I CSK 1030/23

I CSK 1030/23 POSTANOWIENIE 20 marca 2024 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Mariusz Załucki na posiedzeniu niejawnym 20 marca 2024 r. w Warszawie w sprawie z powództwa A. B. przeciwko Skarbowi Państwa - Prezesowi Sądu Okręgowego w Kaliszu i Skarbowi Państwa - Prezesowi Sądu Apelacyjnego w Łodzi o zapłatę, na skutek skargi kasacyjnej A. B. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z 29 lipca 2022 r., I ACa 279/22, 1. odrzuca skargę kasacyjną w zakresie obejmującym pkt II i III zaskarżonego wyroku; 2. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania w pozostałym zakresie; 3. przyznaje i poleca wypłacić adw. M. S. przez Skarb Państwa – Sąd Apelacyjny w Poznaniu kwotę 5 400 (pięć tysięcy czterysta) złotych, w tym VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powódce z urzędu; 4. zasądza od powódki na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej kwotę 5 400 (pięć tysięcy czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia niniejszego postanowienia powódce do dnia zapłaty. I CSK 1030/23 2 UZASADNIENIE Powódka A. B. wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z 29 lipca 2022 r., wydanego w sprawie przeciwko Skarbowi Państwa – Prezesowi Sądu Okręgowego w Kaliszu oraz Skarbowi Państwa – Prezesowi Sądu Apelacyjnego w Łodzi o zapłatę. W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania powódka powołała się na jej oczywistą zasadność, którą uzasadniła naruszeniem art. 417 k.c., art. 24 § 1 k.c. oraz art. 23 k.c., które doprowadziło do wydania orzeczenia, w którym zdaniem powódki akceptowane jest naruszenie podstawowych praw i wolności człowieka, stosowanie automatyzmu i uprzedmiotowienie człowieka w toku postępowania sądowego, bez przeprowadzenia szczegółowej analizy toku tego postępowania i ustalenia, czy doszło do podejmowania czynności wykraczających ponad potrzebę i cel prowadzonej sprawy. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Uzasadnienie oczywistej zasadności skargi kasacyjnej powinno zawierać wywód wskazujący na to, które przepisy skarżący uważa za naruszone w sposób prowadzący do wydania oczywiście nieprawidłowego wyroku. Nie każde bowiem naruszenie przepisów prawa prowadzi do wydania orzeczenia tak bardzo wadliwego, że nie powinno ostać się w obrocie prawnym. O ile bowiem dla uwzględnienia skargi kasacyjnej wystarczy, że jej podstawa jest usprawiedliwiona, to w celu jej przyjęcia do rozpoznania konieczne jest wykazanie kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego polegającej na jego oczywistości, widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej. Skarżący powinien uzasadnić tę oczywistość, wskazując jedynie na argumenty mieszczące się w zakresie kognicji Sądu Najwyższego. Nie może więc powoływać się na wadliwość ustaleń faktycznych, ani opierać na innych faktach niż stanowiące podstawę rozstrzygnięcia. Ponadto od skarżącego wymaga się I CSK 1030/23 3 wykazania powiązania pomiędzy naruszeniem wskazanego przepisu oraz wydaniem wadliwego orzeczenia. (zob. np. postanowienia SN z 11 stycznia 2022 r., II USK 384/21; z 22 grudnia 2021 r., II CSK 390/21; z 31 maja 2021 r., III CSK 152/20; z 13 maja 2021, III USK 103/21 oraz z 9 marca 2021 r., IV CSK 412/20). Skarżąca ograniczyła się do wymienienia przepisów prawa, które jej zdaniem zostały naruszone oraz do ogólnej negatywnej oceny wydanego wyroku. Tak przedstawiony wywód uniemożliwia prześledzenie toku rozumowania powódki, która powinna wskazać, na czym polegał wpływ dostrzezonych naruszeń prawa na wydanie oczywiście nieprawidłowego wyroku. Sąd Najwyższy nie może bowiem interpretować uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania przy pomocy uzasadnienia jej zarzutów. Wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania i jego uzasadnienie podlegają bowiem analizie na etapie przedsądu, natomiast przytoczone podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie oceniane są dopiero po przyjęciu skargi do rozpoznania, w trakcie jej merytorycznego rozpoznawania. Oba te elementy muszą być zatem wyodrębnione, oddzielnie przedstawione i uzasadnione, a do spełnienia wymogu z art. 3984 § 2 k.p.c. nie wystarczy odwołanie się do podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia, ponieważ mimo że argumenty mogą być podobne, to Sąd Najwyższy w ramach przedsądu bada tylko wskazane w skardze okoliczności uzasadniające przyjęcie jej do rozpoznania, nie analizuje zaś podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia (zob. np. postanowienia SN z 25 stycznia 2024 r., I CSK 3816/23; z 17 stycznia 2024 r., I CSK 4246/23 oraz z 25 października 2023 r., I CSK 3247/23). Ponadto skarga podlegała odrzuceniu w zakresie, w jakim zaskarżenie objęło odstąpienie od obciążenia powódki kosztami postępowania oraz przyznanie wynagrodzenia radcy prawnemu udzielającemu pomocy prawnej z urzędu, czyli odnośnie do pkt. II i III zaskarżanego wyroku. Nie są to bowiem rozstrzygnięcia niekorzystne dla skarżącej. Pokrzywdzenie wydanym orzeczeniem (gravamen) jest przesłanką dopuszczalności każdego środka zaskarżenia. Jeżeli zatem skarga kasacyjna odnosi się do innego orzeczenia niż niekorzystnie rozstrzygającego o żądaniu strony, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna (zob. np. I CSK 1030/23 4 postanowienia Sądu Najwyższego z 6 grudnia 2023 r., I CSK 6407/22; z 28 listopada 2023 r., I CSK 4865/23; z 27 października 2022 r., I CSK 1362/22 oraz z 23 listopada 2016 r., IV CSK 220/16). Z tej przyczyny Sąd Najwyższy na podstawie art. 3986 § 3 k.p.c. odrzucił skargę we wskazanym zakresie, w pozostałej zaś części na podstawie art. 3989 § 1 i 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, o kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnął na podstawie art. 98 i art. 99 k.p.c. w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 i § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie. O wynagrodzeniu adwokata udzielającego pomocy prawnej z urzędu Sąd Najwyższy orzekł na podstawie § 10 ust. 4 pkt 2 i § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie. [SOP] [ms]