I SA/Gl 1009/11

WyrokWSA w Gliwicach2012-02-28

Skład orzekający: Teresa Randak, Ewa Madej, Wojciech Organiściak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczący sposobu ustalenia łącznej wartości początkowej nabytych środków trwałych, obejmujący pytanie o to, czy cena nabycia przedsiębiorstwa obejmuje przejęte zobowiązania i rezerwy na zobowiązania, może być przedmiotem interpretacji indywidualnej, czy też stanowi element stanu faktycznego?
Ratio decidendi
Wniosek o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczący sposobu ustalenia łącznej wartości początkowej nabytych środków trwałych, w tym kwestii, czy cena nabycia przedsiębiorstwa obejmuje przejęte zobowiązania i rezerwy, podlega rozpoznaniu w ramach postępowania interpretacyjnego. Odmowa wszczęcia postępowania w takiej sytuacji jest nieuzasadniona, ponieważ dotyczy interpretacji przepisów ustawy podatkowej, a nie ustalenia elementu stanu faktycznego.
Stan faktyczny
Spółka A Sp. z o.o. złożyła wniosek o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczący sposobu ustalenia łącznej wartości początkowej nabytych środków trwałych w przypadku przyjęcia do odpłatnego korzystania przedsiębiorstwa. Wniosek dotyczył kwestii, czy cena nabycia przedsiębiorstwa obejmuje przejęte zobowiązania i rezerwy na zobowiązania. Minister Finansów (reprezentowany przez Dyrektora Izby Skarbowej) odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że pytanie dotyczy elementu stanu faktycznego, a nie interpretacji przepisów prawa. Spółka wniosła skargę do WSA w Gliwicach, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżone postanowienie Ministra Finansów o odmowie wszczęcia postępowania i zasądził od Ministra Finansów na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Randak (spr.), Sędzia NSA Ewa Madej, Sędzia WSA Wojciech Organiściak, Protokolant Izabela Maj-Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2012 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w B. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o udzielenie pisemnej interpretacji 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Ministra Finansów na rzecz strony skarżącej kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Na podstawie art. 233 § 1 pkt 1, art. 221 w zw. z art. 239 oraz 14 g § 1 i 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. Nr 8, poz. 60 z 2005 r. z późn. zm. ) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego ( Dz. U. Nr 112, poz. 770 z 2007 r. ) – w dalszej części uzasadnienia określanym "rozporządzeniem upoważniającym" – Dyrektor Izby Skarbowej w K. działając w imieniu Ministra Finansów utrzymał w mocy – po rozpoznaniu zażalenia A Sp. z o.o. z/s w B. – w dalszej części określanej zamiennie "Spółka" lub "Instytut" postanowienie z dnia [...] Nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wniosku z dnia 10 marca 2011 r. o udzielenie pisemnej interpretacji w zakresie ustalenia ceny nabycia Ośrodka . Uzasadniając rozstrzygnięcie, Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, iż w/w wniosek wpłynął do organu interpretacyjnego w dniu 11 marca 2011 r. oraz zawierał pytanie dotyczące ustalenia, czy w świetle art. 16g ust. 10 pkt 2 cena nabycia przedsiębiorstwa obejmuje, poza wartością przedmiotu umowy, wykazane w pasywach sporządzonego na dzień 30 kwietnia 2010 r. bilansu Spółki przejęte do spłaty (wykazane w załącznikach) zobowiązania i rezerwy na zobowiązania. Postanowieniem z dnia [...] [...], Dyrektor Izby Skarbowej w K., działając w imieniu Ministra Finansów, odmówił wszczęcia postępowania w ww. sprawie uzasadniając, iż ustalenie czy w świetle art. 16g ust. 10 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych cena nabycia przedsiębiorstwa obejmuje poza wartością przedmiotu umowy zobowiązania i rezerwy na zobowiązania nie może podlegać interpretacji indywidualnej, gdyż odpowiedź na to pytanie winna być elementem stanu faktycznego. Na powyższe postanowienie, pismem z dnia 20 czerwca 2011 r. Spółka wniosła zażalenie, zarzucając organowi interpretacyjnemu naruszenie: 1. art. 14 b § 1 w zw. z art. 3 pkt 2 i pkt 1 Ordynacji podatkowej, poprzez błędną wykładnię, w konsekwencji czego organ podatkowy uznał, iż zagadnienia zawarte we wniosku Spółki nie podlegają analizie w ramach art. 14b Ordynacji p podatkowej, a przez to także naruszenie art. 120 Ordynacji podatkowej, 2. art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez niewłaściwe zastosowanie. Organ interpretacyjny, przedstawiając stan faktyczny sprawy, w pierwszej kolejności wskazał, że Spółka wnioskiem z dnia 10 marca 2011 r. zwróciła się o wydanie w trybie art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej interpretacji prawa podatkowego, co do sposobu ustalenia łącznej wartości początkowej nabytych środków trwałych, w razie przyjęcia do odpłatnego korzystania przedsiębiorstwa. Zdaniem Spółki, w uzasadnieniu wniosku przedstawiła obszernie i wyczerpująco stan faktyczny, jak również przedstawiła własne stanowisko w sprawie sprowadzające się do konstatacji, że cena nabycia, o której mowa w art. 16g ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych obejmuje również "określone także w Umowie przejęte zobowiązania i rezerwy na zobowiązania w wartościach wykazanych w bilansie na dzień 30 kwietnia 2010 r., tj. dzień poprzedzający dzień zawarcia Umowy o oddanie Ośrodka do odpłatnego użytkowania". Ponadto skarżąca wyraziła pogląd, że "Niezależnie od ceny, jaka musi być spłacona na rzecz Skarbu Państwa, w umowie zdefiniowane zostały co do rodzaju i wartości, przejęte zobowiązania, rezerwy na zobowiązania, fundusze pracownicze i inne pasywa, które w ramach cesji generalnej Nabywca musi zrealizować". Zdaniem Spółki wniosek spełniał warunki jakie przepisem art. 14b § 1 i następnymi Ordynacji podatkowej zostały nałożone na podatnika, występującego z zapytaniem do Ministra Finansów. Wyczerpująco przedstawiła stan faktyczny oraz własne stanowisko w sprawie. W sprawie objętej zapytaniem nie toczyło się postępowanie podatkowe, kontrola podatkowa bądź postępowanie kontrolne organu kontroli skarbowej. W ocenie Spółki nie wystąpiła również żadna inna przyczyna uniemożliwiająca wszczęcie postępowania w sprawie udzielenia pisemnej interpretacji prawa podatkowego w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych. Nie można bowiem zgodzić się ze stanowiskiem organu podatkowego, że przedstawione przez Spółkę zagadnienie pozostaje poza regulacją ustawy podatku dochodowego od osób prawnych. Jak wskazała Spółka kwestia podniesiona we wniosku, a dotycząca sposobu ustalenia łącznej wartości początkowej nabytych środków trwałych poprzez wskazanie czy cena nabycia obejmuje również przejęte przez nabywcę zobowiązania zbywcy, mieści się w zakresie przedmiotowym ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, a zatem jest to zagadnienie z zakresu i sposobu zastosowania przepisów prawa podatkowego. Poruszone w przedmiotowym wniosku zagadnienie związane jest niewątpliwie z pojęciem "ceny nabycia", zdefiniowanym w art. 16g ust. 3 ustawy, który stanowi, iż "Za cenę nabycia uważa się kwotę należną zbywcy, powiększoną o koszty związane z zakupem naliczone do dnia przekazania środka trwałego lub wartości niematerialnej i prawnej do używania, w szczególności koszty transportu, załadunku rozładunku, ubezpieczenia w drodze, montażu, instalacji i uruchomienia programów oraz systemów komputerowych opłat notarialnych, skarbowych i innych, odsetek, prowizji, oraz pomniejszoną o podatek od towarów i usług, z wyjątkiem przypadków, gdy zgodnie z odrębnymi przepisami podatek od towarów i usług nie stanowi podatku naliczonego albo podatnikowi nie przysługuje obniżenie kwoty należnego podatku o podatek naliczony albo zwrot różnicy podatku w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług, W przypadku importu cena nabycia obejmuje cło i podatek akcyzowy od importu składników majątku". Reasumując Spółka stwierdziła, iż błędne jest stanowisko organu podatkowego, iż rozstrzygnięcie, co do sposobu obliczenia łącznej wartości początkowej środków trwałych poprzez ustalenie "ceny nabycia" nie należy do kompetencji organu podatkowego, lecz dotyczy elementu stanu faktycznego. Dyrektor Izby Skarbowej, odnosząc się do argumentów zażalenia, podniósł, iż ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych w art. 16g ust. 10 wskazuje na sposób obliczenia łącznej wartości początkowej nabytych w drodze kupna lub przyjęcia do odpłatnego korzystania przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, odwołując się do ust. 3 zawierającego definicję ceny nabycia. W myśl art. 16g ust. 3 tej ustawy, za cenę nabycia uważa się kwotę należną zbywcy, powiększoną o koszty związane z zakupem naliczone do dnia przekazania środka trwałego lub wartości niematerialnej i prawnej do używania, w szczególności koszty transportu, załadunku rozładunku, ubezpieczenia w drodze, montażu, instalacji i uruchomienia programów oraz systemów komputerowych opłat notarialnych, skarbowych i innych, odsetek, prowizji, oraz pomniejszoną o podatek od towarów i usług, z wyjątkiem przypadków, gdy zgodnie z odrębnymi przepisami podatek od towarów i usług nie stanowi podatku naliczonego albo podatnikowi nie przysługuje obniżenie kwoty należnego podatku o podatek naliczony albo zwrot różnicy podatku w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług, W przypadku importu cena nabycia obejmuje cło i podatek akcyzowy od importu składników majątku. Z literalnego brzmienia przepisu art. 16g ust. 3 ustawy wynika, iż do wartości początkowej środka trwałego nabytego w drodze kupna zalicza się kwotę należną zbywcy, powiększoną o ewentualne wydatki związane z zakupem, naliczone do dnia przekazania składnika majątku do używania. Ustawodawca w w/w przepisie wskazał jedynie jakie elementy mogą wpływać na "cenę nabycia". Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych nie wskazuje jednak co należy rozumieć pod pojęciem składającej się na tę cenę "kwoty należnej zbywcy". W ocenie organu interpretacyjnego odpowiedź na pytanie będące przedmiotem wniosku o udzielenie pisemnej interpretacji nie może być przedmiotem interpretacji indywidualnej, gdyż ustawa o podatku od osób prawnych jedynie wskazuje jakie wydatki mogą wpływać na "cenę nabycia". Zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej, minister właściwy do spraw finansów publicznych, na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Jak stanowi art. 3 pkt 2 Ordynacji, ilekroć w ustawie jest mowa o przepisach prawa podatkowego – rozumie się przez to przepisy ustaw podatkowych, postanowienia ratyfikowanych przez Rzeczpospolitą Polską umów o unikaniu podwójnego opodatkowania oraz ratyfikowanych przez Rzeczpospolitą Polską innych umów międzynarodowych dotyczących problematyki podatkowej, a także przepisy aktów wykonawczych wydanych na podstawie ustaw podatkowych. Jak zaakcentował Dyrektor Izby Skarbowej, z powyższych przepisów dotyczących postępowania w sprawie wydawania interpretacji indywidualnych jednoznacznie wynika, iż przedmiotem interpretacji indywidualnej może być interpretacja przepisów prawa podatkowego. Przedmiotem interpretacji nie może być natomiast ustalenie elementu stanu faktycznego. Przedstawiona we wniosku kwestia sprowadza się w istocie nie do zasad określenia ceny nabycia w rozumieniu art. 16 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych lecz do sposobu ustalenia ceny należnej zbywcy, stanowiącej jej element składowy. Cena należna zbywcy stanowi natomiast element stanu faktycznego. Wskazywanie zasad jej ustalania prowadziłoby bowiem do ingerowania przez organ w sferę zasad kształtowania warunków zawieranych umów na gruncie prawa cywilnego, do czego organ interpretacyjny nie jest umocowany. Końcowo, zaakcentowano, że wynikająca z art. 120 Ordynacji podatkowej zasada działania organów na podstawie przepisów prawa, obliguje organ podatkowy do respektowania określonych prawem warunków. Organ podatkowy, do którego wpłynął wniosek o udzielenie interpretacji obowiązany jest w pierwszej kolejności ustalić, czy Wnioskodawca spełnia warunki formalne do jej uzyskania. Działania te podejmowane są przez organ z urzędu. W sytuacji, gdy wniosek o udzielenie interpretacji nie dotyczy przepisów prawa podatkowego, organ jest zobligowany do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, co wynika z treści art. 165a § 1, w zw. z art. 14h Ordynacji podatkowej. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, Instytut reprezentowany przez pełnomocnika, będącego doradcą podatkowym, zarzucił organowi interpretacyjnemu naruszenie: 1. art. 14b § 1 w zw. z art. 3 pkt 2 i pkt 1 Ordynacji podatkowej poprzez błędną wykładnię, w konsekwencji czego organ podatkowy uznał, iż zagadnienia zawarte we wniosku Spółki dotyczące interpretacji art. 16g ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych nie podlegają analizie w ramach art. 14b Ordynacji podatkowej, a przez to także naruszenie art. 120 Ordynacji podatkowej, 2. art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej poprzez niewłaściwe zastosowanie. Skarżąca Spółka, wskazała, że wbrew temu co zostało zawarte w petitum rozstrzygnięcia organu, wniosek nie dotyczył "ustalenia ceny nabycia". Treść pytania brzmiała bowiem: "Czy w świetle art. 16g ust. 10 pkt 2 cena nabycia przedsiębiorstwa obejmuje, poza wartością przedmiotu Umowy, wykazane w pasywach sporządzonego na dzień 30 kwietnia 2010 r. bilansu Ośrodka i przejęte do spłaty (wykazane w załącznikach) zobowiązania i rezerwy na zobowiązania. Uściślając, czy w oparciu o wyżej wykazane dane, cena nabycia Ośrodka równa się wartości [...]zł. (wartość należna Skarbowi Państwa), czy też wartości [...]zł zwiększonej o zobowiązania i rezerwy na zobowiązania – [...]. zł tj. łącznie [...]. zł. W przypadku pierwszym brak byłoby podstaw do podatkowej amortyzacji przejętych środków trwałych ([...]zł minus [...] zł), w drugim – łączna wartość środków trwałych podlegających amortyzacji wyniosłaby [...]zł ([...]. zł plus [...]zł minus [...] zł)". Spółka zwróciła się o wydanie w trybie art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej interpretacji prawa podatkowego, co do sposobu ustalenia łącznej wartości początkowej nabytych środków trwałych, w razie przyjęcia do odpłatnego korzystania przedsiębiorstwa a nie "ustalenia ceny nabycia Ośrodka", jak twierdzi organ podatkowy. W uzasadnieniu wniosku Spółka przedstawiła obszernie i wyczerpująco stan faktyczny, jak również przedstawiła własne stanowisko w sprawie sprowadzające się do konstatacji, że cena nabycia, o której mowa w art. 16g ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych obejmuje również "określone także w Umowie przejęte zobowiązania i rezerwy na zobowiązania w wartościach wykazanych w bilansie na dzień 30 kwietnia 2010 r., tj. dzień poprzedzający dzień zawarcia Umowy o oddanie Ośrodka do odpłatnego użytkowania". Ponadto skarżąca wyraziła pogląd, że "Niezależnie od ceny, jaka musi być spłacona na rzecz Skarbu Państwa, w umowie zdefiniowane zostały co do rodzaju i wartości, przejęte zobowiązania, rezerwy na zobowiązania, fundusze pracownicze i inne pasywa, które w ramach cesji generalnej Nabywca musi zrealizować". W ocenie Spółki, spełniała wszystkie warunki jakie przepisem art. 14b § 1 i następnymi Ordynacji podatkowej zostały nałożone na podatnika, występującego z zapytaniem do Ministra Finansów. Wyczerpująco przedstawiła stan faktyczny oraz własne stanowisko w sprawie. W sprawie objętej zapytaniem nie toczyło się postępowanie podatkowe, kontrola podatkowa bądź postępowanie kontrolne organu kontroli skarbowej. W ocenie Spółki nie wystąpiła również żadna inna przyczyna uniemożliwiająca wszczęcie postępowania w sprawie udzielenia pisemnej interpretacji prawa podatkowego w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych. Nie można bowiem zgodzić się ze stanowiskiem organu podatkowego, że przedstawione przez Spółkę zagadnienie pozostaje poza regulacją ustawy podatku dochodowego od osób prawnych. Jak wskazała Spółka kwestia podniesiona we wniosku, a dotycząca sposobu ustalenia łącznej wartości początkowej nabytych środków trwałych poprzez wskazanie czy cena nabycia obejmuje również przejęte przez nabywcę zobowiązania zbywcy, mieści się w zakresie przedmiotowym ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, a zatem jest to zagadnienie z zakresu i sposobu zastosowania przepisów prawa podatkowego. Poruszone w przedmiotowym wniosku zagadnienie związane jest niewątpliwie z pojęciem "ceny nabycia", zdefiniowanym w art. 16g ust. 3 ustawy, który stanowi, iż "Za cenę nabycia uważa się kwotę należną zbywcy, powiększoną o koszty związane z zakupem naliczone do dnia przekazania środka trwałego lub wartości niematerialnej i prawnej do używania, w szczególności koszty transportu, załadunku rozładunku, ubezpieczenia w drodze, montażu, instalacji i uruchomienia programów oraz systemów komputerowych opłat notarialnych, skarbowych i innych, odsetek, prowizji, oraz pomniejszoną o podatek od towarów i usług, z wyjątkiem przypadków, gdy zgodnie z odrębnymi przepisami podatek od towarów i usług nie stanowi podatku naliczonego albo podatnikowi nie przysługuje obniżenie kwoty należnego podatku o podatek naliczony albo zwrot różnicy podatku w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług, W przypadku importu cena nabycia obejmuje cło i podatek akcyzowy od importu składników majątku". Strona skarżąca zauważyła, że organ podatkowy zachował się niekonsekwentnie, albowiem w swoim rozstrzygnięciu odmawiającym wszczęcia postępowania w sprawie o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa jak i w zaskarżonym postanowieniu, dokonał omówienia treści w/w normy prawnej, tym samym przyznając, że poruszona we wniosku kwestia, związana jest z regulacjami ustawy odnoszącymi się do "ceny nabycia", co więcej uznał, że: "w ww. definicji ustawodawca odwołał się do ceny należnej nabywcy, na wysokość której bez wątpienia wpływa wartość obciążeń przypadających na przedmiot umowy" oraz, że "Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych nie wskazuje jednak co należy rozumieć pod pojęciem składającym się na tę cenę "kwoty należnej zbywcy". Reasumując Spółka stwierdziła, iż błędne jest stanowisko organu podatkowego, iż rozstrzygnięcie, co do sposobu obliczenia łącznej wartości początkowej środków trwałych poprzez ustalenie "ceny nabycia" nie należy do kompetencji organu podatkowego, lecz dotyczy elementu stanu faktycznego. W końcowej części skargi, pełnomocnik odwołał się do treści interpretacji Ministra Finansów z dnia [...] skierowanej do dyrektorów izb skarbowych, cytując jej obszerne fragmenty. Zdaniem Spółki, zadane we wniosku pytanie może być przedmiotem interpretacji indywidualnej, ponieważ sprowadza się do zasad określenia wartości początkowej środków trwałych. Skarżąca podkreśliła, iż stanowisko przedstawione w piśmie Ministerstwa Finansów zostało powszechnie zaakceptowane w praktyce stosowania prawa przez organy podatkowe, które wielokrotnie dokonywały interpretacji przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych przy okazji pytań dotyczących ustalenia wartości firmy i przejętych przez nabywcę zobowiązań a w konsekwencji oceny sposobu ustalenia wartości początkowej środków trwałych dla celów podatkowych. W tym zakresie autor skargi wskazał na pięć stanowisk organów podatkowych, zawartych w decyzjach oraz pismach. Pełnomocnik wniósł o: 1. uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, 2. zasądzenie od Dyrektora Izby Skarbowej w K. kosztów postępowania. Dyrektor Izby Skarbowej, w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu objętego skargą postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie narusza prawo. Istotę sporu stanowi kwestia czy wniosek Instytutu dotyczący ustalenia łącznej wartości początkowej nabytych środków trwałych, a obejmujących pytanie "Czy w świetle art. 16g ust. 10 pkt 2 cena nabycia przedsiębiorstwa obejmuje, poza wartością przedmiotu Umowy, wykazane w pasywach sporządzonego na dzień 30 kwietnia 2010 r. bilansu Ośrodka i przejęte do spłaty (wykazane w załącznikach) zobowiązania i rezerwy na zobowiązania. Uściślając, czy w oparciu o wyżej wykazane dane, cena nabycia Ośrodka równa się wartości [...]zł. (wartość należna Skarbowi Państwa), czy też wartości [...] zł zwiększonej o zobowiązania i rezerwy na zobowiązania – [...]zł tj. łącznie [...]zł. W przypadku pierwszym brak byłoby podstaw do podatkowej amortyzacji przejętych środków trwałych ([...]zł minus [...]zł), w drugim – łączna wartość środków trwałych podlegających amortyzacji wyniosłaby [...]zł ([...]zł plus [...]zł minus [...]zł)" podlegał rozpoznaniu w ramach postępowania interpretacyjnego – jak twierdzi strona skarżąca, czy też – jak twierdzi organ – nie mógł stanowić podstawy do wydania pisemnej interpretacji, gdyż pytanie dotyczyło elementu stanu faktycznego. Rozpoznanie skargi w niniejszej sprawie sprowadza się zatem do odpowiedzi czy żądanie strony skarżącej obligowało Ministra Finansów do wydania pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego czy też uprawnione było stwierdzenie, że wniosek strony wykracza poza obowiązki tego organu określone w art. 14 b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacji podatkowej (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym od 1 lipca 2007 r. Wspomniany przepis stanowi, że Minister właściwy do spraw finansów publicznych, na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Ordynacja podatkowa nie zawiera legalnej definicji interpretacji przepisów prawa podatkowego, natomiast art. 3 ust. 2 tej ustawy (znowelizowany z dniem 1 stycznia 2007 r.) stanowi, że ilekroć w Ordynacji podatkowej jest mowa o przepisach prawa podatkowego - rozumie się przez to przepisy ustaw podatkowych, postanowienia ratyfikowanych przez Rzeczpospolitą Polską umów o unikaniu podwójnego opodatkowania oraz ratyfikowanych przez Rzeczpospolitą Polską innych umów międzynarodowych dotyczących problematyki podatkowej, a także przepisy aktów wykonawczych wydanych na podstawie ustaw podatkowych. W ust. 1 art. 3 Ordynacji podatkowej ustawodawca wyjaśnia natomiast pojęcie ustaw podatkowych, które obejmuje ustawy dotyczące podatków, opłat oraz niepodatkowych należności budżetowych określające podmiot, przedmiot opodatkowania, powstanie obowiązku podatkowego, podstawę opodatkowania, stawki podatkowe oraz regulujące prawa i obowiązki organów podatkowych, podatników, płatników i inkasentów, a także ich następców prawnych oraz osób trzecich. Podzielić należy w pełni pogląd zawarty w wyroku WSA w Warszawie z dnia 21 listopada 2007 r. (sygn. akt III SA/Wa 1737/07, M.Podatkowy 2008/3/45, LEX nr 340479), w którym stwierdzono, że "nie można obowiązku udzielania przez organ podatkowy pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego zawężać wyłącznie do ustaw zawierających w tytule pojęcie prawa podatkowego, ponieważ nie tylko w tych ustawach uregulowano elementy, od których zależy opodatkowanie i jego wysokość". Zaaprobować także trzeba przedstawione w tym orzeczeniu rozumienie prawa podatkowego w kontekście wymogów dotyczących wydawania jego indywidualnych interpretacji, które określono jako "ogół przepisów regulujących zasady powstawania, ustalania oraz wygasania zobowiązań podatkowych oraz obowiązki podatników, płatników i inkasentów poszczególnych podatków" oraz traktujących także o "obowiązujących procedurach, które powinny być przestrzegane przez organy podatkowe oraz strony w trakcie postępowania podatkowego i wykonywania innych czynności zmierzających do ustalenia prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego i skutecznego poboru podatku". Wniosek, którego skutki podlegają weryfikacji w niniejszej sprawie dotyczy w istocie interpretacji art. 16 g ust. 10 pkt 2 w zw. z art. 16 g ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, a więc przepisów ustawy podatkowej regulującej opodatkowanie podatkiem dochodowym dochodów osób prawnych (art. 1). Nie sposób zaprzeczyć zatem, że wniosek strony dotyczy interpretacji przepisu zawartego w ustawie podatkowej stanowiącej źródło prawa określone w art. 217 Konstytucji RP, a także objętej zakresem art. 3 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Już samo usytuowanie normy prawnej, której dotyczy wniosek podatnika, a także jej bezpośrednie odniesienie do unormowania zawartego w art. 16 g ust. 10 pkt 2 u.p.d.o.p. pozwalałoby w zasadzie na stwierdzenie, że przepis ten podlega interpretowaniu w trybie art. 14 b § 1 Ordynacji podatkowej. Nie ulega bowiem wątpliwości, że pkt 2 ust. 10 art. 16 g ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych należy odczytywać w związku z art. 16 g ust. 3 tej ustawy. Jak wynika z pierwszej z tych regulacji "W razie nabycia w drodze kupna lub przejęcia do odpłatnego korzystania przedsiębiorstwa (....) łączną wartość początkową środków nabytych trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych stanowi: różnica między ceną nabycia przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części, ustalonej zgodnie z ust. 3 i 5, a wartością składników majątkowych niebędących środkami trwałymi ani wartościami niematerialnymi i prawnymi – w przypadku niewystąpienia dodatniej wartości firmy". Jak stanowi z kolei art. 16 g ust. 3 ustawy "za cenę nabycia uważa się kwotę należną zbywcy, powiększoną o koszty związane z zakupem naliczone do dnia przekazania środka trwałego lub wartości niematerialnej i prawnej do używania, w szczególności koszty transportu, załadunku rozładunku, ubezpieczenia w drodze, montażu, instalacji i uruchomienia programów oraz systemów komputerowych opłat notarialnych, skarbowych i innych, odsetek, prowizji, oraz pomniejszoną o podatek od towarów i usług, z wyjątkiem przypadków, gdy zgodnie z odrębnymi przepisami podatek od towarów i usług nie stanowi podatku naliczonego albo podatnikowi nie przysługuje obniżenie kwoty należnego podatku o podatek naliczony albo zwrot różnicy podatku w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług, W przypadku importu cena nabycia obejmuje cło i podatek akcyzowy od importu składników majątku". W ocenie organu interpretacyjnego, z literalnego brzmienia przepisu art. 16g ust. 3 ustawy wynika, iż do wartości początkowej środka trwałego nabytego w drodze kupna zalicza się kwotę należną zbywcy, powiększoną o ewentualne wydatki związane z zakupem, naliczone do dnia przekazania składnika majątku do używania. Ustawodawca w w/w przepisie wskazał jedynie jakie elementy mogą wpływać na "cenę nabycia". Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych nie wskazuje jednak co należy rozumieć pod pojęciem składającej się na tę cenę "kwoty należnej zbywcy" i z tego też tytułu odmówił wszczęcia postępowania interpretacyjnego w oparciu o art. 165 a Ordynacji podatkowej. Zdaniem Sądu – w badanej sprawie – nie budziła wątpliwości ( wbrew temu co twierdzi organ ) kwota należna zbywcy, gdyż Spółka wskazała, że kwota ta wynosi [...]zł. ( należna Skarbowi Państwa z tytułu przekazania przedsiębiorstwa Ośrodkowi do odpłatnego korzystania ). Wątpliwości Ośrodka budziła natomiast kwestia ustalenia "ceny nabycia", którą zdaniem skarżącej należałoby przyjąć w kwocie [...]zł., a to z tej przyczyny, że kwotę należną zbywcy należało powiększyć o kwotę [...]zł. z tytułu przejętych w drodze sukcesji generalnej zobowiązań i rezerw na zobowiązania. Interpretacji wymagały zatem przepisy art. 16 g ust. 10 pkt 2 i art. 16 g ust. 3 u.p.d.o.p. Oba wspomniane przepisy są, jak już wykazano powyżej, przepisami ustawy podatkowej, obie normy adresowane są do podatnika, a ich redakcja może nasuwać wątpliwości co do zasad ustalenia łącznej wartości początkowej nabytych środków trwałych. W opisanej sytuacji, trudno nie dopatrywać się zasadności żądania interpretacji przepisu, z którego literalnego brzmienia nie wynika – zwłaszcza przez użycie w ust. 3 art. 16 g. sformułowania w "szczególności" – czy kwota należna zbywcy może być – dla potrzeb określenia łącznej wartości początkowej nabytych środków trwałych powiększona o zobowiązania i rezerwy na zobowiązania, które w ramach nabycia w drodze sukcesji generalnej, na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji ( Dz. U. Nr 171, poz. 1397 z 2002 r. z późn. zm. ) przedsiębiorstwa obciążają nabywcę. Oczywistym jest zatem, że analizowany w niniejszej sprawie wniosek Spółki pozostaje w ścisłym związku z zasadami ustalania łącznej wartości początkowej nabytych środków trwałych. Uznanie stanowiska strony skarżącej za prawidłowe skutkować będzie możliwością amortyzacji środków trwałych, przy uznaniu za nieprawidłowe brakiem takiej możliwości. Wskazać należy, iż stosownie do treść art. 165a § 1 Ordynacji, gdy żądanie, o którym mowa w art. 165 tej ustawy zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Użyty w powołanym przepisie zwrot "nie może być wszczęte" należy odnieść przede wszystkim do sytuacji, gdy wszczęciu postępowania podatkowego sprzeciwia się przepis prawa bądź poszczególne przepisy, których interpretacja uniemożliwia prowadzenie tego postępowania i rozpatrzenie treści żądania w sposób merytoryczny (wyrok WSA z dnia 7 marca 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 2207/06). Dodać należy, że inne przyczyny, o których mowa w art. 165a § 1 Ordynacji, to w szczególności brak w przepisach ustaw podatkowych podstawy rozpatrzenia żądania danej treści (wyrok z dnia 9 czerwca 2009 r., sygn. akt III SA/Wa 3313/08). W badanej sprawie, podstawę wniosku o wydanie pisemnej interpretacji stanowił art. 14 b Ordynacji podatkowej, a dotyczył interpretacji przepisów art. 16 g ust. 10 pkt 2 i ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Istniały zatem podstawy do merytorycznego rozpoznania wniosku Spółki o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, a to oznacza, że odmowa wszczęcia postępowania naruszała przepisy postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. Na marginesie należałoby wskazać, że w/w zagadnienia stanowiły przedmiot ocen zarówno organów interpretacyjnych, jak i sądownictwa administracyjnego. Przykładem takich rozstrzygnięć może być chociażby wyrok tut. Sądu z dnia 6 kwietnia 2009 r., sygn. akt I SA/Gl 1038/08 oraz wyrok NSA z dnia 29 września 2010 r., sygn. akt II FSK 1435/09. W tym ostatnim wyroku sformułowany został pogląd, że "Przepisy art. 16 g ust. 12 w zw. z art. 14 i art. 16 g ust. 10 pkt 2 u.p.d.o.p. nie wprowadziły w 2007 r. wyłączenia proporcjonalnej metody przyporządkowania ujemnej wartości firmy na poszczególne środki trwałe i wartości niematerialne i prawne". Co prawda w/w wyroki dotyczyły nieco innego stanu faktycznego, jednakże przedmiotem ich interpretacji był m.in. art. 16 g ust. 10 pkt 2 u.p.d.o.,p. Wobec powyższego wskazać należy, iż odmowa wszczęcia postępowania w przedmiocie wniosku o interpretację art. 16 g ust. 10 pkt 2 w zw. ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych narusza art. 14 b § 1 Ordynacji podatkowej. Niezależnie od tej konstatacji wskazać należy na treść art. 14 h Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym w sprawach dotyczących interpretacji indywidualnej stosuje się odpowiednio przepisy art. 169 § 1 - 2 Ordynacji podatkowej. Oznacza to, że organ interpretacyjny w razie uznania, że wnioskodawca nie przedstawił w sposób wyczerpujący własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego, może wezwać go - w trybie art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej do uzupełnienia wniosku. Stwierdzając bezzasadność odmowy wszczęcia postępowania interpretacyjnego dotyczącego art. 16 g ust. 10 pkt 2 w zw. z ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych zobowiązać należy właściwy organ do uwzględniania powyższych rozważań, ewentualnej oceny kompletności wniosku i - w zależności od jej wyników - podjęcia czynności umożliwiających stronie jego uzupełnienie oraz wydania rozstrzygnięcia w ramach, którego - jak wykazano powyżej - niedopuszczalna jest odmowa wszczęcia postępowania interpretacyjnego. Kontrolowane przez Sąd postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania wydane zostało, jak wykazano powyżej, z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a zatem uchylono je na podstawie art. 145 § 1 pkt lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach postępowania orzeczono w oparciu art. 200 powołanej ustawy, pominięto natomiast, ze względu na charakter rozstrzygnięcia, orzeczenie w przedmiocie wykonalności zaskarżonego postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło