II FSK 1628/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Grzegorz Krzymień (sprawozdawca), Sędzia NSA Grzegorz Borkowski, Sędzia NSA Jan Rudowski, Protokolant Anna Dziewiż - Przychodzeń, po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2009 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej K. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 20 czerwca 2007 r. sygn. akt I SA/Łd 306/07 w sprawie ze skargi K. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 24 maja 2005 r. nr [..] w przedmiocie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od K. B. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w L. kwotę 180 (słownie: sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, 3) przyznaje od Skarbu Państwa (kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi) pełnomocnikowi Skarżącej adwokatowi W. H. kwotę 180 (słownie: sto osiemdziesiąt) złotych zwiększoną o należny podatek od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wyrokiem z dnia 20 czerwca 2007 r., sygn. akt I SA/Łd 306/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę K. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia 24 maja 2005 r. w przedmiocie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego. Jak wskazano w uzasadnieniu orzeczenia, Skarżąca składając wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji w dniu 8 marca 2005 r. w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych wyjaśniła, iż w 2004 r. pełniła obowiązki społeczne i obywatelskie jako ławnik sądowy i z tego tytułu uzyskiwała należności pieniężne. W ocenie Strony, otrzymane dochody z tytułu rekompensat za udział w sesjach korzystają ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 17 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r., o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14 poz. 176 ze zm.) - cytowanej dalej w skrócie "p.d.o.f." Postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2005 r. organ I instancji uznał stanowisko Strony za nieprawidłowe, a Dyrektor Izby Skarbowej odmówił uchylenia powyższego rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu organ II instancji podniósł, iż art. 172 § 3 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych ( Dz. U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.) stanowi, iż ławnik za czas wykonania czynności w sądzie, otrzymuje rekompensatę pieniężną. Natomiast na podstawie art. 173 tej ustawy ławnicy zamieszkali poza siedzibą sądu otrzymują diety oraz zwrot kosztów przejazdu i noclegów według zasad ustalonych w tym zakresie dla sędziów. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, tylko kwoty otrzymanych diet korzystają ze zwolnienia na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 17 p.d.o.f., natomiast rekompensaty należy zaklasyfikować do przychodów określonych w art. 13 pkt 5 p.d.o.f. Wobec powyższego, dochody z tytułu wypłacanej ławnikowi w trakcie roku podatkowego rekompensaty, podlegają kumulacji z dochodami uzyskanymi z innych źródeł, co zobowiązuje do złożenia zeznania podatkowego i obliczenia należnego podatku dochodowego od sumy uzyskanych w ciągu roku dochodów. Oddalając skargę Sąd I instancji wskazał, iż zwolnienia stanowią ustawowy wyjątek, istotne odstępstwo od zasady sprawiedliwości podatkowej (tj. powszechności i równości opodatkowania), a zatem przepisy je wprowadzające muszą być interpretowane ściśle. Ławnikowi za czas wykonywania czynności w sądzie przysługują trojakiego rodzaju świadczenia: rekompensata pieniężna za czas wykonywania czynności w sądzie (art. 172 § 3 u.s.p.) oraz diety i zwrot kosztów przejazdu i noclegu w przypadku ławników zamieszkałych poza siedzibą sądu (art. 173 u.s.p.). Zgodnie natomiast z art. 21 ust. 1 pkt 17 p.d.o.f. wolne od podatku dochodowego są m.in. diety oraz kwoty stanowiące zwrot kosztów, otrzymane przez osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych i obywatelskich. O ile bez wątpienia diety i zwrot kosztów przejazdu i noclegu określone w art. 173 u.s.p. objęte są wskazanym powyżej zwolnieniem, o tyle, w ocenie Sądu I instancji, rekompensat pieniężnych wypłacane na podstawie art. 172 § 3 u.s.p. nie można zaliczyć do diet, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 17 p.d.o.f. Sąd nie podzielił w tym zakresie stanowiska, że wobec braku legalnej definicji "diety" w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, rozstrzygające jest jedno z jego brzmień słownikowych. Zakładając bowiem racjonalność ustawodawcy, nie do zaakceptowania jest teza, że dla określenia tego samego świadczenia, prawodawca w jednej ustawie posługuje się różnymi jego określeniami. Prawo o ustroju sądów powszechnych posługuje się bowiem pojęciem dieta dla określenia świadczenia, przysługującego ławnikowi zamieszkałemu poza siedzibą sądu (art. 173 u.s.p.). Brak jest zatem podstaw do określenia tym mianem również "rekompensaty pieniężnej", o której mowa w art. 172 § 3 u.s.p. po to wyłącznie, by na potrzeby innej ustawy zaliczyć to świadczenie do objętego zwolnieniem podatkowym. Tym bardziej, że również słownikowe określenie pojęcia "dieta" nie jest jednoznaczne i zawiera definicje wielorodzajowe (m. in. jako "sumy przeznaczone na koszty utrzymania w podróży służbowej" oraz jako "wynagrodzenie z tytułu pełnienia określonych obowiązków, funkcji"). Zdaniem Sądu I instancji, prawidłowa wykładnia pojęcia "dieta", o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 17 p.d.o.f. odnosi się do świadczeń, stanowiących zwrot kosztów utrzymania (np. w podróży służbowej, przy wykonaniu obowiązków poza miejscem zamieszkania) nie zaś do wynagrodzeń czy rekompensat należnych z tytułu pełnionych funkcji lub wykonywanych obowiązków (także obywatelskich). Odnosząc się natomiast do argumentacji "historycznej" przedstawionej przez Skarżącą dotyczącej praktyki niepobierania podatku od rekompensat do końca 2003 r., w uzasadnieniu wyroku wskazano, iż w wyniku zmiany ustawy o ustroju sądów powszechnych od dnia 14 stycznia 2004 r. zrównano sytuację ławników pozostających i niepozostających w stosunku pracy stwierdzając, iż rekompensatę pieniężną otrzymują wszyscy ławnicy, w tym również pozostający w stosunku pracy, którzy w związku z pełnieniem obowiązków ławniczych nie mają prawa do wynagrodzenia ze stosunku pracy (art.172 § 2 u.s.p.).Nie ma zaś wątpliwości, że w ich wypadku świadczenie to ma charakter restytutywny, tj. "zastępuje" utracone wynagrodzenie za pracę, podlegające opodatkowaniu. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku Strona skarżąca wniosła o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Jako podstawę powyższego żądania wskazano naruszenie prawa materialnego, tj. art. 13 pkt. 5, art. 21 ust. 1 pkt. 17 p.d.o.f. oraz art. 172 § 3 u.s.p. przez błędną ich interpretację polegającą na przyjęciu, iż: - rekompensata, którą w oparciu o art. 172 § 3 ławnik otrzymuje za czas wykonywania czynności w sądzie jest przychodem otrzymywanym przez osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych lub obywatelskich w rozumieniu art. 13 pkt. 5 p.d.o.f. - w/w rekompensata nie jest dietą bądź kwotą stanowiącą zwrot kosztów w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt. 17 p.d.o.f. Zdaniem Skarżącej, rekompensaty ławnicze nie są objęte dyspozycją art. 13 pkt 5 p.d.o.f. Jeśli ławnik zawrze umowę dotyczącą, przykładowo, wyliczenia czasu pracy ławników w sądzie to otrzymane z tego tytułu wynagrodzenie będzie kwotą, o której mowa w tym przepisie. To, że art. 172 i 173 u.s.p. używa trzech pojęć - dieta, zwrot kosztów przejazdu i rekompensata nie upoważnia - w ocenie Strony - do stwierdzenia, że rekompensata podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych . W tych artykułach, jak podkreślono w skardze kasacyjnej, chodziło o wyraźne odróżnienie określonych okoliczności, za które należy się określona zapłata. Sąd I instancji przyjął, że "rekompensata" nie jest dietą w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt. 17 p.d.o.f. przyjmując jednocześnie, ze słowo "dieta" nie jest jednoznaczne i obejmuje także wynagrodzenie z tytułu pełnienia określonych obowiązków czy funkcji. Jeśli się więc uwzględni treść słowa "rekompensata", cel jego użycia w Prawie o ustroju sądów powszechnych, a także dotychczasową interpretację tych przepisów to należy uznać, że rekompensata z art. 172 § 3 u.s.p. jest dietą wolną od podatku dochodowego od osób fizycznych w rozumieniu art. 21 ust.1 pkt.17 p.d.o.f. Powołany przepis ogranicza zwolnienie do kwoty 2280 zł, a więc można powiedzieć, zdaniem autora skargi kasacyjnej, że gdyby ustawodawcy chodziło tu o zwolnienie tylko diet i kosztów przejazdu to praktycznie żadna osoba pełniąca jakąś funkcje społeczną czy obywatelską nie zbliżyłaby się do tej kwoty. A więc w tym artykule chodziło także o rekompensaty dla ławników. W ocenie Strony, rekompensaty dla ławników mieszczą się także w sformułowaniu "oraz kwoty stanowiące zwrot kosztów" zawartym w art. 21 ust.1 pkt. 17 p.d.o.f. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest wykładnia art. 21 ust. 1 pkt. 17 p.d.o.f. wprowadzającego zwolnienie od podatku diet, które zdaniem Skarżącej obejmują również rekompensaty pieniężne wypłacane ławnikom sądowym. Na podstawie przepisów art. 10 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 13 pkt 5 p.d.o.f. przychody otrzymywane przez osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych lub obywatelskich bez względu na sposób powołania tych osób, nie wyłączając odszkodowania za utracony zarobek (z wyjątkiem nie pozostającym w związku ze sprawą i nie wymagającego omawiania) zostały zaliczone do przychodów z działalności wykonywanej osobiście. Na gruncie podatku dochodowego od osób fizycznych przywołane regulacje stanowią o jednoznacznym zaklasyfikowaniu tego rodzaju przychodów i konsekwencjach w zakresie określenia ich wysokości (art. 11 ust. 1), kosztów (art. 22 ust. 9 pkt 5 i ust. 10 w związku z ust. 2 pkt 1) dochodu z tego źródła przychodu (art. 9 ust. 2), wysokości podatku (art. 27 ust. 1) oraz zasad rozliczenia z tytułu należnego podatku dochodowego od dochodu z tego źródła przychodów (art. 45 ust. 1). Zasadnicze znaczenie z punktu widzenia oceny trafności podnoszonych zarzutów miało to, czy wykładnia przepisów art. 21 ust. 1 pkt 17 p.d.o.f. w związku z art. 172 § 3 i art. 173 u.s.p. przyjęta w zaskarżonym wyroku była prawidłowa i prowadziła do odmowy objęcia zwolnieniem od podatku dochodowego rekompensaty pieniężnej otrzymywanej przez ławnika za czas wykonywania czynności w sądzie. Przepis art. 21 ust. 1 pkt 17 p.d.o.f. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2003 r. i mającym zastosowanie w rozpoznawanej sprawie stanowił, że wolne od podatku dochodowego są diety oraz kwoty stanowiące zwrot kosztów otrzymane przez osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych i obywatelskich do wysokości nie przekraczającej 2.280 zł. Przytoczony przepis jako element konstrukcji podatku dochodowego od osób fizycznych wprowadza zwolnienie przedmiotowe wskazując określoną kategorię dochodów, która mieszcząc się w zakresie przedmiotowym tego podatku jest od niego zwolniona. Jednocześnie jako odstępstwo od zasady powszechności opodatkowania wyrażonej expressis verbis w art. 9 ust. 1 p.d.o.f. zakres zastosowania zwolnienia w ujęciu przedmiotowym musi być interpretowany w sposób ścisły. Oznacza to, że w wyniku wykładni tego przepisu nie może dojść do rozszerzenia zwolnienia w nim wprowadzonego na inne kategorie dochodów ponad te, które w nim zostały ujęte. Poprzez zwolnienia podatek dochodowy od osób fizycznych staje się w mniejszym stopniu powszechnym podatkiem dochodowym. Na tle omawianego przepisu sporna pozostawała wykładnia wprowadzonego w nim pojęcia "dieta". Pojęciem tym ustawodawca posłużył się zarówno w omawianym przepisie w odniesieniu do przychodów otrzymywanych przez osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych i obywatelskich, jak i w odniesieniu do wydatków związanych z kosztami podróży służbowych osób prowadzących działalność gospodarczą (art. 23 ust. 1 pkt 52 p.d.o.f.). W żadnym jednak z tych przepisów pojęcie to nie zostało zdefiniowane na potrzeby tej ustawy. W drugim z przypadków odwołano się do odrębnych przepisów prawa pracy kształtujących wysokość diet przysługujących pracownikom. W tym wypadku chodzi o pokrycie kosztów związanych z podróżą służbową pracowników wykonujących na polecenie pracodawcy zadania służbowe poza miejscowością, w której znajduje się siedziba pracodawcy lub poza stałym miejscem pracy (art. 775 Kodeksu pracy). W takim też zakresie "dieta" w tym ujęciu oznaczała należności wskazane w odrębnych przepisach. W przypadku natomiast omawianego przepisu (art. 21 ust. 1 pkt 17 p.d.o.f.) brak tego rodzaju odesłania w oparciu, o które było możliwe wyjaśnienie o jakiego rodzaju należności w tym wypadku chodziło ustawodawcy. Wobec braku tego rodzaju odesłania należało odwołać się do znaczenia słownikowego pojęcia "dieta". Treść tego pojęcia obejmuje wynagrodzenie dzienne związane z pełnieniem szczególnych obowiązków czy funkcji. Dieta tak rozumiana jest pojęciem pojemnym, w którym mogą mieścić się świadczenia określone różnymi nazwami np. ryczałty, ekwiwalenty. Ostatecznie, jak trafnie przyjęto w powołanym w skardze kasacyjnej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 maja 2005 r., sygn. akt FSK 2536/04 (publ. wraz z glosą OSP 2006 r., z. 7-8, poz. 80), o tym czy dane świadczenie jest dietą w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 17 p.d.o.f., decyduje istota tego świadczenia, a nie jego nazwa. Odwołując się do tez tego wyroku Strona skarżąca pominęła jednak, iż zapadł on w odmiennym stanie faktycznym i prawnym od występującego w rozpoznawanej sprawie. W wyroku tym Naczelny Sąd Administracyjny odnosił się do dopuszczalności zakwalifikowania jako "diety" wynagrodzeń przysługujących pozaetatowym członkom samorządowych kolegiów odwoławczych (zagadnienie w nim omówione jest w dalszym ciągu sporne w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego - por. postanowienie z dnia 12 września 2008 r., sygn. akt II FSK 833/07). Przyjmując jednak na potrzeby rozpoznawanej sprawy za trafną przytoczoną w tym wyroku uwagę o decydującym znaczeniu istoty świadczenia należało odwołać się do istoty świadczenia przysługującego ławnikom sądowym za czas wykonywania czynności w sądzie. Określenie istoty tego świadczenia pozwalające na ocenę dopuszczalności podciągnięcia go pod pojęcie "diety" było możliwe w oparciu o przepisy stanowiące podstawę do jego wypłaty. Zgodnie z przepisem art. 172 § 3 i 4 u.s.p. w brzmieniu obowiązującym od 14 stycznia 2004 r. ławnik za czas wykonywania czynności w sądzie otrzymuje rekompensatę pieniężną. Wysokość tej rekompensaty powiązano z wynagrodzeniem zasadniczym asesora sądowego w stosunku 3% za jeden dzień pełnienia obowiązków ławnika. Rekompensata w tej wysokości przysługuje ławnikom niezależnie od tego czy jest pracownikiem zwolnionym od pracy na czas wykonywania czynności w sądzie (za ten czas pozbawiony jest wynagrodzenia od pracodawcy), czy też nie jest pracownikiem (np. rencistą, emerytem). Odmienne rozwiązania przyjęto w przepisach 172 § 3 i 4 u.s.p. w brzmieniu poprzednio obowiązującym różnicując sytuację pracowników i osób nie pozostających w stosunku pracy. Pracownikom przysługiwała równowartość utraconego wynagrodzenia, pozostałym osobom rekompensata pieniężna rozumiana jako świadczenie przysługujące pracownikom delegowanym do pełnienia obowiązków poza stałym miejscem służbowym. Ujednolicenie zasad od 14 stycznia 2004 r. oznaczało przyjęcie jednego rodzaju świadczenia (rekompensata pieniężna) przysługującego obu tym grupom ławników sądowych obliczanego według tych samych zasad. Wykładnia gramatyczna pojęcia "rekompensata" prowadzi do wniosku, że pod tym pojęciem należy rozumieć odszkodowanie, wynagrodzenie poniesionej straty np. z tytułu utraty potencjalnych zarobków (por.: Mały słownik języka polskiego pod red. S. Skorupki Warszawa 1974 r., s. 692). Takie też rozumienie tego przepisu zostało przyjęte w art. 172 § 4 u.s.p. określającego wysokość rekompensaty w powiązaniu z kwotą bazową stanowiącą wynagrodzenie zasadnicze asesorów sądowych. Jednocześnie odrębnie określona została dieta należna ławników zamieszkałym poza siedzibą sądu (art. 173 u.s.p.). Zatem rekompensata pieniężna w tym ujęciu obejmowała wyłącznie wyrównanie straty z tytułu utraconego wynagrodzenia. W omawianych przepisach jednoznacznie oddzielono dietę przysługującą ławnikom sądowym zamieszkałym poza siedzibą sądu od wynagrodzenia za czas pełnienia funkcji ławnika nazwanego w ustawie rekompensatą pieniężną. 5. Skoro w przepisach art. 172 § 3 i 4 u.s.p. ujednolicono świadczenia przysługujące ławnikom sądowym za czas wykonywania czynności w sądzie (rekompensata pieniężna) i jednocześnie w sposób jednoznaczny oddzielono to świadczenie od diety należnej dodatkowo ławnikom zamieszkałym poza siedzibą sądu (art. 173 u.s.p.), to trudno na gruncie prawa podatkowego doszukiwać się innego charakteru tych świadczeń. Prowadziłoby to do niedającego się zaakceptować wniosku, że rekompensata pieniężna wypłacana ławnikom pozostającym w stosunku pracy stanowiąc rekompensatę z tytułu utraconego wynagrodzenia podlegałaby opodatkowaniu podatkiem dochodowym (art. 10 ust. 1 pkt 2 i art. 13 pkt 5 p.d.o.f.), a ta sama rekompensata pieniężna w przypadku pozostałych ławników sądowych (w tym otrzymujących świadczenia z tytułu ubezpieczenia społecznego), jako ich dodatkowe wynagrodzenie, już takiemu opodatkowaniu by nie podlegała. W tym drugim przypadku świadczenie to przybiera postać dodatkowego wynagrodzenia otrzymywanego przez osobę uprawnioną do emerytury lub renty z uwzględnieniem zasad określonych m.in. w przepisach art. 104 ust. 7 i 8 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r., Nr 39, poz. 353 ze zm.). Zatem świadczenie to jest wypłacone obok (a nie zamiast) przysługującej emerytury i podlega opodatkowaniu na tych samych zasadach jak rekompensata pieniężna wypłacana w zamian za utracone wynagrodzenie przez ławników pozostających w stosunku pracy. Naczelny Sąd Administracyjny dostrzega fakt, że zagadnienie opodatkowania podatkiem dochodowym rekompensat pieniężnych wypłacanych ławnikom sądowym nie jest jednolicie traktowane w orzecznictwie sądów administracyjnych pierwszej instancji. W części tych orzeczeń zgodzono się z twierdzeniem podatników, że rekompensata pieniężna uregulowana w art. 172 § 3 i 4 u.s.p. jest tożsama z pojęciem diety określonym w art. 21 ust. 1 pkt 17 p.d.o.f. i z tego względu objęta jest zwolnieniem od podatku dochodowego (por.: wyroki WSA w Gliwicach z 22 stycznia 2008 r., sygn. akt I SA/Gl 724/07; z dnia 11 marca 2008 r. sygn. akt I SA/Gl 952/07; z dnia 20 maja 2008 r., sygn. akt I SA/Gl 957/07). Prezentowany jest również odmienny pogląd, wskazujący na powiązanie rekompensaty pieniężnej z podlegającym opodatkowaniu wynagrodzeniem asesora sadowego oraz oddzieleniem tego świadczenia od odrębnie ustalanej diety (por.: wyroki WSA w Poznaniu z dnia 6 grudnia 2007 r., sygn. akt I SA/Po 1052/07 i 1053/07). Z podanych już powodów Naczelny Sąd Administracyjny opowiada się za drugim z podanych poglądów. Oznacza to, że rekompensata pieniężna wypłacana ławnikom sądowym za czas wykonywania czynności w sądzie (art. 173 § 3 i 4 u.s.p.) nie stanowi diety w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 17 p.d.o.f. i z tego względu nie jest objęta zwolnieniem od opodatkowania podatkiem dochodowym. Zwolnieniem na zasadach określonym w tym przepisie objęta jest dieta otrzymywana przez ławnika sądowego zamieszkałego poza siedzibą sądu (art. 173 u.s.p.). Z przytoczonych względów podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty należało uznać za pozbawione uzasadnionych podstaw. W zaskarżonym wyroku Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej wykładni przepisów art. 13 pkt 5, art. 21 ust. 1 pkt 17 p.d.o.f. w związku z art. 172 § 3 i 4 u.s.p. oraz art. 173 u.s.p ( w brzmieniu obowiązującym w 2004 r.) i doszedł do prawidłowych wniosków o braku podstaw do zwolnienia z opodatkowania rekompensaty pieniężnej wypłacanej ławnikom sądowym. Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. Orzeczenie o zwrocie kosztów postępowania na rzecz organu oparto na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 i 3 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b/, § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a/ i § 6 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (...) (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.). Z kolei orzeczenie o kosztach pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu oparto na podstawie art. 209 i art. 250 p.p.s.a. oraz § 18 ust. 1 pkt 2 lit. a, § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (...) (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).