I SA/Gl 563/10
WyrokWSA w Gliwicach2010-10-12
Skład orzekający: Eugeniusz Christ, Teresa Randak, Bożena Suleja
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość, której część jest remontowana lub wynajmowana, może być uznana za niebędącą i niemożliwą do wykorzystania do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych, co skutkowałoby zastosowaniem niższej stawki podatku od nieruchomości?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przejściowe niewykorzystywanie nieruchomości lub jej części z powodu remontów lub w celu wynajmu nie stanowi "względów technicznych" w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, które uzasadniałyby zastosowanie niższej stawki podatku. "Względy techniczne" muszą mieć charakter trwały i niezależny od podatnika, a nie wynikać z decyzji o adaptacji czy remoncie. Ponadto, status zakładu pracy chronionej nie zwalnia z obowiązku zgłoszenia nieruchomości wojewodzie, a sam remont budynku nie wyklucza jego związku z działalnością gospodarczą.Stan faktyczny
Spółka A Sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. w przedmiocie wymiaru podatku od nieruchomości za 2008 r. Spółka zarzuciła błędne opodatkowanie budynku i gruntu stawką dla działalności gospodarczej, argumentując, że duża część budynku nie mogła być wykorzystywana ze względów technicznych (remonty, zły stan techniczny). Organy podatkowe uznały, że remonty i wynajem części budynku nie stanowią "względów technicznych" w rozumieniu ustawy, a dane z ewidencji gruntów i budynków są wiążące. Spółka podniosła również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania i braku zastosowania zwolnienia dla zakładu pracy chronionej.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędziowie WSA Teresa Randak (spr.), Bożena Suleja, Protokolant Izabela Maj - Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2010 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. – w dalszej części uzasadnienia określane słowem "Kolegium" – utrzymało w mocy na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. Nr 8, poz. 60 z 2005 r. z późn. zm. ) oraz art. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych ( Dz. U. Nr 79, poz. 856 z 2001 r. z późn. zm. ) decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie wymiaru podatku od nieruchomości za 2008 r. w wysokości [...] zł.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia stwierdzono, że decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta B. określił "A" Sp. z o. o. z siedzibą w Ł. – w dalszej części uzasadnienia określanej zamiennie "Spółką" – podatek od nieruchomości za 2008 r. w wysokości [...] zł.
Spółka wniosła od w/w decyzji odwołanie, które zostało uwzględnione przez Kolegium w drodze decyzji z dnia [...] r. Nr [...] uchylającej decyzję organu I instancji i przekazującej sprawę do ponownego rozpoznania w celu uzupełnienia postępowania podatkowego. Po uzupełnieniu postępowania organ I instancji wydał ponowną decyzję w dniu [...] r. Nr [...] określając wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2008 r. w wysokości [...] zł. Od decyzji tej Spółka także wniosła odwołanie domagając się jej uchylenia oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Spółka zarzuciła organowi podatkowemu błędne opodatkowanie budynku położonego w budynku przy ul. [...]. W ocenie strony organ podatkowy naruszył przepisy:
a. art. 1 a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych ( Dz. U. Nr 121, poz. 844 z 2006 r. z późn. zm. ) – w dalszej części uzasadnienia określanej zamiennie skrótem "upol" – poprzez przyjęcie, że cała powierzchnia budynku winna zostać opodatkowana stawką jak dla budynków związanych z działalnością gospodarczą, podczas gdy duża jego część nie była i nie może m.in. zgodnie z obowiązującymi przepisami wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych, a przepis ten nie uzależnia braku możliwości wykorzystywania danej powierzchni budynku do prowadzenia działalności od trwałych przeszkód,
b. art. 4 ust. 1 oraz art. 6 ust. 5 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej ( Dz. U. Nr 147, poz. 1229 z 2002 r. z późn. zm. ) poprzez ich niezastosowanie i zupełne pominięcie faktu, że rozpoczęcie eksploatacji wyremontowanej budowli może nastąpić wyłącznie w przypadku, gdy zostały spełnione wymagania przeciwpożarowe,
c. art. 71 ust. 2 ustawy Prawo budowlane poprzez uznanie, że budynek położony w B. przy ul. [...] był przeznaczony na działalność handlową i usługową,
d. art. 122, 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, w tym poprzez pominięcie faktu, że część budynku nie mogła być wykorzystywana z uwagi na prowadzone w nim prace remontowe.
W ocenie strony także część gruntu winna być opodatkowana stawkę niższą. Spółka odniosła się także do pisma Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] 2009 r., którym w załączeniu przekazano organowi podatkowemu decyzję o zalegalizowaniu – na wniosek poprzedniego właściciela – samowolne wykonanie robót budowlanych polegających na adaptacji pomieszczeń byłego hotelu robotniczego przy ul. [...] na pomieszczenia siedziby wnioskodawcy i uzyskania pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania tego budynku. W piśmie tym zawarto także stwierdzenie, że Spółka nie zgłosiła organowi nadzoru budowlanego stanu zagrażającego bezpieczeństwo jego użytkowania, do którego to twierdzenia strona szeroko odniosła się w odwołaniu. Strona powołała się na wyroki WSA w Łodzi, które w jej ocenie dotyczyły tożsamego stanu faktycznego i prawnego oraz odwołała się do opinii technicznej będącej w jej dyspozycji, która potwierdza okoliczności, na które powołała się w postępowaniu podatkowym.
Rozpoznając zarzuty zawarte w odwołaniu, SKO w K. uznało, że zaskarżona decyzja organu I instancji nie narusza prawa. Jak podniósł organ, zgodnie z art. 1 a ust. 1 pkt 3 upol za grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej uważa się grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Kolegium podkreśliło, że do "względów technicznych" – jak wynika z ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych – nie mogą zostać zaliczone przyczyny technologiczne, ekonomiczne lub finansowe, a jedynie względy czy zdarzenia niezależne od podatnika. Obowiązek przy tym wykazania, że dany przedmiot opodatkowania ze względów technicznych nie jest i nie może być w przyszłości wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej spoczywa na przedsiębiorcy ( porów. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 17 czerwca 2005 r. sygn. akt I SA/Gl 760/04 oraz wyrok NSA w Warszawie z dnia 22 czerwca 2007 r. sygn. akt II FSK 773/06 ). Z powołanego przepisu nie wynika jednakże, aby okoliczność dotycząca niemożności wykorzystania przed przedsiębiorcę przedmiotów opodatkowania została stwierdzona przez określony organ np. organ nadzoru budowlanego, to jednak nie zwalnia to przedsiębiorcy z udowodnienia tej okoliczności, w sytuacji gdy chce on skorzystać z preferencyjnej stawki podatkowej ( porów. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 13 października 2009 r., sygn. akt I SA/Gl 152/09 ). Przejściowe niewykorzystywanie przez podatnika nieruchomości lub jej części nie daje podstaw do tego, by do wymiaru podatku od nieruchomości nie miały zastosowania stawki przewidziane dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą. Organ wskazał także, że podstawowe znaczenie dla ustalania wymiaru podatku ma treść art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( Dz. U. Nr 240, poz. 2027 z 2005 r. z późn. zm. ), zgodnie z którym podstawę wymiaru podatku stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Dane te są wiążące dla organu podatkowego, a wypis z ewidencji gruntów i budynków stanowi – zgodnie z art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej – dokument urzędowy, sporządzony w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej, stanowiącym dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone ( porów. wyrok NSA z dnia 29 października 2003 r., sygn. akt I SA/Ka 2268/02 ). Kolegium podkreśliło, że ani organ podatkowy, ani też organ odwoławczy nie posiadają kompetencji do dokonywania zmian w tej ewidencji, zaś kwestionowanie danych z niej wynikających może odbywać się w odrębnym postępowaniu administracyjnym.
Kontynuując, Kolegium odwołało się do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, z którego wynika, że Spółka nabyła prawo wieczystego użytkowania gruntu wraz z prawem własności budynku położonego w B., przy ul. [...] na podstawie aktu notarialnego z dnia [...] 2008 r. Z uwagi na niewywiązanie się z obowiązku złożenia deklaracji podatkowej, Prezydent Miasta B. postanowieniem z dnia [...] r. wszczął wobec strony postępowanie podatkowe w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za okres od [...] do [...] 2008 r. od przedmiotów opodatkowania położonych w B., przy ul. [...], a w związku z nabyciem w dniu [...] 2008 r. nieruchomości położonej w B., przy ul. [...] postanowieniem z dnia [...] r. wszczął postępowanie w sprawie określenia Spółce wysokości zobowiązania od przedmiotów opodatkowania znajdujących się na terenie miasta B.. W dniu [...] 2008 r. organ podatkowy I instancji wydał decyzję określając wysokość tego zobowiązania w kwocie [...] zł., która to decyzja została uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r. W uzupełniającym postępowaniu organ zwrócił się do "B" Sp. z o.o. w B. pismem z dnia [...] 2009 r. z prośbą o udzielenie informacji dotyczących nabytych przez Spółkę nieruchomości przy ul. [...]. Pismem z dnia [...] 2009 r. organ wezwał Spółkę do podania czy posiada ona status zakładu pracy chronionej oraz o przedstawienie opinii i innych dowodów z przeglądów technicznych, o których strona informowała organ składając odwołanie od decyzji. Strona nie odpowiedziała na wezwanie organu, a "B" Sp. z o. o. pismem z dnia [...] 2009 r. przekazała informację żądane przez organ podatkowy. Organ zwrócił się także – pismem z dnia [...] 2009 r. – do [...] Urzędu Wojewódzkiego o udzielenie informacji, czy Spółka "A" z siedzibą w Ł. posiada status zakładu pracy chronionej i czy dla potrzeb tego zakładu wykorzystywane są także przedmioty opodatkowania położone w B.. Pismem z dnia [...] 2009 r. [...] Urząd Wojewódzki poinformował organ podatkowy, że Spółka posiada status zakładu pracy chronionej przyznany decyzją Wojewody [...] z dnia [...] r. Nr [...] tylko w odniesieniu do zakładu położonego w Ł. przy [...] 2. Organ podatkowy przeprowadził także w dniu [...] 2009 r. oględziny obydwu nieruchomości przy udziale przedstawiciela Spółki. Protokoły z oględzin wraz z dokumentacją fotograficzną dołączono do akt sprawy. Z wypisu ewidencji gruntów i budynków wynika, że budynek położony przy ul. [...] jest budynkiem handlowo – usługowym, przy czym w trakcie oględzin ustalono, że jeden lokal wykorzystywany jest na prowadzenie sklepu ogólnospożywczego, drugi na bar, a trzeci zajmuje firma "Świat laptopów". W trakcie oględzin stwierdzono także, że część budynku jest pusta, a część na parterze jest remontowana. Pełnomocnik Spółki nie udostępnił natomiast do oględzin drugiego i trzeciego piętra z powodu, jak to wskazał "braku kluczy". Oświadczył jednakże, że w zamkniętych pomieszczeniach znajdują się meble Spółki, urządzenia i sprzęty pozostałe po poprzednim właścicielu. W czasie oględzin stwierdzono także, że na budynku wywieszone są szyldy z napisem "do wynajęcia" lub "lokale do wynajęcia". Na stronie internetowej Spółka wystawiła ofertę na wynajem lokali znajdujących się w budynku przy ul. Konstytucji 91, opisując budynek jako "atrakcyjny". Pismem z dnia [...] 2009 r. organ podatkowy I instancji wyznaczył stronie 7 – dniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego. Spółka z tego prawa nie skorzystała. Nie skorzystała też z tego prawa na etapie postepowania odwoławczego.
Po analizie dokumentacji, Kolegium uznało, że zasadnie organ I instancji przyjął, że w rozpoznawanym przypadku nie wystąpiły względy techniczne, które uzasadniałyby wyłączenie z opodatkowania stawką dla działalności gospodarczej zarówno części budynku położonego przy ul. [...], jak i części gruntu, na którym budynek ten jest posadowiony. Takie stanowisko wynika z ustaleń dokonanych w trakcie postępowania wyjaśniającego, zebrane w sprawie dowody oraz wyjaśnienia odwołującej się strony, która stwierdziła, że w budynku prowadzi prace remontowe w celu "doprowadzenia go w ogóle do użyteczności publicznej". Przeszkoda ta jest przemijająca, gdyż po przeprowadzeniu remontu, cała powierzchnia budynku będzie mogła być wykorzystana do prowadzenia działalności gospodarczej. Potwierdza to również fakt wynajmowania części budynku innym podmiotom, które prowadzą działalność gospodarczą oraz oględziny nieruchomości. Trafnie zatem – w ocenie Kolegium – organ I instancji przyjął, że przedmiotowy budynek nie spełnia przesłanki określonej w art. 1 a ust. 1 pkt 3 upol i zastosowania do opodatkowania jego części jak i też części gruntu niższej stawki podatkowej. Kolegium podkreśliło, że grunt stanowi odrębny przedmiot opodatkowania i "względy techniczne" dotyczące części budynku nie mogą być przenoszone proporcjonalnie na część gruntu. Za pozbawione podstaw uznało Kolegium zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Prawa budowlanego i ustawy o ochronie przeciwpożarowej wskazując, że nie mają te przepisy zastosowania w postępowaniu podatkowym. Podobne stanowisko wyraziło Kolegium w odniesieniu do zarzutów naruszenia przepisów postępowania podatkowego, wskazując, że organ I instancji przeprowadził szczegółowe postępowanie podatkowe, zapewnił stronie czynny udział w postępowaniu, zaś poczynione ustalenia znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Za niezrozumiały uznał organ zarzut "niedopuszczenia ewentualnego dowodu z opinii biegłego", gdyż jak podkreśliło ani Spółka takiego dowodu nie przedłożyła, ani też nie wnioskowała o jego przeprowadzenie, a dokonane ustalenia były wystarczające do ustalenia stanu faktycznego sprawy i jej rozstrzygnięcia.
Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. została zaskarżona przez Spółkę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Zaskarżonej decyzji strona skarżąca zarzuciła:
I. naruszenie przepisów prawa materialnego:
1. art. 1 a ust. 1 pkt 3 upol poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że cała powierzchnia budynku położonego w B., przy ul. [...] winna być opodatkowana stawką należną od budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, wobec rzekomego nieistnienia trwałych przeszkód, w sytuacji, gdy niemalże całkowita powierzchnia przedmiotu opodatkowania w 2008 r., właśnie ze względów technicznych, nie była i w większości do dnia złożenia skargi nie może być w świetle obowiązujących przepisów wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej,
2. art. 71 ust. 2 ustawy Prawo budowlane poprzez jego naruszenie i uznanie, że budynek położony w B. przy ul. [...] jest przeznaczony na działalność handlowo – usługową w sytuacji, gdy ani podatnik, ani jego poprzedni właściciel nie złożył w tym zakresie wymaganego wniosku dotyczącego zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego obiektu z mieszkaniowo – socjalnego na handlowo – usługowy,
3. art. 31 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych w zw. z art. 7 ust. 2 pkt 4 upol poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji odmowę zwolnienia przedmiotowych nieruchomości z podatku, w sytuacji, gdy w toku postępowania skarżąca przedłożyła decyzję Wojewody [...] potwierdzającą fakt zgłoszenia przedmiotowych nieruchomości,
II. naruszenia przepisów postępowania, a w szczególności:
1. art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez:
a. uchylenie się od wszechstronnego działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i:
- pominięcie faktu, że bardzo duża część przedmiotów opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych, co stwierdził organ podatkowy w trakcie oględzin w roku 2009, kiedy to podatnik prowadził konieczne prace w obrębie nieruchomości położonej przy ul. [...], w celu doprowadzenia tej części budynku do możliwości jakiegokolwiek jego używania,
- pominięcie, że obecne rzekome przeznaczenie tego budynku określone w wypisie ewidencji gruntów i budynków jako handlowo – użytkowe wynika ze zmiany funkcji tego obiektu dokonanej przez sam urząd w celu intensyfikacji zobowiązań podatkowych w podatku od nieruchomości, a nie z wniosku właściciela czy jego poprzedników prawnych, przy czym jeszcze w 2008 r. nieruchomość ta miała przeznaczenie mieszkaniowo – socjalne,
- pominięcie, że część budynku położonego przy ul. Konstytucji była w rzeczywistości przeznaczona na cele mieszkalne, a skoro tak to winna być opodatkowana stawką podatku od nieruchomości przewidzianą dla budynków mieszkalnych,
- swobodne uznanie, że względy techniczne mają charakter przejściowy, sezonowy, w sytuacji, gdy bez dokonania stosownych prac zabezpieczających oraz koniecznych remontów, nieruchomość ta z obiektywnych względów nie nadaje się do prowadzenia w jej obrębie działalności gospodarczej,
- pominięcie, że w dniu zakupu nieruchomości położonej przy ul. [...] z powierzchni mieszkalno – socjalnej na działalność gospodarczą chwilowo zajęta była wyłącznie powierzchnia 551,51 m. kw., a do końca 2008 r. wyłącznie 235,95 m. kw., z uwagi na jej stan techniczny oraz brak możliwości jej dalszego użytkowania, co było podstawą prowadzonych w obrębie przedmiotowej nieruchomości prac zabezpieczających i bezwzględnie wymaganych remontów, co potwierdza chociażby protokół z wizji lokalnej organu podatkowego, jak i przekazane opinie techniczne,
b. przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, która przybrała cechy oceny dowolnej i w sposób oczywisty sprzecznej ze zgromadzonym materiałem dowodowym,
2. art. 197 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez niedopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu budownictwa w sytuacji, gdy do uznania czy przedmioty opodatkowania nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych konieczne są wiadomości specjalne, a to oznacza, że organ podatkowy nie jest uprawniony w sposób samodzielny, dowolny i arbitralny uznać, że nie było trwałych przeszkód w możliwości wykorzystania budynku położonego przy ul. [...] do prowadzenia działalności gospodarczej, w sytuacji, gdy na I, II i III piętrze głównego budynku nie było żadnych instalacji infrastrukturalnych oraz medialnych, a organ podatkowy całkowicie pominął inne dowody materialne przekazane przez podatnika.
W obszernym uzasadnieniu skargi, strona skarżąca powtórzyła argumentację zawartą w/w zarzutach odwołując się do orzecznictwa sądowo administracyjnego oraz poglądów doktryny oraz skupiając się na wykazaniu, że organy podatkowe bezpodstawnie uznawały, że budynek położony przy ul. [...] nie spełniał względów technicznych uniemożliwiających jego wykorzystanie do prowadzenia działalności gospodarczej. W tym zakresie cytując obszerne fragmenty poszczególnych wyroków sądów administracyjnych oraz Komentarza do ustawy o podatkach i opłatach lokalnych autorstwa L. Etola, S. Presnarowicza skarżąca Spółka podniosła m.in., że zły stan techniczny budynku sprzeczny z normami Prawa budowlanego, a nadto stwarzający zagrożenie dla bezpieczeństwa jego użytkownika, z pewnością nie ma charakteru sezonowego, przejściowego czy przemijającego i prowadzącego do tego, że przykładowo po upływie określonego okresu czasy np. zimy ustąpią przyczyny uniemożliwiające wykorzystanie przedmiotowej nieruchomości do prowadzenia w jej obrębie działalności gospodarczej. Taka niemożność – w odniesieniu do spornej nieruchomości – miała charakter trwały i obiektywny, potwierdzony ponadto opinią rzeczoznawcy posiadającego stosowną wiedzę oraz uprawnienia. Tej okoliczności nie zmienia fakt, że dana nieruchomość, może zostać doprowadzona do stanu spełniającego warunki i nakazy Prawa budowlanego poprzez wykonanie stosownych prac remontowo – zabezpieczających. W przeciwieństwie bowiem np. do przemijających warunków atmosferycznych, wady konstrukcyjne, technologiczne i budowlane mają charakter trwały i nie ulegną samoistnej poprawie. Jak podkreślił autor skargi – odwołując się do w/w Komentarza do ustawy o podatkach i opłatach lokalnych – nie znajduje uzasadnienia spotykane w praktyce twierdzenie, że tylko decyzja organów nadzoru budowlanego jest podstawą do wykazania, że w budynku nie może być ze względów technicznych prowadzona działalność gospodarcza. Pogląd ten zbieżny jest także ze stanowiskiem Ministra Finansów zawartym w wyjaśnieniach opublikowanych w "Dobrej Firmie" – dodatku do Rzeczypospolitej z dnia 27 marca 2003 r., a także legł u podstaw linii orzeczniczej sądów administracyjnych. Strona skarżąca podniosła także, że zasada prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych zakazuje tym organom rozstrzygania na niekorzyść podatnika wszelkich niejasnych przepisów. Jak zaakcentowała strona skarżąca na ganach podatkowych – zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej – wynikającej z art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej ciąży obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Skoro zatem organ podatkowy powziął jakiekolwiek wątpliwości w zakresie twierdzeń podatnika dotyczących istnienia i rodzaju względów technicznych uniemożliwiających wykorzystanie nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej udokumentowanych ponadto stosowną opinią techniczną niezbędne stało się dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu nieruchomości, zwłaszcza wobec kwestionowania specjalistycznej opinii przedstawionej przez podatnika. Za błędne uznała też strona skarżąca opodatkowanie całego budynku i gruntu położonego w B. przy ul. [...] stawką podatku przewidzianą dla nieruchomości przewidzianą dla budynków i gruntów wykorzystywanych do działalności gospodarczej poprzez przyjęcie usługowo – handlowego przeznaczenia budynku. Wprawdzie organ podatkowy dokonał powyższego w oparciu o wypis z ewidencji gruntów i budynków, jednakże w dane zawarte w tej ewidencji – zdaniem strony skarżącej – zmienione zostały przez organ podatkowy i to wyłącznie w celu intensyfikacji wymiaru podatkowego, a zatem jedynie w celu profiskalnym. Jak wskazała Spółka, ani podatnik, ani też jego poprzednik prawny nigdy nie występowali o zmianę przeznaczenia spornego budynku z mieszkaniowo – socjalnego na usługowo – handlowy. Przeznaczenie w/w budynku na cele handlowo – usługowe nastąpiło z rażącym naruszeniem Prawa budowlanego, a w szczególności art. 71 ust. 2 tego prawa. Wskazując w dalszej części uzasadnienia skargi na nieprawidłowości także w odniesieniu do nieruchomości położonej w B. przy ul. [...], gdzie organ po interwencji Spółki zweryfikował własne stanowisko, strona skarżąca wniosła o zobowiązanie Prezydenta Miasta B. do złożenia dowodów z dokumentu w postaci całej dokumentacji składającej się jak to nazwała na – kartotekę budynku położonego w B. przy ul. [...] , w tym dokumentacji z odbioru budynku w chwili oddania jej do użytkowania, jak i dokumentów stanowiących podstawę zmian w tej kartotece.
Za błędne uznała strona skarżąca twierdzenie organu jakoby nie skorzystała z prawa do wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego, wskazując że dokonała tego w piśmie z dnia [...] 2010 r., doręczonego organowi w dniu [...] 2010 r.
Strona skarżąca podniosła ponadto, że wraz z w/w pismem przedłożyła decyzję Wojewody [...] potwierdzającą fakt wcześniejszego zgłoszenia przedmiotów opodatkowania położonych w B., co w świetle art. 7 ust. 2 pkt 4 upol powoduje ich zwolnienie z podatku od nieruchomości jako zajętych na prowadzenie zakładu pracy chronionej, oczywiście z wyjątkiem przedmiotów opodatkowania znajdujących się w posiadaniu zależnym niebędących prowadzącymi zakład pracy chronionej lub aktywności zawodowej. Twierdzenie zatem Kolegium, że Spółka nie wykazała faktu posiadania statusu zakładu pracy chronionej i jego zakresu, skoro złożyła do akt decyzję Wojewody [...] niezgodne jest ze stanem faktycznym. Okoliczności tej organy nie wzięły w ogóle pod uwagę, pomimo, że w/w decyzja potwierdziła okoliczność uzasadniającą zwolnienie przedmiotowych nieruchomości z podatku od nieruchomości.
Skarżąca Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, w odpowiedzi na skargę, wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu objętej skargą decyzji.
W piśmie procesowym z dnia [...] 2010 r. Spółka działając przez ustanowionego pełnomocnika będącego radcą prawnym uzupełniła zarzuty skargi oraz jej argumentację, jednakże analiza jego treści wskazuje, że zarówno co do zarzutów jak i argumentacji, pełnomocnik – co do zasady – podtrzymał podstawowe zarzuty skargi i jej argumentację, powołując się poprzez ich zacytowanie na fragmenty uzasadnień wyroków WSA w Łodzi z dnia 21 stycznia 2009 r. w sprawach o sygn. akt I SA/Łd 982 – 985, załączając jednocześnie kserokopie tychże wyroków do pisma. Pełnomocnik wskazując na brak przesłanek prawnych do kwalifikowania automatycznego nieruchomości posiadanej przez przedsiębiorcę jako związanej z prowadzoną działalnością gospodarczą odwołał się m.in. do decyzji Prezydenta Miasta Radomia, których kserokopie także załączył do pisma. Ponadto, zdaniem autora pisma, nie można podzielić stanowiska organu podatkowego, że nieruchomość nie podlega zwolnieniu z podatku od nieruchomości, pomimo tego, że podatnik posiadał status zakładu pracy chronionej, a to z tej przyczyny, że nie została zgłoszona stosownym organom. Jak zauważył pełnomocnik, decyzję w tym zakresie wydaje się na spółkę, a nie na jej poszczególne składniki majątkowe, a wobec tego, wbrew stanowisku organu, nie istnieje bezwzględna konieczność dokonania zgłoszenia wojewodzie każdego nabytego aktywa trwałego w celu uzyskania zwolnienia podatkowego, gdyż w tym zakresie decydujące znaczenie ma jedynie odpowiednie zakwalifikowanie – zaszeregowanie w ewidencji księgowej. W przypadku nabywania nieruchomości – stosowne oświadczenie nabywcy posiadającego status zakładu pracy chronionej o celu i zakresie wykorzystywania nabywanego mienia – uzasadniającego przyznanie i zastosowanie ulgi zawarte jest w treści samego aktu notarialnego. W badanej sprawie oświadczenie takie zostało zawarte w § 15 aktu notarialnego z dnia [...] 2008 r. Pełnomocnik dołączył w/w akt do pisma procesowego. Końcowo, pełnomocnik podniósł, że w przypadku podatku od nieruchomości za 2010 r. ten sam organ podatkowy, przyjął bez zastrzeżeń zarówno rodzaj powierzchni jak i jej przeznaczenie oraz wartości wskazane w złożonej przez podatnika deklaracji na podatek od nieruchomości za 2010 r., po uzupełnieniu materiału dowodowego przez stronę – stosownie do wezwań organu. Pełnomocnik uznał, że w związku z tę sytuacją rodzi się pytanie jakie okoliczności faktyczne i prawne wpływają na to, że w jednym okresie nieruchomości podatnika podlegają opodatkowaniu jako nieruchomości o przeznaczeniu mieszkalnym, a w innym jako związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, w sytuacji, gdy stopień i zakres wykorzystania pozostaje praktycznie niezmieniony, a na przestrzeni kilku lat, w ciągu których organ raz kwestionuje twierdzenia wskazane przez podatnika, żeby w następnym podzielić całkowicie jego twierdzenia, w sytuacji, gdy nieruchomości stanowiące przedmiot opodatkowania nie uległy praktycznie żadnej zmianie. Jak podkreślił pełnomocnik, organ dokonał błędnego ustalenia stanu faktycznego oraz dokonał całkowicie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów, z tego też tytułu wniósł o uchylenie decyzji i jej przekazanie do ponownego rozpoznania, albowiem zaskarżona decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa oraz wbrew dowodom złożonym wraz z pismem procesowym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga – wbrew twierdzeniom w niej zawartym – nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 cyt. ustawy). Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja lub postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).
Zdaniem Sądu, decyzja organu odwoławczego nie zawiera uchybień, które mogłyby uzasadniać wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.
Ze stanowisko strony Skarżącej i jej pełnomocnika wynika, że zarzuty skargi dotyczą naruszenia zarówno przepisów prawa materialnego, jak i prawa procesowego, przy czym – zdaniem Spółki – organ dopuścił się obrazy prawa materialnego poprzez niezastosowanie art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. i opodatkowanie podatkiem od działalności gospodarczej nieruchomości, która nie mogła być wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych, art. 71 ust. 2 ustawy Prawo budowlane poprzez jego naruszenie oraz art. 31 ust. 1 pkt 1 lit a ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych w zw. z art. 7 ust. 2 pkt 4 upol.
Niezależnie jednak od zarzutów związanych z naruszeniem przepisów prawa materialnego, strona Skarżąca sformułowała także zarzuty naruszenia przepisów procesowych, w tym art. 122 i art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej zarzucając organom podatkowym uchylenie się od wszechstronnego działania w celu dokładnego ustalenie stanu faktycznego sprawy, pominięcie istotnych dla sprawy okoliczności oraz swobodne uznanie, że względy techniczne mają charakter przejściowy, sezonowy w sytuacji, gdy bez dokonania prac zabezpieczających oraz koniecznych remontów, nieruchomość z przyczyn obiektywnych nie nadawała się do prowadzenia w niej działalności gospodarczej.
Przy tak zarysowanym sporze, w pierwszej kolejności należy odnieść się właśnie do tych zarzutu, gdyż błędne ustalenie stanu faktycznego, przesądza o konieczności wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji, a to z tej przyczyny, że stan faktyczny przesądza o zastosowaniu konkretnej normy prawnej.
Na rozprawie w dniu 12 października 2010 r. pełnomocnik w odpowiedzi na pytanie Sądu "czy budynek w dalszym ciągu nie nadaje się do prowadzenia działalności gospodarczej" odpowiedział, że tak. Po okazaniu jednak decyzji Wojewody [...] z dnia [...] 2009 r. wskazującej budynek położony w B., przy ul. [...] jako miejsca prowadzenia zakładu pracy chronionej, pełnomocnik sprostował swoje oświadczenie co do stanu budynku w zakresie prowadzenie działalności w okresie wskazanym w w/w decyzji.
Z analizy rozstrzygnięć organów podatkowych oraz zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że Spółka:
1. nabyła prawo wieczystego użytkowania gruntu wraz z prawem własności budynku położonego w B., przy ul. [...] na podstawie aktu notarialnego z dnia [...] 2008 r.,
2. nabyła w dniu [...] 2008 r. nieruchomości położonej w B., przy ul. [...] ( akty notarialne w aktach podatkowych organu I instancji ). Prezydent Miasta B. postanowieniem z dnia [...] r. wszczął wobec strony postępowanie podatkowe w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za okres od [...] do [...] 2008 r. od przedmiotów opodatkowania położonych w B., przy ul. [...], a w związku z nabyciem w dniu [...] 2008 r. nieruchomości położonej w B., przy ul. [...] postanowieniem z dnia [...] r. wszczął postępowanie w sprawie określenia Spółce wysokości zobowiązania od przedmiotów opodatkowania znajdujących się na terenie miasta B..
Po uchyleniu przez Kolegium pierwszej decyzji wydanej w sprawie, organ pierwszej instancji uzupełnił zgromadzony w sprawie materiał dowody poprzez m.in. wystąpienie do "B" Sp. z o.o. w B. pismem z dnia [...] 2009 r. z prośbą o udzielenie informacji dotyczących nabytych przez Spółkę nieruchomości przy ul. [...] . Pismem z dnia [...] 2009 r. organ wezwał Spółkę do podania czy posiada ona status zakładu pracy chronionej oraz o przedstawienie opinii i innych dowodów z przeglądów technicznych, o których strona informowała organ składając odwołanie od decyzji. Strona nie odpowiedziała na wezwanie organu, a "B" Sp. z o. o. pismem z dnia [...] 2009 r. przekazała informację żądane przez organ podatkowy. Organ zwrócił się także – pismem z dnia [...] 2009 r. – do [...] Urzędu Wojewódzkiego o udzielenie informacji, czy Spółka "A" z siedzibą w Ł. posiada status zakładu pracy chronionej i czy dla potrzeb tego zakładu wykorzystywane są także przedmioty opodatkowania położone w B.. Pismem z dnia [...] 2009 r. Ł. Urząd Wojewódzki poinformował organ podatkowy, że Spółka posiada status zakładu pracy chronionej przyznany decyzją Wojewody [...] z dnia [...] r. Nr [...] tylko w odniesieniu do zakładu położonego w Ł. przy [...]. Organ podatkowy przeprowadził także w dniu [...] 2009 r. oględziny obydwu nieruchomości przy udziale przedstawiciela Spółki. W trakcie oględzin ustalono, że jeden lokal wykorzystywany jest na prowadzenie sklepu ogólnospożywczego, drugi na bar, a trzeci zajmuje firma "Świat laptopów". Oględziny wykazały ponadto, że część budynku jest pusta, a część na parterze jest remontowana. Jak wynika z protokołu (podpisanego przez obecnego w trakcie tych czynności przedstawiciela Spółki ) nie udostępniono do oględzin drugiego i trzeciego piętra z powodu, jak to wskazał przedstawiciel Skarżącej "braku kluczy". Przedstawiciel Spółki oświadczył jednakże, że w zamkniętych pomieszczeniach znajdują się meble Spółki, urządzenia i sprzęty pozostałe po poprzednim właścicielu. W czasie oględzin stwierdzono także, że na budynku wywieszone są szyldy z napisem "do wynajęcia" lub "lokale do wynajęcia". W materiale dowodowym znajdują się także wydruk strony internetowej Spółka, z którego wynika, że Skarżąca wystawiła ofertę na wynajem lokali znajdujących się w budynku przy ul. [...], opisując budynek jako "atrakcyjny". Dokumentacja z oględzin tj. protokół wraz fotografiami zostały włączone do akt podatkowych.
W aktach podatkowych znajduje się wypis z ewidencji gruntów i budynków, z którego wynika, że budynek położony przy ul. [...] jest budynkiem handlowo – usługowym.
Odnosząc się do tak zgromadzonego materiału dowodowego nie sposób wyrazić spostrzeżeń natury ogólnej, pierwszego takiego, że Spółka nie wykonała ciążącego na niej obowiązku i nie złożyła deklaracji o nabyciu nieruchomości na terenie miasta B., drugiego zaś, że cały materiał dowodowy został zgromadzony przez organ podatkowy pierwszej instancji, przy – co do tego Sąd nie ma żadnych wątpliwości – zupełnie pasywnej postawie Skarżącej. Gołosłowne bowiem twierdzenia strony Skarżącej podnoszone, czy to na etapie odwołania, czy skargi do sądu trudno uznać, za "dowody" w sprawie.
Z materiału tego wynika także, że strona Skarżąca nabyła prawo użytkowania nieruchomości i prawo znajdujących się na nich budynków położonych w B., przy ul. [...] i oraz prawo własności udziału w części 689/1000 nieruchomości położonej w B. przy ul. [...], odpowiednio w dniu [...] 2008 r. i w dniu [...] 2008 r. Bezspornym jest także, że w okresie tym Spółka prowadziła działalność gospodarczą. W świetle tak zgromadzonego materiału dowodowego za niezasadne uznać należy stanowisko strony Skarżącej o wadach prowadzonego postępowania podatkowego. Materiał dowodowy – zdaniem Sądu – został zgromadzony w sposób właściwy i zupełny, o czym pośrednio świadczy chociażby fakt, że Spółka nie przedstawiła żadnych dodatkowych dowodów, nie wnioskowała też w sposób formalny o przeprowadzenie jakiegokolwiek dowodu. Wyrażenie bowiem poglądu, że w ocenie Spółki organ winien powołać biegłego nie czyni zadość takiemu wnioskowi.
Odnosząc się do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego, w pierwszym rzędzie należy wskazać, że zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l - grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej to grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.
Jak zasadnie wskazało Kolegium, wymiar podatku dokonywany jest przez organy podatkowe w oparciu o dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków, zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 17.05.1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne. Podnieść także należy, iż przepis art. 2 ust. 1 u.p.o.l. wskazuje i wyróżnia przedmioty opodatkowania podatkiem od nieruchomości, odrębnie wymieniając grunty, budynki (ich części) i budowle (ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.). Każda z powyżej wymienionych kategorii stanowi odrębny przedmiot opodatkowania. Oznacza to, że właściciel zabudowanej nieruchomości podlega obowiązkowi podatkowemu obejmującemu zarówno grunt jak i posadowiony na nim budynek, co jest konsekwencją charakteru podatku od nieruchomości, należącego do podatków majątkowych. W świetle tych stwierdzeń wypada podkreślić, że nawet uznanie budynku za niemożliwy do eksploatacji ze względów technicznych nie może automatycznie przenosić się na położone pod tym budynkiem grunty i wpływać na ich kwalifikację z punktu widzenia przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. W literaturze przedmiotu i orzecznictwie sądowoadministracyjnym pojęcie "gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej" rozumiane jest jako faktyczne wykonanie konkretnych czynności, działań na gruncie powodujących dokonanie zamierzonych celów i osiągnięcie konkretnego rezultatu, związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą (tak np. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 5 grudnia 2007 r. sygn. akt I SA/Sz 195/07, wyrok WSA w Lublinie z dnia 27 lutego 2009 r. I SA/Lu 569/08, wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 stycznia 2009 r., sygn. akt III SA/Wa 2129/08). W tym ostatnim orzeczeniu Sąd Administracyjny wskazał, iż pod określeniem "zajęte" należy także pojmować podjęcie przez przedsiębiorcę na tych gruntach działań zmierzających do osiągnięcia przychodu, w tym także czynności przygotowawczych, m.in. polegających na budowie inwestycji przeznaczonej do tej działalności. Sąd orzekający w pełni podziela przedstawione w dotychczasowym orzecznictwie poglądy.
Nie można też podzielić argumentu strony skarżącej, iż przedmiotowa nieruchomość nie mogła być opodatkowana wyższą stawką podatkową, gdyż nie była i nie mogła być wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych.
Organ podatkowy nie kwestionował w zaskarżonej decyzji, iż część spornego budynku – jak wykazała przeprowadzona wizja lokalna – była remontowana. Znalazło to potwierdzenie zarówno w protokole z oględzin nieruchomości, załączonych fotografiach jak i twierdzeniach samej zainteresowanej wyrażonych m.in. w składanych odwołaniach. Spór pomiędzy stronami koncentrował się wokół wykładni pojęcia "względy techniczne" oraz różnic w ocenie stanu technicznego nieruchomości. Zgodnie z brzmieniem powołanych już wyżej przepisów grunt i budynek są traktowane jako związane z działalnością gospodarczą chyba, że nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Pojęcie to nie zostało bezpośrednio zdefiniowane przez ustawodawcę. Przy rozwiązywaniu wątpliwości interpretacyjnych koniecznym staje się posłużenie zatem orzecznictwem sądowym i literaturą w tym zakresie.
W wypracowanym orzecznictwie sądów administracyjnych dominuje pogląd, iż w pojęciu "względów technicznych" ustawodawca zawarł przesłankę trwałości -jako przeszkodę w wykorzystaniu nieruchomości do prowadzenia określonego rodzaju działalności gospodarczej, powodującą zastosowanie preferencyjnej stawki podatku od nieruchomości. Przesłankę tę bez trudu można wyczytać z tekstu ustawy. Jeśli weźmie się pod uwagę nie tylko zwrot "nie jest i nie może być" w sposób wyrwany z kontekstu ale także wolę ustawodawcy zawartą w tak zestawionych wyrażeniach widać wyraźnie, iż przeszkody, które nie pozwalają na eksploatację obiektu, muszą istnieć w danym momencie, ale również mają mieć charakter trwały. Pojęcie "względów technicznych" jako wyjątek w regulacji zawartej w art. 1a ust. 1 pkt 3, powinno być interpretowane ściśle, nie rozszerzająco (tak np. WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 10 września 2009 r., sygn. akt I SA/Gd 136/09. i wyroku z dnia 21 marca 2006 r., sygn. akt I SA/Gd 231/04). Analogicznie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 9 stycznia 2009 r. sygn. akt II FSK 1354/07, w którym szczególnie wyeksponowano przesłankę trwałości. Konsekwencją takiej wykładni przepisu jest powszechnie reprezentowane stanowisko, iż celem zastosowania w ustawie tego wyłączenia z definicji przedmiotów związanych z działalnością gospodarczą nie było uznanie za wyłączone wszelkich obiektów, które znajdują w danej chwil w przebudowie lub adaptacji. Takie rozumowanie oznaczałoby bowiem zmniejszenie stawki podatkowej dla bardzo szerokiego kręgu obiektów, a każdorazowe dokonywanie inwestycji przez przedsiębiorcę powodowałoby obniżenie stawki podatkowej na czas remontu. Gdyby ustawodawca zamierzał wprowadzić swoistą ulgę w podatku dla przedsiębiorców inwestujących, to uczyniłby to przez wyraźny zapis w ustawie.
Linia orzecznicza jest w tym zakresie jednoznaczna i jednolita. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 lutego 2006 r., sygn. akt II FSK 301/05 wyraził przekonanie, iż przeprowadzenie remontów w budynkach nie oznacza pozbawienia tych budynków związku z działalnością gospodarczą w szerokim znaczeniu. Adaptacja budynków do prowadzenia zamierzonej w przyszłości działalności gospodarczej stanowi jeden z wyznaczników prowadzenia tejże działalności. Nieodpowiedni stan techniczny budynków nie dyskwalifikuje ich w ogóle pod względem prowadzenia działalności gospodarczej, lecz jedynie ogranicza wysokość uzyskiwanych z tych budynków bezpośrednio dochodów w danym roku podatkowym.
Innymi słowy "względy techniczne" nie mogą być utożsamiane ze stanem technicznym nieruchomości będącej w posiadaniu przedsiębiorcy albowiem okresowe remonty stanowią element prowadzonej działalności gospodarczej i nie przesądzają o niemożności wykorzystania nieruchomości do prowadzenia działalności. Wyłączenie z zakresu przedmiotów opodatkowania związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej dotyczy sytuacji, gdy przedmiot ten nie jest i – jednocześnie – nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względu na zdarzenie niezależne od podatnika. Przejściowe niewykorzystywanie przez podmiot gospodarczy nieruchomości lub jej części służącej do wykonywania działalności gospodarczej nie daje podstaw do tego, by do wymiaru podatku od nieruchomości nie miały zastosowania stawki przewidziane dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą.
Pojęcie "względy techniczne" nie obejmuje swoim zakresem przyczyn technologicznych, ekonomicznych czy finansowych (por. WSA w Gliwicach w wyrokach z 14 października 2005 r., sygn. akt I SA/Ka 2250/03 i z 17 czerwca 2005 r., sygn. akt I SA/GL 760/04, WSA we Wrocławiu w wyroku z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt I SA/Wr 956/09, WSA w Gdańsku w wyroku z 10 września 2009 r. sygn. akt I SA/Gd 137/09, WSA we Wrocławiu w wyroku z dnia 25 lutego 2008 r., sygn. akt I SA/Wr 1575/07, NSA w wyroku z dnia z 17 stycznia 2008 r. II FSK 1517/07).
Przenosząc te rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, iż szczegółowy zakres prac remontowo-modernizacyjnych i czas ich trwania w przedmiotowym budynku ma znaczenie drugorzędne.
Bezspornym jest, że budynek posadowiony na nieruchomości położonej w B. przy ul. [...] wykorzystywany był – przed jej nabyciem przez stronę Skarżącą – przez podmiot gospodarczy tj. "C" Spółkę Akcyjną. Jak wynika z aktu notarialnego z dnia [...] 2008 r. Rep. A. [...] "budynek znajdujący się na działce [...] zgodnie z przeprowadzonymi pomiarami ma 2.110,92 m. kw. powierzchni użytkowej, a pomieszczenia w tym budynku są przedmiotem umów najmu, przy czym jedna umowa zawarta jest na czas określony do dnia [...] 2010 r., natomiast pozostałe zawarte są na czas nieokreślony". Z aktu tego wynika także, że " według posiadanej wiedzy w stosunku do przedmiotowych nieruchomości nie zostały wydane żadne decyzje dotyczące wyłączenia lub ograniczenia użytkowania budynku, ani nie zostały wydane żadne nakazy rozbiórki, budowy lub przebudowy budynku".
W świetle powyższego organ odwoławczy zasadnie uznał, że prowadzenie prac adaptacyjnych, które uniemożliwiały okresowe powadzenie działalności gospodarczej, nie jest tożsame z wyłączeniem budynku z użytkowania ze względu na stan techniczny i nie daje podstaw do opodatkowania go przy zastosowaniu niższych stawek podatkowych jak dla budynków "pozostałych". Rację ma strona skarżąca, że niemożność wykorzystywania nieruchomości ze względów technicznych do prowadzenia działalności gospodarczej nie musi być stwierdzona przez czy to właściwy organ administracji architektoniczno – budowlanej czy nadzoru budowlanego. Stanowisko to zresztą podzieliło także Kolegium, podkreślając to na stronie trzeciej uzasadnienia zaskarżonej decyzji.
Dokonując zatem oceny przedstawionych przez skarżącego zarzutów w świetle przepisów ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego i uznał je za bezzasadne. Całość zgromadzonego materiału dowodowego, w tym treść aktu notarialnego, protokół z oględzin, załączona dokumentacja fotograficzna oraz pozostałe dowody potwierdzają zasadność przyjętego stanowiska, że część budynku nie była wykorzystywana do prowadzenia działalności z dwóch tytułów:
- po pierwsze z takiego, że nie wszystkie lokale znalazły nabywców do wynajęcia ( oferta na stronie internetowej Spółki ),
- po drugie, że część lokali na parterze była remontowana.
W/w tytuły w żadnym razie nie wypełniają przesłanki zawartej w treści art. 1 a ust. 1 pkt 3 upol i żaden z nich nie przesądza o tym, że część budynku nie jest i nie może być wykorzystana do prowadzenia działalności ze względów technicznych.
W ocenie Sądu postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone prawidłowo. Zebrany został materiał pozwalający na poczynienie kluczowych ustaleń w sprawie. Wbrew zarzutom strony skarżącej postępowanie dowodowe było prowadzone wnikliwie i wielokrotnie uzupełniane a jego ocena jest wyczerpująca i logiczna. Dowody w sprawie odnosiły się do złego stanu technicznego budynku usytuowanego na nieruchomości i konieczności prowadzenia prac remontowo-adaptacyjnych, która to okoliczność nie była kwestionowana przez organy orzekające. Istota sporu dotyczyła nie tyle okoliczności faktycznych, co wniosków jakie zostały wyciągnięte z tych ustaleń i różnic w interpretacji przepisów prawa.
W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego bezspornym jest, że stan techniczny niektórych lokali położonych w budynku miał charakter przejściowy, nie wykluczał możliwości wykorzystania go do działalności gospodarczej w sposób definitywny np. poprzez groźbę zawalenia a jego remont spowodowany był jak to nazwała strona Skarżąca " w celu doprowadzenia go w ogóle do stanu użyteczności".
Jeszcze raz wypada zaakcentować, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem podzielonym przez Sąd orzekający w niniejszej "względy techniczne", o których mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 powołanej ustawy, nie mogą być rozumiane jako przeszkoda o charakterze przejściowym, wynikająca z podjętych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej decyzji o przekształceniach, remontach, zmianie przeznaczenia.
Stan techniczny nieruchomości był stronie znany a prace remontowe nie były spowodowane przyczyną inną niż zamiar dostosowania budynku do prowadzonej działalności.
W toku postępowania organy podatkowe słusznie nie stwierdziły, aby zaistniały okoliczności, które wyłączałyby nieruchomość z opodatkowania stawką najwyższą (której wysokości i sposobu ustalenia skarżący nie kwestionował), argumentów i dowodów w tym względzie nie dostarczyła także sama skarżąca Spółka, którą w takiej sytuacji obarczał obowiązek dowodzenia i wykazania okoliczności upoważniających do zastosowania niższej stawki podatkowej.
Wobec powyższego organy podatkowe zasadnie przyjęły, że będące w posiadaniu skarżącej nieruchomości były związane z działalnością gospodarczą i w spornym zakresie podlegały opodatkowaniu wg stawki najwyższej, właściwej dla działalności gospodarczej.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 31 ust. 1 pkt 1 lit a ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych w zw. z art. 7 ust. 2 pkt 4 upol, stwierdzić należy, że zgodnie z art. 31 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy o rehabilitacji prowadzący zakład pracy chronionej lub zakład aktywności zawodowej w stosunku do tego zakładu jest zwolniony z podatków (...), z tym że z podatków od nieruchomości, rolnego i leśnego - na zasadach określonych w przepisach odrębnych. Powołany wyżej przepis otrzymał wskazane brzmienie z dniem 1 stycznia 2003 r. na podstawie art. 8 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2002 r. Nr 200 poz. 1683 zwanej dalej "ustawą nowelizującą").
Na podstawie art. 1 pkt 3 ustawy nowelizującej dokonano zmiany przepisów rozdziału 2 "Podatek od nieruchomości", w tym art. 7 ust. 2 pkt 4 u.p.o.l. Powołany wyżej przepis w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2003 r. stanowił, że od podatku od nieruchomości zwalnia się również prowadzących zakłady pracy chronionej lub zakłady aktywności zawodowej - w zakresie przedmiotów opodatkowania zgłoszonych wojewodzie, jeżeli zgłoszenie zostało potwierdzone decyzją w sprawie przyznania statusu zakładu pracy chronionej lub zakładu aktywności zawodowej albo zaświadczeniem - zajętych na prowadzenie tego zakładu, z wyjątkiem przedmiotów opodatkowania znajdujących się w posiadaniu zależnym podmiotów niebędących prowadzącymi zakłady pracy chronionej lub zakłady aktywności zawodowej.
Powyższe uprawnia do konkluzji, że nieruchomość osoby fizycznej, osoby prawnej czy jednostki organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej, która nie jest już wykorzystywana na potrzeby zakładu pracy chronionej, nie może korzystać z omawianego zwolnienia. Cel omawianego zwolnienia jest jednoznaczny - stworzenie preferencji podatkowych dla podmiotów zatrudniających inwalidów w zakładach pracy chronionej. Nie ma zatem podstaw do traktowania jako obiektów zakładu budynków, które służą innej działalności gospodarczej, prowadzonej przez inny podmiot, bez zatrudnienia osób niepełnosprawnych (por. L. Etel, Glosa do uchwały NSA z dnia 22 stycznia 1996 r. sygn. akt VI SA 23/95 Glosa nr 8/2000 s. 15 i nast.).
Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić bezzasadność zarzutów strony skarżącej co do naruszenia przez organy podatkowe art. 31 pkt 1 ustawy o rehabilitacji, w związku z art. 7 ust. 2 pkt 4 u.p.o.l., a to z tej przyczyny, że z akt sprawy – w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że nieruchomości położone w B. w roku podatkowym 2003 nie były w zakresie przedmiotów opodatkowania zgłoszonych wojewodzie. Jak wynika bowiem z pisma Wojewody [...] z dnia [...] 2009 r. Spółka posiadała status zakładu pracy chronionej tylko w stosunku do nieruchomości położonej w . przy [...]. Okoliczność ta została także potwierdzona załączoną do w/w pisma decyzją Wojewody [...] z dnia [...] r. Nr [...] .
Nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut naruszenia przez organy podatkowe art. 71 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, a to z tego powodu –na co słusznie zwrócił uwagę organ w uzasadnieniu decyzji – że przepis ten nie stanowił podstawy prawnej decyzji określającej stronie Skarżącej wysokość zobowiązania podatkowego.
Końcowo należy zauważyć, że strona miała zagwarantowany czynny udział w prowadzonym postępowaniu podatkowym – jednakże poza udziałem w oględzinach – z prawa tego nie skorzystała. Organ zarówno pierwszej, jak i drugiej instancji wyznaczył Spółce termin do zapoznania się i wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego w trybie art. 200 Ordynacji podatkowej.
Zasadnym jest także wskazanie, że zarzut Spółki dotyczący odrębnej prawnej oceny przedmiotów opodatkowania w roku podatkowym 2010 z oczywistych względów nie może zostać rozpoznany w niniejszym postępowaniu, a to z tej przyczyny, że po pierwsze zobowiązanie podatkowe dotyczy roku podatkowego, po drugie zaś, twierdzenie strony Skarżącej – w tym przedmiocie – nie może zostać zweryfikowane bez całości zgromadzonego materiału dowodowego dotyczącego 2010 r. Na marginesie tylko Sąd wyraża spostrzeżenie, że decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Wojewoda [...] potwierdził fakt prowadzenia przez Spółkę działalności m.in. w B., przy ul. [...]. Z decyzji tej wynika, że wniosek o wpisanie w/w nieruchomości jako wykorzystywanej do prowadzenia zakładu pracy chronionej Spółka złożyła w organie w dniu [...] 2009 r. ( karta numer 25 akt sądowych ). Z tego chociażby względu, w roku podatkowym 2010 – wbrew twierdzeniu Spółki – sytuacja faktyczna spornej nieruchomości była zasadniczo różna a to oznacza, że także prawna ocena tego stanu nie mogła być zbieżna z oceną stanu faktycznego dotyczącego 2008 r.
Z tych względów Sąd uznał, iż rozstrzygniecie organów podatkowych nie narusza przepisów ani prawa materialnego ani też procesowego, co na mocy na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.) obligowało Sąd do oddalenia skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło