II FSK 1037/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Edyta Anyżewska, po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M. B. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lutego 2011 r., sygn. akt III SA/Wa 2754/10 w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 19 sierpnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn postanawia oddalić skargę kasacyjną. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 7 lutego 2011 r., III SA/Wa 2754/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę M. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 19 sierpnia 2010 r. w przedmiocie podatku od spadków i darowizn, stosownie do art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej Ppsa. W motywach postanowienia Sąd wskazał, że skargę podpisała D. B. (matka skarżącej). Do skargi dołączono niepotwierdzoną za zgodność z oryginałem kserokopię pełnomocnictwa udzielonego przez M. B. matce D. B. do reprezentowania jej przed wszelkimi urzędami "w zakresie uzyskania zaświadczenia o podatku spadkowym po T. B.". W związku z tym Przewodniczący Wydziału wezwał tę osobę do złożenia oryginału lub uwierzytelnionej kopii pełnomocnictwa procesowego, do działania w imieniu strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi, w terminie siedmiu dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych skargi, pod rygorem jej odrzucenia. Powyższe wezwanie zostało skutecznie doręczone w dniu 9 listopada 2010 r. Termin siedmiodniowy do uzupełnienia braków formalnych skargi upłynął wobec tego w dniu 16 listopada 2010 r. Mimo prawidłowego wezwania skarżąca nie złożyła oryginału lub uwierzytelnionej kopii pełnomocnictwa procesowego. Dlatego też skargę należało odrzucić. W skardze kasacyjnej od powyższego postanowienia strona wniosła o jego uchylenie, zarzucając naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 Ppsa. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że stosowne pełnomocnictwo w formie aktu notarialnego zostało złożone w toku postępowania podatkowego, a zatem wzywanie strony do jego nadesłania było niezasadne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. W związku z podniesionym w skardze kasacyjnej zarzutem rozstrzygnąć należy, czy złożenie wierzytelnej kopii (odpisu) pełnomocnictwa o treści wyżej przytoczonej w postępowaniu przed organem podatkowym odnosi skutek także w stosunku do postępowania sądowego. W orzecznictwie sądowym utrwaliła się wykładnia art. 37 § 1 w zw. z art. 46 § 3 Ppsa, w myśl której nie zwalnia od obowiązku przedłożenia pełnomocnictwa w postępowaniu sądowoadministracyjnym fakt, że stosowny dokument został już dołączony do akt administracyjnych sprawy (por. np. wyroki z dnia: 21 kwietnia 2005 r., FSK 1551/04; 7 października 2005 r., FSK 2137/04; 4 stycznia 2006 r., I FSK 334/05; 26 maja 2006 r., II FSK 322/05; post. z dnia: 15 czerwca 2007 r., II FSK 707/06; 22 sierpnia 2008 r., II FSK 829/07; 23 września 2008 r., I FSK 347/08; 13 lutego 2009 r., II FSK 1692/07; 26 maja 2009 r., II FSK 413/09; 27 listopada 2009 r., II FSK 430/09 – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Składy orzekające opowiadające się za tym poglądem kładły nacisk przede wszystkim na językowe oraz systemowe odczytanie art. 37 § 1 w zw. z art. 46 § 3 Ppsa. Zgodnie bowiem z pierwszym z wymienionych przepisów (zdanie pierwsze), pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Natomiast stosownie do art. 46 § 3 Ppsa, pełnomocnik wnoszący pismo dołącza do niego pełnomocnictwo, jeśli przedtem go nie złożył. Wynika więc z tych przepisów, których treść należy odnosić do procedury sądowoadministracyjnej, że pełnomocnik powinien przy pierwszej czynności przed sądem złożyć do akt sprawy pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis. Ponadto zwracano w ramach wskazanego stanowiska uwagę na to, że do funkcji w/w regulacji należy też pozostawienie w aktach sądowych sprawy wiarygodnego odpisu pełnomocnictwa dla osoby reprezentującej stronę. Po prawomocnym zakończeniu postępowania akta administracyjne są bowiem zwracane do organu podatkowego. Gdyby przyjąć, że wystarczy sam fakt, iż pełnomocnictwo znajdowało się w aktach administracyjnych, to po ich odesłaniu do organu wątpliwości mogłoby budzić umocowanie pełnomocnika do reprezentowania strony. W konsekwencji można by stawiać zarzut braku należytego reprezentowania strony w toku postępowania, co z kolei stanowiłoby przesłankę wznowienia postępowania z art. 271 pkt 2 Ppsa. W tym kontekście podkreślano też, że gdyby intencją ustawodawcy było zwolnienie pełnomocnika strony skarżącej z przedkładania pełnomocnictwa w sytuacji, gdy znajduje się ono w aktach administracyjnych, to unormowanie takie w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi by niewątpliwie zawarł. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę całkowicie to stanowisko podziela, nie aprobując tym samym poglądów odmiennych wypowiedzianych w sprawach: post. z dnia: 17 stycznia 2011 r., II FSK 1824/10; 24 stycznia 2011 r., II FSK 1825/10; 6 kwietnia 2006 r., II FSK 531/05 – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; 19 lipca 2005 r., I FZ 286/05; 21 grudnia 2006 r., I FZ 572/06 – niepubl.). W przedmiotowej sprawie pełnomocnictwo we właściwej formie nie zostało złożone równocześnie ze skargą. Dołączona do niej kserokopia aktu notarialnego nie może zostać uznana za, wskazane w art. 37 § 1 Ppsa, "pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa". Zatem prawidłowo zostało wystosowane do pełnomocnika wezwanie o jego przedłożenie. Wezwanie to zostało skonkretyzowane do wskazanej w jego treści sprawy – wskazano sygnaturę akt sprawy sądowoadministracyjnej, jak również datę i numer zaskarżonej decyzji. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę nie podziela argumentacji skargi kasacyjnej podnoszącej, że złożenie pełnomocnictwa w trakcie postępowania podatkowego zwalnia stronę skarżącą z obowiązku wskazanego w art. 37 § 1 i art. 46 § 3 Ppsa. Wykładnia systemowa obu tych przepisów wskazuje, że pierwszy z nich dotyczy czynności a drugi pism w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Oznacza to, że zwalnia od obowiązku złożenia pełnomocnictwa jedynie sytuacja, gdy pełnomocnik przedtem złożył to pismo w danej sprawie sądowoadministracyjnej, a nie w jakiejkolwiek sprawie. Nie zwalnia od obowiązku przedłożenia pełnomocnictwa w postępowaniu sądowoadministracyjnym przedłożenie pełnomocnictwa w postępowaniu administracyjnym, ani złożenie tegoż dokumentu do innej sprawy sądowoadministracyjnej. Z uwagi na powyższe stwierdzić należy, że prawidłowo Sąd I instancji uznał, że zaszły przesłanki do zastosowania w przedmiotowej sprawie art. 58 § 1 pkt 3 Ppsa, a tym samym skarga kasacyjna podlegała oddaleniu zgodnie z art. 184 w zw. z art. 182 § 1 Ppsa.