IV SAB/Wr 68/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Julia Szczygielska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Kamieniecka Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 lipca 2016 r. sprawy ze skargi K. G. na bezczynność Starosty K. w sprawie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Starostę K. do rozpoznania wniosku K. G. z dnia 1 grudnia 2015r. w zakresie informacji o miesięcznych kosztach utworzenia, funkcjonowania każdego etatu radcy prawnego w terminie 14 dni od dnia otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy; II. stwierdza, że bezczynność Starosty K. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Starosty K. na rzecz skarżącego K. G. kwotę 597 (słownie: pięćsety dziewięćdziesiąt siedem) złotych z tytułu zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 1 grudnia 2015r. do Starostwa K. wpłynął przesłany pocztą elektroniczną wniosek K. G. o udzielenie informacji publicznej poprzez : - wskazanie w jaki sposób realizowana jest obsługa prawna powiatu - tj. czy poprzez umowę z zewnętrzną kancelarią prawną, czy też poprzez umowę o pracę z radcą prawnym zatrudnionym w starostwie czy też w inny - i jaki sposób, - w przypadku zlecenia obsługi prawnej zewnętrznej kancelarii o udostępnienie umowy z tą kancelarią oraz obustronnych faktur VAT za 3 ostatnie miesiące (w formie skanów), - w przypadku realizacji obsługi prawnej przez radcę prawnego lub inną osobę zatrudnioną na umowę o pracę o podanie ilości etatów oraz miesięcznego kosztu utworzenia/funkcjonowania każdego etatu, - podanie w jaki sposób rozliczane są zasądzone na rzecz powiatu koszty zastępstwa prawnego w sprawach sądowych, administracyjnych, sądowo-administracyjnych, w których powiat reprezentuje prawnik (adwokat lub radca prawny) - tj. czy są wypłacane prawnikowi w całości dopiero po wyegzekwowaniu należności od dłużnika, czy też po prawomocności wyroku bez względu na ich wyegzekwowanie lub też w inny - i jaki sposób. Wnioskodawca wskazał, że oczekuje przesłania w/w informacji w formie elektronicznej na wskazany adres poczty elektronicznej. Organ pismem z dnia 2 grudnia 2015r., Nr [...] dołączonym do e-maila z dnia 7 grudnia 2015 roku - udzielił skarżącemu odpowiedzi na wniosek w części dotyczącej realizacji obsługi prawnej, zasądzonych kosztów zastępstwa prawnego oraz przekazano skany: umowy z kancelarią adwokacką oraz faktury za okres IX-XI. Natomiast w części wniosku dotyczącego udostepnienia miesięcznego kosztu utworzenia/funkcjonowania etatu radcy prawnego, organ powołując się na przepis art. 3 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej zwrócił się do wnioskodawcy (nie zakreślając terminu) o wskazanie interesu publicznego uzyskania przedmiotowej informacji, stwierdzając, że żądana informacja stanowi informację przetworzoną. Pismem z dnia 29 lutego 2016r. K. G. (dalej skarżący, strona), reprezentowany przez pełnomocnika adw. M. T. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na bezczynność Starosty K. w przedmiocie udostępnienia skarżącemu informacji publicznej na wniosek z dnia 01 grudnia 2015 r. - w zakresie kosztu utworzenia/funkcjonowania w ujęciu miesięcznym etatu radcy prawnego w Starostwie Powiatowym w K., wnosząc o : - zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku skarżącego w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi; - stwierdzenie, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; - zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania w kwocie 601,20 zł - w tym 100 zł wpisu od skargi, 480 zł tytułem kosztów zastępstwa adwokackiego, 17 zł opłaty skarbowej od pełnomocnictwa dla adwokata oraz kwotę 4,20 zł tytułem kosztów przesłania skargi na bezczynność organu. Skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (j.t. Dz.U. z 2015 r., poz. 2058) - dalej w skrócie "u.d.i.p." i art. 16 ust. 1 przez ich niezastosowanie - mimo, że objęte żądaniem wniosku dane stanowią informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. oraz art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c u.d.i.p. i art. 6 ust. 1 pkt 3 u.d.i.p. Skarżący podkreślił, że do dnia wnoszenia niniejszej skargi organ nie udostępnił żądanej informacji w formie czynności materialno - technicznej (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), ani też nie wydał decyzji odmownej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). W konsekwencji uznać należy, że organ pozostaje w bezczynności w udostępnieniu skarżącemu objętej wnioskiem informacji publicznej. Skoro organ uznał, iż żądana przez skarżącego informacja publiczna dotycząca kosztu utworzenia/funkcjonowania etatu radcy prawnego w ujęciu miesięcznym stanowi informację przetworzoną, to – zdaniem skarżącego, powinien nie tylko wezwać wnioskodawcę do wykazania szczególnego interesu publicznego w realizacji wniosku - i to pod pominiętym rygorem wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, zgodnie z art. 16 ust. 1 u.d.i.p., ale następnie taką decyzję wydać. Skarżący stwierdził, że trafność powyższego stanowiska znajduje potwierdzenie w orzecznictwie, gdzie WSA we Wrocławiu w wyroku z dnia 16 września 2014 r., sygn. akt IV SAB/Wr 138/14, uwzględnił skargę na bezczynność organu w sprawie o udzielenie informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Przedstawiając dotychczasowy przebieg postępowania podkreślił, że w piśmie z dnia 2 grudnia 2015r. poinformował wnioskodawcę, że w celu pełnej realizacji wniosku należy wskazać szczególny interes publiczny. Powyższą informację organ uznał za przetworzoną z uwagi na fakt, że dane dotyczące kosztów utworzenia/funkcjonowania etatu radcy prawnego będą stanowiły informację nową, która powstanie na podstawie posiadanych danych, których organ nie posiada w żądanej treści. Na koszt utworzenia/ funkcjonowania etatu radcy prawnego składają się poza kosztami miesięcznego wynagrodzenia, składek na ubezpieczenie społeczne finansowanych przez pracodawcę także koszty związane z wyposażeniem biura, koszty zużycia mediów oraz inne koszty związane z obsługą tych stanowisk pracy wewnątrz jednostki, a chodzi tu między innymi o koszty sprzątania, obsługi księgowej, informatycznej, kadrowej wyliczone proporcjonalnie dla obsługi tych stanowisk. Powyższe wymagałoby dodatkowego nakładu pracy, przeprowadzenia obliczeń, zestawień połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie zasobów osobowych i finansowych. Organ podkreślił, że do dnia 3 marca 2016r. (data wpływu skargi), wnioskodawca nie wskazał organowi interesu publicznego uzyskania żądanej informacji oraz nie podjął żadnych czynności świadczących o tym, że informacja ta jest mu niezbędna. Powołując się na wyrok WSA z dnia 14 maja 2007r., sygn. akt II SAB/Wa 170/06, gdzie Sąd przyjął, iż jeżeli organ wskazuje na potrzebę dokładniejszego sprecyzowania żądania - mającego na celu umożliwienie udzielenia informacji publicznej, a osoba żądająca danej informacji odmawia takiego sprecyzowania żądania, chociażby poprzez milczenie, to nie można zasadnie przypisywać organowi bezczynności. W tym przypadku to żądającemu informacji publicznej można przypisać bezczynność w postaci braku zwykłego współdziałania niezbędnego do uzyskania danej informacji. To wnioskodawca powinien wykazać istnienie szczególnie istotnego interesu publicznego i odpowiedzieć na wezwanie organu. Skarżący w skardze do Sądu zarzuca organowi naruszenie art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej i art. 16 ust.1 poprzez ich niezastosowanie, co w ocenie organu nie ma zastosowania do opisanej sytuacji faktycznej. W piśmie z dnia 2 grudnia 2015r., załączonego do e-maila z dnia 1 grudnia 2015r. skarżący otrzymał część żądanych informacji, natomiast w pozostałej części wniesiono o wskazanie szczególnego interesu publicznego. W dalszej części odpowiedzi na skargę, organ odwołał się do wyroku WSA w Warszawie z dnia 25 marca 2014 r., sygn. akt II SAB/Wa 10/14, gdzie stwierdzono, że organowi nie można zarzucić bezczynności, gdyż od milczenia organu trzeba odróżnić sytuację, w której odpowiada on na wniosek o udostępnienie informacji publicznej wskazując formę, sposób i termin udostępnienia żądanych informacji a w tym przypadku żąda wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego. Zatem jakikolwiek przejaw działania ze strony podmiotu zobowiązanego w sprawie o udostępnienie informacji publicznej wyklucza zarzut bezczynności. W opisanym stanie faktycznym, w odniesieniu do przedmiotowej części wniosku, nie zachodziły – zdaniem organu, przesłanki podjęcia czynności materialno-technicznej, polegających na udostępnieniu informacji (nie wskazano interesu publicznego) oraz przesłanki w efekcie których doszłoby do czynności związanych z wydaniem decyzji administracyjnej. Organ nie odmawia udostępnienia informacji, lecz pozostaje w oczekiwaniu na wskazanie interesu publicznego udostępnienia żądanych danych, zatem art.16 ust. 1 przywołanej ustawy nie może mieć zastosowania. Nadto organ zauważył, że to strona żądająca informacji odmawia wskazania szczególnego interesu publicznego, które to wskazanie mogłoby umożliwić udzielenie informacji. Oznacza to, że nie organowi, ale raczej żądającemu informacji publicznej można przypisać bezczynność w postaci braku zwykłego współdziałania niezbędnego do uzyskania informacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014r., poz.1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwaną dalej p.p.s.a. (Dz.U. z 2016r. poz.718), obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów. Jednakże bezczynność organu ma miejsce jedynie wówczas, gdy organ, będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, nie podejmuje jej w terminie określonym w przepisach prawa i w konsekwencji pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie wydania przez organ administracji publicznej oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności. Zatem, aby można było mówić o bezczynności organu, należy przede wszystkim stwierdzić, że ciąży na organie wynikający z przepisów prawa obowiązek wszczęcia postępowania i podjęcia stosownego rozstrzygnięcia (stosownej czynności), a następnie ustalić, iż obowiązku tego - w nakazanym terminie - organ nie wypełnia. Istotne jest przy tym, że ocena, co do bezczynności organu, dokonana być musi na gruncie właściwego dla załatwienia sprawy prawa materialnego, gdyż ono rozstrzyga o legitymacji organu i wynikających z przepisów uprawnieniach i obowiązkach. W niniejszej sprawie prawem materialnym, na podstawie, którego Sąd ocenia podejmowane przez organ działania jest ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, zwana dalej u.d.i.p. (Dz. U. z 2015 r. poz. 2058). I tak bezczynność organu na gruncie w/w ustawy, a w oparciu o którą Sąd rozpatruje niniejszą skargę – ma miejsce wówczas, gdy podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej nie podejmuje we wskazanym w art.13 ustawy terminie stosownych czynności, czyli nie udostępnia informacji lub nie wydaje decyzji o odmowie jej udzielenia (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2006r., sygn.akt I OSK 601/05, LEX nr 236545). Podkreślić należy, że przedmiotem skargi w niniejszym postępowaniu jest zarzucana przez skarżącego bezczynność Starosty K. dotycząca udostępnienia informacji publicznej w zakresie miesięcznego kosztu utworzenia, funkcjonowania etatu radcy prawnego w Starostwie K. Wskazać należy, że przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej stanowią, iż realizacja prawa do informacji publicznej w przewidzianych ustawą formach (art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1-3) jest uzależniona od jednoczesnego, kumulatywnego spełnienia trzech przesłanek. Po pierwsze przedmiotem żądania informacji musi być informacja publiczna w rozumieniu art. 1 oraz art. 3 ust. 2, po drugie, adresatem żądania udostępnienia informacji publicznej, na zasadach tej ustawy, zgodnie z art. 4 ust. 1, mają być władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, ponadto związki zawodowe i inne organizacje oraz partie polityczne (ust. 2) i po trzecie zgodnie z art. 4 ust. 3 obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji. Nie budzi wątpliwości Sądu, że przedmiotowy wniosek skarżącego został skierowany do podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej. Dyspozycja art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. stanowiąc, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są organy władzy publicznej, nie pozostawia wątpliwości, że Starosta K. wchodzący w skład zarządu powiatu, będącym organem wykonawczym powiatu (art.26 w związku z art.8 ust.2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym - Dz.U. z 2013, poz.595), jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia pozostającej w jego dyspozycji informacji publicznej. Nie jest również sporne w sprawie, że świetle postanowień art.6 ust.1 pkt 3 oraz pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej, żądana przez skarżącego przedmiotowa informacja dotycząca w istocie zasad funkcjonowania organu samorządu powiatowego i kosztów z tym związanych - ma charakter informacji publicznej. Istotne jest przy tym, że zgodnie z art. 9 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz.U.2013, poz. 885 ze zm.) nie może budzić wątpliwości, iż jednostki samorządu powiatowego tworzą sektor finansów publicznych. W rozdziale 4 działu 1 tej ustawy została uregulowana jedna z naczelnych zasad rządzących gospodarką środkami publicznymi, zasada jawności finansów publicznych, wyrażona w art. 33 ust. 1, od której przewiduje się jedynie dwa wyjątki. Jawność może być wyłączona w stosunku do środków publicznych, których pochodzenie lub przeznaczenie zostało uznane za informację niejawną na podstawie odrębnych przepisów lub jeśli wynika to z obowiązujących Rzeczpospolitą umów międzynarodowych. Wobec powyższych uregulowań można stwierdzić, że zasada jawności gospodarki środkami publicznymi jest zasadą, która musi być bezwzględnie przestrzegana przez każdą jednostkę dysponującą publicznymi środkami finansowymi. Wydatkujący środki publiczne podlegają kontroli odpowiednich urzędów, kontroli politycznej oraz kontroli ze strony samych obywateli. Jakakolwiek reglamentacja informacji o działalności podmiotów publicznych w stosunku do tych podmiotów musi być podyktowana racjami znajdującymi swoje uzasadnienie w Konstytucji. W tym wypadku ewentualne wątpliwości natury konstytucyjnej rozwiewa jednak wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 marca 2006 r. sygn. akt K 17/05 (OTK-A z 2006 r. nr 3, poz. 30). Zauważyć przy tym należy, że udzielenie informacji w zakresie kosztów obsługi prawnej nie jest równoznaczne z ujawnieniem wysokości pobieranego przez konkretnego radcę prawnego wynagrodzenia, gdyż może składać się ono z wielu składników, a ponadto dokonywane są z niego potrącenia (np. na poczet zaliczki na podatek dochodowy). Prawidłowa wykładnia przepisu art. 1 ust. 1 ustawy musi zatem uwzględniać publiczno-prawny charakter materii, której dotyczył wniosek skarżącego z 1 grudnia 2015 r., w części dotyczącej informacji o wydatkach pochodzących ze środków publicznych - to jest informacji o miesięcznych kosztach utworzenia, funkcjonowania każdego etatu radcy prawnego, a także rangę uwarunkowań konstytucyjnych, -wynikających z postanowień art. 61 Konstytucji RP (por. wyroki: Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 2013 r. sygn. akt I OSK 2508/12 - Lex nr 1254209 oraz z dnia 18 lutego 2015 r. sygn. akt I OSK 695/14 - Lex nr 1657860 i sygn. akt I OSK 796/14 - G.Prawna SiA 2015/96/7, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 8 marca 2016 r. sygn. akt II SAB/Po 7/16; wyrok NSA z dnia 2 kwietnia 2014 r. w sprawie I OSK 1741/13, wyroki WSA: we Wrocławiu z dnia 2 kwietnia 2015r. w sprawie IV SAB/Wr 12/15, w Rzeszowie z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie II SAB/Łd 21/15, w Łodzi z dnia 13.04.2016 r. sygn. akt II SAB/Łd 16/16, z dnia 21.04.2016.r. sygn. akt II Sab/Łd 48/16 – dostępne (https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając na uwadze powyższe, zasadniczą kwestią w realiach niniejszej sprawy jest udzielenie odpowiedzi, czy organowi można postawić zarzut bezczynności, skoro skierował do skarżącego pismo z dnia 2 grudnia 2015r., Nr [...], zawierające wezwanie skarżącego do wykazania interesu publicznego uzyskania przedmiotowej informacji (powołując się przy tym na przepis art.3 ust.1 pkt 1 omawianej ustawy), a skarżący na owe wezwanie nie odpowiedział. Zważyć przy tym należy, że w w/w piśmie organ nie wskazał terminu do którego skarżący winien był wykazać szczególnie istotny interes publiczny uzyskania przedmiotowej informacji. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 14 ust. 1 ustawy, udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. W myśl zaś art. 2 ust. 1 ustawy, prawo do informacji publicznej przysługuje każdemu, z zastrzeżeniem art. 5, który ogranicza je z uwagi na ochronę informacji niejawnych oraz ochronę innych tajemnic ustawowo chronionych. Nie jest przy tym wymagane wykazanie ani interesu publicznego, ani celu, w jakim uzyskana informacja zostanie wykorzystana. Jedynie w przypadku informacji przetworzonej, stosownie do treści art. 3 ust. 1 ustawy, ustawodawca wprowadził wymóg wykazania, że uzyskanie informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Dodać przy tym należy, że według art. 13 ust. 1 ustawy, udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2, a jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Nadto zauważyć należy, iż organ w przypadku uznania, iż w sprawie nie występuje ustawowa przesłanka udzielenia informacji publicznej przetworzonej, tj. istnienie po stronie wnioskodawcy "szczególnie uzasadnionego interesu publicznego" powinien wydać decyzję o odmowie udostępnienia, opartą na przepisie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. W decyzji tej organ powinien odnieść się do kwestii, czy przesłanka, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. istnieje czy też nie i to niezależnie od tego czy wnioskodawca wskazał ten "szczególnie uzasadniony interes publiczny". Decyzję taką organ winien wydać także w sytuacji, gdy wnioskodawca nie odpowie na wezwanie do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego przemawiającego za udostępnieniem informacji publicznej przetworzone (por. wyrok NSA z 8 czerwca 2011 r. o sygn. akt I OSK 402/11 oraz wyroki WSA w Warszawie z 5 lutego 2014 r. o sygn. akt VIII SA/Wa 923/13 oraz z WSA w Gdańsku z 24 czerwca 2014 r. o sygn. akt II SAB/Gd 43/14 - dostępne jak wyżej). Niesporne jest w niniejszej sprawy, że organ nie udzielił żądanej informacji skarżącemu, jak też nie wydał decyzji odmawiającej jej udzielenia z uwagi - jak przyjmuje, na jej przetworzony charakter oraz brak wykazania przez skarżącego szczególnie uzasadnionego interesu publicznego w jej udostępnieniu. W konsekwencji powyższych ustaleń, zgodzić się należy ze stroną skarżącą, że Starosta K. tak w dacie wniesienia skargi, jak w dniu jej rozpatrywania przez Sąd pozostawał w bezczynności, ponieważ nie udostępnił wnioskodawcy żądanej, a opisanej na wstępie informacji, ani też nie wydał decyzji administracyjnej, o której mowa w art.16 ust.1 u.d.i.p. Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w pkt.I sentencji wyroku. Zgodnie zaś z art. 149 § 1 zdanie drugie p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność, jednocześnie stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W odniesieniu do tej kwestii, Sąd uznał, że istniejąca w sprawie w dacie orzekania bezczynność nie nosi znamion rażącego naruszenia prawa (pkt II sentencji). Za rażące naruszenie prawa, w rozumieniu art. 149 § 1 p.p.s.a., może być uznany stan, o którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012r., sygn. akt I OSK 675/12, LEX nr 1218894). Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do załatwienia konkretnej sprawy. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (por. B. Adamiak i J. Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 1998 r., s. 808-812). Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał zatem, że zarzucana bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Regulacje dotyczące udostępnienia informacji publicznej budzą wielokrotnie wątpliwości interpretacyjne, stąd przyjąć należało, że zachowanie adresata wniosku w kontrolowanej sprawie nie miało cech rażącego naruszenia prawa. W punkcie trzecim sentencji wyroku Sąd na podstawie art.200 w związku z art.205 § 2 oraz art.206 p.p.s.a. zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania, niezbędnych do celowego dochodzenia swoich praw. Sąd nie mógł natomiast uwzględnić wniosku skarżącego żądającego zasądzenie od organu kosztów wysłanej w sprawie korespondencji. Stosownie bowiem do przepisu art.205 § 2 p.p.s.a., do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach , koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Istotne jest przy tym, że katalog niezbędnych kosztów postępowania wskazany w cyt. wyżej przepisie art.205 § 2 p.p.s.a. ma charakter wiążący i wyczerpujący. Oznacza to tyle, że wykraczające poza zakres tego katalogu koszty związane z prowadzeniem korespondencji, nie mogły podlegać zasądzeniu.