VI KZP 5/72

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia K. Mioduski. Sędziowie: A. Pyszkowski (sprawozdawca), W. Sutkowski.Prokurator Prokuratury Generalnej: T. Guzkiewicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Jana S., oskarżonego z art. 204 § 3 k.k., po rozpoznaniu przekazanego w trybie art. 390 § 1 k.p.k. przez Sąd Wojewódzki w Opolu postanowieniem z dnia 14 stycznia 1972 r. zagadnienia prawnego wymagającego zasadniczej wykładni ustawy:"Czy do czynu popełnionego przed dniem 15 lipca 1969 r., który według kodeksu karnego z 1932 r. był przestępstwem nieabolicyjnym, a pod rządem ustawy nowej z 1969 r. stał się przestępstwem abolicyjnym, ma zastosowanie przepis art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 lipca 1969 r. o amnestii (Dz. U. Nr 21, poz. 151)?"i po wysłuchaniu wniosku prokuratorauchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktyczne1. Zagadnienie powyższe zostało przekazane do rozstrzygnięcia Sądowi Najwyższemu w sprawie o czyn popełniony w 1967 r., który został zakwalifikowany przez Sąd I instancji jako przestępstwo z art. 204 § 2 i 3 k.k., zagrożone karą pozbawienia wolności do roku, ograniczenia wolności lub grzywny. Czyn ten w dniu jego popełnienia oraz wejścia w życie ustawy z dnia 21 lipca 1969 r. o amnestii stanowił przestępstwo z art. 262 § 2 k.k. z 1932 r., zagrożone karą więzienia do lat 5 lub aresztu.2. W uchwale z dnia 25 sierpnia 1960 r. VI KO 21/60 (OSN z 1960 r., z. IV, poz. 57) Sąd Najwyższy wyjaśnił, że z pojęciem ustawy "względniejszej dla sprawcy" w rozumieniu art. 2 § 1 k.k. z 1932 r. łączyć należy nie tylko przepisy ustawy karnej określające karę za popełnione przestępstwo, ale i te wszystkie przepisy prawa materialnego (a w pewnych wypadkach również procesowego), które dopóki skazany kary nie odbył, mogą wchodzić w grę i wywierać na tę karę taki czy inny wpływ.Ponadto w uchwale tej Sąd Najwyższy wyjaśnił, że wyrażenie "wyrokowanie" użyte w przepisie § 1 art. 2 d.k.k. należy rozumieć jako stosowanie prawa karnego przez sąd w ogóle, a więc jako stosowanie wszelkich przepisów mogących mieć wpływ na sytuację sprawcy przestępstwa, dopóki wymierzonej mu kary pozbawienia wolności nie odbył.W uchwale z dnia 4 lutego 1965 r. VI KO 44/64 (OSNKW z 1965 r., nr 4, poz. 44) Sąd Najwyższy wyraził wprawdzie pogląd, że organ powołany do stosowania amnestii z 1964 r. bierze pod uwagę zagrożenie karne aktualne w chwili popełnienia przestępstwa, jednakże jednocześnie - nawiązując do swej uchwały poprzednio powołanej - wyjaśnił, że wydawanie orzeczeń na podstawie przepisów amnestyjnych jest również "wyrokowaniem" (orzekaniem), do którego odnoszą się normy art. 2 § 1 k.k. z 1932 r., oraz że ustawą "względniejszą dla sprawcy" jest w tym wypadku ta, która za popełniony przez niego czyn przewiduje bądź przewidywała karę w wysokości pozwalającej na zastosowanie art. 1 dekretu o amnestii.Poglądy wyrażone w cytowanych wyżej uchwałach - a w szczególności pogląd, że w razie kolizji czasowej ustaw (art. 2 § 1 k.k. z 1969 r.) należy porównać stan prawny poprzednio obowiązujący ze stanem prawnym nowym, uwzględniając całokształt przepisów prawa karnego - aktualne są pod rządem k.k. z 1969 r. oraz przy uwzględnieniu ustawy o amnestii z 1969 r., czemu Sąd Najwyższy niejednokrotnie dał wyraz (np. wyrok z dnia 29 stycznia 1970 r. Rw 1747/69 - OSNKW z 1970 r., nr 4-5, poz. 38; uchwała z dnia 14 stycznia 1971 r. VI KZP 37/70 - OSNKW z 1971 r., nr 4, poz. 49).W świetle tego, co wyżej powiedziano, organ powołany do stosowania amnestii bierze pod uwagę - z uwzględnieniem jednak przepisu art. 2 § 1 k.k. - cały stan prawny, jaki może wchodzić w rachubę w czasie orzekania o czynie sprawcy, a więc i przepisy ustawy z 1969 r. o amnestii, w zakresie zależnym od wysokości zagrożenia lub od wysokości kary wymierzonej na podstawie prawa aktualnie obowiązującego.Ustalenie, że czyn sprawcy popełniony przed dniem 1 stycznia 1970 r., a w szczególności przed dniem 15 lipca 1969 r., stanowi mniejszej wagi wypadek przywłaszczenia cudzego mienia, powoduje - ze względu na przepis art. 2 § 1 k.k. - zastosowanie art. 204 § 3 k.k., przewidującego karę mieszczącą się w granicach wskazanych w art. 1 pkt 1 ustawy o amnestii, a w następstwie tego zastosowanie przepisów o abolicji.Należy zaznaczyć, że na przeszkodzie temu nie stoi okoliczność, iż czyn sprawcy w postaci typu podstawowego (art. 204 § 1 k.k.) lub typu kwalifikowanego (art. 204 § 2 k.k.) zagrożony jest karą przekraczającą górną granicę zagrożenia określonego w art. 1 pkt 1 ustawy o amnestii, albowiem "wypadek mniejszej wagi" stanowi znamię przestępstwa określonego w art. 204 § 3 k.k. i stwarza tym samym typ uprzywilejowany w stosunku do przestępstwa z § 1 i 2 tego artykułu.