II CSK 376/17
WyrokIzba Cywilna2017-11-30
Skład orzekający: Marta Romańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zaniechanie wezwania do udziału w postępowaniu nieprocesowym osoby, której mógł przysługiwać status uczestnika, prowadzi do nieważności postępowania?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że zaniechanie wezwania do udziału w postępowaniu nieprocesowym osoby, której mógł przysługiwać status uczestnika, nie prowadzi do nieważności postępowania. Rozstrzygnięcie to opiera się na zasadzie prawnej ustanowionej w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego.Stan faktyczny
Wnioskodawcy domagali się stwierdzenia nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie. Uczestnik postępowania, Miasto Ł., złożył skargę kasacyjną, domagając się jej przyjęcia do rozpoznania. Jako podstawę wskazał istotne zagadnienie prawne dotyczące traktowania korzystania z nieruchomości za zgodą właściciela w podeszłym wieku, a także potencjalną nieważność postępowania z uwagi na sporny stan prawny jednej z działek. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CSK 376/17 POSTANOWIENIE Dnia 30 listopada 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marta Romańska w sprawie z wniosku M. J. i G. J. następców prawnych J. J. przy uczestnictwie Miasta Ł. o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 30 listopada 2017 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestnika postępowania od postanowienia Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 18 kwietnia 2016 r., sygn. akt III Ca […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
2 UZASADNIENIE Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Obowiązkiem skarżącego jest sformułowanie i uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w nawiązaniu do tych przesłanek (art. 3984 § 2 k.p.c.), gdyż tylko wówczas może być osiągnięty cel wymagań przewidzianych w art. 3984 § 2 k.p.c. Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wynika z oceny, czy okoliczności powołane przez skarżącego odpowiadają tym, o jakich jest mowa w art. 3989 § 1 k.p.c. Uczestnik we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powołał się na potrzebę rozstrzygnięcia istotnego zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.), któremu nadał formę pytania, jak traktować korzystanie z nieruchomości za zgodą jej właściciela, który jest w podeszłym wieku. Powołał też formalnie art. 3989 § 1 pkt 2 i 4 k.p.c., jako podstawy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, ale nie objaśnił, na czym miałoby polegać zastosowanie tych przepisów w niniejszej sprawie. Stwierdził natomiast, że postępowanie w sprawie może być dotknięte nieważnością, gdyż stan prawny jednej z działek był sporny i jest możliwe, że prawo własności do niej przysługiwało Skarbowi Państwa, który nie brał udziału w postępowaniu, a nie Gminie Ł.. Zagadnienie prawne w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. ma mieć poważny, istotny i uniwersalny charakter. Powinno wywoływać zasadnicze kontrowersje lub rozbieżne oceny prawne, o których Sąd Najwyższy nie miał okazji jeszcze się wypowiedzieć. Rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego powinno być konieczne dla wydania prawidłowego orzeczenia w sprawie, w której wniesiona została skarga kasacyjna, ale i dla rozwoju judykatury. Skarżący oprócz sformułowania zagadnienia powinien przedstawić argumentację jurydyczną uzasadniającą tezę o możliwości rozbieżnych ocen prawnych w związku ze stosowaniem przepisów, na tle których zagadnienie powstało. Zagadnienie mające - z uwagi na wagę przedstawionego przez skarżącego problemu - istotne znaczenie
3 do systemu prawa nie może mieć charakteru kazuistycznego i służyć uzyskaniu przez skarżącego odpowiedzi odnośnie do kwalifikacji prawnej szczegółowych elementów podstawy faktycznej rozstrzygnięcia (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z 30 kwietnia 2015 r., V CSK 598/14). Wywód skarżącego w ramach uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie spełnia określonych wyżej wymagań i nie wykazuje, żeby w sprawie występowało istotne zagadnienie prawne. Skarżący nie określił, w związku z jakimi przepisami prawa ma pozostawać sformułowane przez niego pytanie. Trudno je łączyć z jedynym przepisem wymienionym przez skarżącego w obrębie podstaw kasacyjnych, a mianowicie z art. 172 k.c., gdyż przepis ten nie reguluje problemów kwalifikowania rozmaitych postaci władania nieruchomościami, jako posiadania oraz poszczególnych kategorii posiadania. Na podstawie lakonicznego wywodu skarżącego nie sposób też dociec, jakie znaczenie dla określenia charakteru władania nieruchomością miałby mieć podeszły wiek jej właściciela, który ma akceptować korzystanie z nieruchomości w zamian za świadczoną mu opiekę. Taki stan korzystania z nieruchomości przez wnioskodawcę za akceptacją właściciela mógł w niniejszej sprawie istnieć tylko do śmierci właścicielki, a zatem do 5 lipca 1984 r. W sprawie nie ma ustaleń, z których by wynikało, że także następcy prawni byłej właścicielki godzili się na korzystanie z nieruchomości przez wnioskodawcę i wyznaczali zakres tego korzystania. Zaniechanie wezwania do udziału w sprawie toczącej się w postępowaniu nieprocesowym osoby, której mógł przysługiwać status uczestnika nie prowadzi do nieważności postępowania (por. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego - zasada prawna - z 20 kwietnia 2010 r., III CZP 112/10, OSNC 2010, nr 7 - 8, poz. 98). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c., orzeczono jak w postanowieniu. aj
Powiązane orzeczenia
- V CSK 467/18 2020-05-05Czy w uzasadnieniu postanowienia Sądu Najwyższego o stwierdzeniu nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie można sprostować oczywistą omyłkę pisarską polegającą na błędnym wskazaniu przepisu kodeksu postępowania…
- I CSK 745/16 2017-06-27Czy możliwe jest sprostowanie oczywistej niedokładności w postanowieniu Sądu Najwyższego po jego wydaniu?
- IV CSKP 66/21 2021-09-27Czy oczywista niedokładność w postanowieniu Sądu Najwyższego może zostać sprostowana?
- III CO 662/25 2025-08-08Czy Sąd Najwyższy może z urzędu sprostować oczywistą omyłkę pisarską w swoim własnym uzasadnieniu postanowienia?
- II CSKP 822/23 2025-10-09Czy należy sprostować oczywistą omyłkę pisarską w postanowieniu Sądu Najwyższego?
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 2art. 172 KC§ 1§ 2§ 1 pkt 1§ 1 pkt 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy