II SA/Bk 461/11

WyrokWSA w Białymstoku2011-12-08

Skład orzekający: Elżbieta Trykoszko, Danuta Tryniszewska-Bytys, Stanisław Prutis

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla budowy napowietrznej dwutorowej linii elektroenergetycznej 110 kV może zostać wydana, jeśli inwestycja ta, mimo prywatnego inwestora, ma charakter celu publicznego i czy ingerencja w prawo własności skarżących jest dopuszczalna?
Ratio decidendi
Budowa i utrzymanie przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej stanowi cel publiczny w rozumieniu art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, niezależnie od tego, czy inwestorem jest podmiot publiczny czy prywatny. Decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego ma charakter związany, co oznacza, że organ nie może odmówić jej wydania, jeśli wniosek spełnia wymogi formalne i jest zgodny z prawem, nawet jeśli wiąże się to z ingerencją w prawo własności, która może być dochodzona odszkodowawczo.
Stan faktyczny
Skarżący H. M. L. i M. I. L. zakwestionowali decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B., która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy B. P. ustalającą lokalizację inwestycji celu publicznego w postaci budowy dwutorowej linii elektroenergetycznej 110 kV. Skarżący zarzucili, że inwestycja nie ma charakteru celu publicznego, nadmiernie ingeruje w ich prawo własności, a także podnieśli zarzuty proceduralne dotyczące mapy i uzasadnienia decyzji. Kwestionowali również nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

II SA/Bk 461/11 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 08 grudnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys (spr.), sędzia NSA Stanisław Prutis, Protokolant Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 listopada 2011 r. sprawy ze skargi H. M. L. i M. I. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego oddala skargę II SA/Bk 461/11 UZASADNIENIE Decyzją z [...].03.2011 r. znak [...] Wójt Gminy B. P. ustalił na rzecz P. D. Spółka akcyjna w L. lokalizację inwestycji celu publicznego w zakresie budowy napowietrznej dwutorowej linii elektroenergetycznej 110 kV relacji: stacja 110 kV B. P. – nowoprojektowana stacja 110/SN – stacja 110/15 kV H., na następujących działkach w gminie B. P.: obręb wsi K. – [...], obręb wsi L. – [...], obręb wsi P. – [...], obręb wsi W. – [...] (część II rozstrzygnięcia decyzji). W części I umorzył postępowanie lokalizacyjne w zakresie dotyczącym części działki nr [...] (pas szerokości 30 m), z uwagi na objęcie tej działki ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W części III. nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności z uwagi na ważny interes społeczny. W poszczególnych punktach części II decyzji ustalił następujące okoliczności: - w pkt 1 określił rodzaj inwestycji i jej zamierzoną lokalizację (jak wyżej), - w pkt 2. wskazał, że teren inwestycji to teren rolny i komunikacyjny (drogi publiczne), planowane jest wyłączenie gruntu z produkcji rolnej w miejscach lokalizacji słupów, przy braku zmiany przeznaczenia w pozostałym zakresie, w pkt 3. ppkt 1 lit. "a" – "d" wskazał na konieczność uwzględniania przepisów techniczno – budowlanych przy projektowaniu inwestycji, zakazał ingerencji w stan urządzeń istniejących oraz działań mogących wywołać zniszczenie istniejącego drenowania i rowów melioracyjnych, polecił uzgodnienie projektu inwestycji z Wojewódzkim Zarządem Melioracji i Urządzeń Wodnych w B. oraz lokalizowanie obiektów poza pasem drogowym drogi wojewódzkiej nr [...] (w odległości 8 m od krawędzi jezdni w terenie zabudowanym, 20 m – poza terenem zabudowanym); ppkt 2 lit. "a" – "c" – wskazał na konieczność prowadzenia prac z uwzględnieniem poszanowania środowiska i zabytków, ustalił, że inwestor przedłożył decyzję środowiskową z [...].11.2010 r. wymaganą dla przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jak również zakazał pozbawiania dostępu do drogi publicznej użytkowników nieruchomości, na których inwestycja będzie realizowana i przylegających do dróg – tak w czasie prowadzenia prac, jak i po ich zakończeniu; w pkt 4. wskazano, że linie rozgraniczające teren inwestycji wyznaczono na mapie w skali 1:1.000 stanowiącej załącznik nr 1 do decyzji. Zdaniem organu charakter projektowanej inwestycji, wbrew zastrzeżeniom zgłoszonym w trakcie postępowania przez jego uczestników A. i J. L. oraz A. B. (współwłaścicieli działek nią objętych), uzasadnia zaliczenie jej do inwestycji celu publicznego uregulowanych w art. 6 pkt 2 ustawy z 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami (jako inwestycji przesyłowej) w zw. z art. 2 pkt 5 ustawy z 27.03.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (jako inwestycji o znaczeniu ponadlokalnym – powiatowym). To ustalenie zostało oparte na oświadczeniu inwestora (pisma z 18 i 20.01.2011 r. oraz z 15.03.2011 r.), że do projektowanej linii będą mogły zostać podłączone firma S. P. Sp. z o.o. (I.), farma wiatrowa o mocy około 40 MW, inne firmy występujące obecnie z zapytaniem o możliwość zasilania z nowej stacji, odbiorcy indywidualni i przemysłowi poprzez wprowadzenie terenowych sieci o mocy 15 kV do rozdzielni 110 kV/SN O. W rezultacie projektowana inwestycja poprawi warunki zasilania w energię elektryczną okolicznych miejscowości, w tym miasta B. P. Organ ocenił jako bezzasadne zarzuty uczestników co do zbytniego naruszenia ich prawa własności. Wskazał, że decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego ma charakter związany i jeśli wniosek o jej wydanie czyni zadość wymaganiom formalnym oraz jest zgodny z prawem – organ nie może odmówić wydania decyzji z powodu zbytniej, zdaniem stron, ingerencji w prawo własności, bowiem ta kwestia w postępowaniu lokalizacyjnym nie jest rozpatrywana. Organ argumentował, że inwestycja nie jest położona na terenie objętym ochroną, natomiast wymagała – jako przedsięwzięcie potencjalnie mogące znacząco oddziaływać na środowisko – uzyskania decyzji środowiskowej. Tę wnioskodawca przedstawił (decyzja z [...].11.2010 r.) i stwierdzono w niej brak potrzeby oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, co uzasadnia, zdaniem organu, przyjęcie że nie ma podstaw do stwierdzenia istotnego, negatywnego jej wpływu na zdrowie ludzkie i wywoływanie zakłóceń w funkcjonowaniu urządzeń elektronicznych. Odnośnie umorzenia postępowania w części dotyczącej fragmentu działki nr [...] wskazano, że uchwałą zmieniającą miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego gminy B. P. z [...].03.2000 r. ustalono na tej działce trasę przebiegu gazociągu wysokiego ciśnienia wraz ze strefami ochronnymi zakazującymi zabudowy mieszkaniowej. W pozostałej części lokalizacja inwestycji jest zgodna z przepisami planistycznymi i odrębnymi. Wskazano, że projekt decyzji uzgodniono z właściwymi organami: ochrony gruntów rolnych (postanowienie z [...].02.2011 r. i z [...].02.2011 r.), melioracji wodnych (postanowienie z [...].01.2011 r.), zarządcą drogi krajowej (postanowienie z [...].02.2011 r.), zarządcą drogi wojewódzkiej (postanowienie z [...].01.2011 r.), zarządcą drogi powiatowej (postanowienie z [...].01.2011 r.). Projekt decyzji sporządziła osoba posiadająca stosowne uprawnienia. Organ wyjaśnił, że zasadny jest wniosek o nadanie decyzji na podstawie art. 108 § 1 Kpa rygoru natychmiastowej wykonalności ze względu na ważny interes społeczny. Budowa linii ma istotne znaczenie dla zasilania w energię całego województwa podlaskiego, w tym szeregu inwestycji w gminie B. P. (także fabryki płyt, farmy wiatrowej i wielu innych). Fakt prywatnego charakteru tych inwestycji nie przesądza, że nie mogą być uznane za niezwykle pożądane z punktu widzenia interesu społecznego. Budowa fabryki płyt umożliwi pracę docelowo dla około 2.500 osób oraz przyczyni się do rozwoju lokalnych firm współpracujących z tą fabryką, jak również spowoduje zrealizowanie szeregu towarzyszących inwestycji drogowych. Uzyskała ona dofinansowanie w ramach programu Unii Europejskiej – Innowacyjna Gospodarka pod warunkiem uzyskania wymaganych pozwoleń do końca marca 2011 r. Odwołanie od powyższej decyzji złożyli A. L. i J. L. wnosząc o jej uchylenie w części dotyczącej działek nr [...] oraz o uchylenie pkt III decyzji, w którym nadano jej rygor natychmiastowej wykonalności. Zakwestionowali przede wszystkim zaliczenie spornej linii elektroenergetycznej do inwestycji celu publicznego wskazując, że inwestycja taka powinna spełniać dwa warunki: realizować cel publiczny w rozumieniu art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami i mieć znaczenie lokalne lub ponadlokalne w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy planistycznej z 2003 r. Tymczasem inwestycja nie realizuje celu lokalnego lub ponadlokalnego co najmniej na odcinku działek nr [...] należących do odwołujących się. Z protokołów negocjacji z 16.09.2010 r. i 29.10.2010 r. (ten ostatni sporządzony jednostronnie przez przedstawicieli wnioskodawcy) wynika, że budowa linii ma głównie na celu zasilenie w energię fabryki płyt S., ewentualnie farmy wiatrowej, natomiast nie wykazano, że chodzi również o zasilenie innych, prywatnych odbiorców. W związku z tym argument o publiczności inwestycji jest chybiony i podniesiony wyłącznie na potrzeby niniejszego postępowania. Odwołujący się wskazali, że kwestionowaną decyzją zezwolono na zbytnią ingerencję w ich prawo własności, co jest sprzeczne z art. 1 ust. 2 pkt 7 ustawy planistycznej i z art. 21 i 64 ust. 3 Konstytucji nakazującymi poszanowanie w zagospodarowaniu przestrzennym prawa własności. Wskazali, że decyzja lokalizacyjna może być pierwszym etapem do wszczęcia procedury wywłaszczeniowej, dlatego w jej treści przedmiotowe prawo powinno doznawać poszanowania. Argumentowali, że na działkach nr [...] prowadzą działalność rolniczą, która dozna ograniczenia wskutek posadowienia kilku słupów. Ich pole elektromagnetyczne zakłóci również działanie maszyn. Zaproponowali, aby inwestycja została przeprowadzona w pobliskim pasie drogowym przebiegającym między działkami, ewentualnie przez działki rolne o dużo niższej klasie ornej (VI) niż działki odwołujących się (III). Strony zakwestionowały nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności wskazując na niekonsekwencję organu, który argumentuje publiczny charakter inwestycji możliwością zatrudnienia kilku tysięcy osób, co może nastąpić tylko w wyniku doprowadzenia energii do fabryki płyt, a ta jest inwestycją wyłącznie prywatną. Decyzją z [...].04.2011 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ wyjaśnił, że decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego ma charakter związany, organ nie ma możliwości wyboru miejsca jej realizacji, a ma wyłącznie obowiązek sprawdzić czy w kształcie wynikającym z wniosku inwestycja jest zgodna z przepisami odrębnymi – spoza ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Przyznał rację, że wydanie spornej decyzji może wywrzeć daleko idące skutki w sferze prawa własności stron, jednak zaznaczył, że decyzja sama w sobie takich skutków bezpośrednio nie wywołuje, a przepis art. 1 ust. 2 ustawy planistycznej z 2003 r. nie może stanowić wyłącznej podstawy odmowy jej wydania z uwagi na możliwość zbytniej ingerencji w prawo własności. Wskazano, że przedmiotowe prawo również nie ma charakteru absolutnego. Zdaniem Kolegium budowa linii przesyłowej energii elektrycznej o napięciu znamionowym 110 kV ma charakter inwestycji celu publicznego, bowiem została wymieniona jako cel publiczny w art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a ponadto w sprawie przeprowadzono postępowania wyjaśniające co do charakteru linii (zasięgu) ustalając, że będzie miała znaczenie ponadlokalne (zwłaszcza dla powiatu h. i b. województwa p.), mimo że obecnie ogranicza się do granic jednej gminy. SKO wskazało, że prywatny charakter linii energetycznej można byłoby podnieść wówczas, gdyby chodziło o jej użyteczność dla konkretnej nieruchomości, co nie występuje w rozpoznawanej sprawie. Zdaniem SKO sporne linie co do zasady mają charakter działań o znaczeniu lokalnym, co wynika również z prawa energetycznego, w którym wprowadzono prawo każdego do przyłączenia do sieci. Nie ma zatem znaczenia czy podmiot prywatny czy publiczny realizuje taką inwestycję. Odnośnie zarzutów o ingerencję w prawo własności organ wskazał, że odmowa ustalenia przebiegu linii w określonym miejscu z uwagi na potrzebę ochrony tego prawa musi mieć oparcie w przepisach prawa, a takich w sprawie nie wskazano. W przypadku spowodowania przez inwestycję ograniczeń w prowadzeniu działalności – można dochodzić stosownych odszkodowań na podstawie art. 36, 37 i 58 ust. 2 ustawy planistycznej. Kolegium zakwestionowało nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji lokalizacyjnej, która nie wywołuje żadnych skutków w postaci uprawnienia do wszczęcia procesu budowlanego. Z powodu bezprzedmiotowości nadawania takiego rygoru nie wydawało również postanowienia o wstrzymaniu jej wykonania. Jako zgodne z prawem oceniło Kolegium uzgodnienie decyzji z właściwymi organami, sporządzenie jej projektu przez osobę uprawnioną, uwzględnienie w jej treści wszystkich niezbędnych elementów wynikających z art. 54 ustawy planistycznej. Skargę na powyższą decyzję złożyli do sądu administracyjnego A. L. i J. L.(skargę zarejestrowano pod sygnaturą II SA/Bk 460/11) oraz H. M. L. i M. I. L. (skargę zarejestrowano pod sygnaturą II SA/Bk 461/11, jest to sprawa niniejsza). H. M. L. i M. I. L. zarzuciły naruszenie: - prawa materialnego tj. art. 2 i art. 54 pkt 2 lit. "d" i pkt 3 ustawy z 27.03.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez przyjęcie, że zaskarżona decyzja określa warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu w zakresie wymagań dotyczących ochrony interesów osób trzecich, poprzez niedołączenie do wniosku mapy w odpowiedniej skali oraz naruszenie art. 6 ustawy z 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez uznanie, że linia energetyczna jest inwestycją celu publicznego; - prawa procesowego tj. art. 7, 77 i 107 § 1 Kpa poprzez brak zgromadzenia pełnego materiału dowodowego i brak uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, jak również naruszenie art. 28 Kpa poprzez niewskazanie w decyzji I instancji stron postępowania. Uzasadnienie powyższych zarzutów koncentruje się na zakwestionowaniu publicznego charakteru inwestycji - co najmniej w zakresie terenu obejmującego należące do skarżących działki nr [...] oraz na wskazaniu, że w zbyt dużym, a przez to niezgodnym z prawem stopniu, ingeruje w prawo własności skarżących. Wskazano, że nie zgromadzono wystarczającego materiału dowodowego dla wykazania, że oprócz fabryki płyt nowa linia energetyczna będzie służyła również innym podmiotom społeczności lokalnej (elektrowni wiatrowej i okolicznym przedsiębiorcom). Argumentowano, że inwestycja zakłóci prawidłowe funkcjonowanie gospodarstwa prowadzonego przez skarżących: utrudni produkcję rolną i działanie maszyn zakupionych za dotacje unijne oraz spowoduje zniszczenie urządzeń wodnych (systemu drenowania). Zdaniem skarżących jest możliwość wyznaczenia przebiegu inwestycji w pasie drogowym lub przez działki o niższej klasie ornej. Wskazano, że inwestor złożył jako załącznik do wniosku mapę w nieodpowiedniej skali: 1: 1.000, podczas gdy dla inwestycji linowych wymagana jest mapa w skali także 1:2.000. Natomiast w decyzji pierwszoinstancyjnej, zdaniem stron, nie wskazano jakie uzgodnienia uzyskano i z kim zostały przeprowadzone oraz z jakim wynikiem, co stanowi o niewyjaśnieni stanu faktycznego sprawy. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie. Ustosunkowując się do zarzutów skargi wskazało, że dla organu wiążący był wniosek inwestora co do charakteru inwestycji, a w nim wyjaśniono, że chodzi o budowę linii energetycznej o znaczeniu strategicznym dla województwa podlaskiego. Budowa zakładu wytwarzającego płyty jest zatem, jak stwierdziło SKO, jedynie jedną z przesłanek realizacji inwestycji. Kolegium wskazało również, że nie stwierdziło aby wytyczenie trasy linii energetycznej zgodnie z wnioskiem inwestora było niezgodne z prawem. Wyjaśniło, że zmiana trasy linii wymagałaby zmiany wniosku. Podczas rozprawy w dniu 24.11.2011 r. skarżące przedłożyły pisemne oświadczenie zawierające treść ich wystąpienia przed sądem (k. 176 – 180). Sprowadza się ono do uzupełnienia zarzutów skargi o naruszenie art. 7, 77 i 107 § 3 Kpa poprzez niezgromadzenie pełnego materiału dowodowego mającego znaczenie dla rozstrzygnięcia i brak uzasadnienia prawnego i faktycznego decyzji. Zdaniem skarżących dokumentacja inwestycji i dokumentacja procesowa w przedmiotowej sprawie nie są dość precyzyjne i mogą sugerować, że inwestor dokonuje budowy dwutorowej linii elektroenergetycznej relacji B. P. – H. Natomiast faktycznie na tym odcinku istnieje już linia jednotorowa, a podłączenie kolejnej ma nastąpić wyłącznie na potrzeby fabryki płyt w O., który to interes indywidualny organy próbują zastąpić twierdzeniem, że nowa linia ma służyć poprawie infrastruktury przesyłowej całego województwa podlaskiego. Skarżące nie zgodziły się z twierdzeniem, że interesu społecznego w budowie wnioskowanej linii należy upatrywać w tym, że uruchomienie fabryki płyt pozwoli na zatrudnienie wielu osób, bowiem liczba ewentualnie zatrudnionych nie jest jednoznacznie podana, a organ w decyzji pierwszoinstancyjnej ustalając ją na 2.500 osób faktycznie dokonał jej zawyżenia o 500 osób w stosunku do wielkości podawanych początkowo przez inwestora. Obecnie wskazuje on na około 200 – 250 nowozatrudnionych. Skarżące wskazały, że nie zostały zawiadomione o postępowaniu zakończonym decyzją środowiskową, jak również w miejscowości W. (w której posiadają działki objęte zasięgiem inwestycji) i P. nie ogłoszono o powyższym. Wskazały, identycznie jak w skardze, szkody jakie może spowodować zlokalizowanie na ich działkach linii elektroenergetycznej. Pełnomocnik uczestnika postępowania P. D. S.A. w L. wniósł o oddalenie skargi wskazując, że nowa linia ma doprowadzić do odciążenia istniejącej linii jednotorowej relacji B. P. – H., która z powodu przeciążenia jest narażona na liczne awarie. Blokują one całkowicie zasilanie, natomiast nowa linia ma je wspomóc w sytuacjach awaryjnych. Podczas rozprawy, na której złożono powyższe oświadczenia, sąd zarządził – na podstawie art. 111 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - łączne rozpoznanie spraw ze skargi A. L. i J. L. (II SA/Bk 460/11) oraz skargi H. M. L. i M. I. L. (II SA/Bk 461/11). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargi H. M. L. i M. I. L.podlegały oddaleniu, albowiem zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja Wójta Gminy B. P. z dnia [...].03.2011 r. nie naruszają prawa. Jako bezzasadny należało uznać podstawowy zarzut – naruszenia przepisów prawa materialnego przez ich błędną wykładnię i bezzasadne przyjęcie, iż planowana inwestycja budowy napowietrznej dwutorowej linii elektroenergetycznej 110 kV ma charakter inwestycji celu publicznego. Dla uznania inwestycji jako celu publicznego mają znaczenie przepisy art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 27.03.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. 2003.80.717 z późn. zm.) oraz art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. 2010.102.651 z późn. zm.). Stosownie do treści art. 2 pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, przez inwestycję celu publicznego należy rozumieć działania o znaczeniu lokalnym (gminnym) i ponadlokalnym (powiatowym, wojewódzkim i krajowym) stanowiące realizację celów, o których mowa w art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zawarty zaś w art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami katalog inwestycji realizujących cel publiczny ma charakter zamknięty i konkretny. Celem publicznym jest cel wyrażony wprost w punktach 1-9 art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami, albo cel określony jako publiczny w odrębnych ustawach zgodnie z punktem 10 art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W pkt. 2 art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami stwierdzono, że celem publicznym jest budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. W sprawie niniejszej przedmiotem postępowania jest budowa linii elektroenergetycznej, czyli ciągu i urządzenia do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej w rozumieniu cytowanego przepisu art. 6 pkt. 2 u.g.n. Z uwagi na charakter spornej inwestycji będą też miały znaczenie przepisy ustawy – Prawo energetyczne z 10.04.1997 r. (Dz.U.2006.89.625 z późn. zm.), a w szczególności ustawowe znaczenie pojęć: "przesyłanie – transport" energii elektrycznej, "sieci", "sieci przesyłowe" zawarte w art. 3 pkt. 4 a, pkt. 11, pkt. 11 a ustawy – Prawo energetyczne. Zgodnie z podanymi przepisami, użyte w cytowanej wyżej ustawie określenia oznaczają: – przysyłanie – transport paliw gazowych oraz energii elektrycznej sieciami przesyłowymi w celu ich dostarczania do sieci dystrybucyjnych lub odbiorcom końcowym przyłączonym do sieci przesyłowych (pkt. 4a); – sieci – instalacje połączone i współpracujące ze sobą, służące do przesyłania lub dystrybucji paliw lub energii, należące do przedsiębiorstwa energetycznego (pkt 11); – sieć przesyłowa - sieć gazową wysokich ciśnień, z wyłączeniem gazociągów kopalnianych i bezpośrednich, albo sieć elektroenergetyczną najwyższych lub wysokich napięć, za której ruch sieciowy jest odpowiedzialny operator systemu przesyłowego (pkt 11a). W kontekście wyżej przytoczonych regulacji prawnych zasadna pozostaje ocena organów administracyjnych obydwu instancji co do charakteru zamierzenia inwestycyjnego P. D. S.A. w L. jako inwestycji celu publicznego. Nie ulega bowiem wątpliwości, że sporna linia elektroenergetyczna będzie funkcjonowała w układzie sieci elektroenergetycznych jako instalacji połączonych ze sobą i ze sobą współpracujących o charakterze lokalnym, nie komercyjnym. Nie będzie stanowiła – jak dowodzą skarżący – przyłącza elektroenergetycznego, czyli linii bezpośredniej w rozumieniu art. 3 pkt 11 f ustawy – Prawo energetyczne, rozumianej jako linia elektroenergetyczna łącząca wydzieloną jednostkę wytwarzania energii elektrycznej bezpośrednio z odbiorcą lub linia elektroenergetyczna łącząca jednostkę wytwarzania energii elektrycznej przedsiębiorstwa energetycznego z instalacjami należącymi do tego przedsiębiorstwa albo instalacjami należącymi do przedsiębiorstw od niego zależnych. Takiemu komercyjnemu – niepublicznemu charakterowi spornej inwestycji zaprzecza nie tylko ustalenie organów, iż z inwestycji będą korzystać oprócz S. P. Sp. z o.o (I.), farma wiatrowa o mocy około 40 MW oraz inni indywidualni odbiorcy, ale długość linii przez samych skarżących podawana na 10 km, a przede wszystkim powiązania tego zamierzenia inwestycyjnego z inwestycją w postaci modernizacji – przebudowy istniejącej jednotorowej linii elektroenergetycznej relacji stacja B. P. – H. Z dołączonej decyzji Wójta Gminy B. P. z dnia [...].07.2011 r., nr [...] wynika, że decyzją tą ustalono dla inwestora w sprawie niniejszej także lokalizację inwestycji celu publicznego w zakresie przebudowy istniejącej, jednotorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kV relacji stacja 110 kV B. P. – H. Z uzasadnienia wynika, iż przebudowa linii istniejącej (zastosowanie przy "starej" trasie nowych konstrukcji słupów) jest częścią większej inwestycji jaką jest budowa nowej linii – właśnie będącej przedmiotem postępowania w sprawie niniejszej – oraz, że konieczność pilnej rozbudowy i modernizacji sieci elektrycznej wynika z "narastającym zapotrzebowaniem mocy oraz planowanymi przyłączeniami..." co skutkuje potrzebą zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego regionu. Zatem nie ulega wątpliwości, że obydwie linie – istniejąca (modernizowana w sprawie 2/11) i planowana w sprawie niniejszej – stanowić będą całość i jedność, czyli sieć w rozumieniu art. 4 pkt. 11 Prawa energetycznego jako instalacja połączona i współpracująca ze sobą, co przesądza o ponadlokalnym charakterze inwestycji. Potwierdził powyższe i wyjaśnił na rozprawie przed sądem administracyjnym pełnomocnik uczestnika postępowania (inwestora) wykładając, że obecna linia elektroenergetyczna relacji B. P. – H. biegnie prosto, a po dołączeniu do niej przedmiotowej linii będzie biegła w linii pierścienia z uwzględnieniem przebiegu wytyczonego sporną linią elektroenergetyczną. Niczym niepoparty został zarzut skarżących iżby sporna linia służyć miała wyłącznie Przedsiębiorstwu S. P. Sp. z o.o. (I.). W szczególności w kontekście dokumentacji technicznej, oświadczenia inwestora, że do projektowanej linii będą mogły zostać podłączone oprócz firmy S. P. Sp. z o.o. (I.), także farma wiatrowa o mocy około 40 MW, inne firmy występujące obecnie z zapytaniem o możliwość zasilania z nowej stacji, odbiorcy indywidualni i przemysłowi poprzez wprowadzenie terenowych sieci o mocy 15 kV do rozdzielni 110 kV/SN O. (karty 209-210 akt adm.) oraz w kontekście zasad doświadczenia życiowego – nie można wyprowadzać oceny charakteru inwestycji (jak to czynią skarżący) wyłącznie z określenia przedmiotu rokowań zawartych w protokole na karcie 189. Przede wszystkim jest to wyłącznie kwestia samego sformułowania. Istotnie, budowa nie obejmuje istniejącej linii B. P. – H., a faktycznie stanowi jej rozbudowę o sporny fragment przy modernizacji starej linii dla celów stworzenia wspólnie działającej sieci elektrycznej, co w żaden sposób nie rzutuje na charakter publiczny inwestycji. Skład orzekający w sprawie niniejszej podziela w całości ocenę dokonaną przez organy administracyjne co do charakteru przedmiotowej inwestycji jako inwestycji celu publicznego. W tym miejscu można wskazać, iż zgodnie z umacniającą się linią orzecznictwa budowa i utrzymanie przewodów i urządzeń energii elektrycznej służących do przesyłania energii ex definitione stanowi cel publiczny w rozumieniu art. 6 pkt 2 u.g.n. Nie ma znaczenia czy inwestorem jest podmiot publiczny czy prywatny (vide wyroki: II OSK 1133/11 z 08.04.2011 r., II OSK 548/11 z 15.05.2008 r., II OSK 1412/09 z 3.11.2010 r., II SA/Bk 288/10 z 10.06.2010 r.). Przykładowo w uzasadnieniu wyroku w sprawie II OSK 1412/09 NSA stwierdził: "... jak wynika z utrwalonego orzecznictwa NSA obecnie tylko budowa i utrzymanie przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej ex definitione stanowi w tym zakresie cel publiczny, a pozostałe zamierzenia inwestycyjne z tej sfery gospodarki energetycznej do uzyskania takiej kwalifikacji potrzebują wykazania się dodatkową cechą ("niezbędnością do korzystania"). Skład orzekający w sprawie niniejszej w pełni podziela wyżej przedstawione stanowisko. Podkreślić trzeba, że sieć elektroenergetyczna stanowi niejako zespół naczyń połączonych. Stanowi zamknięty, zwarty i współdziałający system, składający się z odbiorców indywidualnych energii elektrycznej, co nie oznacza, iż każdy z nich ma doprowadzoną energię elektryczną indywidualnie, niezależnie od innych odbiorców. Do istniejącej sieci w przyszłości mogą zostać przyłączeni dalsi odbiorcy i nowe obiekty. Sieci i urządzenia przemysłowe (ze swej natury) zapewniają powszechną dostępność energii elektrycznej. W tym miejscu wskazać można na stanowisko zarysowane w orzecznictwie, iż dostępność ogółowi użytkowników oznacza, że dane usługi (w sprawie – usługi elektroenergetyczne) są dostępne nieograniczonej i z góry nieustalonej liczbie i grupie osób, które spełniając konkretne warunki staną się użytkownikami sieci elektroenergetycznej (vide wyroki: II OSK 1276/08 z 25.08.2009 r., II SA/Bk 82/10 z 13.04.2010 r.). Powyższe odnosi się także do inwestycji w sprawie niniejszej. Dlatego zarzut bezpodstawnego przyjęcia publicznego celu spornej inwestycji nie mógł się ostać. Bezzasadny pozostaje też zarzut niedołączenia do wniosku mapy w odpowiedniej skali. Zgodnie z treścią art. 52 ust. 2 pkt 1 ustawy planistycznej mapa zasadnicza określająca granice terenu objętego wnioskiem winna być przedstawiona w skali 1: 500 lub 1: 1000, a w stosunku do inwestycji liniowych może to być skala 1:2000. Odnośnie zarzutu nadmiernej ingerencji w prawo własności skarżących, to także – mimo zrozumienia dla odczuć skarżących – ten zarzut nie mógł zostać uwzględniony. Tak jak podkreślono w uzasadnieniach decyzji organów obydwu instancji, decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego ma charakter decyzji związanej z uwagi na regulację art. 56 u.p.z.p., który to przepis stanowi: "Nie można odmówić ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, jeżeli zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi. Przepis art. 1 ust. 2 nie może stanowić wyłącznej podstawy odmowy ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego." Decyzja w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego ma charakter deklaratoryjny, nie konstytuuje żadnych praw czy obowiązków nieprzewidzianych w ustawie lub akcie wykonawczym. Organ nie ma więc luzu decyzyjnego (uznanie administracyjne), ani swobody interpretacyjnej, innych niż przewidziane w przepisach odrębnych. Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wskazuje na nieprzekraczalne granice ustalenia warunków i zasad zagospodarowania oraz zabudowy w decyzji. Zatem to prawo determinuje treść decyzji. Decyzje o warunkach zabudowy oraz decyzje o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego stanowią typowy przykład aktów związanych, czyli takich, w których organ bada jakiś stan faktyczny pod kątem zgodności z przepisami prawa. Jeśli stwierdzi niezgodność, ma obowiązek wydać decyzję odmowną; jeśli jej nie stwierdzi, ma obowiązek wydać decyzję zgodną z żądaniem wnioskodawcy ("Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Komentarz" pod redakcją Zbigniewa Niewiadomskiego, C. H. Beck 2011, str. 468: wyrok w sprawie V SA/Po [...] z dnia [...].05.2010 r.). Inaczej mówiąc decyzja o ustaleniu inwestycji celu publicznego jest decyzją, której ustalenia są zależne od regulacji prawnych dotyczących projektowanego zamierzenia inwestycyjnego i obszaru, na którym takie zamierzenie ma być zlokalizowane. Decyzja ta stanowi zatem prawnie określoną formę oceny dopuszczalności lokalizacji inwestycji w danym miejscu, w świetle powszechnie obowiązującego prawa. Organ ustalający lokalizację projektowanej inwestycji, aby odmówić jej lokalizacji w sposób wnioskowany przez inwestora, musi wykazać niezgodność wnioskowanej lokalizacji z przepisami prawa. W tym przedmiocie można powołać się na stanowiska wyrażane w wyrokach: II SA/Kr 830/08 z dnia 31./10.2008, powołanym wyroku w sprawie IV SA/Po 103/10 czy wyrok w sprawie II OSK 1862/08 z dnia 16.02.2010 r., II SA/Kr 686/10 z 29.09.2010 r., II OSK 1760/10 z 08.12.2011 r., z którymi skład orzekający w sprawie niniejszej identyfikuje się. Podkreślić trzeba, że w postępowaniu o ustalenie inwestycji celu publicznego właściwy organ dokonuje analizy warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, wynikających z przepisów odrębnych. Korelatem tego obowiązku organu jest publiczne prawo podmiotowe inwestora do żądania ustalenia warunków realizacji inwestycji wynikających z przepisów obowiązującego prawa. Pod pojęciem "przepisów odrębnych" należy rozumieć zarówno przepisy innych ustaw, jak i przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, o ile nakładają one w sposób wyraźny jakieś ograniczenia. Jedynie stwierdzenie niezgodności wskazanego przez wnioskodawcę zamierzenia inwestycyjnego z przepisami prawa stanowi przesłankę odmowy ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego. Skarżący ani w postępowaniu administracyjnym ani przed sądem nie wskazali takiej niezgodności. Dodać można, że w orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się również uwagę na fakt, iż analiza treści przepisu art. 6 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn.: Dz.U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 z późn. zm.) zawierającego katalog inwestycji celu publicznego, nasuwa wniosek, iż są to inwestycje, których realizacja musi doprowadzić do naruszenia i przekształcenia istniejącego na danym obszarze ładu przestrzennego – vide: wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w sprawach: II SA/Kr 1166/08 z dnia 18.03.2009 r. oraz II SA/Kr1117/08 z dnia 16.01.2009 r. publikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Szczególny charakter tych inwestycji przesądza o tym, że ich realizacja nie może być ograniczona istniejącym stanem zagospodarowania terenu, gdyż zazwyczaj będzie od tego stanu odbiegać (vide: wyrok w sprawie II OSK 1862/08 z dnia 16.02.2010 r., II SA/Kr 1117/08 z dn. 16.01.2009 r.). Wynika to z charakteru inwestycji jako celu publicznego. Z uwagi na wyżej przedstawiony sposób rozwiązania prawnego dla inwestycji celu publicznego, w szczególności związanego charakteru decyzji ustawodawca w art. 52 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym postawił wnioskowi o wydanie takiej decyzji określone wymagania. W sytuacji ich spełnienia i zgodności wniosku z ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przepisami ustaw szczególnych – organ winien wydać pozytywną decyzję, tak, jak miało to miejsce w przedmiotowej sprawie (vide: wyrok II OSK 648/09 z 27.04.2010 r., Z. Niewiadomski "Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne. Komentarz", Warszawa 2011, Wyd. C.H. Beck). Dlatego nie mógł się ostać zarzut naruszenia przepisów art. 21 i 64 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej stanowiących o ochronie prawa własności. Odnośnie zarzutu zakłócania pracy maszyn, to powołać się należy na decyzję środowiskową z dnia [...].11.2010 r. uzyskaną przez inwestora, z której wynika brak negatywnego wpływu przedsięwzięcia na środowisko. Niezasadne pozostają też pozostałe zarzuty, w szczególności naruszenia przepisów postępowania w postaci nienależytego wyjaśnienia sprawy. Niezbędne dla prawidłowego rozpatrzenia wniosku okoliczności zostały w sposób dostateczny wyjaśnione. W szczególności organy obydwu instancji poczyniły ustalenia co do charakteru inwestycji i jej znaczenia lokalnego oraz sprawdziły wymogi wniosku, w tym wymagane uzgodnienia. Podnoszone przed sądem takie okoliczności, jak mniejsza, niż wspomina organ I instancji, liczba osób zatrudnionych w fabryce I. są zupełnie obojętne dla sprawy i nie mają znaczenia dla potrzeb oceny charakteru zamierzenia inwestycyjnego. Podobnie wspomniane powyżej określenia zawarte w poprzedzających złożenie wniosku rokowaniach dotyczących kwestii odszkodowawczych. Tak samo odnieść się należy do zarzutów skierowanych do "postępowania środowiskowego" w postaci ewentualnego niepowiadomienia skarżących o czynnościach i wyniku tamtego postępowania (niewywieszenie ogłoszeń we wsiach W. i P.). Postępowanie dotyczące środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację inwestycji stanowi odrębne postępowanie w stosunku do postępowania o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego. Toczy się w oparciu o inne przepisy i przed innym organami. Dlatego wydana w nim decyzja podlega samodzielnemu zaskarżeniu, a skierowane w stosunku do tamtego postępowania zarzuty nie mogą rzutować na ocenę prawną decyzji lokalizacyjnej. Zdaniem składu orzekającego ocena prawidłowości postępowania dotyczącego środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację inwestycji nie mieści się w granicach sprawy o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego, o których mowa w art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), co wyklucza badanie prawidłowości decyzji środowiskowej przy rozpoznaniu skargi na decyzję lokalizacyjną. Z mocy art. 72 ust. 1 pkt. 3 i art. 73 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko z dnia 3.10.2008 r. (Dz.U. z 2008 r. Nr 199, poz. 1227 ze zm.) uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed uzyskaniem decyzji o warunkach zabudowy oraz odpowiednio decyzji o ustaleniu inwestycji celu publicznego, na wniosek podmiotu planującego podjęcie realizacji przedsięwzięcia. Zaś zgodnie z art. 86 cytowanej ustawy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wiąże organ wydający decyzje, o których mowa w art. 72 ust.1. Zatem w postępowaniu o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego (tak samo o ustalenie warunków zabudowy) organ je prowadzący nie jest uprawniony do merytorycznej, ani jakiejkolwiek innej oceny zasadności i legalności dołączonej decyzji środowiskowej. Również sąd administracyjny nie jest uprawniony w postępowaniu w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego do oceny legalności decyzji dotyczącej środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację inwestycji. Odnosząc się do zarzutów związanych z nadaniem decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności należy w całości podzielić wywody, w tym przedmiocie, zawarte w uzasadnieniu decyzji drugoinstancyjnej. Decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego nie posiada walorów wykonalności. Z wyżej podanych względów skarga H. M. L. i M. I. L. podlegała oddaleniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło