II FSK 1272/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Bogusław Dauter po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej sprawy ze skargi kasacyjnej M.L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 24 lutego 2011 r., o sygn. akt I SA/Go 145/11 w sprawie ze skargi M. L. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Z. z dnia 16 grudnia 2010 r., Nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Z. z 2 września 2010 r. Nr [...] postanawia oddalić skargę kasacyjną. Zaskarżonym postanowieniem z 24 lutego 2011 r., I SA/Go 145/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim odrzucił skargę M. L. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Z. w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu sąd podał, że skarżąca działająca osobiście wniosła w dniu 21 stycznia 2011 r. skargę bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim. Miało to miejsce w ostatnim dniu terminu przewidzianego dla skarżącej do wniesienia skargi (postanowienie organu podatkowego doręczone zostało skarżącej 22 grudnia 2010 r.). Wojewódzki sąd administracyjny w dniu 25 stycznia 2011 r., działając na podstawie art. 54 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002r. Nr 153 poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej "p.p.s.a."), przekazał oryginał przedmiotowej skargi Dyrektorowi Izby Skarbowej w Z.. W dniu 17 lutego 2011 r. (data wpływu do sądu, k- 7 akt sądowych) organ podatkowy zwrócił sądowi skargę, wraz z odpowiedzią i wnioskiem o jej odrzucenie. Mając na względzie powyższe okoliczności sąd pierwszej instancji, wskazując na treść art. 53 § 1 -3, art. 54 § 1 oraz art. 58 § 1 p.p.s.a. odrzucił skargę, albowiem nie została ona wniesiona do sądu za pośrednictwem właściwego organu w zakreślonym prawem 30-dniowym terminie. W skardze kasacyjnej strona zarzuciła sądowi pierwszej instancji, na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 58 § 2 pkt 2 p.p.s.a. poprzez nietrafne zastosowanie i odrzucenie skargi w sytuacji, gdy skarga wpłynęła fizycznie do organu niewłaściwego w dacie obiektywnie umożliwiającej organowi nadanie jej do organu właściwego z zachowaniem terminu przewidzianego w art. 53 § 1 p.p.s.a. Naruszenie to miało zdaniem strony skarżącej istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem doprowadziło do bezzasadnego odrzucenia skargi skutkującego naruszenie prawa do obrony swoich praw przez skarżącą w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W związku z powyższymi zarzutami strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna z braku uzasadnionych podstaw podlega oddaleniu. Stosownie do art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Natomiast art. 54 § 1 p.p.s.a. stanowi, że skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie ulega wątpliwości, że skarga wniesiona bezpośrednio do sądu powinna być przez sąd ten odesłana właściwemu organowi. Choć obowiązek ten nie jest wyraźnie wyartykułowany w żadnym z przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, to jednak orzecznictwo zarówno Sądu Najwyższego (na tle podobnych procedurze sądowadministracyjnej uregulowań odnośnie składania środków odwoławczych w postępowaniu cywilnym), jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego wyraźnie opowiedziało się za takim właśnie stanowiskiem (por. wyroki NSA: z dnia 3 grudnia 2007 r., I OSK 248/07, LEX nr 470146 i z dnia 20 maja 2008 r., II FSK 426/07, LEX nr 489100; postanowienia NSA: z dnia 30 stycznia 2008 r., II FSK 1724/06, LEX nr 453371; z dnia 15 kwietnia 2008 r., II GSK 295/08, LEX nr 505331; z dnia 29 maja 2008 r., I FSK 631/08, LEX nr 505351; z dnia 26 czerwca 2008 r., I OZ 463/08, LEX nr 493793). Stanowisko takie przyjmują również przedstawiciele doktryny, twierdząc, że w przypadku wniesienia skargi bezpośrednio do wojewódzkiego sądu administracyjnego lub za pośrednictwem niewłaściwego organu administracji publicznej, sąd ten lub organ powinien przekazać sprawę właściwemu organowi, a o zachowaniu terminu do wniesienia skargi, określonego w art. 53 § 1 p.p.s.a. decyduje data nadania skargi przez sąd (lub organ) pod adres właściwego organu (patrz. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 103; Komentarz do art. 54 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX/el). W niniejszej sprawie sąd pierwszej instancji stanowisko to podzielił, przekazując błędnie wniesioną skargę do właściwego organu. Należy przy tym zauważyć, że skarga złożona została w sądzie pierwszej instancji w ostatnim dniu terminu przewidzianego do jej wniesienia, a okoliczność ta jest bezsporna. Aby zatem możliwe było uniknięcie uchybienia 30-dniowemu terminowi do wniesienia skargi sąd musiałby odesłać ją do właściwego organu jeszcze tego samego dnia, w którym skarga wpłynęła. Takiego działania nie można jednak od sądu wymagać. W dniu wpłynięcia skargi błędnie skierowanej bezpośrednio do sądu wojewódzki sąd administracyjny nie miał obowiązku dogłębnego analizowania pisma skarżącej pod kątem jego zawartości i jeszcze w tym samym dniu odsyłania go do właściwego organu celem naprawienia błędu, który skarżąca popełniła. Przy stale zwiększającym się wpływie spraw sądowoadministracyjnych nie jest możliwe natychmiastowe reagowanie na każde pismo kierowane do sądu, jak życzyłaby sobie tego strona skarżąca. Należy mieć przy tym na względzie chociażby istotne z punktu widzenia funkcjonowania sądów wymogi zawarte w regulaminie urzędowania oraz zasady biurowości, które wymagają w przypadku każdego dokumentu nadesłanego do sądu, czy też przedłożonego osobiście na biurze podawczym, stosownego odnotowania we właściwych skorowidzach. Sąd pierwszej instancji, odsyłając skargę do organu 4 dni później nie działał w sposób opieszały, a przekazanie skargi do organu podatkowego przed upływem 30-dniowego terminu do jej wniesienia w realiach rozpatrywanej sprawy nie było w ogóle możliwe. Z tych względów zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. uznać należało za nietrafny. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku, z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.