IV SA/Wr 637/12

WyrokWSA we Wrocławiu2013-01-31

Skład orzekający: Wanda Wiatkowska – Ilków, Henryk Ożóg, Julia Szczygielska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ właściwy dłużnika może umorzyć należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych, jeśli nie została spełniona przesłanka skutecznej egzekucji przez określony czas i w określonej wysokości?
Ratio decidendi
Organ właściwy dłużnika może umorzyć należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych jedynie po spełnieniu obligatoryjnej przesłanki skutecznej egzekucji przez okres minimum 3 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów. Niespełnienie tego wymogu bezwzględnie wyłącza możliwość umorzenia, niezależnie od trudnej sytuacji materialnej dłużnika. W przypadku niespełnienia tej przesłanki, organ jest zobowiązany odmówić umorzenia.
Stan faktyczny
Skarżący W. S. złożył wniosek o umorzenie należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych w kwocie 7.560,00 zł. Organ pierwszej instancji oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiły umorzenia, wskazując na niespełnienie przesłanki skutecznej egzekucji przez minimum 3 lata. Skarżący podniósł, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej i zdrowotnej, a egzekucja jest bezskuteczna. Kwestionował również zastosowanie przepisów ustawy z 2007 r. zamiast przepisów dotychczasowych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Wiatkowska – Ilków Sędziowie Sędzia NSA Henryk Ożóg Sędzia NSA Julia Szczygielska (spr.) Protokolant Anna Rudzińska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 31 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze w W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu wypłaconej zaliczki alimentacyjnej oddala skargę. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu decyzją z dnia[...], nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art.30 ust.1 i 3 ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2009r., Nr 1, poz. 7 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania W. S. od decyzji Burmistrza Miasta K. z dnia [...], nr [...] orzekającej o odmowie umorzenia skarżącemu należności z tytułu wypłaconej osobie uprawnionej zaliczki alimentacyjnej, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy: Po rozpatrzeniu wniosku W. S. z dnia 23 kwietnia 2012 r., opisaną wyżej decyzją z dnia 8 czerwca 2012 r. organ I instancji odmówił umorzenia należności dłużnika alimentacyjnego z tytułu wypłaconych osobie uprawnionej zaliczki alimentacyjnej w kwocie 7.560,00 zł, ze względu na brak okoliczności uzasadniających umorzenie. Powołując się na przepis art. 30 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, organ wskazał, że warunkiem umorzenia należności jest skuteczna egzekucja komornicza przez minimum 3 lata w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów. W trakcie prowadzonego postępowania ustalono, iż w okresie 7 lat egzekucja była tylko częściowo skuteczna. Komornik wyegzekwował jedynie trzy wpłaty. Zdaniem organu w niniejszej sprawie nie ma zastosowania przepis art. 30 ust. 2 w/w ustawy, ponieważ odnosi się on wyłącznie do umorzenia należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego, nie dotyczy natomiast należności z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz o zaliczce alimentacyjnej. W odwołaniu skarżący podniósł, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, która nie pozwala na spłatę należności alimentacyjnych. Podkreśla, iż przesłanka dotycząca spłaty części zadłużenia jest niemożliwa do spełnienia, ponieważ nie posiada żadnych środków pieniężnych, a prowadzone postępowanie egzekucyjne jest bezskuteczne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekając o utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji, miało na uwadze, że w rozpoznawanej sprawie ma zastosowanie przepis art. 30 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, gdyż wniosek W. S. z dnia 23 kwietnia 2012 r. dotyczy umorzenia należności powstałych z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych osobie uprawnionej na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, poz. 732 ze zm.). Powołując się na w/w przepis art. 30 ust. 1 ustawy, Kolegium wskazało, że należności, o których mowa w art. 28 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 ustawy to: należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych osobie uprawnionej na podstawie ustawy, należności powstałe z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych osobie uprawnionej na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej oraz należności likwidatora funduszu alimentacyjnego powstałe z tytułu świadczeń alimentacyjnych, wypłaconych na podstawie ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o funduszu alimentacyjnym. Kolegium podkreśliło, że zwrot organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego (odpowiednio zaliczki alimentacyjnej) osobie uprawnionej jest w świetle przepisów ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów zasadą, zaś umorzenie należności dłużnika jedynie wyjątkiem od tej zasady (art. 27 ust. 1). Umorzenie, jako wyjątek od zasady zwrotu świadczenia w całości, nawet w warunkach, gdy jego kryteria są ściśle określone, nie jest obligatoryjne. Przepis art. 30 ust. 1 powołanej ustawy wskazuje jedynie, iż organ może umorzyć należność zależnie od stanu egzekucji. Z punktu widzenia przepisów prawa materialnego uprawnieniem organu będzie więc zarówno umorzenie należności, jak i odmowa umorzenia. Natomiast zgodnie z art. 30 ust. 2 powołanej ustawy, organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć terminie płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając jego sytuację dochodową i rodzinną. Zatem w ocenie Kolegium, przy rozpatrywaniu wniosku dłużnika o umorzenie zadłużenia istotne jest z jakim świadczeniem mamy w danym przypadku do czynienia. Przepis art. 30 ust 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów dotyczy bowiem tylko należności, powstałych na skutek świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego. Nie dotyczy on natomiast należności powstałych z tytułu zaliczek alimentacyjnych, wypłaconych uprawnionemu na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz o zaliczce alimentacyjnej. Umarzanie tych ostatnich należności określa natomiast art. 30 ust. 1 w związku z art. 28 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 stycznia 2012 r. sygn. akt I OSK 1426/11 oraz z dnia 27 października 2010 r., sygn. akt I OSK 980/10). Kolegium wskazało, że z akt administracyjnych wynika, że w okresie od 1 września 2005r. do 31 sierpnia 2006r. i od 1 września 2006r. do 31 sierpnia 2007r. A. S. wypłacono świadczenie w formie zaliczki alimentacyjnej na syna M. S. w wysokości 300 zł miesięcznie. Zadłużenie wobec Ośrodka pomocy Społecznej w K. na dzień wydania zaskarżonej decyzji wynosiło 7.560,00 zł. Strona złożyła wniosek o umorzenie w całości jego należności wynikających z tytułu wypłacenia wyżej wymienionych świadczeń. Organ odwoławczy stwierdził, że należności powstałe z tytułu zaliczek alimentacyjnych, wypłaconych osobie uprawnionej na podstawie ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej organ właściwy może umorzyć jedynie na podstawie art.30 ust.1 ustawy (...). Jednakże umorzenie tych należności może nastąpić po spełnieniu przez dłużnika alimentacyjnego warunków określonych tym przepisem. Z zaświadczenia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w K. wynika natomiast, że egzekucja wobec W. S. była tylko częściowo skuteczna, co prawda w wysokości przekraczającej bieżącą ratę alimentów ale była nieregularna. Komornik wyegzekwował następujące wpłaty: w miesiącu maju 2008 r. kwotę 41.663,62 zł, w lipcu 2009 r. – 2.440,00 zł oraz dwie wpłaty w grudniu 2009 r. w łącznej kwocie 18.451,58 zł (2.464,68 zł + 15.986,90 zł). W związku z tym Kolegium stwierdziło, że w przypadku W. S. nie został spełniony warunek określony w art. 30 ust. 1 omawianej ustawy, bowiem nawet w najkrótszym wymaganym okresie, egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego nie była skuteczna w wysokości miesięcznej wyższej niż wysokość zasądzonych alimentów na dziecko. W tej sytuacji nie istniała możliwość umorzenia przez organ właściwy dłużnika należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych osobom uprawnionym. Organ nie mógł bowiem analizować i wziąć pod uwagę przyczyn, dla których dłużnik nie mógł wywiązać się w pełni z obowiązku alimentacyjnego. Umorzenie należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych w każdym przypadku uzależnione jest zdaniem Kolegium - od spełnienia obligatoryjnej przesłanki, jaką jest skuteczna egzekucja alimentów przez okres minimum odpowiednio 3 lat, 5 lat, 7 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów. A więc niezależnie od zaistniałych trudności życiowych i finansowych dłużnika organ właściwy dłużnika obowiązany będzie odmówić umorzenia należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych, jeśli nie zostaną spełnione warunki określone w art. 30 ust 1 w/w ustawy. Przywołana norma prawna nie pozostawia wątpliwości, iż decyzja wydawana na podstawie art. 30 ust. 1 w/w ustawy zapada w ramach tzw. uznania administracyjnego, o czym przesądza użyte przez ustawodawcę w treści tych przepisów sformułowanie: "organ....może umorzyć...". Oznacza to sytuację, w której właściwy organ administracji ma możliwość wyboru rozstrzygnięcia, z jednej strony może bowiem umorzyć należności z tytułu wypłaconych świadczeń alimentacyjnych, z drugiej zaś może odmówić zastosowania tego rodzaju ulgi. Istotne jest, iż działanie w ramach uznania administracyjnego nie oznacza dowolności. Oznacza to, że wprawdzie w przypadku, gdy warunek skutecznej egzekucji zostanie spełniony, dokonując interpretacji i oceny w zakresie zasadności umorzenia, organ może odmówić umorzenia należności, niemniej jednak z uwagi na regulację zawarta w art. 30 ust. 1 w/w ustawy, w każdym przypadku obowiązany jest odmówić umorzenia, gdy ustawowo określone przesłanki nie zostaną spełnione. Niespełnienie wskazanego wymogu bezwzględnie wyłącza możliwość umorzenia należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych, stąd Kolegium orzekło jak wyżej. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na powyższą decyzję wniósł W. S. zarzucając nietrafne przyjęcie, że do umorzenia należności powstałych i egzekwowanych nie mają zastosowania przepisy dotychczasowe, jak stanowi art. 41 ustawy, lecz obecnie obowiązujące przepisy, nie przewidujące istnienia funduszu alimentacyjnego ani zaliczki alimentacyjnej. Biorąc to pod uwagę skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi W. S. podniósł, że organ nie przeprowadził żadnego badania jego sytuacji materialnej, co zaś winno być przesłanką do wydania orzeczenia o zwrocie zaliczki alimentacyjnej. W treści zaskarżonej decyzji brak jest jakiejkolwiek wzmianki o sytuacji rodzinnej skarżącego, o tym, że toczy się sądowa egzekucja komornicza alimentów oraz, że jest emerytem nie uzyskującym poza emeryturą innych dochodów. Organ nie odniósł się też praktycznie w ogóle do przedstawionych przez skarżącego okoliczności związanych z jego sytuacją dochodową ani stanem zdrowia. Zdaniem skarżącego, rozstrzygnięcie w przedmiocie odmowy umorzenia zaliczki alimentacyjnej winno być poprzedzone wyjaśnieniem okoliczności sprawy w zakresie sytuacji rodzinnej i dochodowej dłużnika oraz jej analizą z zachowaniem wymogów proceduralnych przewidzianych w k.p.a. Organ winien szczegółowo przeanalizować i ocenić kwestie istnienia bądź nie istnienia okoliczności uzasadniających skorzystanie z instytucji umorzenia należności. Zatem organ miał obowiązek przeanalizować i ocenić sytuacje materialną i życiową dłużnika alimentacyjnego z punktu widzenia jej niezmienności i braku perspektyw poprawy. Skarżący stwierdził, że w przepisie art. 41 ustawy z 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów przyjęto, iż umorzenie zaliczki alimentacyjnej, czy też świadczeń nienależnych z tego tytułu odbywa się na podstawie dotychczasowych przepisów, czyli ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, wypłaconej osobie uprawnionej, które to przepisy przewidywały konieczność ustalenia i brania pod uwagę sytuacji rodzinnej i dochodowej skarżącego. Art. 43 ustawy z 7 września 2007 r. wskazuje również, że postępowanie egzekucyjne sprzed września 2008 r. kontynuowane jest na podstawie dotychczasowych przepisów, a nie obecnie obowiązujących po tej dacie. Zatem w ocenie skarżącego, wydana decyzja winna była być poprzedzona oceną sytuacji materialnej i rodzinnej oraz rzeczywistymi możliwościami wyegzekwowania przedmiotowych zaliczek alimentacyjnych od skarżącego. Nadto skarżący podkreślił, że w przypadku realizacji obowiązku zwrotu zaliczek alimentacyjnych jako emeryt jest objęty dodatkową ochroną wynikającą z przepisów o emeryturach rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych do których odsyła art. 10 ustawy z 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Gdy nadto przepis art. 144 ustawy o emeryturach i rentach z FUS określa , że są one wolne od obciążeń i potrąceń w części odpowiadającej ich 50% kwoty. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzeka o istocie sprawy administracyjnej, czyli nie przyznaje określonych uprawnień, jak i nie odmawia ich przyznania, lecz rozstrzyga o legalności decyzji, to jest o ich zgodności z prawem na podstawie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Działając w granicach kompetencji wynikających z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269/ w związku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwaną dalej p.p.s.a. /t.j. Dz. U. z 2012r., poz.270/, Wojewódzki Sąd Administracyjny jest obowiązany skontrolować, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, czy też to prawo narusza i w zależności od tej oceny orzec w sposób przewidziany w art. 145 lub art. 151 p.p.s.a. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, Sąd stosownie do zapisu art. 134 p.p.s.a. nie jest związany granicami skargi. Przepis ten umożliwia Sądowi wszechstronne i obiektywne zbadanie sprawy niezależnie od podniesionych zarzutów. Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy, Sąd stwierdził, że skarga nie może być uwzględniona, jako że ocena przeprowadzonego postępowania oraz stanowisko organu odwoławczego nie daje podstaw do uchylenia tak zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Niewątpliwe jest w niniejszej sprawie, że zaskarżoną decyzją z dnia 5 lipca 2012 r., Nr SKO/4103/381/2012, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia 8 czerwca 2012r., Nr DSR/61/139/2012, który to organ powołując się m.innymi na przepis art.30 ust.1 i 3 ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2009r., Nr 1, poz. 7 ze zm.) odmówił umorzenia skarżącemu należności powstałych z tytułu wypłacenia osobie uprawnionej świadczenia w formie zaliczki alimentacyjnej w kwocie 7.560,00 zł. Niesporne jest w sprawie, że wniosek skarżącego z 23 kwietnia 2012r. dotyczył umorzenia należności /zaległości/ z tytułu wypłaconej zaliczki alimentacyjnej na rzecz syna M. S. w kwocie 7.560,00 zł. Z lektury akt sprawy niewątpliwie także wynika, że przedmiotowa zaliczka wypłacana została w trybie przepisów ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz.U. Nr 86, poz. 732 ze zm.) oraz w oparciu o wydane w tym przedmiocie decyzje, tj. decyzję Burmistrza K. z dnia [...], nr [...] o przyznaniu A. S. świadczenia w formie zaliczki alimentacyjnej na M. S. w kwocie 300,00 zł miesięcznie na okres od 1 września 2005r. do 31 sierpnia 2006r. oraz decyzję z dnia [...], nr [...] o przyznaniu A. S. świadczenia w formie zaliczki alimentacyjnej na M. S. w kwocie 300,00 zł miesięcznie na okres od 1 września 2006r. do 31 sierpnia 2007r. Zatem kluczową kwestią było udzielenie odpowiedzi, czy w okolicznościach niniejszej sprawy i obowiązującego stanu prawnego, zasadnie odmówiono skarżącemu umorzenia powstałego na koncie w/w jako dłużnika alimentacyjnego zadłużenia, z tytułu wypłaconych przez organ gminy przedmiotowych zaliczek alimentacyjnych ze środków publicznych. Tak jak to już wyżej Sąd zauważył, materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia organów obu instancji stanowił przepis art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. Nr 192, poz. 1378 ze zm.) zwanej dalej: "u.p.o.u.a.", zgodnie z którym organ właściwy dłużnika może umorzyć należności, o których mowa w art. 28 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 ustawy (a więc także należności wynikających z wypłaconych na podstawie ustawy z 2005 r. zaliczek alimentacyjnych) w łącznej wysokości: 1) 30 %, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 3 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów; 2) 50 %, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 5 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów; 3) 100 %, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 7 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów. Zdaniem Sądu, z treści cyt. wyżej przepisu jednoznacznie wynika, że jedyną a zarazem niezbędną przesłanką umorzenia należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych jest skutecznie przeprowadzona egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów, prowadzona przez okres minimum 3 lat. Zgodzić się tym samym należy z orzekającymi w niniejszej sprawie organami, że kategoryczne sformułowanie cyt. art. 30 ust. 1 u.p.o.u.a. - nie pozostawia wątpliwości, iż nawet bardzo trudna sytuacja materialna dłużnika alimentacyjnego nie stanowi ani samodzielnej, ani dodatkowej przesłanki umorzenia należności powstałych z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych. Przyjęte przez ustawodawcę rozwiązanie prawne, w zakresie instytucji umarzania dłużnikowi należności powstałych w wyniku wypłaconych w oparciu o w/w ustawę z dnia 22 kwietnia 2005 r. osobom uprawnionym zaliczek alimentacyjnych, pozwala na stwierdzenie, że mimo niewątpliwie trudnej sytuacji zdrowotnej i materialnej skarżącego, organy tej okoliczności nie mogły wziąć pod uwagę przy rozpatrywaniu Jego podania. Niesporne jest w niniejszej sprawie, że na mocy wyroku Sądu Rejonowego w K. z dnia 22 grudnia 1997r., sygn.akt III RC 1634/97 nałożony został na skarżącego obowiązek łożenia alimentów na syna M. w wysokości po 1.000, 00 zł miesięcznie. Z akt sprawy niewątpliwie zaś wynika, że w niniejszej sprawie nie miała miejsca skuteczna egzekucja należnych alimentów, przez wskazany przez ustawodawcę minimalny okres - 3 lat (art.30 ust.1 pkt.1 u.p.o.u.a.). I tak z pisma Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w K. z dnia 18 kwietnia 2012r., znak FAAL.15651/10, zatytułowanym "Informacja o stanie zaległości w sprawie egzekucyjnej" skierowanego do skarżącego - wynika, że zaległość z tytułu m. innymi alimentów zaległych na rzecz wierzyciela wynosi 31 643,72 zł, zaś zaległa zaliczka alimentacyjna to kwota 7 560,00 zł. Nadto w piśmie z dnia 11 maja 2012r. w/w Komornika, zatytułowanym "Informacja o stanie egzekucji i przyczynach bezskuteczności " - skierowanym do organu I instancji stwierdza się, cyt. ; " egzekucja świadczeń alimentacyjnych wypada na dzień dzisiejszy bezskutecznie " (...) Podczas trwania egzekucji w okresie od 01-01-2005 do 31-01-2011 wyegzekwowane zostały następujące kwoty: |L.p. |Wpłata z dnia |Przychód (zł) |Wierzycielowi |(odsetki) (zł) |ZUS (zł) |UM (zł) | |1. |21-05-2008 |41 663,62 |24313,62 |23 013,62 |0,00 |0,00 | |2. |24-07-2009 |2 440,00 |0,00 |0,00 |0,00 |0,00 | |3. |28-07-2009 |0,00 |0,00 |0,00 |0,00 |0,00 | |4. |21-12-2009 |2 464,68 |0,00 |0,00 |0,00 |0,00 | |5. |21-12-2009 |15 986,90 |0,00 |0,00 |0,00 |0,00 | |6. |21-12-2009 |0,00 |15 390,40 |2 277,08 |0,00 |0,00 | |7. |22-12-2009 |0,00 |145,58 |3,39 |0,00 |0,00 | Razem 62 555,20 40 349,60 25 294,09 0,00 0,00 W konsekwencji powyższych ustaleń stwierdzić należy, że skoro organy bezsprzecznie ustaliły i co znajduje potwierdzenie w materiale zgromadzonym w sprawie oraz nie budzi wątpliwości Sądu, że niespełniona została ustawowa przesłanka określona w cyt. art. 30 ust. 1 u.p.o.u.a., to organy zasadnie odmówiły umorzenia przedmiotowych należności. Z tego też względu zarzut naruszenia przez organy art. 7 k.p.a. , jak i art.77 k.p.a., poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz błędnie przeprowadzone postępowanie wyjaśniającego, nie ma usprawiedliwionych podstaw. W toku prowadzonego postępowania nie doszło również do istotnych naruszeń zasad ogólnych postępowania administracyjnego, a kwestionowana decyzja została uzasadniona zgodnie z wymogami przepisu art. 107 § 3 k.p.a. Zauważyć przy tym również należy, że w orzecznictwie przyjęty został pogląd – w pełni podzielany przez skład orzekający w niniejszej sprawie, że nawet wówczas, gdy dłużnik alimentacyjny spełnia kryteria skutecznej egzekucji, nie gwarantuje mu to pozytywnego rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia należności wypłaconych z tytułu zaliczek alimentacyjnych. Ustawodawca, wskazując w art. 30 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, że organ "może" umorzyć należności pozostawił w tym zakresie swobodę (uznanie administracyjne) organowi właściwemu dłużnika (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 15 września 2010r., sygn.akt II S.A./Bd 733/10, LEX nr 752160). Sąd podzielił tym samym stanowisko organów, że choć omawiany przepis art.30 ust.2 u.p.o.u.a. dopuszcza możliwość umorzenia przez organ właściwy wierzyciela należności z tytułu wypłaconych świadczeń, ze względu na sytuację materialną dłużnika, to przepis ten nie mógł mieć zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż przepis ten dotyczy jedynie zasad umarzania świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego, a więc świadczeń, których podstawą wypłaty były przepisy ustawy z 2007 r. (obecnie obowiązującej). W orzecznictwie przyjęte zostało, że z cyt. wyżej przepisu art.30 ust.1 ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów oraz z przepisów intertemporalnych wynika, iż w sprawach o umorzenie należności mają zastosowanie przepisy nowej ustawy z dnia 7 września 2007 r. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2012r., sygn.akt I OSK 618/12, treść /w:/ orzeczenia.nsa. gov.pl ). Powoływany przez skarżącego przepis art.41 omawianej ustawy zamieszczony w rozdziale "Przepisy przejściowe, uchylające i przepisy o wejściu w życie" - stanowi , że sprawy o zaliczki alimentacyjne, do których prawo powstało do dnia wejścia w życie ustawy, podlegają rozpatrzeniu na zasadach i w trybie określonych w przepisach dotychczasowych. Użycie w tym przepisie sformułowania "podlegają rozpatrzeniu" - wskazuje zdaniem Sądu, że powyższa regulacja dotyczy postępowania w sprawie o przyznanie tego rodzaju świadczenia, czyli o przyznanie zaliczek alimentacyjnych . Wskazać w tym miejscu należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęty został pogląd - w pełni podzielany przez skład orzekający w niniejszej sprawie, iż skoro ustawodawca nie wymienił w przepisach przejściowych omawianej ustawy- spraw o umorzenie należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych, to tym samym sprawy te zostały potraktowane jako nowe podlegające już regulacjom zamieszczonym w ustawie z dnia 7 września 2007 r. (por. wyrok NSA z dnia 2 października 2012r., sygn.akt I OSK 618/12, treść /w:/ orzeczenia.nsa. gov.pl ). Podobny pogląd zaprezentowany został w wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 15 września 2010r., sygn.akt II S.A./Bd 733/10, gdzie Sąd przyjął, że z przepisów intertemporalnych zawartych w art. 41 i 43 u.p.o.u.a. wynika wniosek, iż w przedmiocie umorzenia należności z tytułu wypłaconych osobie uprawnionej przez organ zaliczek alimentacyjnych w okresie obowiązywania ustawy o zaliczce alimentacyjnej, zastosowanie znajduje nowa ustawa, jeżeli wniosek o umorzenie dłużnik złożył po dniu 1 października 2008 r. (publ.LEX nr 752160). Podkreślić należy, że zaprezentowane wyżej stanowisko znajduje swe poparcie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego m.in. w postanowieniach: z dnia 4 listopada 2009 r. I OW 89/09, z dnia 7 grudnia 2009 r. I OW 138/09, z dnia 9 grudnia 2009 r. I OW 146/09, z dnia 22 grudnia 2009 r. I OW 147/09, I OW 173/09, I OW 113/09, w wyrokach z dnia 27 października 2010 r. I OSK 980/10, z dnia 14 kwietnia 2011 r. I OSK 31/11, z dnia 12 stycznia 2012r., sygn.akt I OSK 1426/11 i z dnia 2 października 2012r., sygn.akt I OSK 618/12 (treść /w:/ orzeczenia.nsa. gov.pl/. Reasumując, należy stwierdzić, że orzekające w sprawie organy dokonały prawidłowej interpretacji art. 30 ust. 1 omawianej ustawy i w oparciu o ten przepis w związku z art.28 ust.1 ustawy - zasadnie odmówiły umorzenia przedmiotowych należności /zaległości/, z tej to przyczyny, że skarżący nie spełniał warunków do uwzględnienia Jego wniosku, a określonych w art.30 ust.1 przedmiotowej ustawy. Zważyć przy tym należy, że w świetle w/w art.30 ust.1 ustawy, rozpoznające niniejszą sprawę organy nie miały żadnej swobody przy podejmowaniu decyzji o ewentualnym umorzeniu należności, jako, że tak jak to już wyżej Sąd podkreślał, decyduje tu wyłącznie spełnienie ustawowych przesłanek, a co w niniejszej sprawie nie miało miejsca . Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że podnoszone przez skarżącego okoliczności związane tak ze stanem zdrowia, jak i sytuacją materialną, aczkolwiek bardzo istotne z punktu widzenia skarżącego, nie mogły być uwzględnione przez Sąd z tej to przede wszystkim przyczyny, iż względy społeczne, czy też sprawiedliwości społecznej Sąd ten nie może brać pod uwagę, jako, że dotyczą one sfery pozaprawnej. Również rozstrzygając niniejszą sprawę, Sąd nie mógł wziąć pod uwagę powoływanego przez skarżącego przepisu art.10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jak i przepisu art.144 ustawy o emeryturach i rentach , jako, że przepisy te nie mają zastosowania w niniejszej sprawie. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r., poz.270) skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło