VI KZP 42/82

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia W. Żebrowski. Sędziowie: W. Ochman, J. Pustelnik (sprawozdawca). Prokurator Prokuratury Generalnej: A. Kabat.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Zdzisława K. i innych, oskarżonych z art. 47 § 1 u.k.s., po rozpatrzeniu przekazanego na podstawie art. 390 § 1 k.p.k. przez Sąd Wojewódzki w Warszawie postanowieniem z dnia 9 listopada 1982 r. następującego zagadnienia prawnego:"Czy uchwała Sądu Najwyższego z dnia 14 października 1981 r. - VI KZP 11/81 (OSNKW 1981, z. 12, poz. 71), uchylająca uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 26 lipca 1978 r. - VII KZP 17/78 (OSNKW 1978, z. 9, poz. 94), uchyliła ją również w zakresie dotyczącym art. 47 § 1 u.k.s., a ponadtoczy wymiana wartości dewizowych na inne wartości dewizowe dokonana przez krajowca dewizowego za granicą bez wymaganego zezwolenia jest umową kupna w rozumieniu art. 47 u.k.s., czy czynnością obrotu wartościami dewizowymi w rozumieniu art. 60 u.k.s. oraz czy obrót wartościami dewizowymi dokonany przez krajowca dewizowego za granicą jest przestępstwem w rozumieniu art. 60 § 1 i 2 u.k.s.?"postanowił odmówić udzielenia odpowiedzi.Uzasadnienie faktyczneZ treści postanowienia wynika, że Sąd Wojewódzki nie dąży do wyjaśnienia zagadnienia prawnego wymagającego zasadniczej wykładni ustawy, a jedynie do uzyskania odpowiedzi w następującej kwestii: czy w dalszym ciągu jest aktualna wykładnia art. 47 § 1 u.k.s. przyjęta w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 26 lipca 1978 r. - VII KZP 17/78 (OSNKW 1978, z. 9, poz. 94) oraz jak należy kwalifikować zachowanie krajowca dewizowego, który za granicą, bez wymaganego zezwolenia, wymienia "wartości dewizowe". Wobec tego, że poruszona w postanowieniu problematyka nie stanowi w istocie "zagadnienia prawnego wymagającego zasadniczej wykładni ustawy" w rozumieniu art. 390 § 1 k.p.k., uznać należy, iż nie ma potrzeby jej wyjaśnienia w drodze uchwały. W związku zaś z wątpliwościami podniesionymi w postanowieniu stwierdzić należy, co następuje:Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 26 lipca 1978 r. - VII KZP 17/78 wyjaśnił, że: "Krajowiec dewizowy, który bez wymaganego zezwolenia (generalnego lub indywidualnego) lub wbrew jego warunkom w czasie pobytu za granicą:a) kupuje albo sprzedaje zagraniczne środki płatnicze,b) zawiera z cudzoziemcem dewizowym umowę kupna lub sprzedaży rzeczy ruchomych czy nieruchomych albo umowę o odpłatne świadczenie usługmoże odpowiadać na podstawie art. 47 § 1 i art. 48 § 1 u.k.s."W drugiej z powołanych w postanowieniu uchwał, a mianowicie w uchwale z dnia 14 października 1981 r. - VI KZP 11/81 (OSNKW 1981, z. 12, poz. 71), Sąd Najwyższy ponownie wypowiedział się co do wykładni art. 48 § 1 u.k.s., wyjaśniając, że: "Krajowiec dewizowy, który w czasie pobytu za granicą zawiera bez wymaganego zezwolenia lub wbrew jego warunkom z cudzoziemcem dewizowym umowę sprzedaży rzeczy ruchomych, zobowiązującą strony do wykonania świadczeń w całości za granicą, nie wyczerpuje swoim zachowaniem znamion przestępstwa określonego w art. 48 § 1 u.k.s.". W tej ostatniej uchwale Sąd Najwyższy zajął się wyłącznie problematyką związaną z wykładnią art. 48 § 1 u.k.s., i tylko w tym zakresie odstąpił od stanowiska sformułowanego w uchwale z dnia 26 lipca 1978 r. - VII KZP 17/78, czemu zresztą dał jednoznaczny wyraz w uzasadnieniu tego orzeczenia.Dalsza problematyka poruszona w postanowieniu dotyczy oceny prawnej zachowania krajowca dewizowego, który bez wymaganego zezwolenia, za granicą, wymienia "wartości dewizowe na inne wartości dewizowe". Chodzi tu o kwalifikację prawną konkretnego czynu, a więc o zagadnienie podlegające rozstrzygnięciu przez sąd orzekający. Nie jest więc to, jak już wspomniano, kwestia podlegająca wyjaśnieniu w trybie określonym w art. 390 § 1 k.p.k., zwłaszcza że z treści postanowienia w ogóle nie wynika, aby powstała ona przy rozpoznawaniu wniesionych w sprawie środków odwoławczych.Marginesowo wskazać jedynie należy, że odpowiedzialność karna określona w art. 47 § 1 u.k.s. może zachodzić wtedy, gdy czynnością wykonawczą jest kupno lub sprzedaż (art. 535 k.c.) zagranicznych środków płatniczych albo złota lub platyny, natomiast art. 60 u.k.s. obejmuje wszystkie formy obrotu wartościami dewizowymi, nie wymienione w przepisach typizujących obrót tymi wartościami. Jego funkcja zatem ma charakter uzupełniający.