IV SAB/Wr 148/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Nikiforów, Sędziowie: Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska (sprawozdawca), Sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk, po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 6 maja 2025 r. sprawy ze skargi Z. C. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza Szklarskiej Poręby w przedmiocie wyłączenia zabytku z gminnej ewidencji zabytków I. stwierdza, że Burmistrz Szklarskiej Poręby dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania z wniosku skarżącego w przedmiocie wyłączenia zabytku z gminnej ewidencji zabytków, które nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; II. zobowiązuje Burmistrza Szklarskiej Poręby do dokonania czynności w przedmiotowej sprawie w terminie dwóch miesięcy od dnia otrzymania wyroku ze stwierdzeniem jego prawomocności; III. zasądza od Burmistrza Szklarskiej Poręby na rzecz Z. C. kwotę 100,00 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi Z. C. (dalej: Strona, Skarżący) jest przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza Szklarskiej Poręby (dalej: organ, Burmistrz ) w przedmiocie wyłączenia zabytku z gminnej ewidencji zabytków. Skarżący w dniu 27 grudnia 2024 r. za pośrednictwem organu złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza Szklarskiej Poręby w sprawie z jego wniosku z dnia 4 stycznia 2024 r. do Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków we Wrocławiu o wypisanie z ewidencji zabytków budynku mieszkalnego znajdującego się na nieruchomości przy "ul. [...]" w S., który według właściwości dnia 10 stycznia 2024 r. został przekazany do rozpatrzenia Burmistrzowi Miasta Szklarskiej Poręby. W uzasadnieniu skargi podał, że ww. wniosek do dnia dzisiejszego nie jest rozpatrzony. Podał, że dnia 4 stycznia 2024 r. skierował do Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków wniosek o wypisanie z ewidencji zabytków budynku mieszkalnego znajdującego się na nieruchomości przy "ul. [...]" w S. Dnia 10 stycznia 2024 r. Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków przekazał ww. wniosek według właściwości do rozpatrzenia Burmistrzowi Szklarskiej Poręby. W związku z nie otrzymaniem przez okres ponad czterech miesięcy od Burmistrza Miasta Szklarskiej Poręby żadnych informacji w sprawie wniosku dnia 14 maja 2024r. skierował do Burmistrza Miasta Szklarskiej Poręby wniosek o wydanie zaświadczenia, że budynek mieszkalny znajdujący się na nieruchomości przy "ul. [...]" w S. nie jest zabytkiem. Dnia 21 maja 2024 r, otrzymał od Burmistrza Szklarskiej Poręby postanowienie o odmowie wydania wnioskowanego zaświadczenia. W uzasadnieniu otrzymał dwie informacje dotyczące wniosku z 4 stycznia 2024 r.: zarządzeniem nr. 0050.776.2017 z dnia 1 września 2017 r. Burmistrz Szklarskiej Poręby przyjął Gminną Ewidencję Zabytków Miasta Szklarska Poręba oraz otrzymał też załącznik - kopię karty adresowej zabytku, budynku mieszkalnego znajdującego się przy "ul. [...]" w S. na której podano dane o obiekcie niezgodne ze stanem faktycznym. W związku z otrzymaniem w ww. postanowieniu bardzo ograniczonych informacji dotyczących wniosku z 4 stycznia 2024 r., dnia 31 maja 2024 r skierował do Burmistrza Szklarskiej Poręby wniosek o udzielenie dalszych informacji. W związku z nie otrzymaniem odpowiedzi na pismo dnia 31 maja 2024 r. dnia 27 czerwca 2024 r. skierował do Burmistrza Szklarskiej Poręby wniosek o udzielenie dalszych informacji dotyczących wniosku z 4 stycznia 2024 r. Ignorując przepisy postępowania administracyjnego Burmistrz Szklarskiej Poręby nie udzielił mu wnioskowanych informacji. Burmistrz Szklarskiej Poręby udostępnił Skarżącemu następujące dokumenty i dane: dnia 13 czerwca 2014 r. Burmistrz Szklarskiej Poręby sporządził kartę adresową zabytku, budynku mieszkalnego znajdującego się przy "ul. [...]" w S., na której podano dane o obiekcie niezgodne ze stanem faktycznym, zarządzeniem nr, 0050.776.2017 z dnia 1 września 2017 r. Burmistrz Szklarskiej Poręby przyjął Gminną Ewidencję Zabytków Miasta Szklarska Poręba w której, pod poz. 454 jest wpisany budynek mieszkalny przy "ul. [...]" w S. Skarżący wskazał, że na podstawie uzyskanych danych od Burmistrza Szklarskiej Poręby należało przyjąć, że Burmistrz Szklarskiej Poręby dnia 1 września 2017 r. przyjmując Gminną Ewidencję Zabytków Miasta Szklarska Poręba w której pod poz. 454 wpisany jest budynek mieszkalny przy "ul. [...]" w S. spowodował bezprawne ograniczenie prawa dysponowania nieruchomością. Podał, że dnia 20 lipca 2024 r. skierował skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na zarządzenie nr. 0050.776.2017 z dnia 1 września 2017 r. Burmistrza Szklarskiej Poręby. Dnia 19 września 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjni we Wrocławiu otrzymał odpowiedz Burmistrza Szklarskiej Poręby. Burmistrz Szklarskiej Poręby w odpowiedzi, która wpłynęła dnia 19 września 2024 r. do Wojewódzkiego Sądu administracyjnego poinformował, że budynek mieszkalny znajdujący się przy "ul. [...] w S. figurował w wojewódzkiej ewidencji zabytków przed przyjęciem Gminnej Ewidencji Zabytków Miasta Szklarska Poręba. Z w/w oświadczenia Burmistrza Szklarskiej Poręby wynika, że to Wojewódzki Konserwator Zabytków wpisem do wojewódzkiej ewidencji zabytków bezprawnie ograniczył prawa do dysponowania nieruchomością. Burmistrz Szklarskiej Poręby dnia 13 czerwca 2014 r. sporządził fikcyjną kartę adresową zabytku, budynku mieszkalnego znajdującego się przy "ul. [...]" w S. a następnie dnia 1 września 2017 r. przyjął Gminną Ewidencję Zabytków Miasta Szklarska Poręba. Burmistrz Szklarskiej Poręby wiedząc, że ww. budynek nie jest zabytkiem przepisał do Gminnej Ewidencji Zabytków Miasta Szklarska Poręba błędny zapis dotyczący w/w budynku z wojewódzkiej ewidencji zabytków. Należy to traktować jako drobne uchybienie organu samorządowego. W związku z powyższym dnia 7 listopada 2024 r. Skarżący wycofał skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 20 lipca 2024 r. Dnia 11 listopada 2024 r. skierował do Burmistrza Szklarskiej Poręby wniosek o przyspieszenie rozpatrywania i udzielenie mu dalszych informacji dotyczących wniosku z dnia 4 stycznia 2024 r. Do dnia dzisiejszego nie otrzymał żadnej odpowiedzi. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej organu wnoszę o odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.) z uwagi na to, że sprawa nie podlega rozstrzygnięciu w drodze decyzji administracyjnej, względnie o oddalenie skargi. Skarga została wniesiona po uprzednim wniesieniu ponaglenia w dniu 11 listopada 2024 r. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę organ wskazał, że Skarżący w dniu 4 stycznia 2024 r. wniósł o wypisanie z ewidencji zabytków budynku mieszkalnego znajdującego się na nieruchomości przy "ul. [...]" w S. Wniosek został złożony do Dolnośląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków we Wrocławiu, Delegatura w Jeleniej Górze. Wniosek został przekazany przez Dolnośląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków według właściwości do Burmistrza Szklarskiej Poręby pismem z dnia 10 stycznia 2024 r. Organ wskazał, że w kolejnych miesiącach Skarżący wszczął postępowanie o wydanie zaświadczenia, że budynek opisany powyżej nie jest zabytkiem i ujęcie budynku w gminnej ewidencji zabytków nastąpiło w wyniku błędu. W dniu 21 maja 2024 r. organ postanowił odmówić wydania żądanego zaświadczenia. W dniu 31 maja 2024 r. Skarżący wniósł o wydanie szeregu dokumentów dotyczących przedmiotowej nieruchomości. W dniu 27 czerwca 2024 r. Skarżący złożył kolejne pismo z żądaniem wskazania szeregu informacji dotyczących postępowania o wpisanie budynku do ewidencji zabytków. Organ podkreślił, że bezsporne jest, że przekazał Skarżącemu dokumenty i informacje (vide treść skargi). W dniu 20 lipca 2024 r. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na zarządzenie Burmistrza Szklarskiej Poręby z dnia 1 września 2017 r. o przyjęciu Gminnej Ewidencji Zabytków Miasta Szklarska Poręba. Burmistrz wniósł odpowiedź na skargę w dniu 19 września 2024 r. W dniu 7 listopada 2024 r. Skarżący wycofał skargę. W dniu 28 listopada 2024 r. skarga została odrzucona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu (sygn. akt IV SA/Wr/412/24). W dniu 11 listopada 2024 r Skarżący złożył wniosek o przyspieszenie rozpatrzenia wniosku o wypisanie z ewidencji zabytków. Następnie organ wskazał, że postępowanie w zakresie objęcia nieruchomości zabytkowej ochroną w świetle przepisów ustawy z dnia 23.07.2003 r o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (t. j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1292) polega na wyznaczeniu przez organ gminy w porozumieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków obiektu zabytkowego do włączenia do gminnej ewidencji zabytków poprzez podjęcie czynności materialno- technicznej polegającej na opracowaniu dla obiektu zabytkowego karty ewidencyjnej i dołączeniu jej do prowadzonego zbioru. W niniejszej sprawie Burmistrz Szklarskiej Poręby zarządzeniem nr 0050.776.2017 z dnia 1 września 2017 r. przyjął Gminną Ewidencję Zabytków Miasta Szklarska Poręba w oparciu o zabytki wpisane do wojewódzkiej ewidencji zabytków. Ujęcie zabytku w gminnej ewidencji zabytków nie stanowi rozstrzygnięcia podejmowanego przez organ gminy w formie decyzji administracyjnej, podobnie jak wyłączenie z gminnej ewidencji zabytków. Sprawia to, że w sprawie nie mają zastosowania przepisy ustawy dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej: kp.a.), w tym przepisy art. 35 i nast. k.p.a. Powyższe skłania do wyrażenia poglądu, że skargę należy odrzucić. Organ podkreślił, że skoro w sprawie o wyłączenie z gminnej ewidencji zabytków nie obowiązują terminy załatwienia spraw administracyjnych określone w art. 35 i nast. k.p.a., to trudno znaleźć punkt odniesienia do ustalania, iż postępowanie prowadzone jest w sposób przewlekły, czyli że organ pozostaje w zwłoce w załatwieniu sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. Tym niemniej z pewnością organ winien załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Jednakże w niniejszej sprawie nie sposób zarzucić skutecznie pozostawanie przez Burmistrza Szklarskiej Poręby w zwłoce w załatwieniu sprawy. Opisany w skardze tok czynności podejmowanych przez Skarżącego w istotnych elementach znajdował odzwierciedlenie w aktywności organu. Zarówno wszczęcie postępowania o wydanie Zaświadczenia, jak i wniesienie skargi na zarządzenie Burmistrza o przyjęciu Gminnej Ewidencji Zabytków Miasta Szklarska Poręba spotkało z się z niezwłoczną reakcją organu w postaci wydania postanowienia o oddaleniu żądania wydania zaświadczenia oraz odniesienia się do skargi. Ponadto Burmistrz udostępnił Skarżącemu dokumenty wymienione w skardze. Nadmienił organ, że rozpoznanie wniosku o wydanie zaświadczenia oraz skargi na zarządzenie Burmistrza w swej Istocie czyniło bezprzedmiotowym wniosek o wypisanie z ewidencji zabytków budynku położonego w S. Zdaniem organu wydaje się zasadnym twierdzenie, że nadaktywność Skarżącego, wszczynającego szereg postępowań i żądającego dokumentów i informacji stanowi zasadniczą przeszkodę w rozpoznaniu wniosku z dnia 4 stycznia 2024 r. W okresie od maja 2024 r. do grudnia 2024 r. były rozpoznawane zarówno przez Burmistrza Szklarskiej Poręby, jak i przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wnioski i skargi mające podstawowy wpływ na rozpoznanie wniosku o wykreślenie z ewidencji zabytków. Z tej też przyczyny ponaglenie Skarżącego z dnia 11 listopada 2024 r. (czyli przed rozpoznaniem skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny) zostało uznane za niezasadne i przedwczesne. Niezwłocznemu załatwieniu podlegają sprawy, których stan faktyczny i prawny może być od razu wiarygodnie ustalony przy wszczęciu postępowania na podstawie istniejącego materiału dowodowego. Obowiązek niezwłocznego załatwienia spraw nie dotyczy wobec tego wyłącznie spraw prostych i rutynowych, lecz rozciąga się na takie sprawy zawiłe i skomplikowane, w których jednak nie trzeba prowadzić postępowania dowodowego, ponieważ albo cały materiał dowodowy jest od razu dostarczany przez stronę, albo materiał ten może być uzupełniony przez organ administracji publicznej. Obowiązek niezwłocznego załatwienia sprawy nie może naruszać obowiązków spoczywających na organie z mocy innych przepisów, w szczególności wynikających z art. 7 k.p.a. (zasada prawdy obiektywnej). Organ podkreślił, że ujęcie, bądź wykreślenie z gminnej ewidencji zabytków musi być poprzedzone zbadaniem przesłanek uzasadniających przypisanie obiektowi wartości zabytkowych czy też ustaleniem, że obiekt takich wartości został pozbawiony. Wyłączając zabytek z gminnej ewidencji zabytków organ zobowiązany jest stwierdzić, że obiekt ten nie charakteryzuje się cechami, które uzasadniają objęcie go szczególną formą ochrony nieruchomości ze względu na posiadają przez niego wartość historyczną, artystyczną bądź naukową. Ewentualne wątpliwości winny zostać wyjaśnione w porozumieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków także na etapie wyłączenia z gminnej ewidencji zabytków. Wskazał również, że definicję przewlekłości postępowania z art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. w orzecznictwie doprecyzowuje się, wskazując, że przewlekłość taka wystąpi w sytuacji nieefektywnego działania organu, dokonywania czynności w dużym odstępie czasu, wykonywania czynności pozornych, maskujących bezczynność w sposób formalny, gdy dochodzi do mnożenia czynności i dokonywania czynności niepotrzebnych, zbędnych, co prowadzi do przedłużenia postępowania. Przyjmuje się zatem, że przewlekłość oznacza opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym. To podejmowanie przez organ czynności, które wbrew zasadzie wynikającej z art. 12 k.p.a., nie zmierzają do załatwienia sprawy w rozsądnym terminie, albo mają charakter czynności nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. Istotą przewlekłego prowadzenia postępowania jest więc podejmowanie przez organ w toku postępowania czynności zbędnych lub wykonywanie czynności pozornych. Zdaniem organu, z uwagi na toczące się równolegle postępowania wszczynane przez Skarżącego oraz z uwagi na charakter sprawy wymagający działania w porozumieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków nie sposób uznać, że organ prowadzi postępowanie w sposób odpowiadający definicji przewlekłości postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Przedmiotową sprawę Sąd rozpoznał na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a W myśl tej regulacji, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Pierwszym elementem, jaki podlega kontroli sądowej jest rozstrzygnięcie, czy skarga jest dopuszczalna, a więc czy możliwe jest skuteczne zaskarżenie aktu lub czynności, względnie bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. W przedmiotowej sprawie należało w pierwszej kolejności wyjaśnić, w jaki sposób organ administracji publicznej ma rozstrzygnąć kwestię wyłączenia danego budynku z rejestru zabytków. Niewątpliwie włączenie do ewidencji zabytków zabytku nieruchomego stanowi, w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych, czynność materialno- techniczną (por. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 09 listopada 2016 r., sygn. akt II OSK 254/15, z dnia 8 maja 2018 r., sygn. akt II OSK 1926/17, z 29 listopada 2018 r., sygn. akt II OSK 2225/18, Baza NSA). Organ prowadzący ewidencję zabytków nie jest w świetle ustawy zobowiązany do przeprowadzenia jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego w przedmiocie włączenia karty danego obiektu do ewidencji i w związku z tym nie wydaje żadnej decyzji administracyjnej. Działanie organu stanowi czynność o charakterze materialno-technicznym z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, która z mocy art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. objęta została kognicją sądów administracyjnych. Zdaniem Sądu przyjąć przy tym należy, że również odmowa wyłączenia obiektu z wykazu zabytków nieruchomych stanowi bowiem akt z zakresu administracji publicznej dotyczący uprawnień i obowiązków wynikających z przepisów prawa, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a nie jest aktem administracyjnym przybierającym postać decyzji, postanowienia bądź zarządzenia. Innymi słowy, w wyniku złożenia wniosku o usunięcie budynku z rejestru organ dokonuje usunięcia budynku z rejestru zabytków lub też informuje wnioskodawcę o odmowie dokonania powyższej czynności. Nie ma zatem potrzeby wydania decyzji administracyjnej, które rozstrzygałaby powyższą kwestię. Idąc dalej, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Ratio legis uregulowania prawnego z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. rozszerzającego kontrolę sądu administracyjnego poza sferę decyzji lub postanowień, jest związane z umożliwieniem sądowej kontroli również takich działań administracji publicznej, które dotyczą praw i obowiązków obywateli i innych podmiotów w sferze publicznej oraz z potrzebą zapewnienia im gwarancji procesowych w ich relacjach z organami administracji publicznej i w zakresie zadań realizowanych przez te organy (T. Woś [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska, T. Woś (red.). Wydanie 5. Warszawa 2012, s. 69 – 70). Tym samym obywatele i inne podmioty konkretnych uprawnień lub obowiązków mają zapewnioną ochronę na drodze sądowej w sytuacji, gdy odnoszący się do nich akt lub czynność ma cechy określone w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Mogą bowiem zaskarżyć do sądu administracyjnego takie akty i czynności organu administracji publicznej, a także bezczynność organu w tych sprawach, jak również żądać, aby sąd administracyjny orzekł o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisu prawa (art. 146 p.p.s.a.). Sąd uznając za zasadną skargę na przewlekłe postępowanie organu w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. – uwzględnia skargę i zobowiązuje organ do wydania aktu lub podjęcia czynności w terminie przez siebie wskazanym. Sąd może orzekać jedynie o obowiązku wydania decyzji (lub postanowienia) lub dokonania czynności w przedmiotowej sprawie, nie może natomiast nakazywać organowi sposobu rozstrzygnięcia, ani też bezpośrednio orzekać o prawach i obowiązkach skarżącego (wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 2001 r., sygn. akt I SAB 37/00, LEX nr 75532). Rażące zaś naruszenie prawa, o jakim mowa w art. 149 § 1 zdanie drugie p.p.s.a., jest postacią kwalifikowaną naruszenia prawa i jako takie powinno być interpretowane ściśle. Sąd stwierdza zatem rażące naruszenie prawa, gdy wystąpią szczególne okoliczności uzasadniające przyjęcie takiego stanowiska. Zgodnie ze słownikowym znaczeniem tego sformułowania za działanie "rażące" należałoby uznać działanie bezspornie ponad miarę, niewątpliwe, wyraźne oraz oczywiste. Ocena, czy mamy do czynienia z naruszeniem rażącym, powinna być przy tym dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych. Nie jest bowiem możliwe przesądzenie z góry o tym, że dana kategoria naruszeń przybiera postać kwalifikowaną (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SAB/Wr 14/14, CBOSA). W niniejszej sprawie Skarżący zarzuca organowi przewlekłe prowadzenie postępowania w zakresie rozpoznania wniosku dnia 4 stycznia 2024 r. o wypisanie z ewidencji zabytków budynku mieszkalnego znajdującego się na nieruchomości przy "ul. [...]" w S., który według właściwości dnia 10 stycznia 2024 r. został przekazany do rozpatrzenia Burmistrzowi Miasta Szklarskiej Poręby. Aby ocenić zasadność zarzutów skargi według określonych wyżej kryteriów, należy uwzględnić regulacje prawne i procedury w jakich działał organ administracji, którego przewlekłe postępowanie jest przedmiotem skargi. Podstawę procesową działania organów administracji publicznej przy rozpoznaniu wniosku złożonego na podstawie przepisów ustawy z dnia 23 lipca 2003r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. z 2024 r., poz. 1292, dalej: ustawa o zabytkach), w zakresie w niej nieunormowanym, regulują przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Stosownie do treści art. 12 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie (art. 12 § 2 k.p.a.). W myśl art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (art. 35 § 2 k.p.a.). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 k.p.a.). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu (art. 61 § 1 k.p.a.). Datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej (art. 61 § 3 k.p.a.). Z "przewlekłym postępowaniem" mamy do czynienia w razie prowadzenia postępowania niezmierzającego – wbrew wynikającej z art. 12 k.p.a. zasadzie szybkości i prostoty postępowania – do bezpośredniego załatwienia sprawy. "Przewlekłe postępowanie" ma miejsce wówczas, gdy organ podejmuje wprawdzie działania ale robi to opieszale lub skuteczność podejmowanych czynności jest wątpliwa. Dotyczy to – w ocenie Sądu – także sytuacji, gdy organ podejmuje czynności niezgodnie z procedurą, nie zmierzając wprost i skutecznie do finalnego załatwienia sprawy. Będą to zatem przypadki prowadzenia postępowania jeszcze przed upływem terminu do załatwienia sprawy, tyle że w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny, ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzeby wynikające z istoty sprawy (por. P. Kornacki, Intertemporalne aspekty orzekania sądu administracyjnego w przedmiocie skargi na przewlekłość postępowania przed organem administracji publicznej, ZNSA 2011 Nr 5, s. 45–46). Takie rozumienie przewlekłości wynika z treści art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a., a mianowicie pod tym pojęciem rozumie się sytuację w której postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Przewlekłość postępowania obejmuje zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (por. wyroki WSA w Warszawie z dnia 10 września 2021 r. I SAB/Wa 240/21, wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 grudnia 2017 r. sygn. akt I OSK 1039/17, z dnia 5 grudnia 2017 r., sygn. akt II OSK 772/17, z dnia 25 stycznia 2018 r., sygn. akt II GSK 3750/17 i z dnia 13 lutego 2018 r., sygn. akt I FSK 809/16). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że skarga jest uzasadniona. Poza sporem pozostaje, że postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte dnia 10 stycznia 2024 r. (data wpływu wniosku Skarżącego do organu). Analiza akt sprawy prowadzi także do ustalenia, że do momentu wpływu skargi do organu postępowanie toczy się już ponad 11 miesięcy i nie zakończyło się. Z akt sprawy wynika także, że organ nie podejmował w tym czasie żadnych czynności, które zmierzałyby do załatwienie wniosku Skarżącego. Analiza akt sprawy nie budzi wątpliwości, że sprawa nie została załatwiona niezwłocznie. W świetle zaistniałych okoliczności Sąd stwierdził, że organ dopuścił się przewlekłości w prowadzonym postępowaniu, która to przewlekłość nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.i art. 149 § 1a p.p.s.a., orzeczono jak w pkt I sentencji wyroku. Wobec braku informacji o zakończeniu postępowania w sprawie Sąd działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązał organ do dokonania czynności w terminie dwóch miesięcy od otrzymania wyroku (pkt II sentencji wyroku). O kosztach orzeczono w pkt III sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. Złożyły się na nie uiszczony przez Skarżącego wpis w kwocie 100 zł.