VI SA/Wa 1485/10

WyrokWSA w Warszawie2010-11-30

Skład orzekający: Zbigniew Rudnicki, Andrzej Czarnecki, Grażyna Śliwińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej (wojewoda) jest zobowiązany do wydania zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przedmiotów opodatkowania jako zajętych na prowadzenie zakładu pracy chronionej, jeśli nie prowadzi rejestru tych przedmiotów, a przepis prawa (art. 7 ust. 2 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych) wymaga takiego zgłoszenia potwierdzonego decyzją lub zaświadczeniem do skorzystania ze zwolnienia podatkowego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji publicznej (wojewoda) jest zobowiązany do wydania zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przedmiotów opodatkowania jako zajętych na prowadzenie zakładu pracy chronionej, nawet jeśli nie prowadzi rejestru tych przedmiotów. Przepis art. 7 ust. 2 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wymaga takiego potwierdzenia (decyzją lub zaświadczeniem) do skorzystania ze zwolnienia podatkowego, co oznacza, że wydanie zaświadczenia jest obowiązkiem wojewody. Zaświadczenie to ma charakter czynności materialno-technicznej potwierdzającej fakt zgłoszenia, a nie samodzielnie rodzi prawa lub obowiązki.
Stan faktyczny
Spółka A. S.A. z siedzibą w W. zwróciła się do Wojewody o wydanie zaświadczenia potwierdzającego dokonanie zgłoszenia przedmiotów zajętych na prowadzenie zakładu pracy chronionej, co było warunkiem skorzystania ze zwolnienia z podatku od nieruchomości. Wojewoda odmówił wydania zaświadczenia, argumentując, że nie prowadzi ewidencji takich przedmiotów. Minister Pracy i Polityki Społecznej utrzymał w mocy postanowienie Wojewody. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając niewłaściwe zastosowanie przepisów K.p.a. i ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Wojewody, stwierdził, że uchylone postanowienia nie podlegają wykonaniu, i zasądził od Ministra na rzecz Spółki zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant st. sekr. sąd. Paulina Paczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2010 r. sprawy ze skargi A. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie wydania zaświadczenia potwierdzającego dokonanie zgłoszenia przedmiotów zajętych na prowadzenie zakładu pracy chronionej 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2010 r.; 2. stwierdza, że uchylone postanowienia nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Pracy i Polityki Społecznej na rzecz A. S.A. z siedzibą w W. kwotę 757 (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] maja 2010 r., wydanym na podstawie art. 138 § 1 w związku z art. 144 oraz art. 219 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.; dalej: K.p.a.) a także na podstawie art. 66 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2008 r. Nr 14, poz. 92, z późn. zm.) - po rozpatrzeniu zażalenia A. Spółka Akcyjna z siedzibą w W. (dalej: Spółka), reprezentowanej przez doradcę podatkowego, na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2010 r., utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie. Zaskarżonym postanowieniem Wojewoda [...] odmówił wydania zaświadczenia dla Spółki, potwierdzającego dokonanie zgłoszenia przedmiotów zajętych na prowadzenie zakładu pracy chronionej, wskazanych we wniosku z dnia [...] sierpnia 2009 r., po uzupełnieniu dokumentacji w dniu [...] stycznia 2010 r. W uzasadnieniu postanowienia Wojewoda wskazał, że zgodnie z art. 218 § 1 K.p.a. organ administracji obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Z uwagi na to, że Wojewoda nie prowadzi ewidencji, rejestrów oraz nie posiada innych danych dotyczących przedmiotów opodatkowania, w związku z tym nie może wydać wnioskowanego zaświadczenia. Ponadto ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji (...) nie nakłada na Wojewodę obowiązku prowadzenia w/w ewidencji i rejestrów działek czy budowli, będących w posiadaniu pracodawców prowadzących zakłady pracy chronionej. W decyzji przyznającej status zakładu pracy chronionej nie ma obowiązku wyszczególniania przedmiotów opodatkowania w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844, z późn. zm.). Wojewoda wydając przedmiotową decyzję potwierdza spełnianie przez pracodawcę warunków statusu zakładu pracy chronionej, a zatem przedmioty opodatkowania znajdujące się pod danym adresem są objęte statusem prowadzącego zakład pracy chronionej. Na powyższe postanowienie strona złożyła zażalenie, wnosząc o jego uchylenie w całości i wydanie zaświadczenia potwierdzającego dokonanie zgłoszenia przedmiotów zajętych na prowadzenie zakładu pracy chronionej. Zaskarżonemu postanowieniu stron zarzuca naruszenie art. 124, art. 217, art. 218 K.p.a. oraz art. 7 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. 2006 Nr 121, poz. 844 ze zm.) w zw. z art. 31 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy o rehabilitacji. Strona wyjaśnia, iż zaświadczenie wnioskowane przez spółkę ma potwierdzać jedynie fakt zgłoszenia przedmiotów zajętych na prowadzenie zakładu pracy chronionej do Wojewody, a zgłoszenie takie zostało przez spółkę dokonane. Organ rozpatrujący zażalenie, przyznał, że wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2009 r. Spółka zwróciła się do Wojewody o wydanie zaświadczenia potwierdzającego dokonanie na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych zgłoszenia urządzeń reklamowych wraz ze znajdującymi się pod nimi gruntami jako zajętych na prowadzenie zakładu pracy chronionej. Należy podkreślić, że zgodnie z treścią przepisu art. 218 § 2 K.p.a. organ administracji publicznej nie może wydać zaświadczenia, gdy nie dysponuje określonymi danymi. Odmowa może mieć miejsce wówczas, gdy strona nie wykaże interesu prawnego lub zgodnie z art. 218, gdy fakty albo stan prawny nie wynikają z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 marca 1999 r., III SA 955/98 wyjaśnił: "Jeżeli potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego nie można dokonać na podstawie danych znajdujących się w posiadaniu organu z uwagi na istotę jego działalności, organ ten może uchylić się od wydania zaświadczenia. Nie ma on obowiązku prowadzenia w tej sytuacji postępowania obejmującego czynności wyjaśniające i ocenę dowodów, a działania takie należałoby uznać za niedopuszczalne, gdyby wkraczały one w kompetencje innych organów". Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 kwietnia 1999 r., SA/Sz 728/98, Lex nr 36840: "Obowiązek wydania zaświadczenia ze względu na interes prawny osoby ubiegającej się o zaświadczenie w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego, spoczywa na organie administracyjnym jedynie wówczas, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, które wynikają z prowadzonych przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu"). Zaświadczenie zawiera jedynie informacje o określonym stanie prawnym lub faktycznym, który został już ustalony odpowiednim aktem prawnym albo jest znany organowi ze względu na dane zawarte w prowadzonych przez niego ewidencjach, rejestrach lub innych urzędowych zbiorach. Żaden z przepisów prawa nie nakłada na Wojewodę obowiązku prowadzenia rejestru i ewidencji działek czy budowli będących w posiadaniu pracodawców prowadzących zakłady pracy chronionej. W sytuacji, gdy organ nie prowadzi takiego rejestru, nie może wydać zaświadczenia żądanej treści, bowiem nie można wydać czegoś, czego się nie posiada. Jak wskazano wyżej, odmowa wydania zaświadczenia może mieć miejsce wówczas, gdy strona nie wykaże interesu prawnego lub, gdy fakty albo stan prawny nie wynikają z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych. W wyroku z dnia 21 stycznia 1997 r., SA/Łd 3105/95, NSA odniósł się do pojęcia danych znajdujących się w posiadaniu organu; wyjaśniając, że "Określenie "danych znajdujących się w jego posiadaniu", użyte w art. 218 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego, nie może być rozumiane dowolnie i rozszerzająco przez obejmowanie nim także danych dostarczonych właściwemu organowi przez osobę ubiegającą się o zaświadczenie w celu potwierdzenia faktów z tych danych wynikających". WSA w Warszawie w wyroku z dnia 20 września 2007 r. sygn. akt: VI SA/Wa 1037/07 stwierdził, iż: "Zaświadczenia nie są aktami administracyjnymi, lecz czynnościami faktycznymi, ponieważ nie są oświadczeniami woli, lecz oświadczeniami wiedzy. Artykuł 218 § 1 k.p.a. precyzuje, co może być potwierdzone zaświadczeniem. Zgodnie z powołanym przepisem, zaświadczenie może potwierdzać fakty, albo stan prawny, wynikający z prowadzonych przez ten organ ewidencji, rejestrów, bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Wynika z tego, że organ administracyjny może odmówić wydania zaświadczenia m.in. w sytuacji, gdy wnoszący podanie żąda potwierdzenia okoliczności faktycznych lub stanu prawnego, które nie wynikają z ewidencji i rejestrów lub innych danych, będących w posiadaniu tego organu (art. 218 § 1 k.p.a. a contrario), albo gdy żąda poświadczenia nieprawdy". Po wnikliwej analizie zgromadzonego materiału dowodowego Minister nie znalazł podstaw do uwzględnienia zażalenia. Wojewoda [...] prawidłowo odmówił stronie wydania zaświadczenia, gdyż nie prowadzi ewidencji, rejestrów oraz nie posiada innych danych dotyczących przedmiotów opodatkowania, na podstawie których mógłby potwierdzić fakty albo stan prawny zgodnie z art. 218 § 1 K.p.a. Skargę na powyższe postanowienie złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Spółka, zarzucając zaskarżonemu postanowieniu naruszenie: 1. prawa materialnego, tj. art. 7 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych w zw. z art. 31 ust. 1 pkt 1 lit a) ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych; 2. przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 217 art. 218, art. 124 K.p.a. w zw. z art. 140 oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 126, art. 140 i art. 11 K.p.a. W związku z powyższym skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia organu II instancji w całości, a także uchylenie postanowienia organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Skarżąca wskazała, że posiada status zakładu pracy chronionej. Na mocy art. 7 ust. 2 pkt 4 ustawy o podatkach... jest zwolniona z podatku od nieruchomości w zakresie przedmiotów opodatkowania zgłoszonych wojewodzie, gdy zgłoszenie jest potwierdzone decyzją lub zaświadczeniem. W pierwszej kolejności skarżąca wskazała, że argumentacja Ministra zawarta w uzasadnieniu jest nieprawidłowa, gdyż powoływany przez Ministra art. 218 K.p.a. w ogóle nie znajduje zastosowania w przedmiotowej sprawie. Art. 218 § 1 K.p.a. wyraźnie wskazuje, że "organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu" wyłącznie "w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2". Tym samym zastosowany w rozstrzygnięciach w niniejszym postępowaniu art. 218 K.p.a. odwołuje się jedynie do art. 217 § 2 pkt 2 K.p.a. wskazującego, iż zaświadczenie jest wydawane dla osób posiadających interes prawny lub faktyczny w uzyskaniu potwierdzenia określonego stanu faktycznego lub prawnego. Tymczasem w niniejszej sprawie formalną podstawą do wydania zaświadczenia jest inny przepis - art. 217 § 2 pkt 1 K.p.a. stanowiący, iż "zaświadczenie wydaje się, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa", gdyż przedmiotowe zaświadczenie jest wymagane przez przepis prawa w postaci art. 7 ust. 2 pkt 4 ustawy o podatkach.... Takie stanowisko potwierdził WSA w Rzeszowie w wyroku z dnia 11 sierpnia 2009 r. (sygn. akt I SA/Rz 519/09) wskazując, iż "Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie zawiera, poza w/w. art. 7 ust. 2 pkt 4, żądnych przepisów proceduralnych odnośnie do wydawania zaświadczenia, zatem zastosowanie będzie miał art. 217 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ administracji publicznej, a takim jest wojewoda, wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa, a takiego właśnie potwierdzenia wymaga cytowany przepis art. 7 ust. 2 pkt 4 u.p.o.l." W związku z powyższym art. 218 § 1 K.p.a. nie może mieć zastosowania w przedmiotowym postępowaniu. Tak więc zarówno postanowienie organu I, jak i II instancji zostało oparte na niewłaściwej podstawie prawnej, co powoduje konieczność jego uchylenia. Niezależnie od powyższego Spółka wskazała również, iż w niniejszej sprawie Wojewoda posiadał informacje uprawniające go do wydania przedmiotowego zaświadczenia. Literalne brzmienie art. 7 ust. 2 punkt 4 ustawy o podatkach...wskazuje bowiem wyraźnie, że zaświadczenie, o którym mowa we wskazanym przepisie, potwierdza sam fakt zgłoszenia do wojewody przedmiotów opodatkowania jako zajętych na prowadzenie zakładu pracy chronionej -zwolnienie podatkowe w nim uregulowane dotyczy "prowadzących zakłady pracy chronionej lub zakłady aktywności zawodowej - w zakresie przedmiotów opodatkowania zgłoszonych wojewodzie, jeżeli zgłoszenie zostało potwierdzone decyzją w sprawie przyznania statusu zakładu pracy chronionej lub zakładu aktywności zawodowej albo zaświadczeniem." Zaświadczenie to potwierdza jedynie dokonanie przez prowadzącego zakład pracy chronionej czynności w postaci zgłoszenia zajmowanych na potrzeby tego zakładu przedmiotów opodatkowania. Ma więc ono jedynie potwierdzać określony stan faktyczny, czyli dokonanie zgłoszenia dla odpowiedniego organu, a nie np. faktyczne zajmowanie przez skarżącą danego przedmiotu opodatkowania na potrzeby zakładu pracy chronionej. Sprawdzenie to może być dokonane jedynie przez organy podatkowe podatku od nieruchomości w toku właściwego postępowania. Nie ma przy tym żadnego uzasadnienia prawnego, aby wymagać do wydania wnioskowanego przez skarżącą zaświadczenia, jak to wskazywał Wojewoda podczas postępowania przed organem I instancji, by zgłoszone w nim przedmioty opodatkowania były uwzględnione w decyzji w sprawie przyznania statusu zakładu pracy chronionej. Art. 7 ust. 2 pkt 4 ustawy o podatkach... przewiduje bowiem wyraźnie dwa alternatywne sposoby potwierdzania zgłoszenia przedmiotów opodatkowania dokonanego przez prowadzącego zakład pracy chronionej: w formie decyzji w sprawie przyznania statusu zakładu pracy chronionej albo w formie zaświadczenia. Nie można więc ze wskazanego przepisu wywodzić, by konieczne było każdorazowo zmienianie decyzji w sprawie przyznania tego statusu. Do tego zaś sprowadza się wykładania prawa podnoszona przez Wojewodę i w toku postępowania. Skarżąca stwierdziła, że zgłaszała wnioski o analogicznej treści Wojewodzie [...] (właściwemu ze względu na poprzednią siedzibę skarżącej). Wnioski te były rozpatrywane bez konieczności wypełniania druków urzędowych czy spełniania dodatkowych wymogów, zaś skarżącej były wydawane zaświadczenia o żądanej przez nią treści. Skarżąca również wskazała, iż postanowienie organu II instancji naruszyło szereg przepisów K.p.a. regulujących zasady prowadzenia postępowania administracyjnego. Po pierwsze, postanowienie to nie zawiera w treści rozstrzygnięcia powołania podstawy prawnej dla wydania postanowienia o przedmiotowej treści. Wskazane w niej przepisy wskazują jedynie, jakie przepisy stosują się do określenia formy rozstrzygnięcia, jednak w żaden sposób nie odnoszą się do treści zapadłego rozstrzygnięcia. Jednocześnie skarżąca wskazała, iż treść uzasadnienia nie odnosi się w żaden sposób do treści rozstrzygnięcia postanowienia. Wynika to jednoznacznie z porównania przepisów wskazanych w obu częściach składowych niniejszego postanowienia. Organ II instancji naruszył więc w ten sposób art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 126, art. 140 i art. 11 K.p.a. poprzez brak należytego uzasadnienia wydanego postanowienia oraz art. 124 K.p.a. w zw. z art. 140 K.p.a. z uwagi na brak podania podstawy prawnej. Niezwykle istotnym obowiązkiem organu odwoławczego jest ustosunkowanie się do zarzutów wskazanych przez skarżącego w odwołanie lub zażaleniu. Minister zaś, w uzasadnieniu swojego ostanowienia nie odniósł się do zarzutów wskazanych przez skarżącą w zażaleniu, a w szczególności dotyczących braku podania podstawy prawnej w postanowieniu organu I instancji. Organ II instancji naruszył więc w ten sposób art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 126, art. 140 i art. 11 K.p.a. oraz art. 124 K.p.a. w zw. z art. 140 K.p.a. poprzez brak należytego uzasadnienia postanowienia. Jak wskazał WSA w Warszawie w wyroku z dnia 6 listopada 2006 r. w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 1374/06, "Brak odniesienia się przez organ odwoławczy do podnoszonych zarzutów stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy (...). Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre aspekty sprawy lub nie odniesie się do okoliczności istotnych dla danej sprawy.". Powoduje to, iż postanowienia wydane przez Ministra powinno zostać uchylone. Powyżej przedstawione naruszenia prawa sprawiają, że wydane w niniejszej sprawie postanowienia nie mogą zostać utrzymane w obrocie prawnym. W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej wniósł o jej oddalenie. Minister, po wnikliwej analizie zgromadzonego materiału dowodowego nie znalazł podstaw do uwzględnienia zażalenia. Wojewoda [...] prawidłowo odmówił stronie wydania zaświadczenia, gdyż nie prowadzi ewidencji, rejestrów oraz nie posiada innych danych dotyczących przedmiotów opodatkowania, na podstawie których mógłby potwierdzić fakty albo stan prawny zgodnie z art. 218 § 1 K.p.a. Zaświadczenie zawiera jedynie informacje o określonym stanie prawnym lub faktycznym, który został już ustalony odpowiednim aktem prawnym albo jest znany organowi ze względu na dane zawarte w prowadzonych przez niego ewidencjach, rejestrach lub innych urzędowych zbiorach. Odnośnie zarzutu dotyczącego naruszenia art. 217 K.p.a. organ wyjaśnił, iż zgodnie z art. 217 § 2 tego przepisu zaświadczenie wydaje się, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa. W tym zakresie nie może mieć zastosowania art. 7 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych bowiem przepis ten nie wymaga wydania przez organ zaświadczenia. Przepis ten wskazuje podmioty uprawnione do zwolnienia od podatku od nieruchomości w zakresie przedmiotów opodatkowania zajętych na prowadzenie zakładu pracy chronionej, jeżeli zgłoszenie zostało potwierdzone decyzją albo zaświadczeniem. Przepis ten nie nakłada na dany podmiot - organ administracyjny wydania właściwego zaświadczenia. W ocenie Ministra, bezzasadny jest również zarzut strony dotyczący braku podstawy prawnej. Zgodnie z treścią art. 218 § 2 K.p.a. organ administracji publicznej nie może wydać zaświadczenia, gdy nie dysponuje określonymi danymi, co zostało wyjaśnione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Nie można również uznać zarzutu dotyczącego braku należytego uzasadnienia oraz braku odniesienia się do zarzutów strony. Zarówno organ I instancji, jak i organ odwoławczy uzasadnił odmowę wydania zaświadczenia. Minister Pracy i Polityki Społecznej zgodnie z art. 11 K.p.a. wyjaśnił również zasadność przesłanek, którymi kierował się utrzymując postanowienie Wojewody [...] w mocy. Postępowanie zostało przeprowadzone w sposób rzetelny zgodnie z obowiązkiem wynikającym z art. 9 K.p.a. Minister Pracy i Polityki Społecznej ustalił stan faktyczny sprawy przeprowadzając postępowanie z zachowaniem wszystkich zasad postępowania administracyjnego oraz działając na podstawie przepisów prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.; zwaną dalej p.p.s.a.). Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że zasługuje ona na uwzględnienie. Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] maja 2010 r., utrzymujące w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2010 r., którym organ ten odmówił wydania zaświadczenia dla A. S.A., potwierdzającego dokonanie zgłoszenia przedmiotów zajętych na prowadzenie zakładu pracy chronionej. Skarżąca zarzuciła przedmiotowemu postanowieniu w zażaleniu i skardze naruszenie prawa materialnego, tj. art. 7 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych w zw. z art. 31 ust. 1 pkt 1 lit a) ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, a także przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 217 art. 218, art. 124 K.p.a. w zw. z art. 140 oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 126, art. 140 i art. 11 K.p.a. Zgodnie z art. 217 § 1 K.p.a. organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. W myśl § 2 powołanego przepisu zaświadczenie wydaje się, jeżeli: 1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa; 2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Zaświadczenie powinno być wydane bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie siedmiu dni (§ 3). Natomiast zgodnie z art. 218 § 1 K.p.a. w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2, organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Zgodnie z § 2 powołanego przepisu organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające. Skarżąca wskazała, że posiada status zakładu pracy chronionej, czego nie zakwestionowały organy prowadzące sprawę. Zgodnie z art. 31 ust. 1 pkt 1 lit a) ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, prowadzący zakład pracy chronionej lub zakład aktywności zawodowej w stosunku do tego zakładu jest zwolniony z podatków, z zastrzeżeniem ust. 2, z tym że z podatków od nieruchomości, rolnego i leśnego - na zasadach określonych w przepisach odrębnych. W odniesieniu do podatku od nieruchomości takim przepisem odrębnym jest ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych. Zgodnie z art. 7 ust. 2 pkt 4 ustawy od "...podatku od nieruchomości zwalnia się również prowadzących zakłady pracy chronionej lub zakłady aktywności zawodowej - w zakresie przedmiotów opodatkowania zgłoszonych wojewodzie, jeżeli zgłoszenie zostało potwierdzone decyzją w sprawie przyznania statusu zakładu pracy chronionej lub zakładu aktywności zawodowej albo zaświadczeniem - zajętych na prowadzenie tego zakładu, z wyjątkiem przedmiotów opodatkowania znajdujących się w posiadaniu zależnym podmiotów niebędących prowadzącymi zakłady pracy chronionej lub zakłady aktywności zawodowej." W świetle przywołanych przepisów prawa materialnego interes prawny skarżącej w rozpatrywanej sprawie nie ulega wątpliwości. Nie negują też tego organy orzekające w sprawie, choć Wojewoda [...] stwierdził, że ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji (...) nie nakłada nań obowiązku prowadzenia ewidencji i rejestrów działek czy budowli, będących w posiadaniu pracodawców prowadzących zakłady pracy chronionej. W decyzji przyznającej status zakładu pracy chronionej nie ma obowiązku wyszczególniania przedmiotów opodatkowania w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych. Wojewoda wydając decyzję przyznającą status zakładu pracy chronionej potwierdza spełnianie przez pracodawcę warunków statusu zakładu pracy chronionej, a zatem przedmioty opodatkowania znajdujące się pod danym adresem są objęte statusem prowadzącego zakład pracy chronionej. Powyższe stanowisko zaakceptował Minister Pracy i Polityki Społecznej stwierdzając, że żaden z przepisów prawa nie nakłada na Wojewodę obowiązku prowadzenia rejestru i ewidencji działek czy budowli będących w posiadaniu pracodawców prowadzących zakłady pracy chronionej. W sytuacji, gdy organ nie prowadzi takiego rejestru, nie może wydać zaświadczenia żądanej treści, bowiem nie można wydać czegoś, czego się nie posiada. W konsekwencji, organy obu instancji orzekających w sprawie uznały, że na podstawie 218 § 1 K.p.a., wobec nieprowadzenia przez Wojewodę rejestru i ewidencji działek czy budowli będących w posiadaniu pracodawców prowadzących zakłady pracy chronionej, nie ma podstaw do wydania zaświadczenia potwierdzającego dokonanie zgłoszenia przedmiotów zajętych na prowadzenie zakładu pracy chronionej. Nadto Minister stwierdził, iż zgodnie z art. 217 § 2 K.p.a. zaświadczenie wydaje się, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa, czego art. 7 ust. 2 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie czyni. Temu stanowisku skarżąca zarzuciła: - po pierwsze – niewłaściwe zastosowanie w sprawie art. 218 K.p.a., który – w ocenie skarżącej Spółki – nakazuje organowi wydanie zaświadczenia wyłącznie "w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2". Natomiast, w ocenie strony, w rozpatrywanej sprawie formalną podstawą do wydania zaświadczenia powinien stanowić przepis art. 217 § 2 pkt 1 K.p.a.; - po wtóre – niewłaściwe zastosowanie art. 7 ust. 2 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, którego literalne brzmienie wskazuje wyraźnie, że zaświadczenie, o którym mowa we wskazanym przepisie, potwierdza sam fakt zgłoszenia do wojewody przedmiotów opodatkowania jako zajętych na prowadzenie zakładu pracy chronionej. Zwolnienie podatkowe w nim uregulowane dotyczy "prowadzących zakłady pracy chronionej lub zakłady aktywności zawodowej - w zakresie przedmiotów opodatkowania zgłoszonych wojewodzie, jeżeli zgłoszenie zostało potwierdzone decyzją w sprawie przyznania statusu zakładu pracy chronionej lub zakładu aktywności zawodowej albo zaświadczeniem." Zaświadczenie to potwierdza jedynie dokonanie przez prowadzącego zakład pracy chronionej czynności w postaci zgłoszenia zajmowanych na potrzeby tego zakładu przedmiotów opodatkowania. Ma więc ono jedynie potwierdzać określony stan faktyczny, czyli dokonanie zgłoszenia dla odpowiedniego organu, a nie np. faktyczne zajmowanie przez skarżącą danego przedmiotu opodatkowania na potrzeby zakładu pracy chronionej. Sprawdzenie to może być dokonane jedynie przez organy podatkowe właściwe w zakresie podatku od nieruchomości w toku odpowiedniego postępowania. Sąd podziela stanowisko strony skarżącej. W ocenie Sądu nie można przede wszystkim twierdzić, że z art. 7 ust. 2 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wynika, że przepis ten nie wymaga urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego. Przeciwnie, z jego literalnej wykładni wynika, że określone podmioty (prowadzące zakłady pracy chronionej lub zakłady aktywności zawodowej), w odniesieniu do przedmiotów podlegających opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, zajętych na prowadzenie tego zakładu (z wyjątkiem przedmiotów opodatkowania znajdujących się w posiadaniu zależnym podmiotów niebędących prowadzącymi zakłady pracy chronionej lub zakłady aktywności zawodowej) – zwalnia się od podatku od nieruchomości, w zakresie przedmiotów opodatkowania zgłoszonych wojewodzie, jeżeli zgłoszenie zostało potwierdzone decyzją w sprawie przyznania statusu zakładu pracy chronionej lub zakładu aktywności zawodowej albo zaświadczeniem. Zgodnie z art. 30 ust. 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej... decyzję w sprawie przyznania statusu zakładu pracy chronionej lub zakładu aktywności zawodowej, potwierdzającą spełnianie warunków, o których mowa w art. 28 lub 29, wydaje wojewoda. Jak zauważył Wojewoda [...], ani z powołanego przepisu, ani z innych przepisów ustawy, nie wynika obowiązek prowadzenia przez wojewodę ewidencji i rejestrów działek czy budowli, będących w posiadaniu pracodawców prowadzących zakłady pracy chronionej. W decyzji przyznającej status zakładu pracy chronionej nie ma obowiązku wyszczególniania przedmiotów opodatkowania w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych. W związku z tym wojewoda nie prowadzi ewidencji, rejestrów oraz nie posiada innych danych dotyczących przedmiotów opodatkowania. Art. 7 ust. 2 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych mówi jednakże, że przedmiotem zwolnienia od podatku od nieruchomości mogą być również przedmioty podlegające opodatkowaniu tym podatkiem, zajęte na prowadzenie zakładu pracy chronionej lub zakładu aktywności zawodowej, o ile zostały objęte również odpowiednim zaświadczeniem wojewody. Z powyższego przepisu wynika, że wydanie takiego zaświadczenia jest obowiązkiem wojewody, przy czym: - wydanie takiego zaświadczenia ma charakter czynności materialno-technicznej, potwierdzającej fakt zgłoszenia przez podmiot uprawniony (prowadzący zakłady pracy chronionej lub zakłady aktywności zawodowej) do wiadomości wojewody przedmioty podlegające opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, zajęte na prowadzenie takiego zakładu, mogące stanowić przedmiot zwolnienia od podatku, o którym mowa w art. 7 ust. 2 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych; zaświadczenie, o którym tutaj mowa, ma jedynie charakter zgłoszenia przez uprawnionego przedmiotów opodatkowania podatkiem od nieruchomości, które mogą kwalifikować się do zwolnienia z tego podatku; - zaświadczenie takie nie rodzi samodzielnie żadnych praw ani obowiązków. Zgodnie bowiem z art. 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wysokość stawek podatku od nieruchomości, a także zwolnienia od podatku od nieruchomości określa rada gminy, w drodze uchwały; inaczej mówiąc, zwolnienie od podatku od nieruchomości podmiotów, o której wyżej mowa, nie dokonuje się z mocy samej ustawy, na podstawie przedstawionego zaświadczenia; - z brzmienia art. 7 ust. 2 pkt 4 jednoznacznie wynika, że zwolnieniu od obowiązku podatkowego mogą podlegać wyłącznie przedmioty opodatkowania zajęte na prowadzenie zakładu pracy chronionej lub aktywności zawodowej; w bogatym orzecznictwie sądów administracyjnych w tym zakresie podkreśla się – z jednej strony – obowiązek istnienia takiego związku (por. np. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 16 września 2008 r., sygn. akt I SA/GL 352/08, LEX nr 488109; wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 września 2008 r., sygn. akt VIII SA/Wa 206/08, LEX nr 522579) i to w określonej dacie (por. np. wyrok NSA z dnia 21 grudnia 2006 r., sygn. II FSK 1537/05), z drugiej zaś – fakt, że pomoc publiczna dla zakładów pracy chronionej w postaci zwolnienia z podatku od nieruchomości jest traktowana jako pomoc de minimis, jeżeli spełnia ogólne warunki dotyczące przyznawania takiej pomocy, a co za tym idzie – mają do niej również zastosowanie przepisy ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U. z 2007 r. Nr 59, poz. 404, z późn. zm. - por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 19 lutego 2009 r., sygn. akt I SA/Gd 859/08, LEX nr 483183, czy wyrok WSA w Gliwicach z dnia 25 sierpnia 2008 r., sygn. akt III SA/GL 522/08, LEX nr 522674, czy wyrok NSA z dnia 6 marca 2008 r., sygn. akt II GSK 312/07, LEX nr 57462). W praktyce oznacza to m.in. obowiązek uzyskania przez ubiegającego się o zwolnienie z podatku odpowiedniego zaświadczenia podmiotu, od którego zależy udzielenie takiej pomocy. Nadto Sąd podziela ocenę skarżącej, że nie wychodząc poza motywy uzasadnienia decyzji Wojewody [...] organ II instancji naruszył art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 126, art. 140 i art. 11 K.p.a. poprzez brak należytego uzasadnienia wydanego postanowienia oraz art. 124 K.p.a. w zw. z art. 140 K.p.a. z uwagi na brak podania podstawy prawnej. Warto przy tym zauważyć, że przywołane przez organy orzekające w sprawie orzecznictwo sądowo-administracyjne dość jednostronnie przedstawia obowiązki sprawozdawcze Wojewody w odniesieniu do zakładów pracy chronionej lub aktywności zawodowej, podczas gdy w zasadzie wszystkie przywołane przez Sąd orzeczenia traktują określenie w decyzji wojewody o uznaniu za zakład pracy chronionej przedmiotów podlegających zwolnieniu od opodatkowania jako rzecz oczywistą. Jest to, jak można sądzić, związane z uznaniem – za przepisami unijnymi – zwolnień od podatku od nieruchomości zakładów pracy chronionej lub aktywności zawodowej jako formy pomocy publicznej. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku. Na podstawie art. 152 powołanej ustawy orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło