V KRN 199/68

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia A. Kafarski (sprawozdawca). Sędziowie: I. Kazimierczak, Z. Neumann.Prokurator Prokuratury Generalnej: M. Tuszyńska.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Władysława K., Stefana P. i Zygmunta P., oskarżonych z art. 237 § 1 k.k. w związku z art. 1 ustawy z dnia 22 maja 1958 r. (Dz. U. Nr 34, poz. 152), po rozpoznaniu rewizji nadzwyczajnej założonej przez Prokuratora Generalnego PRL od wyroku Sądu Powiatowego w Dąbrowie Tarnowskiej z dnia 11 października 1967 r. i od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Krakowie z dnia 3 stycznia 1968 r., na podstawie art. 394-396, 400, 383 pkt 3 i 388 § 1 k.p.k.uchylił wymienione wyżej wyroki i sprawę przekazał Sądowi Powiatowemu w Dąbrowie Tarnowskiej do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneAkt oskarżenia zarzucił Władysławowi K., Stefanowi P. i Zygmuntowi P. przestępstwo z art. 237 § 1 k.k. w związku z art. 1 ustawy z dnia 22 maja 1958 r. (Dz. U. Nr 34, poz. 152), polegające na tym, że w dniu 3 lipca 1967 r. w B., działając wspólnie i w porozumieniu, z pobudek chuligańskich, bez żadnej przyczyny, będąc w stanie nietrzeźwym, wzięli udział w pobiciu Stanisława R., w wyniku którego doznał on otarcia naskórka czoła, grzbietu nosa, podbiegnięcia krwawego okolicy oczodołowej lewej, białkówki oka lewego oraz złamania dwóch zębów środkowych górnych, tj. obrażeń ciała powodujących rozstrój zdrowia trwający poniżej 20 dni.Sąd Powiatowy w Dąbrowie Tarnowskiej wyrokiem z dnia 11 października 1967 r. uznał oskarżonych za winnych tego, że w dniu 3 lipca 1967 r. w B., działając wspólnie i w porozumieniu, z pobudek chuligańskich, będąc w stanie nietrzeźwym, pobili rękami po twarzy i kopali Stanisława R., naruszając w ten sposób jego nietykalność cielesną, w wyniku czego doznał on otarcia naskórka czoła, nosa, podbiegnięcia krwawego w okolicy oczodołowej oraz złamania dwóch zębów środkowych, i na mocy art. 239 § 1 k.k. w związku z art. 1 cytowanej ustawy z dnia 22 maja 1958 r. (Dz. U. Nr 34, poz. 152) skazał Władysława K. na 4 miesiące aresztu, Stefana P. na 8 miesięcy aresztu i Zygmunta P. na 7 miesięcy aresztu.Wyrok ten, zaskarżony przez oskarżonych Władysława K. i Stefana P., Sąd Wojewódzki w Krakowie zmienił w ten sposób, że skazał za przypisany czyn z mocy art. 239 § 1 k.k. w związku z art. 1 cytowanej ustawy z dnia 22 maja 1958 r. (Dz. U. Nr 34, poz. 152): oskarżonego Władysława K. na 2.000 zł grzywny, a oskarżonego Stefana P. na 4.000 zł grzywny.Co do oskarżonego Zygmunta P., wyrok Sądu Powiatowego uprawomocnił się w dniu 18 stycznia 1967 r.W sprawie tej rewizję nadzwyczajną na niekorzyść oskarżonych założył Prokurator Generalny PRL w terminie wskazanym w art. 397 k.p.k.Rewizja zarzuca obrazę prawa materialnego, polegającą na skazaniu oskarżonych z art. 239 § 1 k.k. w związku z art. 1 ustawy z dnia 22 maja 1958 r. (Dz. U. Nr 34, poz. 152), mimo że podstawą ich skazania powinien być przepis art. 237 § 1 k.k. w związku z art. 1 cytowanej ustawy.W konkluzji rewizja wnosi o uchylenie zaskarżonych wyroków, o uznanie oskarżonych Władysława K., Stefana P. i Zygmunta P. za winnych zarzuconego im czynu i skazanie ich na podstawie art. 237 § 1 k.k. w związku z art. 1 ustawy z dnia 22 maja 1958 r. (Dz. U. Nr 34, poz. 152) na odpowiednie kary pozbawienia wolności.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:1. Jak wynika z prawidłowych ustaleń Sądu Powiatowego, które Sąd Wojewódzki podzielił, w dniu 2 lipca 1967 r. nad ranem, kiedy świadek Stanisław R. wracał z zabawy, podeszli do niego wszyscy trzej oskarżeni, którzy byli w stanie nietrzeźwości. Odtwarzając dalszy przebieg zajścia, świadek Stanisław R., którego zeznania Sądy trafnie uznały za wiarygodne, stwierdził, że pierwszy doskoczył do niego Zygmunt P., który uderzył go mocno pięścią w twarz pomiędzy oczy. Gdy po tym uderzeniu pokrzywdzony upadł na drogę, doskoczyli do niego Zygmunt P., jego brat Stefan P. i Władysław K. i wszyscy trzej bili go rękami po twarzy oraz kopali butami. Uderzenia były tak silne, że pokrzywdzony sądził, iż oskarżeni posiadali jakieś narzędzia; uderzenia te spowodowały przecięcia na twarzy i jak zeznał świadek Stanisław R., był on "cały ubroczony we krwi".W wyniku pobicia przez oskarżonych pokrzywdzony doznał otarć naskórka czoła i nosa, podbiegnięć krwawych i otarć naskórka okolicy oczodołowej lewej i podbiegnięcia krwawego białkówki oka lewego, które to obrażenia spowodowały rozstrój zdrowia na czas poniżej 20 dni. Ponadto stwierdzono u pokrzywdzonego złamanie 2 zębów (zaświadczenie lekarskie).W tych warunkach Sądy słusznie przyjęły, że czyn oskarżonych miał charakter chuligański.Uzasadniając przyjętą dla czynów oskarżonych kwalifikację prawną z art. 239 § 1 k.k., Sąd Powiatowy powołał się na to, że "nie zdołano ustalić, który z oskarżonych swoimi uderzeniami i ciosami spowodował u pokrzywdzonego Stanisława R. obrażenia cielesne powodujące rozstrój zdrowia na okres poniżej dni 20".Rozumowanie to jest nietrafne, gdyż Sąd Powiatowy pominął to, że dla odpowiedzialności z art. 237 § 1 k.k. nie ma istotnego znaczenia, który z oskarżonych, działający w charakterze bezpośredniego sprawcy, wywołał swym działaniem skutek wskazany w cytowanym przepisie, jeśli każdy ze sprawców obejmował swym zamiarem wspólne wywołanie takiego właśnie skutku.Wobec nierozważenia sprawy pod tym kątem widzenia należało zaskarżony wyrok uchylić i sprawę przekazać do ponownego rozpoznania celem rozpatrzenia jej we wskazanym zakresie i umożliwienia oskarżonym obrony.II. Niezależnie od powyższego trzeba dodać, że wymiar kary, dokonany przez Sąd Wojewódzki w stosunku do oskarżonych Władysława K. i Stefana P. nie wydaje się uwzględniać w należytym stopniu charakteru ich działania oraz okoliczności, w jakich dopuścili się oni przestępstwa, a zwłaszcza faktu, że działali w stanie nietrzeźwym.Dodać trzeba, że wymierzenie oskarżonym Władysławowi K. i Stefanowi P. grzywien, gdy tymczasem Zygmuntowi P. została wymierzona kara siedmiu miesięcy aresztu, doprowadziło do wewnętrznej niesprawiedliwości wyroku, skoro z ustaleń Sądu Powiatowego wynika, że na najwyższą karę zasłużył właśnie Stefan P. Dlatego też Sąd Wojewódzki, dochodząc do wniosku, że oskarżonym Władysławowi K. i Stefanowi P. należy wymierzyć karę grzywny, powinien był na podstawie art. 386 k.p.k. dokonać odpowiedniej zmiany wyroku w stosunku do Zygmunta P., który rewizji nie założył.