I PRN 84/79

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN Z. Stypułkowska. Sędziowie SN: Z. Świeboda (sprawozdawca), Z. Zaziemski.SentencjaSąd Najwyższy, z udziałem przedstawiciela Prokuratury Generalnej PRL, prok. Z. Paczyńskiego, po rozpoznaniu sprawy z wniosku Ałły W., przeciwko Polskiej Agencji Interpress w W. o przywrócenie do pracy i odszkodowanie, na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych od postanowienia Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie z dnia 29 grudnia 1978 r.uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Okręgowemu Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneAłła W. zatrudniona została w pozwanej Agencji Interpress na podstawie umowy o pracę od dnia 5.VII.1977 r. w charakterze maszynistki redakcyjnej na czas nie określony. Pismem z dnia 25.IV.1978 r. pozwana Agencja wypowiedziała wnioskodawczyni umowę o pracę z zachowaniem 2-tygodniowego okresu wypowiedzenia, ze skutkiem na dzień 13.V.1978 r.W odwołaniu wniesionym do Terenowej Komisji Odwoławczej wnioskodawczyni domagała się przywrócenia do pracy oraz wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy.Wnioskodawczyni twierdziła, że nie otrzymała świadectwa pracy i opinii, dlatego nie mogła podjąć pracy, wypowiedzenie zaś umowy o pracę było nieuzasadnione. Była bowiem pracownikiem zdyscyplinowanym, sumiennym i koleżeńskim. Terenowa Komisja Odwoławcza oddaliła wniosek z tym uzasadnieniem, że wnioskodawczyni jest obywatelką ZSRR, a pozwana Agencja zerwała z wnioskodawczynią umowę o pracę wbrew przepisom zarządzenia Prezesa Rady Ministrów nr 31 z dnia 29 kwietnia 1975 r. (M.P. Nr 23, poz. 110) dotyczącego zatrudnienia cudzoziemców.Orzeczenie to zaskarżyła wnioskodawczyni, podnosząc, że wypowiedzenie umowy o pracę jest też nieuzasadnione z tego powodu, że od marca 1978 r. była w ciąży. Podtrzymała również żądanie odszkodowania w związku z niewydaniem świadectwa pracy i opinii. Na rozprawie przed Okręgowym Sądem Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wnioskodawczyni przedłożyła odpowiednie zaświadczenie lekarskie o ciąży i jej przerwaniu w połowie lipca 1978 r. z powodu powstałych komplikacji i cofnęła odwołanie od orzeczenia Terenowej Komisji Odwoławczej.Postanowieniem z dnia 29.XII.1978 r. Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych umorzył postępowanie odwoławcze.W rewizji nadzwyczajnej Minister Pracy, Płac i Spraw Socjalnych, zarzucając rażące naruszenie prawa, a w szczególności art. 99, 177 § 1 k.p., art. 37 § 3 i 55 ustawy o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych wnosi o uchylenie postanowienia umarzającego postępowanie odwoławcze i przekazanie sprawy Okręgowemu Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy rozważył, co następuje:Nie można odmówić słuszności rewizji nadzwyczajnej kwestionującej umorzenie postępowania odwoławczego przez Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych na skutek cofnięcia odwołania przez wnioskodawczynię w sytuacji, gdy cofnięcie to narusza słuszny jej interes jako pracownika. Stosownie bowiem do art. 37 § 3 ustawy o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych powinien Sąd uznać takie cofnięcie odwołania za niedopuszczalne.Pozwana Agencja Interpress rozwiązała stosunek pracy z wnioskodawczynią przez wypowiedzenie, nie wiedząc nic o jej stanie ciąży. Wnioskodawczyni podniosła tę ostatnią okoliczność dopiero po raz pierwszy w odwołaniu od orzeczenia Terenowej Komisji Odwoławczej wniesionym w październiku 1978 r. i nadmieniła, że w ciąży była od marca 1978 r., o której nie wiedziała w okresie wypowiedzenia jej umowy o pracę. Na rozprawie zaś przed Okręgowym Sądem Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 22.XII.1978 r. oświadczyła, że przerwała ciążę w połowie lipca 1978 r. z powodu zaistniałych komplikacji i przedłożyła odpowiednie zaświadczenie lekarskie. W piśmie procesowym przytoczyła, że stan ciąży ustalony został przez lekarza w dniu 24.V.1978 r.Zgodnie z ustalonym orzecznictwem, które zachowało aktualność także pod rządem kodeksu pracy (np. orzeczenie SN z 13.IV.1972 r., III PZP 2/72) zakaz rozwiązania umów o pracę obowiązuje również w sytuacji, gdy pracownica zaszła w ciążę w okresie wypowiedzenia, a po okresie wypowiedzenia przerwała ciążę. Kwestia natomiast powiadomienia pozwanej o stanie ciąży już po rozwiązaniu umowy o pracę może mieć tylko znaczenie przy rozpoznawaniu roszczenia wnioskodawczyni o wynagrodzenie za czas, w którym nie pracowała, nie zawiadomiwszy zakładu pracy o ciąży.Okręgowemu Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych uszła uwadze okoliczność, że wnioskodawczyni roszczenia swoje opierała także na niewydaniu jej świadectwa pracy i opinii, co w świetle art. 99 § 1 k.p. uzasadnia odszkodowanie. Terenowa Komisja Odwoławcza do tego żądania w ogóle się nie ustosunkowała, Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zaś w uzasadnieniu postanowienia umarzającego postępowanie odwoławcze nadmienił, jakoby w sprawie chodziło tylko o przywrócenie do pracy.Nie ma natomiast w sprawie znaczenia zerwanie umowy o pracę z wnioskodawczynią - obywatelką ZSRR - bez uprzedniej opinii organów MO wymaganej przepisami zarządzenia Prezesa Rady Ministrów nr 31 z dnia 20 kwietnia 1965 r. (M.P. Nr 23, poz. 110) dotyczącego zatrudnienia cudzoziemców. Zasady odnoszące się do zatrudnienia cudzoziemców objęte treścią wymienionego zarządzenia odnoszą się bowiem do kierowników zakładów pracy, a nie mają wpływu na ważność już zawartych umów o pracę.Skoro Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, umarzając postępowanie odwoławcze, rażąco naruszył powołane w rewizji nadzwyczajnej przepisy prawa, Sąd Najwyższy z mocy art. 422 § 1 k.p.c. o art. 277 § 2 i 3 k.p. orzekł jak w sentencji.