II GSK 435/13

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-05-28

Skład orzekający: Maria Jagielska, Joanna Sieńczyło - Chlabicz, Henryka Lewandowska – Kuraszkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zakup żelazka do papieru termicznego i komputerowego systemu przygotowania produkcji, sfinansowany ze środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych, może być uznany za wydatek kwalifikujący się do pomocy de minimis w ramach indywidualnego programu rehabilitacji, jeśli służy unowocześnieniu procesu produkcji, a nie bezpośrednio przystosowaniu stanowiska pracy do specyficznych ograniczeń wynikających z niepełnosprawności pracownika?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że prawidłowo zinterpretowano i zastosowano przepisy dotyczące pomocy de minimis w odniesieniu do wydatków ze środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Sąd podkreślił, że beneficjent pomocy de minimis musi wykazać bezpośredni związek między wydatkami a poprawą sytuacji konkretnego niepełnosprawnego pracownika w kontekście ograniczeń wynikających z jego niepełnosprawności, a nie jedynie usprawnienie procesu produkcji.
Stan faktyczny
Spółdzielnia Inwalidów "T." złożyła wniosek o wydanie zaświadczenia o pomocy de minimis na zakup żelazka do papieru termicznego oraz komputerowego systemu przygotowania produkcji, sfinansowany ze środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Organy administracji odmówiły wydania zaświadczenia, uznając, że wydatek ten nie stanowił wydatku poniesionego zgodnie z przepisami, gdyż służył unowocześnieniu procesu produkcji, a nie bezpośrednio przystosowaniu stanowiska pracy do specyficznych ograniczeń wynikających z niepełnosprawności pracownika. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółdzielni, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Jagielska Sędzia NSA Joanna Sieńczyło - Chlabicz Sędzia del. WSA Henryka Lewandowska – Kuraszkiewicz (spr.) Protokolant Michał Stępkowski po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Spółdzielni Inwalidów "T." Zakładu Pracy Chronionej w Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 18 czerwca 2012 r. sygn. akt V SA/Wa 34/12 w sprawie ze skargi Spółdzielni Inwalidów "T." Zakładu Pracy Chronionej w Ł. na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie wydania zaświadczenia o pomocy de minimis oddala skargę kasacyjną Objętym skargą kasacyjną wyrokiem z dnia 18 czerwca 2012 r., sygn. akt V SA/Wa 34/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę S. I. "T." w Ł. (dalej: Spółdzielnia, skarżąca) na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej (w skrócie: Minister, MPiPS) z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...] w przedmiocie wydania zaświadczenia o pomocy de minimis. Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia: Spółdzielnia Inwalidów "T." z Ł. złożyła wniosek opatrzony datą [...] stycznia 2011 r. o wydanie zaświadczenia o pomocy de minimis. Zdaniem skarżącej wydatek został poniesiony zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 12 lit. e) rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 245, poz. 1810, z późn. zm.), dalej: "rozporządzenie z 19 grudnia 2007 r.". Wydatek został bowiem sfinansowany ze środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych, dalej "Z." i dotyczył zakupu żelazka do papieru termicznego [...] oraz komputerowego systemu przygotowania produkcji I. T. wraz z wyposażeniem w celu dostosowania stanowiska pracy, poprawy warunków pracy oraz zmniejszenia ograniczeń zawodowych wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności pracownika w ramach realizacji indywidualnego programu rehabilitacji. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r. Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych odmówił wydania zaświadczenia o pomocy de minimis na wydatki poniesione w dniu [...] grudnia 2010 r. w kwocie 40.090,31 zł, tj. 9.940,57 euro. W ocenie Funduszu powyższy zakup nie stanowi wydatku poniesionego zgodnie z rozporządzeniem z 19 grudnia 2007 r. Wskutek zażalenia Spółdzielni, postanowieniem z dnia [...] listopada 2011 r. Minister Pracy i Polityki Społecznej utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu Minister podkreślił, że zaświadczenie potwierdzające charakter de minimis pomocy uzyskanej przez pracodawcę (w wyniku wydatkowania poakcesyjnych środków publicznych z zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych) może być wystawione wyłącznie, gdy poniesie ten podmiot wydatki zgodnie z art. 33 ust. 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721, z późn. zm.); dalej: "ustawa o rehabilitacji" oraz rozporządzeniem z 19 grudnia 2007 r. Organ podkreślił, że w rozpoznawanym przypadku utworzono w 2007 r. indywidualny program rehabilitacyjny; dalej: "ipr" dla pracownika niepełnosprawnego z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności z uwagi na schorzenie układu krążenia, zatrudnionego na stanowisku szwaczki. Z okresowej oceny realizacji programu sporządzonej przez Komisję Rehabilitacyjną z [...] czerwca 2008 r. wynika, że w 2008 r. zaszła konieczność zmiany stanowiska pracy na lżejszą w przeważającej części biurową, zgodnie z wykształceniem, predyspozycją i preferencjami, tj. ze stanowiska szwaczki na magazyniera. Z ipr opracowanego dla A. G. wynika, że wskazana jest dla niej praca niewymagająca dużego wysiłku fizycznego. Minister zwrócił uwagę na pewną niekonsekwencję w postępowaniu pracodawcy, gdyż znając specyfikę pracy na stanowisku referenta ds. techniczno-produkcyjnych i związane z tym niedogodności, skierował tam osobę niepełnosprawną i to jako wykonanie zalecenia z ipr, co jednak – jak przedstawia to sama strona – doprowadziło nawet do pogłębienia niepełnosprawności. W tym kontekście zauważono, że bez zakupionego wyposażenia pracownik nie mógłby zajmować się czynnościami związanymi z przygotowaniem produkcji. Jest to przy tym nowoczesny komputerowy system wspomagania przygotowania produkcji odzieżowej pomijający pracochłonne i wysiłkowe prace wykonywane dotychczas ręcznie. Powyższe w ocenie organu odwoławczego oznacza, że pracodawca w ramach realizacji ipr unowocześnił proces produkcji w sposób ułatwiający wykonywanie pracy każdej osobie zatrudnionej na tym stanowisku bez względu na to czy jest to osoba niepełnosprawna czy też nie. Sąd I instancji na podstawie art. 151ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), dalej: "p.p.s.a." skargę oddalił. Sąd ten stwierdził, że zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy o rehabilitacji prowadzący zakład pracy chronionej tworzy zakładowy fundusz rehabilitacji. Zgodnie zaś z treścią ust. 4 tego artykułu zaświadczenie o pomocy de minimis wydawane jest w odniesieniu do wydatków związanych z rehabilitacją zawodową, społeczną i leczniczą, w tym na indywidualne programy rehabilitacji osób niepełnosprawnych opracowywane przez powołane przez pracodawców komisje rehabilitacyjne oraz ubezpieczenie osób niepełnosprawnych, zgodnie z zakładowym regulaminem wykorzystania tych środków. W celu uzyskania zaświadczenia przedsiębiorca przedstawia informację o dokonaniu wydatku ze środków funduszu rehabilitacji w ciągu 30 dni od dnia jego dokonania, w myśl § 9 ust. 2 rozporządzenia z 19 grudnia 2007 r. Zgodnie z § 9 ust. 1 rozporządzenia z 19 grudnia 2007 r. warunkiem otrzymania pomocy de minimis jest uzyskanie przez przedsiębiorcę zaświadczenia wydanego przez organ podatkowy, podmiot uprawniony do pobierania opłat na podstawie odrębnych przepisów lub inny podmiot udzielający pomocy. W ramach indywidualnych programów rehabilitacji mogą zostać sfinansowane koszty mające na celu zmniejszenie ograniczeń zawodowych wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności pracownika objętego programem z mocy § 2 ust. 1 pkt 12 rozporządzenia z 19 grudnia 2007 r. Zasadność poniesienia wydatku musi być uzasadniona spodziewanym zmniejszeniem lub wyeliminowaniem ograniczeń zawodowych wynikających z niepełnosprawności pracownika, dla którego program został opracowany. W ocenie Sądu I instancji z przedstawionych przez Spółdzielnię w toku postępowania dokumentów oraz z ipr nie wynika, aby określony tam wydatek miał ścisły związek z niepełnosprawnością pracownika A. G. Słusznie, w ocenie WSA, Minister wywiódł, że w rozpatrywanym przypadku dokonany przez skarżącą zakup nie odpowiada opracowanemu indywidualnemu programowi rehabilitacyjnemu, tym bardziej, że bez zakupionego sprzętu pracownik nie mógłby zajmować się czynnościami związanymi z przygotowaniem produkcji. W istocie zatem pracodawca w ramach realizacji ipr unowocześnił proces produkcji w sposób ułatwiający wykonywanie pracy każdej osobie zatrudnionej na tym stanowisku bez względu na to czy jest to osoba niepełnosprawna czy też nie. Organ odwoławczy słusznie nadmienił, że poniesiony wydatek nie ma związku z przystosowywaniem miejsca pracy dla potrzeb osoby niepełnosprawnej, a indywidualnie opracowany program może służyć wyposażeniu miejsca pracy, ale jedynie w takim stopniu, w jakim stanowi zmniejszenie lub wyeliminowanie ograniczeń zawodowych pracownika. Jedynym ograniczeniem wynikającym z niepełnosprawności, jakie pojawia się w ipr jest ciężka praca fizyczna. Pomimo takiego zalecenia, pracodawca skierował A. G. do pracy na stanowisku referenta ds. techniczno-produkcyjnych, co wymagało od pracownika ciągłego stania przy stole, schylania się oraz wielogodzinnego ręcznego odrysowywania każdego elementu wykroju na tkaninie. Miało to zły wpływ na stan zdrowia pracownicy, gdyż znacznie obciążało pracę serca, przez co dochodziło do korzystania przez nią ze zwolnień lekarskich, a nawet skierowania na leczenie szpitalne. Wyposażenie stanowiska pracy w sprzęt niezbędny do wykonywania obowiązków służbowych zgodny z zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy jest podstawowym obowiązkiem pracodawcy wynikającym z art. 15 i 94 Kodeksu pracy. Zdaniem Sądu I instancji zarówno argumentacja skargi, jak i analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju, które mogłyby mieć wpływ na podjęte postanowienie. Nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie zaskarżonego orzeczenia z obrotu prawnego. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła S. I. ".T." Z. P. Ch. zaskarżając wyrok w całości. Wniosła o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w W. oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn zm., dalej: "p.p.s.a.") zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy: a) art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na przedstawieniu stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym, w następstwie uznania, że organ: - prawidłowo przeanalizował różnice między stanowiskami pracy zajmowanymi przez A. G. w zakresie angażowanego w pracę wysiłku fizycznego; - poprawnie ocenił powiązanie między dokonanym przez skarżącą zakupem żelazka do papieru termicznego [...] oraz komputerowego systemu przygotowania produkcji I. T. wraz z wyposażeniem dla pracownika A. G. zajmującej stanowisko referenta ds. techniczno produkcyjnych z przystosowaniem stanowiska pracy do potrzeb wynikających z niepełnosprawności zatrudnionego na nim pracownika; - dokonał oceny dokonanego przez skarżącą zakupu w kontekście zmniejszenia ograniczeń zawodowych pracownika niepełnosprawnego; b) art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez brak pełnego rozpoznania sprawy w zakresie zarzutu skargi - zmniejszenia ograniczeń zawodowych pracownika niepełnosprawnego dokonanym zakupem wyposażenia miejsca pracy, mimo wzmiankowania o tej kwestii w uzasadnieniu skarżonego orzeczenia; c) art. 218 § 2 i 77 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy rozstrzygnięcia organu II instancji, które budzi uzasadnione wątpliwości wynikające z niewyjaśnienia przez organ czy dokonany przez skarżącą zakup żelazka do papieru termicznego [...] oraz komputerowego systemu przygotowania produkcji I. T. wraz z wyposażeniem dla pracownika A. G. zajmującej stanowisko referenta ds. techniczno - produkcyjnych przyczynił się do zmniejszenia ograniczeń zawodowych tego pracownika niepełnosprawnego; d) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 218 § 2 k.p.a. polegające na niestwierdzeniu istotnych naruszeń przepisów postępowania przez organ II instancji, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności poprzez bezpodstawne przyjęcie, że organ nie naruszył przepisów postępowania dowodowego (w tym nie przekroczył zasady swobodnej oceny dowodów) oraz naczelnych zasad postępowania administracyjnego, kwestionując całkowicie arbitralnie przyczynienie się przez skarżącego dokonanym zakupem wyposażenia miejsca pracy do zmniejszenia ograniczeń zawodowych tego pracownika niepełnosprawnego, i w konsekwencji oddalenie skargi; 2. w oparciu o przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a., naruszenie prawa materialnego: a) art. 33 ust. 3 ustawy o rehabilitacji w zw. z § 2 ust. 1 pkt 12 lit. e) i f) rozporządzenia z 19 grudnia 2007 r. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na zaakceptowaniu stanowiska organu wskazującego, że zakup żelazka do papieru termicznego [...] oraz komputerowego systemu przygotowania produkcji I. T. wraz z wyposażeniem dla pracownika A. G. zajmującej stanowisko referenta ds. techniczno - produkcyjnych nie stanowi działania związanego z przystosowaniem stanowiska pracy do potrzeb wynikających z niepełnosprawności zatrudnionego na nim pracownika, zmniejszającym ograniczenia zawodowych tego pracownika niepełnosprawnego; b) § 2 ust. 1 pkt 12 lit. e) i f) w zw. z § 6 i § 9 ust. 1 rozporządzenia z 19 grudnia 2007r. poprzez ich błędną wykładnię wskazującą, że tylko wyposażenie miejsca pracy ściśle związane z niepełnosprawnością pracownika, a jednocześnie nie prowadzące do unowocześnienia miejsca pracy, może stanowić koszty ponoszone w ramach realizacji Indywidualnego Programu Rehabilitacji; c) § 2 ust. 1 pkt 12 w zw. z § 6 i § 9 ust. 1 rozporządzenia z 19 grudnia 2007 r. poprzez jego błędną wykładnię sugerującą, że odmowa uznania wydatków za pomoc de minirnis mogłaby dotyczyć również wydatków, które byłyby objęte indywidualnym programem rehabilitacji i miałyby na celu zmniejszenia ograniczeń zawodowych, w ramach których są finansowane koszty; d) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 33 ust. 3 ustawy o rehabilitacji w zw. z § 2 ust. 1 pkt 12 lit. e) i f) rozporządzenia z 19 grudnia 2007 r. poprzez oddalenie skargi, mimo rażących naruszeń przepisów prawa materialnego polegających na odmowie wydania zaświadczenia o pomocy do minimis w sytuacji, gdy dokonany zakup wyposażenia miejsca pracy oczywiście przyczynił się do zmniejszenia ograniczeń zawodowych pracownika niepełnosprawnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, poza przypadkiem nieważności postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, co w niniejszej sprawie nie występuje. Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie została oparta na obu podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. Aby prawidłowo ocenić przeprowadzoną przez WSA kontrolę postępowania dowodowego i ocenę zebranego materiału dokonaną przez organy, niezbędna była interpretacja przepisów dotyczących pomocy de minimis w odniesieniu do wydatków ze środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Wobec tego należało najpierw odnieść się do zarzutów naruszenia prawa materialnego. W ramach tej podstawy kasacyjnej skarżąca zarzuca Sądowi I instancji błędne przyjęcie, że do wydatków dokonanych przez Spółdzielnię nie mają zastosowania § 6, § 9 ust. 1 oraz § 2 ust. 1 pkt 12 lit. e) i f) rozporządzenia z 19 grudnia 2007 r. w związku z art. 33 ust. 3 ustawy o rehabilitacji. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w rozpoznawanej sprawie, stanowiące podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia organu i powołane w skardze kasacyjnej przepisy prawa materialnego zostały zarówno przez Sąd I instancji, jak i organy prawidłowo zinterpretowane, jak i zastosowane. W odniesieniu do naruszenia art. 33 ust. 3 ustawy o rehabilitacji, przepis ten określa obowiązki pracodawcy prowadzącego zakład pracy chronionej związane z prowadzeniem ZFRON. Przepis ten obejmuje kilka jednostek redakcyjnych: pkt 1 – 5. Spółdzielnia nie sprecyzowała zaś, której jednostki redakcyjnej wskazanego artykułu zarzut dotyczy czyli który z obowiązków pracodawcy miałby związek z powołanymi uregulowaniami rozporządzenia z 19 grudnia 2007 r. Szczegółowe uregulowania dotyczące rodzaju wydatków i sposobu ich pokrywania, w tym w ramach pomocy de minimis, zostały objęte przepisami rozporządzenia z 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych, zgodnie z delegacją ustawową zawartą w art. 33 ust. 11 pkt 1 ustawy o rehabilitacji. W przepisie § 2 tego rozporządzenia zostały określone rodzaje wydatków, na które przeznaczone są środki funduszu rehabilitacji. Wśród tych wydatków w pkt 12 lit. a) – f) ujęto finansowanie indywidualnych programów rehabilitacji, mających na celu zmniejszenie ograniczeń zawodowych wynikających z niepełnosprawności. Aby konkretny wydatek mógł być zaliczony do pomocy de minimis musi być poniesiony w ramach indywidualnego programu rehabilitacji (§ 6 ust. 1 rozporządzenia z 19 grudnia 2007 r.), musi mieć na celu zmniejszenie ograniczeń zawodowych, musi być przeznaczony na sfinansowanie pomocy, o jakiej mowa w § 2 ust. 1 pkt 12 tego aktu, a także musi być sfinansowany ze środków funduszu rehabilitacji, w myśl § 9 ust. 2a rozporządzenia z 19 grudnia 2007 r. i następnie potwierdzony zaświadczeniem wydanym przedsiębiorcy (§ 9 ust. 1 rozporządzenia z 19 grudnia 2007 r.). Należy podzielić stanowisko skarżącej, że katalog wydatków przewidzianych w ramach ipr, a finansowanych z ZFRON ma charakter otwarty (por. wyrok NSA z dnia 30 listopada 2011 r., sygn. akt II GSK 1480/11, opubl. orzeczenia.nsa.gov.pl). Jednak wymaga podkreślenia, że pomoc de minimis jest pomocą o niewielkich rozmiarach, która - co do zasady - nie narusza swobody konkurencji na wspólnym rynku wewnątrz Unii Europejskiej. Instytucja ta została przewidziana jako odstępstwo od reguł wolnej konkurencji, w tym wolnego handlu, wewnątrz europejskiej strefy gospodarczej. Precyzyjne określenie zasad i granic udzielania pomocy de minimis jest tym bardziej istotne, że służyć ma niezakłóconym relacjom gospodarczym wewnątrz Unii Europejskiej. Stosowanie instytucji pomocy de minimis w takim rozumieniu należy postrzegać jako pomoc celową, która powinna prowadzić do osiągnięcia ściśle określonego rezultatu. Pomoc tego rodzaju jest przywilejem w sferze stosunków gospodarczych, a zatem nie można wychodzić z założenia, że to na podmiocie udzielającym pomocy de minimis spoczywają wszelkie obowiązki związane z wyjaśnieniem, czy w konkretnym przypadku przyznanie tej pomocy jest uzasadnione. Przeciwnie z istoty tej instytucji, jej charakteru i trybu przyznawania pomocy wynika, że to na beneficjencie tego rodzaju pomocy spoczywa obowiązek logicznego, poprawnego merytorycznie oraz przekonywującego uzasadnienia, że planowana inwestycja nie służy jedynie normalnemu podniesieniu standardu pracy w przedsiębiorstwie, lecz realizacji celów związanych (na tle niniejszej sprawy) z poprawą sytuacji osób niepełnosprawnych. Tego rodzaju szczególna pomoc publiczna ma na celu ułatwienie pracodawcy wyposażenia miejsca pracy dla osoby niepełnosprawnej. Wnioskodawca powinien zatem dołożyć wszelkiej staranności, aby wykazać, że dane inwestycje służą realizacji celów pomocy de minimis. Powinien zatem wykazać istnienie bezpośredniego związku między przeznaczeniem pozyskanych środków finansowych, a poprawą sytuacji konkretnego niepełnosprawnego pracownika w kontekście ograniczeń wynikających z jego poziomu niepełnosprawności. Przy tym ma wykazać, że wydatkowanie środków z ZFRON nastąpiło w sposób celowy i oszczędny z uwzględnieniem doboru metod i środków realizacji w stosunku do zamierzonych efektów (§ 4a rozporządzenia z 19 grudnia 2007 r.). Nie istnieje jeden ustalony wzorzec udzielania tego typu pomocy, a każda tego typu sprawa musi być rozpatrywana odnośnie do precyzyjnie ustalanego stanu faktycznego sprawy. Środki prowadzące do poprawy sytuacji osób niepełnosprawnych mogą być różne. W konkretnym jednak przypadku przedmioty te muszą przyczyniać się realnie do eliminacji skutków niepełnosprawności pracowników. (por. wyroki NSA z dnia 11 stycznia 2013 r., sygn. akt II GSK 1146/11, z dnia 16 lutego 2012 r., sygn. akt II GSK 264/11, z dnia 16 listopada 2011 ., sygn. akt II GSK 1144/10, opubl. orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie mogą służyć samym tylko usprawnieniom w zakładzie pracy, dokonywaniu w firmie inwestycji związanych z zakupem nowych maszyn, urządzeń i narzędzi stanowiących wyposażenie stanowiska pracy, ale nie mających związku z niepełnosprawnością konkretnej osoby (por. wyroki NSA z dnia 29 sierpnia 2013 r., sygn. akt II GSK 532/12, z dnia 21 stycznia 2014 r., sygn. akt II GSK 1518/12, opubl.orzeczenia.nsa.gov.pl). Przedstawioną interpretację zasad finansowania wydatków z ZFRON w ramach indywidualnych programów rehabilitacji pozwalających na wystąpienie o pomoc de minimis, potwierdza treść art. 7 ust. 1 i 8 ustawy o rehabilitacji. Według art. 7 ust. 1 ustawy o rehabilitacji rehabilitacja osób niepełnosprawnych oznacza zespół działań, w szczególności organizacyjnych, leczniczych, psychologicznych, technicznych, szkoleniowych, edukacyjnych i społecznych, zmierzających do osiągnięcia, przy aktywnym uczestnictwie tych osób, możliwie najwyższego poziomu ich funkcjonowania, jakości życia i integracji społecznej. Z kolei, zgodnie z art. 8 ust. 1 oraz art. 8 ust. 2 pkt 4 cytowanego aktu rehabilitacja zawodowa ma na celu ułatwienie osobie niepełnosprawnej uzyskanie i utrzymanie odpowiedniego zatrudnienia i awansu zawodowego przez umożliwienie jej korzystania z poradnictwa zawodowego, szkolenia zawodowego i pośrednictwa pracy. Do realizacji tego celu niezbędny jest m. in. dobór odpowiedniego miejsca pracy i jego wyposażenie. Wykazanie okoliczności, że dokonano wydatków z ZFRON w ramach ipr, należy do przyszłego beneficjenta pomocy de minimis, który w przedstawionej Funduszowi dokumentacji powinien także wykazać wpływ dokonywanych inwestycji na zmniejszenie ograniczeń zawodowych spowodowanych rodzajem, a także stopniem niepełnosprawności konkretnych pracowników. Wobec tego zarzut naruszenia prawa materialnego ujęty w pkt 2 lit. b i c petitum skargi kasacyjnej należało uznać za niezasadny. Sąd I instancji, kierując się wykładnią przepisów właśnie taką, jak wyżej wyłożoną, prawidłowo ocenił argumenty organów, że z przedstawionych przez skarżącą dokumentów nie wynikało, że zakup żelazka do papieru termicznego [...] oraz komputerowego systemu przygotowania produkcji Inden Tex 8,4 wraz z wyposażeniem miał ścisły związek z niepełnosprawnością A. G. A. G. została bowiem przeniesiona na stanowisko związane z przygotowaniem produkcji, polegające na projektowaniu wzorów odzieży, odrysowywaniu opracowanych szablonów odzieżowych. Praca ta wymagała ciągłego stania przy stole, schylania się oraz wielogodzinnego ręcznego odrysowywania każdego elementu wykroju na tkaninie zlagowanej do krojenia. Mając na uwadze schorzenia pracownicy – schorzenia układu krążenia, w ipr opracowanym dla niej, wskazano, że zalecana jest praca nie wymagająca dużego wysiłku fizycznego. Zatem wykonywana przez A. G. praca była niezgodna z wcześniej opracowanym ipr. Realizując ipr, Spółdzielnia unowocześniła proces produkcji w sposób ułatwiający wykonywanie pracy każdej osobie zatrudnionej na omawianym stanowisku, bez względu czy jest to osoba niepełnosprawna, czy też – nie. Organy zatem prawidłowo odmówiły wydania Spółdzielni zaświadczenia o pomocy de minimis. Kierując się powyższym za niezasadne należało uznać zarzuty naruszenia prawa materialnego ujęte w pkt 2 lit. a i d petitum skargi kasacyjnej. Kwestionowane przez skarżącą stanowisko organów zostało prawidłowo zbadane i ocenione przez Sąd I instancji. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera elementy konstrukcyjne przewidziane w art. 141 § 4 p.p.s.a. W uzasadnieniu przedstawiono stan faktyczny przyjęty za podstawę wyroku, wskazując z jakich przyczyn i na podstawie jakich przepisów zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Sąd I instancji dokonał oceny zgodności z prawem całości zaskarżonych postanowień, które zostały wydane po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego (Spółdzielnia była wzywana przez organ I instancji o brakujące dokumenty, choć na niej jako wnioskodawcy ciążył obowiązek wykazania podstaw do uzyskania pomocy de minimis i przedstawienia dokumentów, zgodnie z § 9 ust. 2 i 3 rozporządzenia z 19 grudnia 2007 r.). Należy jednocześnie zauważyć, że zarzutem naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można zwalczać błędnych, zdaniem kasatora, ustaleń faktycznych (por. wyrok NSA z dnia 23 lipca 2013 r., sygn. akt II GSK 412/12, Lex nr 1374780). W świetle tego, co wyżej wskazano, nie doszło więc do naruszenia w zaskarżonym wyroku przepisów art. 134 § 1, 141 § 4 oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 8, 77 § 1, art. 80 i art. 218 § 2 k.p.a. Biorąc pod uwagę wszystkie powyższe okoliczności sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło