V K 103/62
WyrokIzba Cywilna1962-04-26
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara grzywny jest adekwatną represją za czyny o charakterze chuligańskim popełnione w stanie nietrzeźwości, czy też powinna być zastąpiona karą aresztu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że kara grzywny może być niewystarczająca w przypadku czynów o charakterze chuligańskim popełnionych w stanie nietrzeźwości, zwłaszcza gdy sprawca ma złą opinię i był wcześniej karany za podobne wykroczenia. W takich przypadkach, dla osiągnięcia celów prewencji ogólnej i szczególnej, uzasadnione jest wymierzenie kary aresztu.Stan faktyczny
Rudolf K. został skazany wyrokiem Sądu Powiatowego za naruszenie nietykalności cielesnej dwóch osób, popełnione w stanie nietrzeźwości. Sąd wymierzył kary grzywny, a jako karę łączną grzywnę z zamianą na areszt. Prokurator Generalny wniósł rewizję nadzwyczajną, zarzucając rażącą niewspółmierność kary i wnosząc o zastąpienie grzywny karą aresztu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił wyrok w części dotyczącej kary łącznej i zmienił wyrok w części dotyczącej kary, wymierzając oskarżonemu kary aresztu za poszczególne czyny i nową karę łączną aresztu.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia K. Czajkowski.Sędziowie: Z. Chmielewski (sprawozdawca), Z. Nyczaj.Prokurator: W. Gatner.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Rudolfa K. oskarżonego z art. 239 § 1 k.k., po rozpoznaniu założonej przez Prokuratora Generalnego PRL rewizji nadzwyczajnej od wyroku Sądu Powiatowego w Rudzie Śląskiej z dnia 19 sierpnia 1961 r., na podstawie art. 394 - 396, 400 § 1, 384 pkt 2 k.p.k.1. uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej kary łącznej oraz zmienił tenże wyrok w części dotyczącej kary w ten sposób, że skazał oskarżonego Rudolfa K. za każdy z przypisanych mu czynów przestępnych na podstawie art. 239 § 1 k.k. na karę sześciu miesięcy aresztu; 2. jako nową karę łączną wymierzył oskarżonemu karę sześciu miesięcy aresztu (...).Rudolf K. został skazany wyrokiem Sądu Powiatowego w Rudzie Śląskiej z dnia 19 sierpnia 1961 r. za to, że:1) dnia 27 maja 1961 r. w R. w barze samoobsługowym naruszył nietykalność cielesną Marii N., uderzając ją ręką w twarz - na karę 800 zł grzywny,2) w tymże czasie i miejscu naruszył nietykalność cielesną Jana R., uderzając go dwukrotnie ręką w twarz - na karę 1.000 zł grzywny,przy czym jako karę łączną Sąd wymierzył karę 1.500 zł grzywny z zamianą w razie nieściągalności na 75 dni aresztu.Od powyższego wyroku wniósł rewizję nadzwyczajną Prokurator Generalny PRL. Rewizja na podstawie przepisu art. 371 pkt 4 k.p.k. zarzuca rażącą niewspółmierność kary wymierzonej oskarżonemu w stosunku do popełnionych przez niego w stanie nietrzeźwości czynów o charakterze chuligańskim, które wymagały surowszej i dotkliwszej represji karnej w postaci kary aresztu, a nie grzywny. W konkluzji rewizja nadzwyczajna zawiera wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku w części dotyczącej kary przez skazanie oskarżonego za poszczególne przypisane mu czyny na kary aresztu i wymierzenie mu odpowiedniej kary łącznej.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Rewizja nadzwyczajna jest słuszna.Wymaganą przepisem art. 57 § 2 k.k. celowość kary grzywny należy ocenić nie tylko ze względu na warunki materialne sprawcy, lecz również z punktu widzenia charakteru sprawy, okoliczności czynu oraz wymagań prewencji ogólnej.W sprawie niniejszej Rudolf K., znajdując się w stanie nietrzeźwości, wszczął w barze samoobsługowym w R. awanturę z bufetową Marią N., która odmówiła mu sprzedaży piwa, bo zdaniem jej był on pijany. W czasie tej awantury oskarżony uderzył bufetową w twarz, a następnie w stosunku do obecnego w barze członka ORMO Jana R., który interweniował i zmusił go do opuszczenia lokalu, zachował się niewłaściwie, przy czym również i jego uderzył dwukrotnie w twarz: raz w lokalu, a drugi raz na ulicy.Z powyższego wynika, że zachowanie się oskarżonego miało charakter zdecydowanie chuligański.Natomiast stan nietrzeźwości, w jakim znajdował się oskarżony, powinien być uwzględniony - zgodnie z przepisem art. 32 ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r. - jako okoliczność obciążająca przy wymiarze kary. Jeżeli nadto uwzględni się, że oskarżony nie ma dobrej opinii w miejscu zamieszkania i że był on czterokrotnie zatrzymywany w komisariacie MO za wybryki chuligańskie popełnione w stanie nietrzeźwości, to trzeba uznać, że kary grzywny wymierzone oskarżonemu Rudolfowi K. - z uwzględnieniem jedynie jego możliwości materialnych - nie stanowią odpowiedniej represji karnej.Z tych założeń wychodząc, Sąd Najwyższy uchylił orzeczenie o karze łącznej, zmienił zaskarżony wyrok i skazał oskarżonego na kary wymienione w sentencji wyroku, które to kary uznał za współmierne do stopnia jego przewinienia.
Powiązane orzeczenia
- V KRN 251/70 1970-04-08Czy w przypadku warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności za przestępstwo o charakterze chuligańskim, sąd powinien rozważyć wymierzenie kary grzywny na podstawie art. 75 § 1 k.k. oraz zasądzenie nawiązk…
- Rw 252/78 1978-07-17Czy uchybienie sądu pierwszej instancji polegające na braku wskazania w uzasadnieniu konkretnych okoliczności przemawiających za orzeczeniem grzywny, stanowi obrazę przepisów postępowania karnego, która uzasadnia zmianę…
- V KRN 938/67 1967-12-28Czy kara aresztu jest właściwą sankcją za przestępstwo z art. 265 k.k. w sytuacji, gdy kara grzywny mogłaby być celowa?
- V K 135/62 1963-03-01Czy kara grzywny wymierzona za przestępstwo przeciwko mieniu społecznemu, obok kary pozbawienia wolności, powinna stanowić istotny element represji karnej, uwzględniając kryteria prewencji karnej?
- V K 82/64 1964-03-25Czy czyny oskarżonego, polegające na znieważeniu i uderzeniu funkcjonariusza MO w czasie wykonywania przez niego czynności służbowych, noszą charakter przestępstw chuligańskich w rozumieniu ustawy z dnia 22 maja 1958 r.…
Powołane przepisy
art. 239 § 1 KKart. 394art. 371 pkt 4 KPKart. 57 § 2 KKart. 32§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026.