IV SAB/Wr 958/25
WyrokWSA we Wrocławiu2026-01-14
Skład orzekający: Daria Gawlak-Nowakowska, Annetta Makowska-Hrycyk, Andrzej Nikiforów
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej, mimo że uznał, iż wniosek stanowi nadużycie prawa do informacji publicznej?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej dopuścił się bezczynności, ponieważ nie wydał decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej z powodu nadużycia prawa przez skarżącego, mimo że takie stanowisko prezentował w piśmie do strony oraz w odpowiedzi na skargę. Pismo organu z dnia 3 kwietnia 2025 r. nie stanowiło decyzji administracyjnej w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Bezczynność organu nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa.Stan faktyczny
Skarżący złożył obszerny wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej analizy zadłużenia Gminy Malczyce. Organ, powołując się na obszerność wniosku i konieczność wykonywania pilnych zadań, przedłużył termin jego rozpatrzenia. Następnie organ poinformował skarżącego, że jego wniosek stanowi nadużycie prawa do informacji publicznej, nie wydając jednak decyzji administracyjnej. Skarżący wniósł skargę na bezczynność organu, zarzucając brak wydania decyzji i udostępnienia informacji. Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko o nadużyciu prawa i wniósł o oddalenie skargi.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził bezczynność Wójta Gminy Malczyce, zobowiązał go do rozpatrzenia wniosku w terminie 14 dni od doręczenia prawomocnego wyroku i zasądził koszty postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, Sędziowie Sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk (sprawozdawca) Sędzia WSA Andrzej Nikiforów, , po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 14 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi A. N. na bezczynność Wójta Gminy Malczyce w przedmiocie udostępnienie informacji publicznej na wniosek z dnia 6 lutego 2025 r. I. stwierdza, że Wójt Gminy Malczyce dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku skarżącego z dnia 6 lutego 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej; II. stwierdza, że bezczynność Wójta Gminy Malczyce nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zobowiązuje Wójta Gminy Malczyce do rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia 6 lutego 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; IV. zasądza od Wójta Gminy Malczyce na rzecz skarżącego 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi A. N. (dalej: skarżący) jest bezczynność Wójta Gminy Malczyce (dalej: Wójt, organ) w zakresie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 6 lutego 2025 r.
Jak wynikało z akt sprawy wnioskiem z dnia 6 lutego 2025 r. skarżący wystąpił o udostępnienie informacji publicznej. W piśmie tym - powołując art. 61 Konstytucji oraz ustawę o dostępie do informacji publicznej - wnioskował o udostępnienie informacji dotyczących analizy zadłużenia Gminy Malczyce (dalej: Gmina) przedstawionej w publikacji zamieszczonej na profilu tej Gminy na platformie Facebook w dniu 31 stycznia o godz. 12:09, a dotyczącej przeprowadzonego audytu w okresie od 2 lipca 2021 r. do 6 maja 2024 r. Wskazał, że celem wniosku jest uzyskanie pełnej, rzetelnej oraz szczegółowej informacji dotyczącej analizy zadłużenia Gminy, planów spłaty zobowiązań oraz korelacji między wartością zadłużenia a planowanymi wkładami własnymi w inwestycjach, a także – poszerzenie informacji, które w niej zawarto. W konsekwencji wniósł o udostępnienie informacji publicznej w 9 częściach w zakresie:
1. Analiza wzrostu zadłużenia:
• udostępnienie dokumentacji oraz szczegółowych obliczeń dotyczących analizy, na podstawie której stwierdzono, ze zadłużenie Gminy wzrośnie z kwoty 4 257 570, 92 zł na dzień 31 grudnia 2021 r. do kwoty 11 006 535, 18 zł na dzień 31 grudnia 2025 r.;
• potwierdzenie i wyjaśnienie, czy wzrost zadłużenia wyniesie 6 748 864, 36 zł (tj. 11 006 353, 28 zł minus 4 257 670, 92 zł) oraz czy zostały wykonane analizy potwierdzające konieczność zaciągania kredytów do tej wysokości. Jeżeli analizy zostały wykonane, proszę, o ich przedłożenie;
• przedstawienie metodologii, przyjętych założeń oraz źródeł danych wykorzystywanych przy podejmowaniu decyzji o zaciąganiu kredytów przez Gminę Malczyce do dnia 31 grudnia 2025 r.
• czy dokonano porównania wysokości zadłużenia w stosunku do możliwości dochodowych Gminy oraz jej zdolności kredytowej? Jeśli tak, proszę o udostępnienie wyników tej analizy.
• szczegółowa informacja na temat źródeł oraz genezy zadłużenia na łączną kwotę 4.257.670,92 zł do dnia 31 grudnia, w rozbiciu na lata i pozycje.
2. Korelacja z planowanymi inwestycjami:
szczegółowe informacje dotyczące inwestycji, których dokończenie wiąże się z koniecznością wzrostu zadłużenia Gminy Malczyce wiatach 2024-2025, uwzględniając następujące aspekty:
• Jakie konkretnie inwestycje powodują konieczność zadłużenia Gminy Malczyce? Proszę o przedstawienie ich' nazw, zakresu, całkowitego kosztu oraz szczegółowego harmonogramu realizacji.
• dlaczego Gmina Malczyce w swoich publikacjach używa sformułowania, że: "wzrost zadłużenia Gminy w latach 2023-2024 będzie spowodowany koniecznością dokończenia inwestycji gminnych zapoczątkowanych w latach wcześniejszych", podczas gdy inne pozycje w budżecie Gminy Malczyce, wynoszącym ponad 52 miliony złotych, nie są określane wten sposób? Czy są inne pozycje budżetu Gminy Malczyce, które powodują konieczność zaciągania kredytów, jeżeli tak to jaki?
• szczegółowe wyjaśnienie przyczyn wzrostu zadłużenia, uwzględniając wszystkie istotne aspekty finansowe i ekonomiczne budżetu Gminy Malczyce.
• przedstawienie planowanych wartości wkładów własnych wymaganych do dokończenia realizowanych lub planowanych inwestycji, ż podziałem na poszczególne zadania oraz wskazaniem źródeł finansowania, w tym środków własnych, dofinansowań z funduszy zewnętrznych i innych dostępnych mechanizmów wsparcia.
• w jaki sposób analizowana jest relacja pomiędzy wartością wkładów własnych a planowaną sumą kredytów, które mają zostać zaciągnięte? Proszę o szczegółowe uzasadnienie tej zależności, ponieważ wstępne analizy wskazują, że wkład własny jest kilkukrotnie niższy od planowanej sumy kredytów. Proszę o przedstawienie tabelarycznego zestawienia obu pozycji oraz wyjaśnienie, dlaczego w tym kontekście stosowane jest sformułowanie: "wzrost zadłużenia Gminy w latach 2023-2024 będzie spowodowany koniecznością dokończenia inwestycji gminnych zapoczątkowanych w latach wcześniejszych", skoro wartość zaciąganych kredytów znacząco przekracza wymagany wkład własny. Proszę o przedstawienie korelacji tych wartości.
• wyjaśnienie, na jakie cele przeznaczona zostanie część kredytu, która pozostanie po pokryciu wkładów własnych wymaganych do realizacji inwestycji. Proszę o precyzyjne wskazanie, jakie dodatkowe wydatki zostaną sfinansowane z nadwyżki kredytowej oraz jakie są ich priorytety w budżecie gminy.
3. Plany spłaty zobowiązań:
• udostępnienie szczegółowych planów oraz harmonogramu spłaty zaciągniętych kredytów i pożyczek oraz tych planowanych wraz z planami ich spłat tym:
– metod oraz źródeł środków, które zostaną wykorzystane na spłatę zobowiązań.
– informacji o ewentualnych planowanych refinansowaniach oraz zmianach w strukturze zadłużenia,
– w jaki sposób prognozowane koszty obsługi zadłużenia (w tym spłaty kapitału i odsetek) wpływają na bilans finansowy Gminy w kolejnych latach, w szczególności w latach 2025-2028.
– w jaki sposób Gmina Malczyce planuje kontynuować działania inwestycyjne oraz jakie kwoty planuje przeznaczyć na nowe inwestycje, mając na uwadze obciążenia związane z planowanym zaciąganiem kredytów.
4. Procedury kontroli i wewnętrzne mechanizmy audytu
• jakie procedury kontroli wewnętrznej oraz standardy audytu zostały zastosowane przy analizie zadłużenia, inwestycji oraz planów spłaty zobowiązań? Proszę o podanie odniesień do norm, wytycznych oraz ewentualnych regulaminów wewnętrznych i regulacji prawnych.
• czy przeprowadzono weryfikację spójności danych finansowo-księgowych z informacjami zawartymi w planie finansowym Gminy (w tym w planie finansowym na lata 2025-2026)? Jeśli tak, proszę o przedstawienie szczegółowej metodologii tej weryfikacji.
5. Ocena ryzyka zadłużenia:
• proszę o udostępnienie informacji, na jakiej podstawie dokonano oceny ryzyka związanego z rosnącym zadłużeniem Gminy oraz jakie wskaźniki ekonomiczne i finansowe zostały wykorzystane (np. wskaźnik zadłużenia, wskaźnik pokrycia odsetek, przepływy pieniężne).
• jakie rekomendacje zostały sformułowane w kontekście minimalizacji ryzyka oraz zapewnienia zdolności spłaty zobowiązań, w świetle art. 243 ustawy o finansach publicznych?
6. Odpowiedzialność za zadłużenie - aspekty kadrowe:
• przedstawienie szczegółowego wykazu operacji kredytowych i pożyczkowych w kontekście kadencji kolejnych wójtów (w szczególności w okresie kadencji pana A. N. oraz pana P. F.], wraz z odniesieniem do okresów, w których kredyty były zaciągane w latach od 2015 do 2024 roku.
• czy przy sporządzaniu analizy uwzględniono aspekty odpowiedzialności materialnej oraz ewentualne rozliczenia wynikające z przepisów Kodeksu cywilnego dotyczących odpowiedzialności za szkody finansowe oraz niegospodarność?
7. Podstawy prawne opracowań, analiz i audytów:
• wskazanie, na jakiej podstawie prawnej, w tym w oparciu o odpowiednie ustawy, rozporządzenia i wytyczne Ministerstwa Finansów, sporządzono analizę zadłużenia, audyt oraz opracowania dotyczące kondycji finansowej Gminy Malczyce. W szczególności proszę o odniesienie do:
– Ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. 2009 nr 157 poz. 1179 z późniejszymi zmianami], w tym art. 243 oraz innych kluczowych przepisów.
– ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz.U. 2021 poz. 217 z późniejszymi zmianami).
– Rozporządzeń Ministra Finansów dotyczących zasad sprawozdawczości budżetowej oraz kontroli wewnętrzne] w jednostkach samorządu terytorialnego.
– Norm i wytycznych Krajowej Izby Biegłych Rewidentów oraz standardów audytu wewnętrznego obowiązujących w jednostkach samorządu terytorialnego,
• Czy opracowania analityczne i audyty zostały sporządzone zgodnie z obowiązującymi przepisami, normami i wytycznymi? Proszę o udostępnienie dokumentacji potwierdzającej zgodność z tymi przepisami.
8. Zagadnienia dotyczące stwierdzeń w publikowanych informacjach:
• W publikacji, o której mowa na wstępie wskazano, że wzrost zadłużenia wynika z konieczności dokończenia inwestycji oraz przesunięcia terminu wykupu obligacji. Proszę o szczegółowe uzasadnienie tych stwierdzeń:
– Czy przesunięcie terminu wykupu obligacji było wynikiem decyzji Rady Gminy, Wójta Gminy Malczyce, czy innego organu? o Kiedy, w jakim czasie i w okresie kadencji którego z włodarzy Gminy Malczyce zaciągnięto zobowiązanie poprzez sprzedaż obligacji, o których mowa w publikacji i audycie? o Jakie są szczegółowe skutki przesunięcia terminu wykupu obligacji dla bieżącej kondycji finansowej Gminy?
• informacje, czy i w jaki sposób analizy lub raporty wskazują na ryzyko wzrostu zadłużenia oraz ich skutki ograniczenia możliwości rozwojowych i inwestycyjnych Gminy Malczyce.
• w jaki sposób ustalono, wyliczono lub oszacowano koszty utrzymania przyszkolnej krytej pływalni, by stwierdzić, że będą one ogromne? Jaka jest dokładnie kwota określana jako "ogromna"?
• Czy planowane jest pobieranie opłat, korzystanie z dofinansowań, grantów lub innych form finansowania na pokrycie całościowych lub częściowych kosztów utrzymania przyszkolnej pływalni? Jeżeli tak, to jakie oraz w jakiej wysokości i na jakich zasadach?
9. Szczegółowe pytania dotyczące audytu:
– na jakiej podstawie prawnej i metodologicznej ustalono okres audytu (od 02.07.2021 r. do 06.05.2024 r.)?
– jakie kryteria zostały przyjęte przy wyborze tego okresu i czy uwzględniono przy tym sezonowość działań finansowych lub inwestycyjnych Gminy?
– czy okres audytu został konsultowany z innymi podmiotami, np. jednostkami kontroli wewnętrznej lub biegłymi rewidentami? Jeżeli nie to z kim były konsultowane?
– jakie procedury i kryteria zostały przyjęte przy wyborze podmiotu lub osoby przeprowadzającej audyt?
– czy wybór audytora odbył się w trybie przetargowym lub na podstawie innych uregulowań wynikających z ustawy o finansach publicznych lub ustawy o rachunkowości? Proszę podać tryb wyboru,
– jakie kwalifikacje, certyfikaty oraz doświadczenie posiada wybrany audytor, potwierdzające jego kompetencje do przeprowadzenia tego typu analizy?
– jaka jest kwota wynagrodzenia za wykonanie audytu?
– Na jakiej podstawie (np. na podstawie umowy, porównania rynkowego, regulacji wewnętrznych) ustalono tę kwotę?
– jakie kryteria zostały przyjęte przy ocenie kondycji finansowej Gminy oraz analizy zadłużenia?
– czy audyt został przeprowadzony zgodnie z obowiązującymi standardami audytu wewnętrznego, wytycznymi Krajowej Izby Biegłych Rewidentów oraz normami przyjętymi przez Ministerstwo Finansów? Proszę podać podstawę prawną,
– jakie narzędzia, techniki oraz źródła danych zostały wykorzystane podczas audytu?
– czy audyt uwzględniał analizę ryzyka związanego z zadłużeniem z wcześniejszych lat oraz jakie wskaźniki ekonomiczne i finansowe zostały w tym celu zastosowane?
– Jak zapewniono niezależność i obiektywizm audytu, aby uniknąć potencjalnych kolizji z naruszaniem dóbr osób trzecich?
– Czy przed przeprowadzeniem audytu udostępniono dokumentację, regulaminy lub procedury wyboru audytora, które umożliwiają weryfikację przejrzystości tego procesu?
– W załączonym do publikacji na profilu facebook Gmina Malczyce sprawozdaniu, określanym jako audyt finansowo-księgowy, napisano, że "weryfikacji poddano dokumentację z okresu od 1 stycznia 2023 roku do 31 grudnia 2023 roku, z uwzględnieniem wcześniejszych i późniejszych okresów sprawozdawczych". Dlaczego zatem w publikacji podano zupełnie inną informację, według której podczas sesji Rady Gminy "zaprezentowano wyniki audytu obejmującego okres od 2 lipca 2021 roku do 6 maja 2024 roku"?
– szczegółowe wyjaśnienie rozbieżności dat zakresu czasowego audytu, a zakresu czasowego prezentowanego audytu oraz wskazanie, czy istnieje inny audyt niż ten, do którego odsyła publikacja,
– Na jakiej podstawie i z jakiego powodu podawane są różne okresy audytu w sprawozdaniu i w publikacji oraz prezentacji na sesji Rady Gminy? Jaki jest cel i zamierzenie takiego działania?
W podsumowaniu wniosku skarżący wskazał, że oczekuję udzielenia odpowiedzi w ustawowo przewidzianym terminie. Poinformował, że ze względu na bezczynność organu w odpowiedzi na wcześniejsze swoje wnioski, brak udzielenia odpowiedzi narusza art. 231 Kodeksu karnego.
W piśmie z dnia 19 lutego 2025 r. Wójt poinformował skarżącego – w oparciu o art. 13 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej (u.d.i.p.) - że wniosek nie może być rozpatrzony w terminie wskazanym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. z uwagi na konieczność wykonywania przez pracowników Urzędu Gminy pilnych i ważnych zadań związanych z bieżącą realizacją powierzonych im obowiązków orz czynności związanych z realizacją wcześniej złożonych wniosków o udostępnienie informacji publicznej. Wskazał, ze wniosek skarżącego jest obszerny, odwołuje się do wielu aspektów i wymaga większego zaangażowania pracowników, wobec czego niezbędne jest wydłużenie terminu ustawowego, a wniosek skarżącego zostanie rozpatrzony do dnia 4 kwietnia 2025 r.
Następnie, pismem z dnia 3 kwietnia 2025 r. Wójt poinformował skarżącego, że analiza kolejnych wniosków skarżącego o udostepnienie informacji publicznej wskazuje, że nie służą one realizacji interesu publicznego, lecz są wykorzystywane do prowadzenia osobistego sporu z Wójtem, co stanowi nadużycie prawa do informacji publicznej, może prowadzić do nadmiernego obciążenia urzędu i utrudniać realizację jego ustawowych obowiązków na rzecz mieszkańców. Odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych organ wyjaśnił, że ustawa o dostępie do informacji publicznej nie ma na celu zaspokojenia indywidualnych potrzeb obywateli. Korzystać z niej należy wtedy, gdy celem jest troska o dobro publiczne. Inny sposób korzystania z prawa dostępu do informacji publicznej może stanowić nadużycie. Pismo to zostało skarżącemu doręczone w dniu 7 kwietnia 2025 r.
W skardze z dnia 31 lipca 2025 r. na bezczynność organu skarżący zarzucił wniósł o zobowiązanie Wójta Gminy Malczyce do rozpatrzenia wniosku i udostępnienia informacji publicznej w terminie 14 dni od doręczenia wyroku, o zasadzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postepowania sądowoadministracyjnego oraz o stwierdzenie bezczynności organu. W uzasadnieniu skargi argumentował, że organ przedłużył termin udzielenia odpowiedzi na wniosek skarżącego, jednak w wyznaczonym terminie nie wydał decyzji. Zamiast tego przesłał pismo odmawiające udostępnienia informacji publicznej bez wskazania podstawy prawnej oraz bez zachowania wymaganej formy decyzji administracyjnej. Wskazane przez organ nadużycie prawa uznał za zarzut bezpodstawny, ponieważ przepisy u.d.i.p. nie dopuszczają odmowy informacji publicznej na podstawie subiektywnej oceny intencji skarżącego.. Podał, że nie została mu doręczona decyzja, natomiast na oficjalnym profilu Facebook Wójta Gminy Malczyce opublikowano wypowiedzi deprecjonujące skarżącego, sugerujące "utrudnianie pracy urzędu". Wskazał, że brak rozstrzygnięcia w formie decyzji oraz nieudzielenie informacji stanowi naruszenie art. 13 ust. 1-2 oraz art. 16 ust. 1 u.d.i.p., natomiast brak pouczenia w piśmie organu z 3 kwietnia 2025 r. jest niezgodne z art. 107 § 1 pkt 7 i § 2 k.p.a. i skutkuje pozbawienie skarżącego prawa do wniesienia środka odwoławczego. Do skargi dołączył kopie pism oraz wydruk.
W odpowiedzi na skargę Wójt wniósł o oddalenie skargi jako niezasadnej, ponieważ nie pozostawał w bezczynności, lecz podjął działania w zakresie oceny zasadności wniosku, działanie skarżącego wyczerpuje przesłanki nadużycia prawa oraz nie doszło do naruszenia prawa do informacji publicznej w sposób kwalifikowany uzasadniający ingerencje sądu. Wskazał, że wielostronicowy wniosek skarżącego składał się z ponad 50 pytań i dlatego organ nie mógł go rozpoznać w terminie 14 dni. Wyjaśnił, że po wnikliwej analizie wniosku - oraz wobec paraliżu związanego z wcześniejszymi wnioskami złożonymi przez skarżącego i jego żonę oraz wobec faktu, że podczas pełnienia funkcji wójta w latach 2021-2024 skarżący był w posiadaniu dokumentów finansowych, a wiele z nich zostało wytworzonych podczas pełnienia przez niego tej funkcji - organ uznał, że dochodzi do nadużycia prawa do informacji publicznej i w takim kontekście przygotował odpowiedź. Argumentował, ze prawo do informacji publicznej przysługuje każdemu, jednak nie oznacza to prawa do wykorzystywania tego uprawnienia w sposób sprzeczny z celem i duchem ustaw. Skarżący nie wykazał, ze informacje maja służyć realizacji interesu publicznego. Organ uznał, ze skarżący nadużywa prawa do informacji publicznej działając w sposób nieproporcjonalny, nieuzasadniony interesem publicznym, a często wręcz w sposób zmierzający do wywołania szkody lub uciążliwości. Wskazał, że skarżący od początku roku złożył kilka wniosków o informacje publiczną Organ za każdym razem niezwłocznie podejmował czynności mające na celu analizę wniosków pod katem ich zakresu, proporcjonalności, a także możliwości realizacji. Wnioski te stanowiły nadużycie prawa do informacji publicznej polegające na: 1) formułowaniu żądania w perspektywie wieloletniej, szczególnie że do zadanych we wniosku informacji skarżący miał dostęp jako wójt; 2) paraliżowaniu pracy organu poprzez konieczność zaangażowania znacznych zasobów kadrowych i czasowych w realizację wniosku; 3) wielokrotnym składaniu wniosków o tożsamym lub bardzo zbliżonym zakresie, co może świadczyć o działaniu w złej wierze; 4) formułowaniu we wnioskach komentarzy, ocen, zarzutów a przede wszystkim polemiki względem organu; 5) nie wykazywaniu żadnego interesu publicznego, lecz działania z motywacji osobistej; 6) składane wnioski dotyczą konfliktu personalnego z obecnym wójtem; 7) nadużyciu prawa oraz próby instrumentalizacji procedury dostępu do informacji. Wójt szczegółowo opisał okoliczności złożenia wniosku objętego skargą na bezczynność oraz równie obszernie przedstawił zakres innych (ośmiu) wniosków skarżącego o informację publiczną złożonych do organu, tj. z dnia 14, 15 i 16 stycznia 2025 r. oraz z dnia 13, 18, 20 lutego 2025 r., a także z dnia 6 i 11 marca 2025 r.
Skarżący w dniu 3 września 2025 r. złożył replikę na odpowiedź na skargę oraz pismo procesowe z dnia 20 listopada 2025 r. uzupełniające argumentację skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm., dalej: p.p.s.a.), kontrola – o której mowa powyżej – obejmuje m.in. orzekanie w sprawie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 1 – 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym przypadku przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działania w danej formie i w określonym przez prawo terminie.
Na tle ustawy o dostępie do informacji publicznej bezczynność wystąpi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownych czynności, wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 września 2018 r., sygn. akt I OSK 1467/18; z dnia 15 grudnia 2017 r., sygn. akt I FSK 1238/16, orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: CBOSA). Przy czym, dla zasadności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną albo też niezawinioną opieszałością organu, czy też wiąże się z jego przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinny zostać dokonane. Celem skargi na bezczynność jest bowiem zobligowanie organu do wydania aktu lub dokonania wynikającej z przepisów prawa czynności w sprawie wszczętej żądaniem strony.
Stan bezczynności w sprawie załatwienia wniosku w przedmiocie informacji publicznej oznacza zatem sytuację, w której mimo upływu ustawowych terminów organ, będąc zobowiązanym do zareagowania na wniosek o udostępnienie informacji publicznej, wbrew przepisom prawa nie udostępnia żądanej informacji, nie wydaje decyzji gdy zachodzą podstawy do odmowy udostępnienia informacji publicznej z przyczyn wskazanych w art. 3 ust. 1 pkt 1 lub art. 5 u.d.i.p. albo umorzenia postępowania w przypadku przewidzianym w art. 14 ust. 2 tej ustawy. Względnie też, gdy nie informuje wnioskodawcy o tym, że objęta wnioskiem informacja nie stanowi informacji publicznej i nie podlega udostępnieniu w trybie przepisów powołanej ustawy (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 9 lipca 2021 r., sygn. akt II SAB/Po 139/20, dostępny w CBOSA).
Uwzględniając skargę na bezczynność, sąd - stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. - zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1); zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2); stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie, co wynika z art. 149 § 1a p.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Ocena istnienia bezczynności dokonywana jest na moment wniesienia skargi, zakończenie postępowania (rozpoznanie wniosku strony) już po wniesieniu skargi na bezczynność może skutkować umorzeniem postępowania w przedmiocie zobowiązania do rozpoznania sprawy/wniosku, o ile skarga okaże się zasadna.
Przedmiotem skargi jest bezczynność Wójta Gminy Malczyce w udostępnieniu informacji publicznej na wniosek skarżącego z dnia 6 lutego 2025 r.
Nie ma wątpliwości, że Wójt Gminy Malczyce na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1) ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U z 2022 r., poz. 902 ze zm.; dalej: u.d.i.p.) jest podmiotem obowiązanym do udostępniania informacji publicznej jako organ władzy publicznej.
Nie jest kwestionowane, że skarżący w dniu 6 lutego 2025 r. złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej formułując w nim 52 główne pytania odnoszące się do dziewięciu (9) grup zagadnień związanych z audytem przeprowadzonym w Gminie w okresie od 2 lipca 2021 r. do 6 maja 2024 r.
W wyznaczonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. terminie, tj. 14 dni od wpływu wniosku, organ pismem z dnia 19 lutego 2025 r. zawiadomił skarżącego, że żądana informacja nie może zostać udostępniona w terminie ustawowym i termin ten wyznaczył – oparciu o art. 13 ust. 2 u.d.i.p. – do dnia 4 kwietnia 2025. Pismem z dnia 3 kwietnia 2025 r. (doręczonym w dniu 7 kwietnia 2025 r.) organ poinformował skarżącego, że wniosek skarżącego stanowi nadużycie prawa.
Sąd w składzie orzekającym podziela ocenę prawną wyrażoną w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 grudnia 2025 r. sygn. akt III OSK 934/25 (CBOSA), zgodnie z którą skoro u podstaw prawa dostępu do informacji publicznej leżą wartości leżące również u podstaw sprawowania władzy w ustroju państwa, wśród których istotną pozycję zajmuje jawność, to nadużyciem prawa dostępu do informacji publicznej byłoby przy powoływaniu się na jawność życia publicznego jego wykorzystywanie po to, aby podejmować działania niezgodne z prawem (nie na podstawie i w granicach prawa), godzące w sprawność i rzetelność funkcjonowania instytucji publicznych, a także ukierunkowane na nieposzanowanie przyrodzonej i niezbywalnej godności człowieka bądź pozyskiwanie, gromadzenie i udostępnianie innych informacji o obywatelach niż niezbędne w demokratycznym państwie prawnym. Celem wprowadzenia prawa do informacji publicznej była realizacja idei jawności życia publicznego, jego demokratyzacja, dążenie do wzrostu zaufania społecznego do władzy publicznej, a w rezultacie poprawa funkcjonowania administracji publicznej. Udostępnienie informacji publicznej wiąże się zawsze z zaangażowaniem personelu urzędniczego i określonych środków technicznych. Związane z tym obowiązki administracji nie są wobec tego obojętne dla efektywności wykonywania innych zadań publicznych. Zakres obowiązku informacyjnego państwa powinien być ukształtowany w taki sposób, aby zapewnić równowagę między korzyściami wynikającymi z zapewnienia dostępu do informacji a szeroko rozumianymi kosztami, jakie muszą ponieść w celu jego realizacji podmioty zobowiązane. Nadużywanie prawa do informacji może bowiem ograniczać dostęp do niej innym podmiotom i zakłócać funkcjonowanie urzędu. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy intencje składającego wniosek nie mieszczą się w założeniach aksjologicznych, które legły u podstaw omawianej regulacji prawnej, w tym jeśli wniosek ma na celu udręczenie podmiotu go rozpatrującego" (zob. np. wyrok NSA z 30 sierpnia 2012 r., I OSK 799/12; wyrok NSA z 7 września 2019 r., I OSK 2687/17; wyrok NSA z 11 lipca 2022 r., III OSK 2851/21; wyrok NSA z 26 stycznia 2023 r., III OSK 7265/21, wyrok NSA z 10 października 2024 r. III OSK 1087/24, CBOSA). Z charakteru konstrukcji nadużycia publicznego prawa podmiotowego, w tym również publicznego prawa dostępu do informacji publicznej, wynika, że zachowanie mające cechy nadużywania prawa nie powinno korzystać z ochrony prawnej (por. wyrok NSA z 30 sierpnia 2012 r., I OSK 799/12, CBOSA). Podkreślić należy, że odmowa ochrony nie następuje jednak przez zakwestionowanie przedmiotu określonego prawa, lecz wiąże się z odmową realizacji roszczenia, które z niego wynika, co w przypadku prawa dostępu do informacji publicznej powinno następować przez wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Nadużycie prawa do informacji publicznej może bowiem zachodzić dopiero gdy takie prawo do dostępu do konkretnej informacji publicznej wnioskodawcy przysługuje. Zatem w pierwszej kolejności konieczne jest, aby żądana informacja była informacją publiczną a dopiero należy wykazać, że żądanie jej udostępnienia stanowi nadużycie prawa. Jednak odmowa udostępnienia informacji publicznej może nastąpić w formie decyzji wydanej na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Podsumowując, dla kwalifikacji informacji jako informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. irrelewantne jest nadużycie prawa do informacji publicznej. Przedstawione tu stanowisko prezentowane jest w najnowszym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (patrz np. wyroki NSA: z 12 lipca 2024 r. sygn. akt. III OSK 2604/23, z 2 sierpnia 2024 r. sygn. akt III OSK 3136/23, z 2 października 2024 r. III OSK 92/23, z 10 października 2024 r. III OSK 89/24 i III OSK 311/24, z 10 października 2024 r. III OSK 1087/24, CBOSA). Z tych względów kwestia nadużycia prawa do informacji publicznej nie może być przedmiotem badania w sprawie bezczynności organu w udostępnieniu informacji publicznej.
Kontrolując bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej na wniosek skarżącego istotne jest więc, czy żądana informacja jest informacją publiczną.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Pojęcie informacji publicznej ma szeroki charakter i odnosi się do wszelkich spraw publicznych również wówczas, gdy wiadomość ta nie została wytworzona przez podmioty publiczne, a jedynie odnosi się do nich. Prawo dostępu do informacji publicznej obejmuje prawo żądania udzielenia informacji o określonych faktach i stanach istniejących w chwili udzielania informacji. Prawo obywateli do uzyskania informacji publicznej przewidziano w art. 4 u.d.i.pZ kolei przepis art. 6 u.d.i.p. zawiera przykładowy katalog informacji i dokumentów stanowiących informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 tej ustawy.
W orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, wedle którego przez informację publiczną należy rozumieć każdą wiadomość dotyczącą sfery faktów i danych, wytworzoną lub odnoszącą się do władz publicznych oraz osób pełniących funkcje publiczne, a także do innych podmiotów, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Udostępnieniu podlega informacja publiczna w szczególności o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o majątku, którym dysponują (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f u.d.i.p.), zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1,
w tym o trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a u.d.i.p.), danych publicznych, w tym m.in. treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających, treść orzeczeń sądów powszechnych, Sądu Najwyższego, sądów administracyjnych, sądów wojskowych, trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Stanu (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a u.d.i.p.).
Informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu wykonującego władzę publiczną lub innych podmiotów wykonujących zadania publiczne. Informacją publiczną będą nie tylko dokumenty bezpośrednio zredagowane i technicznie wytworzone przez taki podmiot, ale także te sporządzone przez inne podmioty, których podmiot zobowiązany używa do zrealizowania powierzonych prawem zadań.
Jak podkreśla się w orzecznictwie - a Sąd w składzie orzekającym ocenę tę podziela - pojęcie informacji publicznej należy odnosić do sfery faktów. Wyjaśnienia, motywacje i tłumaczenia organu nie są objęte zakresem przedmiotowym ustawy o dostępie do informacji publicznej i jako takie nie podlegają udostępnieniu w trybie jej przepisów. Ponadto informacja publiczna powinna istnieć w formie utrwalonej w chwili złożenia wniosku, a więc odnosić się do istniejącego już stanu rzeczy, do czynności już dokonanych przez podmiot zobowiązany i tylko w takiej formie może być udostępniona. Natomiast sam wniosek nie może służyć wytworzeniu takiej informacji, tak więc wniosek zawierający pytania o zdarzenia przyszłe lub takie, które jeszcze nie nastąpiły, należy zakwalifikować jako niedotyczący informacji publicznej (por. prawomocne wyroki WSA we Wrocławiu z dnia 11 września 2025 r. sygn. akt IV SAB/Wr 341/25, z dnia 7 lutego 2024 r. sygn. akt IV SAB/Wr 465/23, CBOSA).
Informacją publiczną są zatem informacje dotyczące wykonywania zadań publicznych, w tym gospodarowania mieniem publicznym, utrwalone na nośniku w formie pisemnej, dźwiękowej, wizualnej lub audiowizualnej, informacja publiczna musi dotyczyć sfery istniejących faktów i danych, nie zaś zamierzeń podejmowania określonych działań i może pochodzić od dowolnych podmiotów, jeżeli dotyczy sprawy publicznej, w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. (por. np. wyroki NSA z 30 września 2015 r.; sygn. akt I OSK 2093/14, NSA z 21 listopada 2024 r., sygn. akt III OSK 872/23, wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 listopada 2011 r., sygn. akt II SAB/Wa 310/11, CBOSA).
Oznacza to, że w każdym przypadku, w którym skarżący domagał się we wniosku z dnia 6 lutego 2025 r. o informację publiczną danych lub informacji, które nie dotyczą sfery faktów i istniejących danych, lecz zdarzeń przyszłych, zamierzeń, motywacji, tłumaczeń i opinii organu, a także tych danych, które nie istnieją, lecz musiałyby być dopiero wytworzone wskutek wniosku skarżącego – nie stanowią one informacji publicznej. Jednak wybór - spośród danych żądanych przez skarżącego - i zakwalifikowanie takich informacji jako nie stanowiących informacji publicznej wymaga działania organu w terminie wskazanym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Organ do dnia wniesienia skargi na bezczynność takiej weryfikacji nie przeprowadził i nie udzielił odpowiedzi w tym zakresie skarżącemu.
Twierdząc natomiast, że wniosek z 6 lutego 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej stanowi nadużycie prawa do informacji publicznej, powinien wydać decyzję w trybie art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p. o odmowie udostępnienia tej informacji publicznej. Takiej decyzji przed i w toku postępowania sądowego organ nie wydał.
Należy uznać, że pismo organu z dnia 3 kwietnia 2025 r. nie jest decyzją, o której mowa w art. 16 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.; dalej: k.p.a.), który ma zastosowanie w sprawie decyzji m.in. o odmowie udostepnienia informacji publicznej ze względu na art. 16 ust. 2 u.d.i.p.
Sąd zgadza się w tej kwestii z ocena prawna wyrażoną przez NSA (ww. wyrok z dnia 19 grudnia 2025 r. sygn. akt III OSK 934/25; CBOSA), że zasadniczym warunkiem potraktowania pisma jako decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej jest przede wszystkim załatwienie w nim sprawy administracyjnej. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym (np. w wyroku NSA z 28 lutego 2024 r. III OSK 7245/21, CBOSA) i piśmiennictwie prawniczym koncepcja uznania "zwykłego" pisma organu za decyzję administracyjną w rozumieniu art. 107 § 1 k.p.a. została wykreowana w celu ochrony praw jednostki i nie powinna być wykorzystywana dla "uwolnienia" organu od zarzutu bezczynności. Jeżeli strona nie skorzystała z możliwości zaskarżenia owego pisma i domaga się rozpoznania jej żądania w sposób procesowy przy zachowaniu właściwej formy, to teoria ta nie może znaleźć zastosowania zwłaszcza na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej, która jedynie w wąskim zakresie odsyła do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i przewiduje możliwość wydania decyzji administracyjnej wyłącznie w przypadku odmowy udostępnienia informacji publicznej i umorzenia postępowania w przypadku wskazanym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. (art. 16 u.d.i.p.). Uznanie zwykłego pisma za decyzję stanowiłoby zagrożenie dla praw i wolności jednostek ubiegających się o dostęp do informacji publicznej i zmuszałoby je do korzystania niejako dwutorowo zarówno ze skargi na bezczynność jak i ze środka zaskarżenia pisma w zależności od uznania sądu czy chodzi o czynność materialnoprawną czy o decyzję administracyjną bez zachowania jej właściwej formy.
Pismo organu z 3 kwietnia 2025 r. nie zawiera niezbędnego elementu decyzji administracyjnej, czyli "rozstrzygnięcia", które na gruncie art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a., oznacza rozstrzygnięcie konkretnej indywidualnej sprawy administracyjnej oznaczającej wiążące ustalenie konsekwencji stosowanego przepisu prawa materialnego, a to oznacza, że musi ono odnosić się do sprawy administracyjnej, a nie jakiegokolwiek innego wniosku nie skutkującego uruchomieniem postępowania administracyjnego. Zasadniczym warunkiem potraktowania pisma jak decyzji jest przede wszystkim załatwienie nim sprawy administracyjnej. Istotę sprawy administracyjnej określa art. 1 pkt 1 k.p.a., warunkując jej byt od działania właściwego organu uprawnionego do wydania decyzji, której adresatem jest konkretna strona, w oparciu o przepisy materialne, w sprawie indywidualnej. Decyzją zatem może być tylko takie pismo, które stosownie do art. 104 § 1 i § 2 k.p.a. załatwia jakąś sprawę administracyjną, rozstrzygając ją co do istoty. Tymczasem żądanie udostępnienia informacji nie wszczyna samo w sobie jeszcze typowego postępowania administracyjnego, o którym mowa w k.p.a, jako że udostępnienie informacji co do zasady nie następuje w drodze decyzji administracyjnej, ale w drodze tzw. czynności materialno-technicznej (zob. wyroki: NSA z 20 czerwca 2002 r., II SA/Lu 507/02; WSA w Warszawie z 30 sierpnia 2007 r., II SAB/Wa 192/06,; WSA w Warszawie z 5 lipca 2007 r., II SAB/Wa 19/07, CBOSA). Wskazane wyżej okoliczności przemawiają przeciwko stosowaniu koncepcji uznawania pisma za decyzję administracyjną na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej, zwłaszcza w celu zwalniania organu z zarzutu bezczynności w rozpoznaniu wniosku. Wykładnia dokumentów urzędowych, w tym aktów administracyjnych, nie powinna wychodzić poza językowe znaczenie treści zawartej w danym dokumencie. Przyjmowanie domniemania działania organu w formie procesowej (decyzji bądź postanowienia) zwiększa ochronę przyznawaną stronie, ale nie może stać w sprzeczności z ujawnioną wolą organu i jednoznaczną treścią podjętej przez niego czynności. Przykładowo w sytuacji, gdy pismo sprowadza się do przekazania danej osobie określonych faktów, gdyż organ uznaje, że nie ma podstaw do jego działania w formie procesowej i informuje o tym adresata pisma, nie można posłużyć się zasadą, że postać (oznaczenie) pisma nie ma decydującego znaczenia. Skorzystanie z tej zasady nie może prowadzić do wniosku, że przekazana informacja jest decyzją w rozumieniu art. 107 § 1 k.p.a. Jeżeli przepisy wymagają załatwienia sprawy przez wydanie decyzji, to udzielenie tylko wyjaśnienia sprowadzającego się do opisu faktów powinno być rozumiane jako uchylenie się od wydania decyzji. (wyrok NSA z 19 lipca 2016 r. sygn. II OSK 2762/14, CBOSA)
Mając to na względzie Sąd w składzie orzekającym uznał, że treść pisma organu z 3 kwietnia 2025 r. i okoliczności związane z rozpoznaniem wniosku dostępowego z 6 lutego 2025 r. wskazują, że nie stanowi ono rozstrzygnięcia w rozumieniu art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a. Świadczy o tym jego forma (tj. brak tytułu pisma i jednoznacznego zwrotu świadczącego o odmowie udostępnienia informacji publicznej, brak podstawy prawnej nieuwzględnienia wniosku i jej wyjaśnienia) - nieodpowiadająca standardom wydawanych przez organy gmin decyzji. W ww. piśmie organu podano, że skarżący nadużył prawa do informacji publicznej. Intencją organu nie było wydanie rozstrzygnięcia w formie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej żądanej przez skarżącego, lecz pisemne poinformowanie skarżącego o swoim stanowisku. Ponadto, choć nie są to wymogi konieczne do zakwalifikowania pisma jako decyzji z art. 107 § 1 k.p.a., to jednak nie można pominąć, że pismo organu z 3 kwietnia 2025 r. nie zawiera pouczenia (art. 107 § 1 pkt 7 k.p.a.). Okoliczności te potwierdzają wolę organu rozpoznania wniosku dostępowego bez wydania decyzji, podczas gdy odmowa udostępnienia informacji publicznej z powodu nadużycia prawa wymaga wydania decyzji, o której mowa w art. 16 ust. 1 u.d.i.p., której wymogi określa art. 107 k.p.a.
Niewątpliwie organ nie wydał takiej decyzji do dnia wniesienia skargi ani po tej dacie – akta sprawy tego nie potwierdzają - natomiast w odpowiedzi na skargę przedstawił obszernie stanowisko uzasadniające kwalifikację wniosku skarżącego jako nadużycie prawa i w rezultacie z tego powodu nie udostępnił żądanej informacji. Oznacza to, że organ dopuścił się bezczynności, ponieważ nie wydał decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej z powodu nadużycia prawa przez skarżącego, co konsekwentnie twierdził zarówno w piśmie z 3 kwietnia 2025 r. jak i w odpowiedzi na skargę.
W konsekwencji wskazanych okoliczności Wójt dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego, o czym Sąd orzekł w punkcie I sentencji wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Z uwagi na treść przepisu art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd winien ocenić, czy zaistniała bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Nie ma wątpliwości, że każda stwierdzona bezczynność lub przewlekłość postępowania jest naruszeniem prawa. Natomiast nie w każdej stwierdzonej bezczynności lub przewlekłości postępowania Sąd stwierdza rażące naruszenie prawa, które stanowi postać kwalifikowaną naruszenia prawa. Dokonując oceny charakteru stwierdzonej bezczynności Sąd uznał, że naruszenie prawa w tym zakresie nie miało rażącego charakteru. Sąd miał bowiem na względzie, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw strony. W orzecznictwie przyjmuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Dla uznania, rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające zaś samo przekroczenie ustawowych obowiązków, w tym terminu do załatwienia sprawy, ale musi być ono znaczne bądź też przejawiać się w całkowitym braku reakcji na wniosek strony (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., sygn. I OSK 675/12; postanowienie NSA z 27 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 468/13, CBOSA). W sprawie poddanej kontroli Sądu sytuacja taka nie wystąpiła. Wobec powyższego Sąd nie zakwalifikował zaistniałej bezczynności jako mającej miejsce z rażącym naruszeniem prawa, o czym - stosownie do treści art. 149 § 1a p.p.s.a. - orzekł w punkcie II sentencji wyroku.
W oparciu o art. 149 § 1 pkt 1) w związku z art. 286 § 1 p.p.s.a. Sąd zobowiązał Wójta do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 6 lutego 2025 r. w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, o czym orzekł w pkt III sentencji wyroku.
O kosztach postępowania - pkt IV sentencji wyroku - Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. Na zasądzone koszty składa się wpis od skargi w kwocie 100 zł.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 119 pkt 4) w zw. z art. 120 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło