III SA/Lu 196/11
WyrokWSA w Lublinie2011-07-19
Skład orzekający: Marek Zalewski, Jerzy Drwal, Małgorzata Fita
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy policjant, który został uznany przez komisję lekarską za całkowicie niezdolnego do służby z powodu choroby i faktycznie zaprzestał służby, może zostać zwolniony ze służby przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby, jeśli nie posiadał formalnego zwolnienia lekarskiego na druku ZUS ZLA?Ratio decidendi
Sąd uchylił rozkazy personalne o zwolnieniu policjanta ze służby, uznając, że organy Policji naruszyły art. 43 ust. 1 ustawy o Policji. Sąd stwierdził, że zaprzestanie służby z powodu choroby, które uruchamia 12-miesięczny okres ochronny przed zwolnieniem, nie wymaga formalnego zwolnienia lekarskiego na druku ZUS ZLA, a wystarczające jest orzeczenie komisji lekarskiej o niezdolności do służby oraz faktyczne zaprzestanie pełnienia obowiązków służbowych z powodu stanu zdrowia.Stan faktyczny
Policjant T.G. został uznany przez komisję lekarską za całkowicie niezdolnego do służby w Policji z powodu choroby. Na tej podstawie Komendant Powiatowy Policji zwolnił go ze służby. L. Komendant Wojewódzki Policji utrzymał tę decyzję w mocy. Policjant zaskarżył decyzję, zarzucając naruszenie art. 43 ust. 1 ustawy o Policji, twierdząc, że przysługuje mu 12-miesięczny okres ochronny przed zwolnieniem od dnia faktycznego zaprzestania służby z powodu choroby, mimo braku formalnego zwolnienia lekarskiego na druku ZUS ZLA.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżony rozkaz personalny L. Komendanta Wojewódzkiego Policji oraz poprzedzający go rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w R., określił, że rozkazy te nie podlegają wykonaniu w całości, i zasądził od L. Komendanta Wojewódzkiego Policji na rzecz T.G. kwotę 257 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski, Sędziowie WSA Jerzy Drwal,, WSA Małgorzata Fita (sprawozdawca), Protokolant Starszy referent Radosław Kot, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 19 lipca 2011 r. sprawy ze skargi T.G. na rozkaz personalny L. Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. z dnia [...] 2011 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji I. uchyla zaskarżony rozkaz personalny oraz poprzedzający go rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w R z dnia [...] 2011 roku nr [...]; II. określa, że rozkazy personalne wymienione punkcie I nie podlegają wykonaniu w całości; III. zasądza od L.Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. na rzecz T.G. kwotę 257 zł (dwieście pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] lutego 2011 r., wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania T. G. od rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w R. z dnia [...] stycznia 2011 r. w sprawie zwolnienia ze służby w Policji z dniem 14 stycznia 2011 r. na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r., Nr 43 poz. 277 z późn. zm., dalej jako ustawa), L. Komendant Wojewódzki Policji zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.
W uzasadnieniu organ wskazał, że skarżący w dniu 10 grudnia 2010 r. raportem poinformował Komendanta Powiatowego Policji w R., iż w oparciu o nieprawomocne orzeczenie lekarskie Nr 664/2010 WKL MSWiA w L., lekarz Poradni Badań Profilaktycznych MSWiA w L. w dniu 9 grudnia 2010 r. orzekł, iż policjant niezdolny jest do pracy na zajmowanym stanowisku. W związku z tym, Komendant Powiatowy Policji w R., działając na podstawie § 23 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 września 2002 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów (Dz. U. nr 151 poz. 1261) zwolnił skarżącego od zajęć służbowych od dnia 13 grudnia 2010 r. Orzeczenie Nr [...] Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA w L. z dnia [...] listopada 2010 r., zostało zatwierdzone przez Okręgową Komisję Lekarską MSWiA w Krakowie orzeczeniem z dnia [...] grudnia 2010 r., które wpłynęło do Komendy Powiatowej Policji w R. w dniu 10 stycznia 2011 r. Powyższym orzeczeniem uznano skarżącego za całkowicie niezdolnego do służby w Policji i zdolnego do pracy zarobkowej. Ponadto Komisja Lekarska zaliczyła skarżącego do trzeciej grupy inwalidów od dnia 24 listopada 2010 r. Z uzasadnienia Komisji Lekarskiej jednoznacznie wynika, iż stan zdrowia badanego całkowicie wyklucza zdolność do dalszej służby w Policji, toteż Komendant Powiatowy Policji w R. rozkazem personalnym Nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 r., działając na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, zwolnił skarżącego ze służby z dniem 14 stycznia 2011 r. Rozkazowi został nadany rygor natychmiastowej wykonalności.
Skarżący złożył odwołanie do L. Komendanta Wojewódzkiego Policji zarzucając mu naruszenie art. 43 ust. 1 ustawy, poprzez jego niezastosowanie. W ocenie skarżącego, winien być zwolniony ze służby w Policji po upływie 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, liczonego od dnia 13 grudnia 2010 r., tj. od dnia zwolnienia go od zajęć służbowych przez Komendanta Powiatowego Policji w R..
Rozpatrując odwołanie organ drugiej instancji wyjaśnił, że treść art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy nie pozostawia organom Policji swobody w podejmowaniu decyzji o zwolnieniu, lecz nakłada obowiązek zwolnienia ze służby policjanta, w stosunku do którego Komisja lekarska orzekła trwałą niezdolność do służby. Zwolnienie funkcjonariusza w przypadku orzeczenia trwałej niezdolności do służby Policji przez Komisję lekarską następuje, gdy orzeczenie ma charakter ostateczny. W niniejszej sprawie orzeczenie stało się ostateczne w dniu 17 grudnia 2010 r., jednakże do wiadomości przełożonego właściwego w sprawach osobowych policjanta doszło w dniu 10 stycznia 2011 r.
Odnosząc się do zarzutów organ wskazał, że 12 - miesięczny "okres chroniący przed zwolnieniem" nie mógł być zastosowany, ponieważ skarżący do dnia zwolnienia z Policji nie zaprzestał służby z powodu choroby, a jedynie został przez przełożonego w sprawach osobowych zwolniony od zajęć służbowych z uwagi na orzeczenie Komisji Lekarskiej o trwałej niezdolności na okres do dnia zwolnienia ze służby. Organ byłby zobligowany do zastosowania w niniejszej sprawie art. 43 ust. 1 ustawy, gdyby przed wydaniem rozkazu personalnego o zwolnieniu, czy też przed wydaniem orzeczenia przez komisję lekarską, policjant korzystał ze zwolnienia lekarskiego i zaprzestał służby z powodu choroby. Skoro w analizowanej sprawie nie wystąpiła przesłanka wskazana w art. 43 ust. 1 ustawy, nie można również przyjąć, iż datą początkową okresu ochronnego jest data 13 grudnia 2010 r. – dzień zwolnienia policjanta od zajęć służbowych w oparciu o orzeczenie Komisji lekarskiej oraz zaświadczenie lekarskie wystawione przez lekarza profilaktyka stosownie do przepisów art. 43 pkt 2 oraz art. 229 § 4 Kodeksu pracy. Zaprzestanie służby z powodu choroby następuje z dniem wskazanym w stosownym zaświadczeniu lekarskim (zwalniającym od służby). Natomiast stan trwałej niezdolności do służby, stwierdzony orzeczeniem Komisji lekarskiej nie jest jednoznaczny z zaprzestaniem służby z powodu choroby. Orzeczenie Komisji Lekarskiej rozstrzyga bowiem o przydatności do służby, nie zaś o występowaniu choroby w rozumieniu art. 43 ust. 1 ustawy o Policji.
Od powyższego rozkazu personalnego L. Komendanta Policji w L., T.G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę, w której zarzucił naruszenie prawa materialnego - art. 43 ust. 1 ustawy - poprzez błędną jego wykładnię i przyjęcie, iż nie ma podstaw do tego, aby w stosunku do niego zastosować 12 - miesięczny okres chroniący przed zwolnieniem ze służby przewidziany w tym przepisie.
Skarżący wyjaśnił, od dnia 13 grudnia 2010 r. faktycznie zaprzestał służby w Policji z powodu choroby, gdyż do dnia wydania rozkazu personalnego nr 644 z dnia 12 stycznia 2011 r. służby tej już nie pełnił. Sam fakt stwierdzenia niezdolności do pracy z powodu choroby w zaświadczeniu lekarskim wydanym na innym druku, niż druk ZUS ZLA nie ma tu znaczenia, gdyż przedłożone przez niego orzeczenie i zaświadczenie lekarskie w sposób oczywisty stwierdziły jego niezdolność do pracy i jej przyczynę (stan zdrowia). Wobec tego skarżący nie był zobowiązany do składania zaświadczenia lekarskiego na druku ZUS ZLA, aby wykazać po raz drugi, iż jest niezdolny do pracy z powodu choroby. Skarżący podkreślił, że zaprzestał służby z powodu choroby, a mimo tego zwolnienie go ze służby nastąpiło przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby. W jego ocenie nie do przyjęcia jest stanowisko Komendanta Wojewódzkiego Policji w L., iż warunkiem uznania, iż policjant zaprzestał służby w Policji jest jego przebywanie na zwolnieniu lekarskim i nie pełnienie służby przed orzeczeniem Komisji Lekarskiej MSWiA, a niezdolność do służby z powodu choroby musi być wykazana zaświadczeniem lekarskim na druku ZUS ZLA.
W odpowiedzi na skargę L. Komendant Wojewódzki Policji w L. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Mając na uwadze art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej p.p.s.a.) sąd uwzględnia skargę i uchyla zaskarżony akt jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
Podstawę prawną zwolnienia skarżącego ze służby w Policji stanowił art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjanta zwalnia się ze służby w przypadku orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską.
Z akt sprawy i z zaskarżonej decyzji wynika, że pismem z dnia 11 października 2010 r. skarżący zwrócił się do Komendanta Powiatowego Policji w R. o skierowanie go na resortową komisję lekarską w celu określenia jego stanu zdrowia pod kątem dalszej służby w Policji. W dniu 18 października skierowano go do Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA w L. z wnioskiem o przeprowadzenie komisyjnych badań i wydanie orzeczenia o przydatności funkcjonariusza do dalszej służby w Policji lub na zajmowanym stanowisku.
W dniu 10 grudnia 2010 r. skarżący skierował do Komendanta Powiatowego Policji w R. raport z przebiegu badań wraz z zaświadczeniem lekarskim z dnia 9 grudnia 2010 r., z którego wynika, że skarżący jest niezdolny do pracy oraz orzeczenie z dnia 24 listopada 2010 r. nr 664/2010 Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA w L. o jego całkowitej niezdolności do pracy.
W związku z powyższymi pismami, Komendant Powiatowy Policji w R. pismem z dnia 13 grudnia 2010 r. zwolnił z tym dniem skarżącego z zajęć służbowych na okres do dnia zwolnienia ze służby z Policji, a po otrzymaniu prawomocnego orzeczenia Komisji Lekarskiej MSWiA w L. raportem personalnym z dnia 12 stycznia 2011 r. zwolnił go ze służby w Policji z dniem 14 stycznia 2011 r. z rygorem natychmiastowej wykonalności. Raport ten został utrzymany w mocy przez organ drugiej instancji.
Mając na uwadze przedstawiony stan sprawy uznać należy, że zasadne są zarzuty skargi związane z naruszeniem przez organy Policji art. 43 ust. 1 ustawy o Policji.
Jak orzekł Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 maja 2001r. (sygn. akt II SA 704/01), przepis art. 43 ust. 1 ustawy o Policji nie może być interpretowany w sposób rozszerzający. Jednakże w żadnym razie nie powinna być także stosowana jego interpretacja zawężająca, co w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie nastąpiło. Przyjęcie przez organy Policji, iż przepis art. 43 ust. 1 cytowanej ustawy ma zastosowanie wyłącznie w przypadku przebywania policjanta na zwolnieniu lekarskim nie znajduje uzasadnienia w świetle tego przepisu, w którym mowa jest jedynie o "zaprzestaniu służby z powodu choroby".
W rozpatrywanej sprawie, skarżący został uznany w dniu 24 listopada 2010 r. przez Komisję Lekarską MSWiA za całkowicie niezdolnego do służby z powodu choroby. Niezdolność do pracy skarżącego z powodu choroby potwierdziło także zaświadczenie lekarskie z dnia 9 grudnia 2010 r. Tym samym przedłożenie przez skarżącego dodatkowo zwolnienia lekarskiego na druku ZUS ZLA w świetle art. 43 ust. 1 ustawy o Policji i okoliczności faktycznych sprawy nie było konieczne.
Niesporne jest, że orzeczenie komisji lekarskiej stanowi podstawę do obligatoryjnego zwolnienia policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy. Jednak stosując ten przepis należy mieć jednak na uwadze treść art. 43 ust. 1 cytowanej ustawy, zgodnie z którym zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 38 ust. 4 oraz art. 41 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2 pkt 1 i 4 nie może nastąpić przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, chyba że policjant zgłosi pisemnie wystąpienie ze służby. Nie budzi natomiast w tej sprawie wątpliwości, że skarżący takiego wystąpienia nie zgłosił.
Z cytowanych wcześniej przepisów wynika zatem, że w związku z treścią art. 43 ust. 1 ustawy o Policji, policjant nie może zostać zwolniony ze służby przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby jeżeli podstawę jego zwolnienia stanowił art. 41 ust. 1 pkt 1 tej ustawy.
Jako więc, że skarżący zaprzestał faktyczne służby z powodu choroby w dniu 13 grudnia 2010 r. (k. 21 akt administracyjnych), od tego momentu należało obliczyć 12 miesięcy, w czasie których policjant nie mógł być, zgodnie z prawem, zwolniony na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 wymienionej ustawy.
Reasumując, w ocenie Sądu, nie ma w świetle powyższego żadnego znaczenia czy policjant legitymuje się zwolnieniami lekarskimi. Fakt nieotrzymywania zwolnień lekarskich nie dowodzi bowiem, że funkcjonariusz nie jest niezdolny do służby z powodu choroby. (por. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2006 r., I OSK 1338/05, z dnia 3 lutego 2006 r., I OSK 836/05 oraz z dnia 27 kwietnia 2011 r., I OSK 2015/10, publ. strony internetowe: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Sąd nie podziela stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawartego w wyroku z dnia 13 listopada 2009 r., w sprawie II SA/Wa 1051/09, w którym stwierdzono, że ochrona przewidziana przepisem art. 43 ust. 1 ustawy z 1990 r. o Policji służy wyłącznie tym policjantom, którzy od jakiegoś czasu nie pełnili służby z powodu choroby, a następnie komisja lekarska stwierdziła ich trwałą niezdolność do służby w Policji oraz, że fakt orzeczenia przez Komisję Lekarską całkowitej niezdolności do służby nie wystarcza do uznania, iż policjant korzysta ze zwolnienia lekarskiego a zatem takie orzeczenie Komisji Lekarskiej nie wystarcza do zastosowania art. 43 ust. 1 ustawy z 1990 r. o Policji. Podkreślenia przy tym wymaga, że cytowany wyrok został uchylony wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lipca 2010 r. sygn. akt I OSK 229/10. Natomiast inne powołane przez organ wyroki: WSA w Gdańsku z dnia 29 stycznia 2009 r, III SA/Gd 359/08, WSA w Olsztynie z dnia 21 wrzesnia 2006 r., II SA/Ol 567/06 i NSA z dnia 26 października 2006 r., I OSK 299/06 zapadły w innych stanach faktycznych, zatem argumentacja w nich zawarta nie może być brana pod uwagę w tej sprawie.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit.a, art. 135 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło