III SAB/Łd 3/26
WyrokWSA w Łodzi2026-04-08
Skład orzekający: Anna Dębowska, Małgorzata Kowalska, Joanna Wyporska-Frankiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Łodzi dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie wniosku o ustalenie poziomu potrzeby wsparcia, a jeśli tak, to czy miało to miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd stwierdził przewlekłość postępowania, ponieważ organ podjął pierwsze czynności merytoryczne dopiero po 7 miesiącach od złożenia wniosku, a wyznaczył nowy termin rozpatrzenia sprawy z opóźnieniem sięgającym 14 miesięcy od daty złożenia wniosku. Przewlekłość ta została uznana za mającą miejsce z rażącym naruszeniem prawa ze względu na oczywisty brak podejmowania czynności i lekceważenie przepisów. Sąd zobowiązał organ do rozpoznania wniosku w terminie jednego miesiąca, ale oddalił wniosek o zasądzenie sumy pieniężnej z uwagi na brak uzasadnienia szkody przez stronę skarżącą.Stan faktyczny
Strona złożyła wniosek o ustalenie poziomu potrzeby wsparcia w maju 2024 r. Organ zawiadomił o niemożności rozpatrzenia wniosku w terminie ustawowym w grudniu 2024 r., wyznaczając nowy termin na czerwiec 2025 r. Po analizie formalnej w maju 2025 r., organ wyznaczał kolejne terminy posiedzeń komisji, na które strona nie stawiała się z różnych powodów (usprawiedliwionych lub nie). Organ ostatecznie pozostawił wniosek bez rozpoznania z powodu nieobecności strony. Strona wniosła skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i rozporządzenia dotyczącego ustalania poziomu potrzeby wsparcia.Rozstrzygnięcie
1. zobowiązał Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Łodzi do rozpoznania wniosku I. K. z dnia 8 maja 2024 roku w terminie 1 (jednego) miesiąca od dnia doręczenia odpisu wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdził przewlekłość Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Łodzi w rozpoznaniu wniosku I. K. z dnia 8 maja 2024 roku; 3. stwierdził, że przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4. oddalił skargę w pozostałym zakresie; 5. zasądził od Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Łodzi na rzecz skarżącej I. K. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 8 kwietnia 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Dębowska, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Kowalska, Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2026 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi I. K. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Łodzi w sprawie wniosku o ustalenie poziomu potrzeby wsparcia 1. zobowiązuje Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Łodzi do rozpoznania wniosku I. K. z dnia 8 maja 2024 roku w terminie 1 (jednego) miesiąca od dnia doręczenia odpisu wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza przewlekłość Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Łodzi w rozpoznaniu wniosku I. K. z dnia 8 maja 2024 roku; 3. stwierdza, że przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4. oddala skargę w pozostałym zakresie; 5. zasądza od Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Łodzi na rzecz skarżącej I. K. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
8 maja 2024 r. I. K. (dalej: strona, strona skarżąca lub skarżąca) złożyła wniosek o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia, który został zarejestrowany pod numerem WZON-II.9534.13943.2024.
Zawiadomieniem z 19 grudnia 2024 r. organ wskazał, że wniosek z 8 maja 2024 r. o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia nie może być rozpatrzony w terminie ustawowym przewidzianym w art. 6b4 ust. 5 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych i wyznaczył nowy termin rozpatrzenia wniosku "do dnia 30 czerwca 2025 r."
5 maja 2025 r. dokonano analizy wniosku strony pod względem formalno-prawnym.
Zawiadomieniem z 8 maja 2025 r. poinformowano stronę o miejscu i terminie ustalenia poziomu wsparcia na dzień 24 maja 2025 r., pouczając jednocześnie, że obecność w wyznaczonym miejscu i dniu jest obowiązkowa. Strona powyższe zawiadomienie odebrała 23 maja 2025 r. Skarżąca nie stawiła się na posiedzenie Komisji w wyznaczonym terminie. Niemniej jednak w piśmie z 3 czerwca 2025 r. strona wniosła o usprawiedliwienie nieobecności w dniu 24 maja 2025 r., wskazując, że w tym dniu jej jedyny wnuczek przystępował do pierwszej Komunii Świętej. Ponadto wskazała ona, iż o planowanych czynnościach dowiedziała się dopiero 23 maja 2025 r.
Zawiadomieniem z 16 lipca 2025 r. poinformowano stronę o miejscu i terminie ustalenia poziomu wsparcia na dzień 29 lipca 2025 r., pouczając jednocześnie, że obecność w wyznaczonym miejscu i dniu jest obowiązkowa. Skarżąca nie stawiła się na posiedzenie Komisji w wyznaczonym terminie. Pismem z 12 sierpnia 2025 r. skarżąca, reprezentowana przez fachowego pełnomocnika, wniosła ponaglenie na przewlekłość postępowania wraz z usprawiedliwieniem swojej nieobecności i ponowne przeprowadzenie oceny funkcjonalnej. W piśmie pełnomocnik strony poinformował, że nieobecność strony w dniu 29 lipca 2025 r. spowodowana była jej ogólnym stanem zdrowia, który nie pozwalał na samodzielne poruszanie się środkami komunikacji publicznej.
Zawiadomieniem z 4 września 2025 r. poinformowano stronę o miejscu i terminie ustalenia poziomu wsparcia na dzień 9 września 2025 r., pouczając jednocześnie, że obecność w wyznaczonym miejscu i dniu jest obowiązkowa. Jak wynika z akt sprawy 5 września 2025 r. o godzinie 14:00 strona została zawiadomiona telefonicznie o terminie i miejscu ustalenia poziomu wsparcia na dzień 9 września 2025 r. W odpowiedzi na powyższe strona poinformowała organ wiadomością sms, że nie jest w stanie stawić się na wyznaczony termin, w tym nie posiada na to środków finansowych i prosi o przeprowadzenie posiedzenia w miejscu jej zamieszkania.
Zawiadomieniem z 26 listopada 2025 r. poinformowano stronę o tym, że jej sprawę z wniosku o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia pozostawiono bez rozpoznania z uwagi na nieobecność w miejscu i terminie ustalenia poziomu potrzeby wsparcia.
23 grudnia 2025 r. strona skarżąca, reprezentowana przez fachowego pełnomocnika, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na przewlekłe prowadzenie postępowania w rozpatrzeniu wniosku o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia, złożonego 8 maja 2025 r., zarzucając organowi naruszenie art. 35 i 55 § 2 k.p.a.; 2) naruszenie § 4 pkt 1 i 3 Rozporządzenie Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 23 listopada 2023 r. w sprawie ustalania poziomu potrzeby wsparcia (Dz.U. z 2023 r., poz. 2581) - zwanego dalej rozporządzeniem w sprawie ppw., oraz wnosząc o: 1) zobowiązanie organu do wydania decyzji w terminie 14 dni od dnia wydania wyroku; 2) stwierdzenie, że przewlekłość prowadzonego postępowania nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa; 3) wyznaczenie innego zespołu do dokonania oceny poziomu potrzeby wsparcia i jej przeprowadzenie w miejscu zamieszkania skarżącej; 4) zasądzenie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości 40 908,60 zł; 5) zasądzenie od organu na rzecz skarżącej wszelkich kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż wniosek o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia został złożony w maju 2024 roku celem przyznania świadczenia wspierającego, które jest udzielane osobom niepełnosprawnym mającym potrzebę wsparcia służącą częściowemu pokryciu wydatków związanych z zaspokojeniem szczególnych potrzeb życiowych. Pierwsza komisja miała odbyć się 24 maja 2025 r., a zawiadomienie zostało doręczone skarżącej 23 maja 2025 r., a więc dzień przed posiedzeniem komisji, co jest sprzeczne z przepisami rozporządzenia w sprawie ppw, które wskazuje, że zawiadomienie powinno zostać doręczone na co najmniej 7 dni przed terminem posiedzenia składu. Nieobecność została usprawiedliwiona w terminie 14 dni od dnia posiedzenia i organ wyznaczył kolejne posiedzenie komisji, ustalając jego termin na dzień 29 lipca 2025 r., ale już nie w miejscu stałego pobytu skarżącej, ale w swojej siedzibie oddalonej ok 70 km od miejsca zamieszkania strony. Z uwagi na stan zdrowia skarżąca nie była świadoma zmiany miejsca ustalania poziom potrzeby wsparcia. W sierpniu 2025 r. ustanowiła pełnomocnika, który 12 sierpnia 2025 r. złożył ponaglenie, na które do chwili obecnej, pełnomocnik skarżącej nie otrzymał żadnej odpowiedzi. Nadto, w grudniu skarżąca, a nie jej pełnomocnik, otrzymała zawiadomienie o pozostawieniu sprawy bez rozpoznania. Jako przyczynę organ wskazał, że skarżąca nie stawiła się na kolejne posiedzenie składu ustalającego poziom potrzeby wsparcia wyznaczonego na dzień 5 września 20205 r., o którym rzekomo skarżąca została powiadomiona telefonicznie. Pełnomocnik strony wskazał, że zgodnie z § 4 ust. 3 rozporządzenia w sprawie ppw zawiadomienie jest skuteczne i wywołuje skutki prawne jeżeli nie ma wątpliwości, że dotarło ono do osoby zainteresowanej albo reprezentanta pełnoletniej osoby niepełnosprawnej we właściwej treści i w odpowiednim czasie. W tym miejscu pełnomocnik podważa wiarygodność zawiadomienie skarżącej telefonicznie powołując się na inną sprawę, gdzie - według pełnomocnika - pracownik wykonał telefon do osoby nieżyjącej od 4 miesięcy i sporządził notatkę służbową z tej czynności. To zdaniem pełnomocnika poddaje w wątpliwość, że w ogóle odbyła się rozmowa telefoniczna ze skarżącą. Tym samym w ocenie pełnomocnika strony istnieją podstawy aby sądzić, że w sprawie mogło dojść do popełnienia przestępstwa z art. 271 k.k. lub z art. 231 k.k. Pełnomocnik strony podnosi dalej, że organ dokonał naruszenia art. 35 k.p.a., ponieważ nie rozpatrzył sprawy w terminach tam wskazanych. Zdaniem pełnomocnika od dnia wpływu wniosku organ nie dokonał żadnej czynności w sprawie, a dalsze czynności miały charakter czynności pozornych, niewykluczone, że z naruszeniem prawa karnego. Zdaniem pełnomocnika strony przedmiotowa sprawa nie należy również do szczególnie skomplikowanych. W tym miejscu pełnomocnik powołuje się na orzecznictwo sądów administracyjnych, oraz przywołuje wyrok NSA z dnia 11 lutego 2015 r., sygn. akt II GSK 1164/14
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie wniosku zawartego w pkt. 2 skargi, tj. wniosku o stwierdzenie, że przewlekłość prowadzonego postępowania nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa; wniosku zawartego w pkt. 3 skargi w części dotyczącej wyznaczenie innego zespołu do dokonania oceny poziomu potrzeby wsparcia; wniosku zawartego w pkt. 4 skargi, tj. o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości 40 908,60 zł; wniosku zawartego w pkt. 5 skargi, tj. o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej wszelkich kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
W odpowiedzi na zarzuty pełnomocnika strony skarżącej organ wyjaśnił, że obie rozmowy ze stroną były przeprowadzone na początku września. Organ nie zawiadomił o posiedzeniu składu ustalającego poziom potrzeby wsparcia pełnomocnika i w tym zakresie można uznać skargę za zasadną. Niemniej jednak organ dysponuje dowodami w sprawie (screen ekranu z zawiadomienia telefonicznego oraz SMS-owego i odpowiedzi skarżącej), co wobec faktu, że skarżąca przyjęła zawiadomienie o terminie posiedzenia do wiadomości i nie negowała braku zawiadomienia pełnomocnika powoduje, że zawiadomienie mimo wszystko było skuteczne. W ocenie organu biorąc pod uwagę wiadomość skarżącej trudno przyjąć za wiarygodne, że miała ona problemy poznawcze i związane z tym problemy z pamięcią. Członek składu orzekającego po wiadomości esemesowej oddzwonił do skarżącej z informacją, że wymagane jest pisemne usprawiedliwienie nieobecności. Konieczność ta spowodowana jest tym, że o usprawiedliwieniu nieobecności decyduje Wojewódzki Zespół, który reprezentuje przewodniczący, a nie członek składu ustalającego poziom potrzeby wsparcia. Przywołano przy tym treść § 3 ust. 4 rozporządzenia w sprawie ppw. A zatem, w ocenie organu, wbrew zarzutowi pełnomocnika, zawiadomienie zostało dokonane. Zaznaczono przy tym, iż pełnomocnik strony nie skorzystał z prawa do wglądu w akta sprawy. Organ wyjaśnił także, że zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności nie są placówkami służby zdrowia, a ponadto w procesie ustalania poziomu potrzeby wsparcia nie ocenia się stanu zdrowia lecz wyłącznie trudności w zakresie wykonywania czynności związanych z funkcjonowaniem. Organ wskazał również, iż trudno, aby dokonywano wyboru, który wniosek należy rozpatrzeć poza kolejnością wpływu, przy kilkutysięcznym wpływie wniosków w miesiącu. Organ wskazał dalej, że od stycznia do końca maja 2024 roku wpłynęło ponad 15 tysięcy wniosków, a do chwili obecnej ponad 40 tysięcy wraz z wnioskami o ponowne rozpatrzenie sprawy. Na rok 2025 przeszło do rozpatrzenia kilkanaście tysięcy wniosków z roku 2024, w tym wniosek strony. Zaznaczono przy tym, że każdy wniosek elektroniczny i papierowy podlega weryfikacji formalnoprawnej. Z uwagi na fakt, że wniosków papierowych wpływało i wpływa o wiele więcej, a ich weryfikacja jest możliwa dopiero po wprowadzeniu do rejestru, tj. Elektronicznego Krajowego Systemu Monitoringu Orzekania o Niepełnosprawności EKSMON), co przy wpływie dziennym od kilkudziesięciu do kilkuset wniosków dziennie (średnio 90 na chwilę obecną) nie jest możliwe do zrealizowania w dniu wpływu wniosku, były one wprowadzane do systemu codziennie, natomiast wnioski elektroniczne co kilka dni, ponieważ pracownicy nie nadążali z rejestracją wniosków papierowych, która jest procesem bardzo sformalizowanym (wprowadzenie jednego wniosku zajmuje od 20 do 30 minut). Wyjaśniono przy tym, że wnioski już wprowadzone i zweryfikowane, zarówno papierowe jak i elektroniczne były dalej procedowane celem skierowania na posiedzenia składów orzekających. Ponadto organ wskazał, że dobór właściwych specjalistów, biorąc pod uwagę wymogi określone w § 3 Rozporządzenia z dnia 23 listopada 2023 r. w sprawie ustalania poziomu potrzeby wsparcia (Dz.U. poz. 2581), zwanego dalej rozporządzeniem w sprawie ppw, do rozpatrzenia wniosku też wymaga logistyki działania przy układaniu posiedzeń składów ustalających i m.in. podziału wniosków na wyjazdowe i stacjonarne, a także podziału na regiony województwa, co przy tak ogromnej ilości wniosków nie pozwala na sprawne i płynne działania. W ocenie organu zarzut pełnomocnika co do pozornych działań organu uznać należy za chybiony. Trudno uznać, że trzykrotne wyznaczanie posiedzenia składu ustalającego jest działaniem pozornym. Oczywiście, co nie ulega wątpliwości, organ nie dotrzymał ustawowego terminu załatwienia sprawy, ale zawiadomił o tym stronę. Organ dopełnił zatem obowiązku wynikającego z przepisu art. 36 § 1 k.p.a., chociaż dokonał tego z opóźnieniem, które w tamtym okresie czasu wynikało z opóźnień w rejestracji wniosków, a to z kolei ze zbyt małej kadry pracowniczej. Organ stwierdził też, że nie naruszył art. 35 k.p.a. lecz art. 6b4 ust. 5 ustawy o rehabilitacji, zgodnie z którym wniosek powinien zostać rozpatrzony w terminie nie dłuższym niż 3 miesiące od dnia jego wpływu, z którym to przepisem pełnomocnik się nie zapoznał. Z kolei odnosząc się do zarzutu naruszenia § 4 pkt 1 i 3 rozporządzenia w sprawie ppw organ wyjaśnił, iż § 4 ust. 1 odnosi się do zawiadomień w wersji papierowej, zaś § 4 ust. 3 do zawiadomień telefonicznych, mailowych lub esemesowych, który nie jest obwarowany terminem zawiadomienia na co najmniej 7 dni przed posiedzeniem składu, a jedynie koniecznością braku wątpliwości, że zawiadomienie dotarło do osoby zainteresowanej, przedstawiciela ustawowego albo osoby upoważnionej do reprezentowania pełnoletniej osoby niepełnosprawnej we właściwej treści i w odpowiednim. Przepis § 4 ust. 3 rozporządzenia w sprawie ppw przewiduje bowiem, w uzasadnionych przypadkach, przekazanie zawiadomienie o posiedzeniu składu ustalającego również telefonicznie albo za pośrednictwem wiadomości tekstowej. Z zawiadomienia telefonicznego sporządza się notatkę służbową. Wszystkie te czynności zostały dokonane. Organ wyjaśnił również, że uzasadnionym przypadkiem korzystania z zawiadomień telefonicznych, esemesowych i mailowych jest ogromna ilość spraw, która skutkuje koniecznością wyznaczania posiedzeń składów ustalających po kilkanaście dziennie, nawet ponad 20 dziennie. Powoduje to, że często organ ma bardzo krótki termin na zawiadomienie o posiedzeniu, a tym samym zawiadomienie wysłane listownie nie zostałyby doręczone do zainteresowanych w odpowiednim czasie. Taka sytuacja wystąpiła przy pierwszym zawiadomieniu wysłanym do skarżącej, które doręczone zostało na dzień przed posiedzeniem. Organ wskazał, że uznaje swoją winę co do braku zawiadomienia pełnomocnika o posiedzeniu składu ustalającego poziom potrzeby wsparcia wyznaczonego na dzień 9 września 2025 r., ponieważ zawiadomienie skarżącej można uznać za bezskuteczne, pomimo braku zanegowania przez skarżącą tego zawiadomienia. Biorąc pod uwagę zarzuty pełnomocnika co do przewlekłości postępowania, a przede wszystkim do działań pozornych to – jak wskazano dalej - owszem organ działał przewlekle jednak nie było to działanie z rażącym naruszeniem prawa. Nie można bowiem zapominać, że ustawodawca nałożył zadanie dotyczące wydawania decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia wyłącznie na wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności pomimo, że przy orzekaniu o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności zachowana jest dwuinstancyjność postępowania, tj. wojewódzkie zespoły rozpatrują odwołania od orzeczeń organów I instancji - powiatowych zespołów do spraw orzekania o niepełnosprawności. Tym samym wojewódzkie zespoły rozpatrują również wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy, jeżeli wydana decyzja nie jest satysfakcjonująca dla wnioskodawcy, a zatem działają dwuinstancyjnie. Pomimo tych trudności posiedzenia składów ustalających są wyznaczane na bieżąco według daty wpływu, ale Wojewódzki Zespół nie był i nie jest w stanie na chwilę obecną dotrzymać ustawowych terminów przy tak ogromnym wpływie wniosków. Jednakże, jak wskazał organ, terminy uległy skróceniu o 4-5 miesięcy w porównaniu z rokiem ubiegłym. Zaznaczono przy tym, ze postępowanie o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia jest niezwykle czasochłonne i złożone, a zatem trudno jest zastosować się do zasady szybkości i prostoty postępowania wyrażonej w art. 12 k.p.a. Organ zgodził się też z ogólną argumentacją wyrażoną m.in. w orzecznictwie, że duża ilość spraw nie może być usprawiedliwieniem dla przewlekłego prowadzenia postępowania. Niemniej jednak zaznaczył, że bezczynność czy przewlekłe prowadzenie postępowania organu przy rozpatrywaniu kilkudziesięciu czy kilkuset spraw, które wpływają do organu miesięcznie, a kilkutysięczny wpływ stanowi ogromną różnicę i tym samym nie może być oceniania na zasadach ogólnych bez obiektywnej i wnikliwej oceny możliwości organu. Argumentacja pełnomocnika, co do racjonalności ustawodawcy, który wprowadzając przepisy uznał, że organ będzie w stanie załatwić sprawy w terminie oparta jest na całkowitej nieznajomości tematu. Z problemem przewlekłości postępowania borykają się praktycznie wszystkie zespoły. Wskazano przy tym, że w Wojewódzkim Zespole w Łodzi na skutek zwiększenia zatrudnienia, zawierania umów zleceń, a także wykonywania pracy w godzinach nadliczbowych przez pracowników etatowych, kosztem życia prywatnego, terminy oczekiwania z rocznych skróciły się do 6 m-cy, a dłuższe terminy wynikają z przyczyn niezależnych od organu, np. zawieszenie postępowań, zmiany terminów posiedzeń na prośbę wnioskodawców. Organ, ustosunkowując się również do zarzutu braku informacji co do rozpatrzenia ponaglenia, wyjaśnił, że zostało ono przekazane drogą elektroniczną do ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego 18 sierpnia 2025 r., a zatem brak odpowiedzi nie leży po strome Wojewódzkiego Zespołu. Z uwagi na powyższe, odnosząc się do wniosku strony skarżącej o stwierdzenie, że Wojewódzki Zespół dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania z rażącym naruszeniem prawa organ wnosi o jego oddalenie. Odnosząc się z kolei do wniosku dotyczącego wyznaczenia innego zespołu do dokonania oceny poziomu potrzeby wsparcia organ wniósł o jego oddalenie, wskazując że brak jest podstaw prawnych i faktycznych do zmiany organu. Odnosząc się zaś do wniosku o zasądzenie od Wojewódzkiego Zespołu na rzecz skarżącej kwoty 40 908,60 zł organ wniósł o jego oddalenie Wskazując, iż zgodnie art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U. z 2023 r., poz. 1429) Zakład Ubezpieczeń Społecznych dokona wypłaty świadczenia z wyrównaniem od dnia złożenia do Wojewódzkiego Zespołu wniosku o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia pod warunkiem złożenia wniosku o wypłatę świadczenia w terminie 3 miesięcy od dnia wydania decyzji. Nadto, odnosząc się do wniosku o zobowiązanie organu do wydania decyzji w terminie 14 dni od dnia wydania wyroku organ wnosi o jego uwzględnienie. Z uwagi na powyższe Wojewódzki Zespół wnosi o oddalenie skargi w punktach od 2 do 5, a w przypadku jej uznania o stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że niniejszą sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.". Zgodnie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).
W dalszej kolejności wskazać trzeba, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, stosując środki określone w ustawie. Zatem sądy administracyjne, kierując się wspomnianym powyżej kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy administracyjnej istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu lub w okresie braku działania organu pomimo, że był do tego zobligowany. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje sprawy wymienione w art. 3 § 2 p.p.s.a., przy czym stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
W myśl art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Co więcej, stosownie do art. 149 § 1a p.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).
Należy wskazać, że art. 53 § 2b p.p.s.a. stanowi, iż skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Wyczerpanie przysługującego stronie środka zaskarżenia w trybie przewidzianym w art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r., poz. 1691) - dalej: "k.p.a." - przez jego wniesienie (do właściwego organu) stanowi warunek dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ (art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a.). Przy czym warunek ten będzie spełniony niezależnie od stanowiska zajętego przez właściwy organ, do którego skierowano ponaglenie. Jak wynika z akt administracyjnych strona skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika, pismem z 12 sierpnia 2025 r. złożyła ponaglenie do Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności. Oznacza to tym samym, że w przedmiotowej sprawie skarga została wniesiona z zachowaniem wymogów formalnych, o których mowa w art. 52 § 1 i 2 k.p.a.
Przechodząc do merytorycznego rozpoznania niniejszej skargi, w pierwszej kolejności niezbędne jest wskazanie na jedną z zasad ogólnych postępowania administracyjnego, a mianowicie zasadę szybkości postępowania (art. 12 k.p.a.). Zasada ta jest równocześnie jedną z gwarancji realizacji zasady zaufania do działań organów administracji publicznej (art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 2 Konstytucji RP). Prawo do rozpoznania sprawy administracyjnej w rozsądnym terminie, jako element prawa do dobrej administracji, jest również jednym z praw podstawowych w porządku prawnym Unii Europejskiej (zob. art. 41 ust. 1 Karty Praw Podstawowych). Powołany przepis Karty odnosi się co prawda wprost do organów unijnych, ale w świetle orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego - dalej także: "NSA" - jest on również wiążący dla państw członkowskich jako zasada ogólna prawa unijnego (por. np. wyrok NSA z dnia 10 lutego 2016 r., sygn. akt II GSK 2294/14, Lex/el nr 1982649). Przy czym realizacji zasady szybkości postępowania służy m.in. określenie terminów załatwiania spraw przez organy administracji publicznej. Zgodnie z art. 35 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. W myśl zaś art. 35 § 2 k.p.a. niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Ustawodawca określił w treści art. 35 § 3 i § 3a k.p.a. terminy załatwiania spraw (zarówno w I, jak i II instancji, a także w postępowaniu uproszczonym), równocześnie jednak zaznaczył - w art. 35 § 4 k.p.a. - że przepisy szczególne mogą określać inne terminy niż określone w § 3 i 3a. Takim przepisem szczególnym, który ma zastosowanie w niniejszym przypadku, jest art. 6b4 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (teks jedn. Dz.U. z 2025 r., poz. 913 ze zm.) – dalej: "u.rehbil.zawod.", który stanowi, iż wnioski, o których mowa w art. 6b3 ust. 1, art. 6b5 ust. 1 i art. 6b6 ust. 1, rozpatrywane są w terminie nie dłuższym niż 3 miesiące od dnia wpływu do wojewódzkiego zespołu. Tym samym maksymalny termin na rozpoznanie wniosku o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia (a więc wniosku, o którym mowa w art. 6b3 ust. 1 u.rehabil.zawod.) wynosi 3 miesiące od dnia wpływu tegoż wniosku do wojewódzkiego zespołu. Podkreślić przy tym należy, że termin ten ma charakter maksymalny, a przepis art. 6b4 ust. 5 u.rehabil.zawod., który ten termin określa, stanowi – jak już zaznaczono – przepis szczególny w rozumieniu art. 35 § 4 k.p.a. Dla porządku wskazać jeszcze należy, iż w myśl art. 35 § 5 k.p.a. do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów doręczania z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej, o której mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych, okresów zawieszenia postępowania, okresów trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu.
W świetle powyższego podkreślenia wymaga, że w przypadku zaskarżenia bezczynności lub przewlekłości postępowania, to sąd rozpoznający skargę dokonuje oceny aktywności, tudzież bierności organu, która dotyczy całego szeregu elementów składających się na rozpoznanie danej sprawy. Dopiero porównanie wszystkich przejawów działania organu (jego bierności) daje możliwość rzetelnej oceny, czy mamy do czynienia z bezczynnym bądź przewlekłym prowadzeniem postępowania (por. np. wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2018 r., sygn. II OSK 908/18, Lex/el nr 2625724).
Wyjaśnić także należy, że przewlekłość postępowania może polegać zarówno na tym, że: organ nie podejmuje w sprawie zainicjowanej wnioskiem żadnych czynności, bądź podejmuje je z niczym nieuzasadnionym opóźnieniem, jak również na tym, że czynności w sprawie są co prawda podejmowane, jednak odstęp czasowy pomiędzy nimi jest na tyle duży, że prowadzi do nadmiernego i nieuzasadnionego wydłużenia czasu trwania postępowania, inaczej mówiąc, w sprawie brak jest należytej koncentracji czynności procesowych. Podkreślić również trzeba, że ocena przewlekłości nie jest uzależniona od tego, czy w sprawie została wydana decyzja administracyjna, bądź inne rozstrzygnięcie kończące postępowanie. Osąd w tej kwestii dotyczy bowiem wyłącznie sposobu procedowania organu, w szczególności tego, czy czynności tegoż podejmowane były sprawnie i rzeczywiście zmierzały do wyjaśnienia sprawy i szybkiego zakończenia postępowania (por. np. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 9 września 2021 r., sygn. akt II SAB/Sz 80/21, Lex/el nr 3232027; czy wyrok WSA w Gliwicach z dnia 2 lipca 2025 r., sygn. akt III SAB/Gl 7/25, Lex/el nr 3890595) - poglądy wyrażone we wskazanych orzeczeniach tutejszy sąd w pełni podziela.
Przystępując do badania przedmiotowej sprawy zaznaczyć trzeba, że zasadnicze znaczenie dla oceny przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego będącego przedmiotem skargi ma to, że sprawę tę zainicjował wniosek strony skarżącej z 7 maja 2024 r., który 8 maja 2024 r. wpłynął do organu. Pismem z 19 grudnia 2024 r. organ zawiadomił stronę o niezałatwieniu sprawy w terminie, wyznaczając równocześnie nowy termin rozpatrzenia wniosku strony na 30 czerwca 2025 r. W aktach sprawy brak jednak dowodu doręczenia tego pisma stronie skarżącej, a przy tym zawiadomienie to zostało sporządzone dopiero po upływie 7 miesięcy od dnia złożenia wniosku, a przewidywany termin załatwienia sprawy został wyznaczony po upływie bez mała 14 miesięcy od dnia złożenia wniosku (a więc organ przewidział ponad rok na zakończenie sprawy i wydanie decyzji, co nawet przy dużej ilości spraw i brakach kadrowych nie zasługuje na akceptacje). W tym miejscu należy jednak zauważyć, że samo zawiadomienie strony o nowym terminie załatwienia sprawy nie chroni organu przed możliwością stwierdzenia przez sąd, że prowadzi on postępowanie przewlekle. Podkreślić bowiem należy, że ani braki kadrowe, ani problemy wewnętrzne organu – nawet te od niego niezależne - nie mogą rodzić negatywnych skutków dla strony i wpływać na ograniczenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki w postępowaniu, które zgodnie z wolą ustawodawcy powinno być prowadzone w sposób wnikliwy i szybki. Zauważyć przy tym należy, że judykatura w sposób jednolity prezentuje stanowisko, iż problemy w organizowaniu pracy urzędu, nawet mające swoje źródło w obiektywnych trudnościach związanych np. z pozyskaniem i szkoleniem pracowników oraz zapewnieniem odpowiedniej infrastruktury do obsługi petentów nie mogą ani ograniczać praw strony postępowania, ani stanowić usprawiedliwienia dla naruszania tych praw. To bowiem na organach państwa ciąży obowiązek zapewnienia sprawnej realizacji ich zadań, przy równoczesnym zagwarantowaniu przestrzegania obowiązujących przepisów i respektowania wyznaczonych tymi przepisami standardów działania administracji. Zatem zaniedbania w tym względzie nie mogą obciążać stron postępowania. Podkreślić przy tym należy, że właściwa organizacja zadań i zapewnienie odpowiedniej kadry należy do zadań publicznych, które nie mogą być realizowane ze szkodą dla jednostki. Nie mają przy tym znaczenia okoliczności związane z trudnościami organizacyjnymi organu i małą ilością pracowników. Zatem w świetle powyższego nie może być wątpliwości co do tego, że nawet znaczny wzrost określonej kategorii spraw i związane z tym faktem problemy organizacyjne organu administracji (kadrowe, lokalowe, organizacyjne czy inne) nie mogą rodzić negatywnych skutków dla strony i wpływać na ograniczenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 18 stycznia 2023 r., , sygn. akt III SAB/Wr 623/22, Lex/el nr 3487308; a także wyrok WSA w Krakowie z dnia 20 października 2022 r., sygn. akt II SAB/Kr 178/22, Lex/el nr 3425778; czy wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2020 r., sygn. akt II OSK 1727/20, Lex/el nr 3095707).
Z akt administracyjnych wynika również, że organ podjął działania wstępne, związane z analizą formalnoprawną tegoż wniosku, dopiero 5 maja 2025 r., tj. pierwszą czynność merytoryczną w sprawie organ podjął dopiero po upływie bez mała 12 miesięcy, kiedy – jak powyżej wskazano - dokonał analizy formalno-prawnej wniosku strony skarżącej. Następnie pismem z 8 maja 2025 r. został wyznaczony termin rozpoznania wniosku na 24 maj 2025 r., a pismo to doręczono stronie 23 maja 2025 r. (w aktach zwrotne potwierdzenie odbioru podpisane własnoręcznie przez stronę skarżącą). Takie działanie organu świadczy bez wątpienia o przewlekłym procedowaniu, a co za tym idzie nie może być więc ono ocenione inaczej niż jako przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania. Z tego względu sąd, w oparciu o art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., stwierdził przewlekłość w rozpoznaniu wniosku strony skarżącej (pkt 2 sentencji wyroku).
Zauważyć należy, że - jak wynika z przedłożonych akt administracyjnych - ostatecznie organ pozostawił wniosek strony skarżącej bez rozpoznania. Przy czym w aktach administracyjnych brak dowodu doręczenia tegoż zawiadomienia pełnomocnikowi strony skarżącej, czego organ nie kwestionuje, uznając swoją winę co do braku zawiadomienia pełnomocnika o posiedzeniu składu ustalającego poziom potrzeby wsparcia wyznaczonego na 9 września 2025 r. przyznając tym samym, że zawiadomienie strony skarżącej było bezskuteczne, a co za tym idzie, niezasadnym było pozostawienie wniosku o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia bez rozpoznania. Wobec tego, w punkcie 1 sentencji wyroku, sąd w oparciu o art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązał organ do rozpoznania wniosku z 8 maja 2025 r. w terminie jednego miesiąca od dnia doręczenia odpisu wyroku wraz z aktami sprawy. Wyznaczając ten termin sąd kierował się zgłaszanymi przez organ okolicznościami, tj. bardzo dużą ilością wniosków oraz ograniczonymi możliwościami kadrowymi.
W ocenie sądu brak było podstaw do uwzględnienia wniosku strony i nakazania wyznaczenia przez organ innego składu ustalającego poziom potrzeby wsparcia. Sąd nie ma bowiem uprawnień aby nakazać organowi rozpoznanie sprawy w innym składzie osobowym, albowiem ingerencja w wewnętrzną obsadę kadrową organu wykraczałaby w poza ustawowe kompetencje sądu. Sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem legalności, a nie celowości, czy organizacji pracy organu. Wyznaczenie konkretnych osób – lekarzy specjalistów - do składu orzekającego należy do kompetencji Przewodniczącego WZON albo upoważnionej przez niego osoby (§ 3 rozporządzenia Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 23 listopada 2023 r. w sprawie ustalenia poziomu potrzeby wsparcia – tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 2581). Żaden przepis ustawy p.p.s.a. nie przewiduje możliwości nakazania "zmiany składu" orzekającego i nakazanie wyznaczenie innego zespołu do dokonania oceny poziomu wsparcia.
Stosownie do art. 149 § 1a p.p.s.a. sąd zobligowany jest stwierdzić, czy przewlekłość organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Jednocześnie zauważyć należy, że ustawodawca nie zdefiniował kryteriów stanu rażącego naruszenia prawa – pozostawiając uznaniu sądu dokonanie kwalifikacji bezczynności, czy przewlekłości. Uznanie to zaś cechuje brak sztywnych ram wartościowania danego stanu rzeczy, opiera się ono bowiem na analizie całokształtu okoliczności sprawy, przy uwzględnieniu pewnych wskazań ustawowych, zasad doświadczenia życiowego i zawodowego. Rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a., jest zatem stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań oraz bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Co więcej w judykaturze podnosi się, iż dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, ale musi być ono znaczne i niezaprzeczalne – rażące naruszenie prawa oznacza więc wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym, która ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, czy oczywistego lekceważenia przepisów (por. np. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, Lex/el nr 1218894; postanowienia NSA z dnia 27 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 468/13, Lex/el nr 1299457; czy wyrok NSA z dnia 29 listopada 2018 r., sygn. akt II GSK 1619/18, Lex/el nr 2623623). W badanej sprawie zdaniem składu orzekającego taka właśnie sytuacja miała miejsce, ponieważ postępowanie prowadzone było nie tylko długo, ale także nieefektywnie, a przede wszystkim – jak wynika z akt administracyjnych - organ pojął swoje pierwsze działania dopiero po upływie 7 miesięcy od dnia złożenia doń wniosku, które sprowadzały się jedynie do wyznaczenia nowego terminu rozpatrzenia wniosku, to jest wskazania, że sprawa zostanie rozpatrzona do dnia 30 czerwca 2025 r., odraczając zatem jej rozpoznanie o kolejne 6 miesięcy (licząc od daty pisma informującego o tym stronę skarżącą, tj. licząc od 19 grudnia 2024 r.), a w istocie termin ten odroczono o 14 miesięcy licząc od dnia złożenia wniosku. Wcześniej, jak wynika z akt administracyjnych, organ nie podjął w sprawie żadnych czynności. Wobec tego sąd uznał, że stwierdzona w pkt 2 sentencji wyroku przewlekłość organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (o czym orzeczono w pkt 3 sentencji wyroku).
Jak wynika z art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłość sąd może z urzędu lub na wniosek strony wymierzyć organowi grzywnę do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości pięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim. W orzecznictwie wyraża się przy tym słuszny pogląd, iż tego rodzaju orzeczenie ma charakter represyjny (grzywna) oraz kompensacyjny (suma pieniężna) i powinno być zastosowane w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy (tak chociażby NSA w wyroku z dnia 18 października 2017 r., sygn. akt II OSK 1769/17, Lex/el nr 2381517). Przyznanie sumy pieniężnej ma więc przede wszystkim charakter prewencyjny i kompensacyjny służąc zadośćuczynieniu za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej. Zauważyć również należy, że braki kadrowe i problemy organizacyjne, mimo że nie wyłączają odpowiedzialności organu za przewlekłe procedowanie, to jednak stanowią okoliczność łagodzącą przy ewentualnym wymierzaniu grzywny lub określaniu wysokości sumy pieniężnej – co sąd rozpoznając wniosek strony o zasądzenie na jej rzecz sumy pieniężnej w wysokości 40 908,60 zł wziął pod uwagę.
Trzeba mieć na uwadze, że przyznanie od organu, który dopuścił się przewlekłości w prowadzonym postępowaniu sumy pieniężnej jest dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w tego rodzaju sytuacjach, w których oceniając całokształt działań organu, można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania załatwienia sprawy, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa. Takie okoliczności w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, a samo przekonanie skarżącej o wadliwości działania/zaniechania organu nie może stanowić wystarczającego uzasadniania dla zastosowania art. 149 § 2 p.p.s.a. w zakresie w jakim przewiduje on możliwość przyznania od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej. Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę w tym zakresie uznając także, że wniosek o przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej nie został należycie uzasadniony. Wniosek o przyznanie sumy pieniężnej powinien zawierać uzasadnienie, w którym strona skarżąca, domagająca się przyznania sumy pieniężnej powinna wskazać na zakres uszczerbku, straty lub krzywdy wywołanej bezczynnością. Aktywność sądu jest w takim przypadku uwarunkowana przede wszystkim wskazaną przez stronę skarżącą argumentacją (por. wyrok WSA w Olsztynie z 20 maja 2021 r., sygn. akt II SAB/Ol 30/21, Lex/el nr 3181339). Skarżąca nie przedstawiła w skardze żadnych dowodów uzasadniających przyznanie żądanej sumy pieniężnej w ujęciu jej funkcji kompensacyjnej, tj. nie wykazała poniesionej szkody. Nie można również uznać, że stwierdzona przewlekłość organu administracji miała znamiona zamierzonego lub nieuzasadnionego racjonalnie lub prawnie unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, dlatego sąd nie uznał tego żądania za zasadne i w tym zakresie – na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił (pkt 4 sentencji wyroku).
Ponadto podkreślenia na kanwie niniejszej sprawy wymaga także, że postępowanie w przedmiocie uzyskania świadczenia wspierającego jest de facto postępowaniem dwuetapowym. W pierwszym etapie należy uzyskać decyzję ustalającą poziom potrzeby wsparcia, a dopiero po uzyskaniu tej decyzji istnieje możliwość złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wspierającego. Zgodnie bowiem z art. 26 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 1429 ze zm.) prawo do świadczenia wspierającego ustala się od miesiąca, w którym wpłynął wniosek (art. 26 ust. 1 wskazanej powyżej ustawy o świadczeniu wspierającym). Nadto, jak wskazano w art. 26 ust. 2 ustawy o świadczeniu wspierającym jeżeli w okresie 3 miesięcy, licząc od dnia wydania decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia, zostanie złożony wniosek, prawo do świadczenia wspierającego ustala się od miesiąca, w którym złożono wniosek o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia. Zakład Ubezpieczeń Społecznych dokona zatem wypłaty świadczenia z wyrównaniem od dnia złożenia do Wojewódzkiego Zespołu wniosku o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia pod warunkiem złożenia wniosku o wypłatę świadczenia w terminie 3 miesięcy od dnia wydania decyzji. Tym samym okres oczekiwania na termin posiedzenia składu ustalającego poziom potrzeby wsparcia nie pozbawia możliwości uzyskania świadczenia wspierającego za ten okres.
Mając powyższe względy, w oparciu o art. 149 § 1 p.p.s.a., orzeczono jak w pkt 1, 2 i 3 sentencji. W pozostałym zakresie sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, o czym orzekł jak w pkt 4 sentencji wyroku.
O zwrocie kosztów postępowania sąd orzekł na mocy art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 1964). Kwota 480 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania obejmuje wynagrodzenie pełnomocnika będącego adwokatem.
a.kr
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło