V CSK 564/12

WyrokIzba Cywilna2013-09-19

Skład orzekający: Dariusz Dończyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania jest uzasadniona, gdy skarżący powołuje się na nieważność postępowania wynikającą z nieustanowienia pełnomocnika z urzędu, a nie wykazuje istotnych przesłanek publicznoprawnych?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, gdy skarżący nie wykazuje istnienia przesłanek publicznoprawnych określonych w art. 3989 § 1 k.p.c., w tym nieważności postępowania. Nieważność postępowania na podstawie art. 379 pkt 5 k.p.c. z powodu nieustanowienia pełnomocnika z urzędu może nastąpić jedynie wyjątkowo, po analizie konkretnych okoliczności sprawy, a nie samo przez się.
Stan faktyczny
Powodowie wnieśli skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego oddalającego ich apelację. Wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania oparto na przesłance nieważności postępowania, wynikającej z nieustanowienia dla nich pełnomocnika z urzędu. Sąd Najwyższy uznał, że powodowie nie wykazali istnienia tej przesłanki, ani innych wymaganych przez prawo.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i orzekł o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V CSK 564/12 POSTANOWIENIE Dnia 19 września 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Dończyk w sprawie z powództwa T. K. i K. K. przeciwko Gminie W. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 19 września 2013 r., na skutek skargi kasacyjnej powodów od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 31 maja 2012 r., sygn. akt I ACa […], 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2) przyznaje od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w […] na rzecz radcy prawnego K. S. wynagrodzenie w kwocie 5.400 (pięć tysięcy czterysta) zł - - podwyższone o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług - tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodom z urzędu w postępowaniu przed Sądem Najwyższym. 2 UZASADNIENIE Określone w art. 3984 § 2 k.p.c. wymaganie uzasadnienia w skardze kasacyjnej wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania zostaje spełnione, jeśli skarżący wykaże, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być zatem osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które - zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. - będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Na tych jedynie przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Powodowie w skardze kasacyjnej wniesionej od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 31 maja 2012 r. wniosek o jej przyjęcie do rozpoznania oparli na przesłance wskazanej w art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c. Szczegółowa analiza uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w konfrontacji z okolicznościami dotyczącymi przebiegu postępowania oraz odnoszącymi się do strony powodowej nie pozwala na stwierdzenie, że w sprawie występuje przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu nieważności postępowania spowodowanej nieuwzględnieniem wniosku powodów o ustanowienie dla nich pełnomocnika z urzędu (por. orzeczenia Sądu Najwyższego: z dnia 16 lutego 1999 r., II UKN 418/98, OSNP 2000, nr 9, poz. 359, z dnia 5 lipca 2000 r., I CKN 787/00, nie publ., z dnia 12 września 2007 r., I CSK 199/07, nie publ., z dnia 14 stycznia 2009 r., IV CZ 106/08 oraz z dnia 3 sierpnia 2012 r. I CSK 106/12, nie publ.). Do nieważności postępowania na podstawie określonej w art. 379 pkt 5 k.p.c. na skutek nieustanowienia dla strony pełnomocnika z urzędu może dojść jedynie wyjątkowo. Ocena taka musi uwzględniać analizę konkretnych okoliczności sprawy odnoszących się do przebiegu postępowania oraz do samej strony postępowania 3 (por. np. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 17 lutego 2004 r., III CK 226/02, Lex Polonica nr 1605773, z dnia 3 lipca 2007 r., I UK 40/07, OSNP 2008, nr 15-16, poz. 236, z dnia 19 lutego 2010 r., IV CSK 318/09, Lex Polonica nr 3028291, z dnia 19 lipca 2012 r., II UK 336/11, Lex nr 1219508). Nie wykazuje takiego stanu rzeczy wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, pomijający analizę wszystkich okoliczności dotyczących przebiegu postępowania, w szczególności znaczenia dla realizacji prawa do obrony zaniechania osobistego stawiennictwa powoda na rozprawę w dniu 1 grudnia 2011 r. Dodać przy tym należy, iż niepowodzenie wniesionej przez powodów apelacji, jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, nie była spowodowana nieporadnością sporządzonej przez nich osobiście apelacji, lecz następstwem określonych uchybień, których dopuścili się powodowie w zakresie wskazania i wykazania podstawy faktycznej powództwa, na etapie postępowania przed Sądem pierwszej instancji. Nie zachodzi również nieważność postępowania, którą Sąd Najwyższy bierze pod rozwagę - w granicach zaskarżenia - z urzędu (art. 398 § 1 k.p.c.), z innych przyczyn niż wskazanych w skardze kasacyjnej. Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodom z urzędu w postępowaniu przed Sądem Najwyższym - w kwocie 5.400 zł za sporządzenie skargi kasacyjnej (75% stawki w kwocie 7.200 zł) - orzeczono na podstawie § 15 w zw. z § 12 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 6 pkt 7 i § 2 ust. 2 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.). aw jw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 3 KPCart. 379 pkt 5 KPCart. 398 § 1 KPCart. 3989 § 2 KPC§ 2§ 1§ 1 pkt 3§ 15§ 12 ust. 4§ 6 pkt 7

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy