II SA/Wa 1525/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński Sędziowie WSA Teresa Zyglewska Sławomir Antoniuk (spr.) Protokolant specjalista Elwira Sipak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej i gazowej - oddala skargę - Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] maja 2011 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999r. o broni i amunicji (tekst jednolity: Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] cofającą D. S. pozwolenie na broń palną bojową i gazową. W uzasadnieniu powyższej decyzji Komendant Główny Policji podniósł, że [...] Komendant Wojewódzki Policji w [...] decyzją z dnia [...] marca 2011 r. cofnął D. S. pozwolenie na broń palną bojową i gazową w związku z uzyskaniem informacji o toczącym się przeciwko niemu postępowaniu karnym o przestępstwa przeciwko mieniu. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Uznał zatem, iż w przypadku strony zachodzi uzasadniona obawa, że może ona użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W odwołaniu od decyzji z dnia [...] marca 2011 r. D. S. wniósł o jej uchylenie. Wymieniony zarzucił organowi I instancji błąd w ustaleniach faktycznych oraz wadliwą wykładnię art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Wskazał, iż w prowadzonym postępowaniu organ nie wykazał żadnego związku przyczynowego pomiędzy zarzutem popełnienia przez niego czynu z art. 286 § 1 k.k., a uzasadnioną obawą użycia przez niego broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Powołał się na zasadę domniemania niewinności. Podniósł, iż niedopuszczalne jest cofnięcie pozwolenia na broń wyłącznie na podstawie ustalenia, iż toczy się postępowanie karne o przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu i mieniu. Organ w takiej sytuacji zobligowany jest do wykazania uzasadnionej obawy na podstawie należycie przeprowadzonego postępowania administracyjnego, w trakcie którego winien ustalić istnienie takich okoliczności faktycznych popełnienia czynu (np. toczy się postępowanie karne o popełnienie przestępstwa z użyciem przemocy lub groźby bezprawnej, z użyciem broni), bądź takich cech osobowych sprawcy czy też nagannego dotychczasowego postępowania tej osoby, które uzasadnią ocenę organu, iż osoba ta może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Podkreślił, iż posiada bardzo dobą opinię w miejscu zamieszkania. Komendant Główny Policji uznał zarzuty odwołania za niezasadne i rozstrzygnięciem z dnia [...] maja 2011 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W motywach rozstrzygnięcia organ wskazał, iż zgodnie z dyspozycją art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, właściwy organ Policji ma możliwość merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej i cofnięcia pozwolenia na broń osobie, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego nie tylko, gdy dysponuje już prawomocnym orzeczeniem sądu skazującym ją za popełnienie wymienionych przykładowo w tym przepisie przestępstw, tj. w szczególności przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, ale również wtedy, gdy jeszcze toczy się przeciwko niej postępowanie karne o takie czyny. ` Organ I instancji cofnął stronie pozwolenie na broń, bowiem otrzymał uwierzytelnioną kopię aktu oskarżenia z dnia [...] stycznia 2011 r. sygn. akt [...], w którym postawiono D. S. zarzut popełnienia przestępstw z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k., tj. [...] Zatem stan faktyczny w sprawie strony spełnia dyspozycję art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, bowiem postępowanie karne prowadzone przeciwko niej o czyny z art. 286 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. nie zostało zakończone prawomocnym wyrokiem sądu powszechnego i nadal toczy się, a ustawodawca (zatem nie organy Policji) związał uzasadnioną obawę możliwości użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego m. in. z toczącym się przeciwko posiadaczowi pozwolenia na broń postępowaniem karnym o popełnienie choćby jednego z przestępstw wymienionych w tym przepisie prawa i uznał taki fakt za obligatoryjną przesłankę cofnięcia pozwolenia na broń (art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy). Taka wykładnia ww. przepisu prawa znajduje potwierdzenie w licznym orzecznictwie sądów administracyjnych (np. wyroki WSA z dnia z dnia 17 lutego 2009 r. sygn. akt VI SA/Wa 2328/08, z dnia 21 kwietnia 2009 r. sygn. akt VI SA/Wa31/09 oraz wyroki NSA z dnia 23 marca 2010 r. sygn. akt. II OSK 1961/09, z dnia 17 maja 2010 r. sygn. akt II OSK 864/09, z dnia 8 lipca 2010 r. sygn. akt. II OSK 1083/09), w którym podkreśla się, iż użycie przez ustawodawcę wyrazów "w szczególności" oznacza, że co do osób skazanych za popełnienie przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu lub wobec których tylko toczy się o nie postępowanie karne ustawodawca sam rozstrzygnął, iż co do nich obawa sprzecznego z prawem użycia broni istnieje. W stosunku do nich organ nie musi więc przeprowadzać dodatkowych czynności wyjaśniających obawę tę potwierdzających, ponieważ co do tych osób oceny dokonał już ustawodawca w ustawie. Zdaniem Komendanta Głównego Policji, brak prawomocnego rozstrzygnięcia toczącego się przeciwko stronie postępowania karnego z woli ustawodawcy nie stanowi przeszkody do cofnięcia jej pozwolenia na broń. Zatem argumentacja strony podniesiona w odwołaniu nie jest trafna. Organ I instancji dokonał prawidłowej subsumpcji ustalonego w sprawie administracyjnej strony stanu faktycznego do normy prawa materialnego, tj. ustawy o broni i amunicji. Przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy stanowi, iż organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba je posiadająca należy do osób, o których mowa, m. in. w art. 15 ust. 1 pkt 6. Strona została do nich zaliczona, a przepisy te mają charakter obligatoryjny, zatem wiążący organy Policji w sposobie rozstrzygnięcia sprawy, jeżeli ich dyspozycja została spełniona. Ustawodawca przyznał w ten sposób bezwzględne pierwszeństwo interesowi społecznemu przed słusznym interesem obywatela, a więc nawet korzystnie świadczące o posiadaczu pozwolenia na broń dowody, tj. pozytywna opinia z miejsca zamieszkania, nie pozwalają zachować jej w takim przypadku prawa do broni. Jak bowiem wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w jednym z wyroków (z dnia 30 stycznia 2009 r. sygn. akt II OSK 44/08 - niepublikowany), posiadanie pozwolenia na broń jest na gruncie naszego prawa przywilejem i wyróżnieniem opartym na pełnym zaufaniu państwa do osoby, która takie pozwolenie otrzymuje i okoliczność, kiedy taka osoba zostaje skazana prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec której toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw, powoduje utratę tego kredytu zaufania i stanowi bezwzględną przesłankę do cofnięcia pozwolenia na broń. W takiej sytuacji, ustawodawca nakazując organom Policji cofnięcie pozwolenia osobom zaliczonym przez niego do osób wzbudzających uzasadnioną obawę możliwości (a zatem niepewności) użycia broni w sposób, o którym mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, dał bezwzględnie pierwszeństwo interesowi publicznemu, którego racją jest - ze względu na ścisły związek prawa do broni ze sferą ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego - aby broń mogły posiadać wyłącznie osoby dające gwarancję zgodnego z prawem jej posiadania i używania. Zatem interes strony w zachowaniu jej pozwolenia na broń w świetle materiału dowodowego nie mógł zostać uwzględniony. Odnosząc się natomiast do argumentu odwołującego się do zasady domniemania niewinności Komendant Główny Policji wyjaśnił, że w postępowaniu administracyjnym organy je prowadzące nie rozpatrują sprawy cofnięcia pozwolenia na broń w kontekście winy czy niewinności osoby oskarżonej o popełnienie przestępstwa oraz nie weryfikują prawidłowości prowadzonego postępowania karnego i nie badają zasadności tak jego wszczęcia, jak i postawienia zarzutów osobie nim objętej. W tym zakresie wypowiadać się mogą tylko organy ścigania i niezawisły sąd, a prawnokarna zasada domniemania niewinności nie ma zastosowania w postępowaniu administracyjnym. Dlatego też argumenty odwołania, iż postępowanie karne nie zostało jeszcze zakończone nie miały znaczenia dowodowego w niniejszej sprawie. Dla istoty postępowania administracyjnego ważne było to, że przeciwko stronie nadal toczyło się postępowanie karne o czyny przeciwko mieniu, ponieważ okoliczność ta determinowała sposób rozstrzygnięcia jej sprawy. Decyzja Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2011 r. stała się przedmiotem skargi wniesionej przez pełnomocnika D. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości pełnomocnik strony zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych dokonanych przez organy Policji oraz dokonanie wadliwej wykładni art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. W uzasadnieniu skargi podniesiono argumenty tożsame z zawartymi w odwołaniu od decyzji organu I Instancji. Podkreślono, iż stanowiący podstawę zaskarżonej decyzji przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, przewidują obligatoryjny nakaz cofnięcia pozwolenia na broń osobom skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu. Nie jest natomiast dopuszczalne, na zasadzie automatyzmu, cofanie pozwolenia na broń każdej osobie, w stosunku do której toczy się postępowanie karne o popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu. Organy Policji na żadnym z etapów postępowania nie poczyniły ustaleń w zakresie istnienia takich okoliczności faktycznych popełnienia czynu zarzucanego skarżącemu, które należycie uzasadniałyby wniosek organów Policji o cofnięcie skarżącemu pozwolenia na broń (w niniejszej sprawie z aktu oskarżenia nie wynika aby postawiony skarżącemu zarzut dotyczył przestępstwa z użyciem przemocy lub groźby bezprawnej, z użyciem broni), nadto nie dokonały jakiejkolwiek analizy cech osobowościowych skarżącego, jego dotychczasowego postępowania, charakteru, sposobu życia. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Dokonując oceny zasadności wniesionej przez D. S. skargi na decyzję Komendanta Głównego Policji, Sąd doszedł do przekonania, że skarga ta nie ma uzasadnionych podstaw. Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów skargi dotyczących uchybienia przepisom postępowania poprzez niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego sprawy, należy podkreślić, że takie uchybienia mogą prowadzić do uchylenia decyzji tylko wówczas, gdy są na tyle poważne, że ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu w zaskarżonej decyzji nie można dopatrzyć się naruszenia przepisów prawa procesowego, w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Przy wydaniu decyzji organ uwzględnił wszelkie rygory procedury administracyjnej, określające jego obowiązki w zakresie sposobu przeprowadzenia postępowania, a następnie końcowego rozstrzygnięcia sprawy. Organ zebrał dowody mające w sprawie istotne znaczenie, ocenił zebrany w toku postępowania materiał dowodowy (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.), ustosunkował się do twierdzeń skarżącego, a także uzasadnił wyczerpująco swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 k.p.a. Z tej przyczyny, należy stwierdzić, iż w obu zaskarżonych decyzjach brak jest jakichkolwiek istotnych uchybień formalnych, które uniemożliwiłyby Sądowi dokonanie prawidłowej oceny zarzutów skargi i wypowiedzenie się, co do zasadności podjętego rozstrzygnięcia pod względem materialnoprawnym. Wydając zaskarżoną decyzję Komendant Główny Policji, a wcześniej [...] Komendant Wojewódzki Policji w [...], nie naruszyli także prawa materialnego, poprzez jego błędną wykładnię, czy też nieprawidłową subsumcję udowodnionej okoliczności pod stosowną normę prawną. Materialnoprawną przesłankę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.). Zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy pozwolenie na broń cofa się, jeśli osoba, której pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 ustawy. Z kolei art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy stanowi, iż pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. W orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że zastosowanie przez organy Policji powołanego przepisu i cofnięcie pozwolenia na broń jest obligatoryjne w każdym przypadku, gdy strona należy do kategorii osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Są to osoby, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności zaś skazane prawomocnym orzeczeniem Sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Z literalnego brzmienia cytowanego przepisu wynika, że osoba, która została skazana prawomocnym orzeczeniem Sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec której toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw z mocy prawa jest uznawana za osobę, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Mówiąc innymi słowy, sam fakt popełnienia lub podejrzenie popełnienia powyższego przestępstwa uzasadnia cofnięcie pozwolenia na posiadanie broni (por. wyrok NSA z dnia 4 września 2008 r., sygn. akt II OSK 994/07, a także wyrok NSA z dnia 30 sierpnia 2007 r., sygn. akt II OSK 1166/06, wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OSK 357/07, wyrok z dnia 13 maja 2008 r., sygn. akt II OSK 514/07, wyrok z dnia 30 grudnia 2008 r., sygn. akt II OSK 1708/07, z dnia 7 sierpnia 2008 r., sygn. akt II OSK 917/07, z dnia 15 lipca 2008 r., sygn. akt II OSK 847/07, z dnia 25 czerwca 2008, sygn. akt II OSK 698/07). Prawidłowość powyższej wykładni przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji została potwierdzona w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2009 r. sygn. akt II OPS 4/09, gdzie NSA podkreślił, że "(...) w języku polskim i technice legislacyjnej użycie zwrotu "w szczególności" oznacza bliższe wskazanie osób, sytuacji, zdarzeń, które należą do określonego wcześniej w sposób szerszy kręgu pojęciowego. Skoro zatem w omawianym przepisie określono najpierw "osoby, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego", a następnie wskazano, że "w szczególności" są to osoby "skazane prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu", to niewątpliwie z woli ustawodawcy krąg osób wymienionych w grupie pierwszej obejmuje w całości krąg osób wymienionych po słowach "w szczególności". Tak zatem można przyjąć, że niejako wewnątrz kategorii osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, wyróżnia się "podkategorię" osób, w przypadku których sam ustawodawca przyjmuje, że są to osoby, co do których istnieje uzasadniona obawa (...)". Użycie zatem w art. 15 ust. 1 pkt 6 słów "w szczególności", poprzedzające wymienienie osób, które zostały skazane za popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw oznacza, że co do tych osób ustawodawca sam rozstrzygnął, iż co do nich istnieje obawa sprzecznego z prawem użycia broni. Organ nie musi więc wobec tych osób przeprowadzać oceny, czy obawa rzeczywiście istnieje, gdyż oceny tej dokonał już ustawodawca w sposób wiążący. Organy Policji w toku prowadzonego postępowania administracyjnego o cofnięcie pozwolenia na broń D. S. ustaliły, w sposób niebudzący wątpliwości, że Prokuratura Powiatowa Policji w [...] postawiła skarżącego w stan oskarżenia (akt oskarżenia z dnia [...] stycznia 2011 r. sygn. akt [...]) zarzucając mu popełnienie przestępstw przeciwko mieniu z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k., tj. [...]. Skoro zatem organy Policji w toku postępowania administracyjnego ustaliły, że przeciwko wymienionemu toczy się postępowanie karne o popełnienie przestępstw przeciwko mieniu, to fakt ten był wystarczający do stwierdzenia, że należy on do kręgu osób, które stwarzają zagrożenie użycia broni w sposób niezgodny z przepisami prawa i nie mogą tą bronią dysponować. Organy Policji były w tej sytuacji zobowiązane do wydania decyzji o cofnięciu skarżącemu pozwolenia na posiadanie broni, niezależnie od tego, na jakim etapie znajdowały się prowadzone przeciwko niemu postępowania karne o popełnienie tych przestępstw. Istotny był bowiem jedynie fakt, że postępowania takie, o popełnienie przestępstw przeciwko mieniu, były w stosunku do skarżącego prowadzone. Organy Policji zasadnie zatem uznały, że w związku z toczącymi się przeciwko skarżącemu postępowaniami karnymi o popełnienie przestępstw przeciwko mieniu z mocy prawa należy uznać go za osobę, co do której istnieje obawa, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Podkreślić w tym miejscu należy, iż ustawodawca przyjął, że obawę niewłaściwego użycia broni stwarzają nie tylko osoby skazane prawomocnym wyrokiem Sądu za przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu i mieniu, ale także te, wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. W przepisie tym położono akcent na rodzaj (charakter) przestępstw, a nie na to, czy doszło do prawomocnego skazania za ich popełnienie. Obawę użycia broni niezgodnie z przepisami stwarza więc już osoba podejrzana o popełnienie wyszczególnionych w tym przepisie przestępstw. Ustalony w niniejszej sprawie stan faktyczny uzasadniał zatem wydanie decyzji o cofnięciu skarżącemu pozwolenia na broń, na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, który jako przepis obligatoryjny, nie pozostawia organowi Policji żadnych możliwości wyboru sposobu rozstrzygnięcia sprawy. Cofnięcie to następuje nawet bez względu na inne okoliczności świadczące pozytywnie o skarżącym w miejscu zamieszkania. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.