VI KZP 13/69

SentencjaSąd Najwyższy w Izbie Karnej na posiedzeniu niejawnym, po rozpoznaniu przedstawionej w trybie art. 390 § 1 k.p.k. przez Sąd Wojewódzki kwestii prawnej, wymagającej zasadniczej wykładni ustawy:"1. Czy lekarz i ordynator szpitala państwowego (miejskiego) przyjmując korzyść majątkową za osobiste przeprowadzenie zabiegu operacyjnego w tymże szpitalu dopuszcza się przestępstwa przewidzianego w art. 290 § 1 k.k., czy też odpowiada za to tylko dyscyplinarnie?W przypadku pozytywnej odpowiedzi na pierwsze pytanie -2. Czy lekarz i ordynator podanego pod 1) szpitala, wykonujący równocześnie w tej samej miejscowości praktykę lekarską prywatną, dopuszcza się przestępstwa z art. 290 § 1 k.k., jeżeli po przyjęciu wynagrodzenia za leczenie od pacjenta leczonego przez siebie prywatnie, przeprowadza następnie u niego - na jego prośbę - zabieg operacyjny w podanym pod 1) szpitalu?"postanowił odmówić udzielenia odpowiedzi.Uzasadnienie faktyczneI. Podobne zagadnienie, przedstawione już wcześniej przez Sąd Najwyższy do rozstrzygnięcia, zostało przez skład 7 sędziów Sądu Najwyższego postanowieniem, z dnia 25.IV.1963 r. (sygn. VI KO 4/63) - pozostawione bez odpowiedzi (vide: PiP z. 4/1964, str. 527).W uzasadnieniu wymienionego postanowienia Sąd Najwyższy stwierdził, że nie ma potrzeby zasadniczej wykładni ustawy w zakresie ujętym w pytaniu, gdyż kwestia ta została rozstrzygnięta w sposób jasny przez Sąd Najwyższy w składzie 7 sędziów postanowieniem z dnia 5.XII.1957 r. w sprawie I KO 230/57 (OSN, z. 3/1958 r., poz. 23) i uchwałą z dnia 23.III.1961 r. w sprawie VI KO 13/61 (OSN, z. 3/1961 r., poz. 33). Nawiązując zaś do treści przepisu art. 21 rozporządzenia Prezydenta KP z 22.III.1928 r. o zakładach leczniczych (Dz. U. Nr 38, poz. 382 z późn. zm.), stanowiącego: "Funkcjonariusze szpitali publicznych podlegają odpowiedzialności karnej i korzystają z opieki prawa na równi z urzędnikami publicznymi" - Sąd Najwyższy wyjaśnił, że chodzi tu o osoby wykonujące czynności urzędowe, związane z pełnieniem określonych funkcji i sformułował wniosek, że jeżeli lekarz społecznej służby zdrowia wykona czynność swego zawodu bez związku z pełnioną funkcją urzędową, przepis art. 21 wymienionego rozporządzenia nie będzie miał do niego zastosowania.Uchwała VI KO 13/61 zawiera odpowiedź na wyjściową kwestię, mianowicie kiedy lekarz zatrudniony w zakładzie społecznym służby zdrowia jest funkcjonariuszem tego zakładu i kiedy - w związku z tym - podlega odpowiedzialności karnej na równi z urzędnikami państwowymi.II. W sprawie, w której Sąd Wojewódzki przedstawił przytoczone na wstępie pytanie, chodzi - podobnie, jak w cytowanych wyżej pkt I postanowieniach i uchwale - jedynie o kwestie faktyczne, czy dokonanie operacji przez lekarza ordynatora (tj. kierownika oddziału) w konkretnych wypadkach wiązało się z uprawnieniami lub obowiązkami jego w tym właśnie charakterze, czy też stanowiło ono jedynie wykonanie czynności zawodu. W zależności dopiero od poczynionych w tym względzie ustaleń faktycznych można będzie przyjąć lub odrzucić odpowiedzialność z art. 290 § 1 k.k. lekarza, o którego chodzi w pytaniu.Wypada podkreślić jednakże, na co Sąd Najwyższy zwrócił uwagę we wspomnianym postanowieniu VI KO 4/63, iż w praktyce czynności zawodowe lekarza społecznej służby zdrowia nie dadzą się niejednokrotnie oderwać od czynności natury administracyjnej, czynności te bowiem wiążą się jak najściślej ze sobą i warunkują się wzajemnie.W dalszej części pytania Sąd Wojewódzki zmierza w istocie do uzyskania odpowiedzi co do tego, czy kwota, którą lekarz otrzymał od chorego za leczenie w ramach praktyki prywatnej może być uważana za korzyść w rozumieniu art. 290 k.k., jeżeli następnie lekarz ten operuje chorego na jego prośbę w szpitalu państwowym. Pytanie to w tej części nie dotyczy więc kwestii prawnej, lecz także oceny okoliczności faktycznych w konkretnej sytuacji, której to oceny powinien dokonać sąd I instancji.Brak zatem podstawy przewidzianej w art. 390 § 1 k.p.k. do udzielenia odpowiedzi na przedstawione przez Sąd Wojewódzki pytanie.