Rw 170/67

PostanowienieIzba Cywilna1967-03-20

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skazanie za przestępstwo popełnione przed wejściem w życie dekretu o amnestii, które na mocy tego dekretu uległo darowaniu i puszczeniu w niepamięć, może stanowić przesłankę do stosowania przepisów o recydywie?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że skazanie, które na mocy dekretu o amnestii z dnia 20 lipca 1964 r. uległo darowaniu i puszczeniu w niepamięć, nie może stanowić przesłanki do stosowania przepisów o recydywie. Skoro ustawodawca darował karę pozbawienia wolności do 6 miesięcy i skazanie na tę karę puścił w niepamięć, to tym samym darował i puścił w niepamięć skazanie na karę łagodniejszą, która nie przewyższała tej kary.
Stan faktyczny
Florian Ł. i Bogdan L., pracownicy cywilni wojska, zostali skazani za przestępstwo przeciw własności społecznej. W przeszłości byli już skazani za podobne przestępstwo, jednak prokurator zarzucił błędną kwalifikację prawną i zbyt łagodną karę, wnosząc o uchylenie wyroku. Sąd I instancji uznał, że poprzednie skazanie uległo darowaniu na mocy dekretu o amnestii, co wykluczało stosowanie przepisów o recydywie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił skargę rewizyjną prokuratora pozostawić bez uwzględnienia, a wyrok Sądu Pomorskiego Okręgu Wojskowego w Bydgoszczy utrzymać w mocy.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk A. Kruszka.Sędziowie: ppłk C. Lipski (sprawozdawca), mjr E. Olczak.Prokurator: ppłk W. Ciechanowicz.SentencjaSąd Najwyższy rozpoznał na posiedzeniu niejawnym, na skutek skargi rewizyjnej prokuratora, sprawę Floriana Ł. i Bogdana L., skazanych wyrokiem Sądu Pomorskiego Okręgu Wojskowego w Bydgoszczy z dnia 30 stycznia 1967 r. za przestępstwo z art. 1 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. o odpowiedzialności karnej za przestępstwa przeciw własności społecznej (Dz. U. Nr 36, poz. 228) na kary po 1 roku więzienia i 1.000 zł grzywny za to, że będąc pracownikami cywilnymi Wojskowej Administracji Koszar przy jednostce wojskowej w N., zatrudnionymi w charakterze malarzy, wyłudzili w dniu 21 sierpnia 1966 r. z kasy jednostki za rzekome pomalowanie łóżek typu koszarowego i metalowych łóżek siatkowych po 1.919,50 zł.Na zasadzie art. 8 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. o odpowiedzialności karnej za przestępstwa przeciw własności społecznej oraz na zasadzie art. 55 § 1 i 2 k.k.W.P. wykonanie wymierzonej oskarżonym kary pozbawienia wolności zostało im warunkowo zawieszone na okres 2 lat.Prokurator wnosił w skardze rewizyjnej o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, gdyż Sąd I instancji błędnie zakwalifikował działanie oskarżonych z art. 1 § 1 cytowanej wyżej ustawy zamiast z art. 6 lit. a) tejże ustawy oraz wymierzył oskarżonym niewspółmiernie łagodną karę, a jej wykonanie warunkowo zawiesił.Na posiedzeniu Sądu Najwyższego prokurator popierał skargę rewizyjną jedynie w części dotyczącej naruszenia prawa materialnego, wnosząc w związku z tym tylko o poprawienie kwalifikacji prawnej przez zastosowanie art. 6 ustawy z dnia 18.VI.1959 r. o odpowiedzialności karnej za przestępstwa przeciw własności społecznej.Sąd Najwyższy postanowił skargę rewizyjną prokuratora pozostawić bez uwzględnienia, a wyrok Sądu Pomorskiego Okręgu Wojskowego w Bydgoszczy z dnia 30 stycznia 1967 r. w sprawie Floriana Ł. i Bogdana L. utrzymać w mocy.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd:Z okoliczności sprawy wynika, że w 1962 r. oskarżeni Florian Ł. i Bogdan L. byli sądownie skazani za przestępstwo z art. 1 § 2 ustawy z dnia 18.VI.1959 r. o odpowiedzialności karnej za przestępstwa przeciw własności społecznej na kary po 2 tygodnie aresztu i 200 zł grzywny. W związku z tym Florian Ł. i Bogdan L., traktowani jako recydywiści, oskarżeni zostali w toczącej się obecnie sprawie o przestępstwo z art. 1 § 1 ustawy z dnia 18.VI.1959 r. o odpowiedzialności karnej za przestępstwa przeciw własności społecznej, popełnione w związku z art. 6 lit. a) cytowanej ustawy. Sąd I instancji, rozpoznając sprawę oskarżonych, doszedł do przekonania, że "w świetle jednoznacznych postanowień Sądu Najwyższego poza sporem jest, że oskarżeni nie są recydywistami. Z pytania o karalność oraz z odpisu wyroku wynika wprawdzie, że w dniu 22.XII.1962 r. byli oni skazani na karę 2 tygodni aresztu za przestępstwo z art. 1 § 2 ustawy z dnia 18.VI.1959 r. i że karę tę odbyli, jednakże udowodnionych im wówczas przestępstw dopuścili się przed wejściem w życie dekretu z dnia 20.VII.1964 r. o amnestii, a więc na podstawie art. 3 § 1 ust. 1 cytowanego dekretu korzystają oni z dobrodziejstwa amnestii, skazanie ich uważa się za niebyłe, a karty karne ulegają usunięciu z rejestru skazanych. Nie ulega najmniejszej wątpliwości, że ich sytuacja prawna w wyniku wejścia w życie dekretu o amnestii nie może być mniej korzystna od sytuacji osób odbywających w lipcu 1964 r. kary pozbawienia wolności lub zagrożonych odpowiedzialnością karną za czyny przewidziane w cytowanym przepisie".W związku z tym że oskarżeni nie zostali uznani za recydywistów, Sąd I instancji nie zastosował przepisu art. 6 lit. a) ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. o odpowiedzialności karnej za przestępstwa przeciw własności społecznej.Pominięcie tego przepisu zarzuca właśnie prokurator w skardze rewizyjnej, w której, powołując się na dotychczasowe orzecznictwo Sądu Najwyższego, wyraża pogląd, że dokonana przez Sąd interpretacja przepisów dekretu o amnestii z dnia 20.VII. 1964 r., a w szczególności art. 3 ust. 2 tego dekretu jest błędna.Pogląd ten nie jest jednak słuszny. Wprawdzie nie wiadomo czy Sąd I instancji powołał się na dekret o amnestii z dnia 20 lipca 1964 r. tylko dlatego, że błędnie stwierdził w wyroku, iż oskarżeni skazani zostali poprzednio na karę aresztu (nic nie wspominając o karze grzywny), czy też dlatego, że nie uważa skazania na karę pozbawienia wolności i grzywnę za przeszkodę do stosowania art. 3 ust. 2 dekretu z dnia 20 lipca 1964 r. o amnestii, jednakże dokonane przez Sąd w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie w zakresie stosowania art. 3 ust. 2 cytowanego wyżej dekretu o amnestii nie jest pozbawione logicznego sensu. Skoro bowiem ustawodawca, jak to wynika z przepisu dekretu z dnia 20 lipca 1964 r. o amnestii, darował karę 6 miesięcy pozbawienia wolności i skazanie na tę karę puścił w niepamięć (art. 3 ust. 2), to tym samym darował i puścił w niepamięć skazanie na karę łagodniejszą. Za taką właśnie należy uważać tę karę, która łącznie z karą grzywny, zamienioną na karę pozbawienia wolności, nie przewyższa kary określonej w art. 3 ust. 2 cytowanego wyżej dekretu, a więc kary 6 miesięcy pozbawienia wolności. Rozumowanie powyższe nie jest poza tym sprzeczne z tezami Sądu Najwyższego, na które powołuje się rewizja prokuratora (uchwały SN: z dnia 2 kwietnia 1965 r. VI KZP 6/65 - OSNKW zesz. 6 z 1965 r. poz. 71 oraz z dnia 2 lipca 1965 r. VI KO 56/64 - OSNKW zesz. 10 z 1965 r. poz. 124).W świetle tych rozważań wymierzona oskarżonym kara 2 tygodni aresztu i 200 zł grzywny, z zamianą w razie nieuiszczenia grzywny w terminie na 4 dni aresztu, podlegała darowaniu i puszczeniu w niepamięć na zasadzie art. 3 ust. 2 cytowanego wyżej dekretu o amnestii, a tym samym przestała być przesłanką do stosowania art. 6 lit. a) ustawy z dnia 18.VI.1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228).Z tych też powodów zawarty w skardze rewizyjnej prokuratora zarzut dotyczący naruszenia przez Sąd I instancji prawa materialnego przez niezastosowanie art. 6 lit. a) ustawy z dnia 18.VI.1959 r. o odpowiedzialności karnej za przestępstwa przeciwko własności społecznej należało uznać za niesłuszny.Wobec ograniczenia przez wiceprokuratora Naczelnej Prokuratury Wojskowej zarzutów skargi rewizyjnej tylko do naruszenia prawa materialnego przez niezastosowanie art. 6 lit. a) cytowanej wyżej ustawy, wiążącego się oczywiście ściśle z pominiętą przez wiceprokuratora kwestią stosowania art. 51 § 1 i 55 § 4 k.k.W.P., odpada m.in. potrzeba ustosunkowania się do podniesionej w rewizji kwestii wymiaru kary orzeczonej oskarżonym.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 1 § 1art. 8art. 55 § 1art. 6art. 1 § 2art. 3 § 1 ust. 1art. 3 ust. 2art. 51 § 1§ 1§ 2§ 1 ust. 1§ 4

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026.