpliwości skarżącego wyrażonych wobec umocowania radcy prawnego [...] reprezentującego organ administracji, że pełnomocnictwo udzielone zostało radcy prawnemu bezpośrednio przez Komendanta Wojewódzkiego Policji we W.