VII SA/Wa 219/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron (spr), , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Protokolant Joanna Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi H. Sp. z o.o. w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2008 r. znak [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu do zgłoszenia dotyczącego zamiaru montażu urządzenia reklamowego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego H. Sp. z o.o. w W. kwotę 760 (siedemset sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] listopada 2008r. znak [...] Wojewoda [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu odwołania H. Sp. z o.o. od decyzji Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] lipca 2008 r, wnoszącej sprzeciw do zgłoszenia dotyczącego zamiaru montażu urządzenia reklamowego - kasetonu diodowego na dachu budynku przy ul. [...] w W., utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2008 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że H. Sp. z o.o., w oparciu o przepis art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118), zgłosił zamiar przystąpienia do opisanych w załączonym projekcie budowlanym robót budowlanych - montażu urządzenia reklamowego - kasetonu diodowego na dachu budynku przy ul. [...] w W.. Wojewoda [...] podniósł, że przedmiotem omawianego zgłoszenia jest zamiar montażu konstrukcji nośnej pod urządzenie - kaseton diodowy - na dachu budynku "D" Domu Studenckiego "[...]". Autor załączonego projektu budowlanego pt.: "Konstrukcja nośna pod kaseton diodowy na dachu budynku" wskazał, że aby bezpiecznie postawić na dachu budynku urządzenie projektuje się ruszt stalowy z belek HEB opartych na słupach nośnych oraz podciągach szkieletu budynku. Na ruszcie ustawiony zostanie zespół 2 belek pod konstrukcję kasetonu. Z opisu technicznego w/w inwestycji wynika więc, iż inwestor w pierwszej fazie prac zamierza wybudować konstrukcję, której głównymi elementami są ruszt stalowy i zespół belek pod kaseton. Na tej podstawie organ I instancji stwierdził, iż prace budowlane podejmowane przez inwestora będą polegały na wykonaniu - budowie - nowego obiektu budowlanego w określonym miejscu, a nie tylko jego instalacji (montażu). Organ odwoławczy stwierdził, że zasadniczą kwestią w omawianej sprawie jest rozróżnienie pomiędzy pojęciem "instalowanie urządzeń", dla którego obowiązuje uproszczony tryb, tzn. tylko zgłoszenie zamiaru zainstalowania urządzenia, od wybudowania obiektu budowlanego - budowli - na dachu budynku. Ustawodawca w art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego jednoznacznie wskazał na "instalowanie tablic i urządzeń reklamowych", tymczasem wzniesienie całkiem nowego obiektu budowlanego, konstrukcji budowlanej w określonym miejscu, jest zdaniem organu odwoławczego budową czyli robotami określonymi w art. 3 pkt 6, które, nie będąc zwolnione z pozwolenia na budowę, wymagają uzyskania takiej decyzji. W ocenie organu odwoławczego wolnostojąca konstrukcja nośna wraz z kasetonem diodowym jest obiektem budowlanym będącym budowlą stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami w rozumieniu art. 3 pkt 1b Prawa budowlanego. Wojewoda [...] stwierdził, iż w przypadku zgłoszonej inwestycji nie ma zastosowania art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego, dotyczy on bowiem instalowania urządzeń reklamowych na istniejących obiektach, nie zaś budowy takich urządzeń reklamowych, instalowaniem nie można zaś określać budowy samodzielnej konstrukcji (budowli) na części istniejącego obiektu budowlanego. Organ wskazał ponadto, iż z załączonej dokumentacji projektowej wynika, iż projektowana tablica reklamowa stanowi obiekt w pełni samodzielny i niepowiązany funkcjonalnie z innym obiektem budowlanym. Ponadto wskazana kolejność podejmowania prac konstrukcyjnych wyraźnie dowodzi o konieczności wykonania robót budowlanych, a nie instalacji. Istotne znaczenie przy ocenie rodzaju robót budowlanych - czy jest to instalowanie czy budowa - ma również wielkość projektowanego urządzenia reklamowego, jego masa całkowita, jak i sposób osadzenia na obiekcie stanowiącym dom studencki, które w omawianej sprawie świadczą o tym, iż zgłoszone roboty budowlane są budową, o której mowa w art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego tj. "wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu". Taka kwalifikacja inwestycji pociąga za sobą obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę (art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego). Organ wskazał też, że dla przedmiotowego obiektu konieczne jest zapewnienie podstawy uniemożliwiającej łatwe jej przesunięcie czy zniszczenie przy silnych podmuchach wiatru, nie jest to więc instalowanie urządzenia reklamowego rozumiane jako wzniesienie czy ustawienie urządzenia stosunkowo lekkiego, przenośnego, o małych gabarytach. Wojewoda [...] podniósł ponadto, że przedmiotowa inwestycja, jako objęta obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę, tym samym wymaga przeprowadzenia postępowania o ustalenie warunków zabudowy. Planowana budowa urządzenia reklamowego na dachu budynku połączona będzie ze zmianą kształtu budynku oraz jego podwyższeniem, nastąpi więc zmiana formy architektonicznej budynku, działanie w tym zakresie stanowi więc nową zabudowę i zagospodarowanie terenu, w rozumieniu ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zdaniem Wojewody [...] w odniesieniu do przedmiotowej inwestycji nie ma zastosowania art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego, zatem decyzja organu I instancji jest prawidłowa. Skargę na decyzję Wojewody [...] z [...] listopada 2008r. złożyła H. Sp. z o.o. zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 3, art. 29 ust. 2 oraz art. 30 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz naruszenie przepisów postępowania administracyjnego - art. 6, art. 7, art. 12, art. 77 i art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego. Strona skarżąca wskazała, że wszelkie obiekty i roboty budowlane objęte regulacją przepisów art. 29-31 ustawy Prawo budowlane wymagają jedynie instytucji zgłoszenia robót, instalacja wszelkiego rodzaju urządzeń reklamowych, które nie są usytuowane na obiektach wpisanych do rejestru zabytków w rozumieniu przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, jak również nie są reklamami świetlnymi i podświetlanymi usytuowanymi poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym, wymagają od inwestora jedynie zgłoszenia planowanych robót budowlanych stosownemu organowi administracji. Zgłoszenia takiego typu urządzenia reklamowego dokonała spółka H. Sp. z o.o. W ocenie inwestora urządzenie reklamowe mające zostać zainstalowane na dachu budynku przy ul. [...] w W., wbrew twierdzeniom organu, nie należy do kategorii obiektów budowlanych zdefiniowanych w przepisie art. 3 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, nie jest bowiem ani budynkiem, ani budowlą, ani obiektem małej architektury w rozumieniu przepisów w/w ustawy. Zdaniem inwestora organ II instancji dokonał też nieprawidłowej analizy pojęcia "instalowanie". H. Sp. z o.o. stwierdziła, że w przypadku inwestycji przez nią zgłoszonej mamy niewątpliwie do czynienia z instalacją urządzenia reklamowego składającego się z kasetonu diodowego oraz konstrukcji wsporczej, podlegającego jedynie montażowi na dachu budynku przy ul. [...] w W., przy czym przedmiotowe urządzenie wykonywane może być w każdym innym dowolnie wybranym miejscu. Skarżąca wskazała też, że ani ustawodawca, ani sądy administracyjne nie prezentują poglądu jakoby mianem "instalacji" można było określać jedynie czynności drobne, nieskomplikowane lub dotyczące obiektów o małych gabarytach, co błędnie sugeruje organ. W ocenie skarżącej spółki urządzenie reklamowe należy traktować jako całość, bez rozróżnienia na tablicę i konstrukcję, niedopuszczalne jest wyodrębnienie z urządzenia reklamowego poszczególnych elementów, z których dla części wykonywanych robót wymagane jest pozwolenie na budowę, a dla części wystarczy tylko zgłoszenie. W ocenie strony skarżącej urządzenie reklamowe mające zostać zamontowane przez Spółkę, składające się z kasetonu diodowego niemogącego spełniać swych funkcji reklamowych bez konstrukcji wsporczej, i która to konstrukcja samodzielnie również jest bezużyteczna, w pełni korzystać może z instytucji zgłoszenia robót budowlanych. Inwestor podniósł też, że organ II instancji w skarżonej decyzji bezpodstawnie sugeruje również, że planowana przez spółkę inwestycja zmienia sposób zagospodarowania terenu, stanowisko swoje w tej kwestii motywuje błędnym zakwalifikowaniem inwestycji jako budowy. H. Sp. z o.o. zaznaczyła, że pojęcie "zmiany zagospodarowania terenu" nie posiada legalnej definicji w przepisach prawa, w związku z powyższym organ powołujący się na niezbędność uzyskania przez inwestora decyzji o warunkach zabudowy zobowiązany jest szczegółowo uzasadnić swoje stanowisko. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu. Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego, obowiązującymi w dacie jego wydania. Uwzględniając powyższe kryteria Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W przedmiotowej sprawie H. Sp. z o.o. w dniu 30 lipca 2008r. zgłosiła zamiar montażu urządzenia reklamowego w formie kasetonu diodowego - w trybie art. 29 ust. 2 pkt 6 i art. 30 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994r. (tj. Dz. U. z 2006r. Nr 156 poz. 1118). Przepisy art. 29 i art. 30 stanowią wyjątek od generalnej zasady wyrażonej w art. 28 Prawa budowlanego, wymagającej uzyskania ostatecznego pozwolenia na budowę przed rozpoczęciem robót budowlanych. Na mocy tych przepisów możliwe jest wykonywanie obiektów budowlanych lub robót budowlanych jedynie na podstawie zgłoszenia zamiaru rozpoczęcia robót. Przepis art. 29 był przedmiotem kilku nowelizacji, w wyniku których poszerzano katalog zwolnień od obowiązku uzyskiwania pozwolenia budowlanego, obejmujący obiekty i roboty budowlane o niskim stopniu skomplikowania i znikomym wpływie na otoczenie architektoniczne i na środowisko naturalne. Zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania zaskarżonej decyzji, pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem usytuowanych na obiektach wpisanych do rejestru zabytków w rozumieniu przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym. Wykonanie robót określonych w art. 29 ust. 2 pkt 6 obciążone zostało obowiązkiem zgłoszenia (art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy). Z powołanych przepisów wynika jednoznacznie, iż instalacja tablic i urządzeń reklamowych nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, przy czym ustawodawca nie uzależnił wyjątku wyszczególnionego w art. 29 ust. 2 pkt 6 ani od wielkości tablic i urządzeń reklamowych, ani od stopnia skomplikowania urządzenia, ani też od tego, czy są to tablice lub urządzenia trwale związane z gruntem czy też są to tablice lub urządzenia reklamowe ustawione na konstrukcji naziemnej czy też wykonane na istniejącym obiekcie budowlanym. Zauważyć trzeba, że ustawodawca określając warunki formalne, jakich winien dopełnić inwestor przed przystąpieniem do określonego zamierzenia inwestycyjnego ustalił, że co do zasady wszystkie roboty budowlane wymagają uzyskania pozwolenia na budowę, natomiast roboty wymienione w art. 29-31 jako wyjątek od tej zasady objęte są trybem uproszczonym, polegającym na dokonaniu zgłoszenia zamiaru wykonania robót. Ustawodawca nie wprowadził przy tym żadnych dodatkowych reguł, według których należałoby rozstrzygać, jaki tryb uzyskiwania zgody organów architektoniczno-budowlanych jest wymagany dla konkretnych robót, w szczególności nie zawarł w ustawie zastrzeżenia, że wszystkie budowle czy też że wszystkie roboty budowlane polegające na budowie objęte są zawsze obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę. Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy stwierdzić należy, że wadliwy jest pogląd prawny wyrażony w decyzjach organów drugiej i pierwszej instancji o konieczności uzyskania pozwolenia na budowę dla przedmiotowego urządzenia reklamowego zgłoszonego przez H. Sp. z o.o. Nie można podzielić stanowiska Wojewody [...], iż zakwalifikowanie danego urządzenia reklamowego do kategorii budowli, o której mowa w art. 3 ustawy pociąga za sobą obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę, taki wniosek nie znajduje oparcia w przepisach Prawa budowlanego. Gdyby ustawodawca zamierzał wyłączyć wszystkie budowle spod działania art. 29-30 Prawa budowlanego, zawarłby w ustawie stosowną normę prawną. Nie można też zgodzić się ze stanowiskiem organu, że przepis art. 29 ust. 2 pkt 6 nie będzie miał zastosowania w przedmiotowej sprawie z uwagi na zakres i charakter zgłoszonych prac czy też wielkość urządzenia lub sposób jego posadowienia. Z opisu inwestycji wynika zdaniem organu, że prace podejmowane przez inwestora będą polegały na wykonaniu nowego obiektu w określonym miejscu, a nie tylko na jego instalacji, instalowaniem nie można określać budowy samodzielnej konstrukcji na części istniejącego obiektu budowlanego. Przede wszystkim zauważyć trzeba, że art. 29 ust. 2 pkt 6 zwalnia od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę nie tylko tablice reklamowe, ale również urządzenia reklamowe, a więc także elementy konstrukcyjne służące do umocowania tablicy. Do zakresu pojęcia "urządzenie reklamowe" zaliczyć należy wszystkie elementy składające się na to urządzenie, a więc zarówno tablicę (ekran ekspozycyjny), jak i konstrukcję wsporczą. Instalacja urządzenia reklamowego oznacza natomiast montaż elementów łącznie tworzących urządzenie służące reklamie, instalowanie takiego urządzenia polega na wykonywaniu szeregu czynności montażowych prowadzących do umieszczenia urządzenia reklamowego w określonym miejscu. Jeśli więc urządzenie reklamowe ma powstać wskutek złożenia go z kilku osobnych części w następstwie ich połączenia (co jednocześnie przesądza o tym, że może ono być poddane odwrotnemu procesowi rozinstalowania poprzez rozłączenie części) niewątpliwie mamy do czynienia z instalacją urządzenia, a nie z budową. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela wielokrotnie wyrażane wcześniej w orzecznictwie sądowoadministracyjnym i przeważające stanowisko, iż instalacja urządzeń reklamowych, niezależnie czy umieszczanych na budynkach czy bezpośrednio na gruncie, niezależnie od wielkości czy stopnia ich skomplikowania stanowi przedmiot regulacji art. 29 ust. 2 pkt 6 znowelizowanej ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 grudnia 2005r. sygn. akt VII SA/Wa 1017/05, z dnia 21 grudnia 2005r. sygn. akt VII SA/Wa 1085/05, z dnia 18 stycznia 2006r. sygn. akt VII SA/Wa 937/05 Lex nr 196413, z dnia 9 sierpnia 2005r. sygn. akt VII SA/Wa 1722/04 Lex nr 190804, z dnia 30 maja 2005r. sygn. akt VII SA/Wa 1311/04, z dnia 24 maja 2005r. sygn. akt VII SA/Wa 903/04, z dnia 16 stycznia 2008r. sygn. akt VII SA/Wa 1850/07, z dnia 12 lipca 2006r. sygn. akt VII SA/Wa 546/06 Lex nr 258247, z dnia 12 stycznia 2006r. sygn. akt VII SA/Wa 1083/05 Lex nr 206529, z dnia 12 stycznia 2006r. sygn. akt VII SA/Wa 1048/05 Lex nr 206499). Tego rodzaju roboty budowlane wymagają jedynie zgłoszenia właściwemu organowi, a nie uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Ujawnione naruszenie prawa materialnego powoduje uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji oraz poprzedzającej ją decyzji pierwszej instancji z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Na podstawie art. 152 powołanej ustawy orzeczono jak w punkcie II wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy uznając, że do niezbędnych kosztów postępowania w niniejszej sprawie zaliczyć trzeba wpis od skargi oraz wynagrodzenie adwokata.