III SA/Łd 662/12

Dnia 4 grudnia 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędzia NSA Teresa Rutkowska, , Protokolant Pomocnik sekretarza – Bartosz Adamus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2012 roku sprawy ze skargi Spółdzielni A. w Ł. na uchwałę Zarządu Województwa [...] z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu z budżetu Unii Europejskiej stwierdza, że ocena projektu zawarta w zaskarżonej uchwale została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Zarząd Województwa [...]. W dniu 1 października 2010r. Spółdzielnia Gastronomiczna A. w Ł. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w trybie art. 30c ustawy z dnia 6 grudnia 2006r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 Nr 84 póz. 712 ze zm.) skargę na informację o negatywnym wyniku procedury odwoławczej w ramach oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie projektu "Wzrost konkurencyjności Spółdzielni Gastronomicznej A. w Ł. poprzez uruchomienie innowacyjnej technologii produkcji żywności oraz wprowadzenie innowacji produktowych" zawartą w piśmie Urzędu Marszałkowskiego w Ł. – Departamentu Polityki Regionalnej z dnia [...], znak: [...] oraz na załączoną do powyższego pisma uchwałę Zarządu Województwa Ł. Nr [...], z dnia [...] w sprawie oddalenia protestu od etapu oceny merytorycznej projektu złożonego przez stronę skarżącą w konkursie o dofinansowanie projektu w ramach Osi Priorytetowe III Gospodarka, innowacyjność, przedsiębiorczość, Działanie III.2 Podnoszenie innowacyjności i konkurencyjności przedsiębiorstw Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Ł. na lata 2007 – 2013. Strona skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi i stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i jednocześnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez instytucję zarządzającą lub pośredniczącą. Skarżąca Spółdzielnia zarzuciła Instytucji Zarządzającej Programem Operacyjnym Województwa Ł., a także Centrum Obsługi Przedsiębiorcy w Ł. naruszenie praw i procedur, a w szczególności: 1) dokonanie oceny wniosku w zakresie kryteriów ogólnych i kryteriów szczegółowych niezgodnie z zamieszczonym w kryteriach opisem kryteriów i podstawą oceny; 2) zbyt daleko idącą dowolność w ocenie specjalistycznej tematyki kryteriów, z absolutnym pominięciem ocen i opinii specjalistycznych jednostek załączonych przez wnioskodawcę; 3) brak przestrzegania w procedurze odwoławczej, przy ponownej ocenie wniosku, powszechnie obowiązującej we wszystkich dziedzinach prawa w Polsce zasady, iż w wyniku odwołania (skargi, zażalenia) sytuacja i ocena odwołującego się nie może ulec pogorszeniu (zakaz reformationis in peius stosowany per analogia), w sytuacji przyznania przy powtórnej ocenie, w następstwie złożonych protestów, mniejszej liczby punktów, co – zdaniem strony skarżącej – może rodzić przypuszczenie, iż celem takiego działania było uzyskanie punktacji podobnej jak przy poprzedniej ocenie, a więc mniejszej niż 60%; 4) uniemożliwienie skarżącej Spółdzielni poznanie kart ocen ekspertów i danych osób będących ekspertami, co stanowi naruszenie dostępu do informacji publicznej, utrudnianie stronie poznania materiału zebranego w sprawie, a przez to utrudnianie udziału w postępowaniu oraz uniemożliwianie stronie zgłoszenia ewentualnych zarzutów, co do przestrzegania zasad procedury odwoławczej; 5) naruszenie zasad procedury odwoławczej przy rozpoznawaniu protestów z dnia [...] i [...] przez brak poinformowania wnioskodawcy o przekazaniu wniosku do ponownego rozpoznania, a także ponownej oceny przez Centrum Obsługi Przedsiębiorcy w Ł. całości wniosku, a nie tylko jego części objętej protestem, który w następstwie rozpoznania protestu został uznany za zasadny; 6) naruszenie pkt 3 Zasad procedury odwoławczej poprzez pominięcie załączonej przez stronę przy proteście z dnia [...] opinii Politechniki Ł. z dnia 4 marca 2010r.; W ocenie strony skarżącej zarzuty wymienione w pkt. 1, 2, 3 i 5 pozwalają na postawienie tezy o naruszeniu art. 2 i art. 7 Konstytucji R.P. oraz art. 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie województwa, a także art. 7 i 8 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej. W uzasadnieniu skargi wskazano, iż Spółdzielnia A. w Ł. w dniu [...] złożyła wniosek o dofinansowanie projektu pt. "Wzrost konkurencyjności Spółdzielni Gastronomicznej A. w Ł. poprzez uruchomienie innowacyjnej technologii produkcji żywności oraz wprowadzenie innowacji produktowych". Wniosek przeszedł pomyślnie ocenę formalną i został skierowany do oceny merytorycznej. W wyniku oceny merytorycznej przeprowadzonej w dniu [...] wniosek uzyskał 56,99% punktów co oznaczało, że wniosek nie został zakwalifikowany. W dniu [...] Spółdzielnia złożyła protest od wyników oceny merytorycznej. W następstwie rozpatrzenia protestu, Urząd Marszałkowski, Departament Polityki Regionalnej w Ł. uwzględnił w części podniesione zarzuty i skierował wniosek do ponownej oceny. W wyniku dokonania ponownej oceny skarżąca Spółdzielnia otrzymała pismo Centrum Obsługi Przedsiębiorcy w Ł., zgodnie z którego wynikało, że wniosek o dofinansowanie uzyskał łącznie 58,60% punktów, co oznaczało, że ponownie negatywnie przeszedł ocenę merytoryczną. W dniu [...] Spółdzielnia ponownie złożyła protest od negatywnej oceny i po raz kolejny Departament Polityki Regionalnej Urzędu Marszałkowskiego w Ł. uwzględnił w części podniesione zarzuty i skierował wniosek do ponownej oceny przez Centrum Obsługi Przedsiębiorcy w Ł. Po kolejnej ocenie merytorycznej wniosek otrzymał 57,53% punktów. Wnioskodawca w dniu [...] złożył protest od wyników tej oceny. Uchwałą nr [...] z dnia [...] Zarząd Województwa Ł. oddalił protest. Wnosząc skargę Spółdzielnia podtrzymała tezy uzasadnienia swojego protestu z dnia [...], za wyjątkiem tez o nierozpatrzeniu w terminie protestów z dnia [...] i [...]. Strona skarżąca wskazała, iż szczegółowa analiza punktacji zawartej w piśmie z dnia 18 czerwca 2010r. i porównanie jej z poprzednimi ocenami prowadzi do przekonania, iż a priori założono, że kolejna ocena winna być zbliżona do poprzedniej. Dokonując ponownej oceny pomimo, iż protest z dnia [...] został uwzględniony przez Departament Polityki Regionalnej Urzędu Marszałkowskiego – wniosek uzyskał gorszą ocenę, mniejszą liczbę punktów niż podczas wcześniejszej oceny. Strona skarżąca wskazała, iż nie akceptuje takiej sytuacji, bowiem nie rozumie na czym polega uwzględnienie zarzutów protestu i co ze stosowaniem zasady, iż w wyniku odwołania sytuacja odwołującego się nie może ulec pogorszeniu. Strona skarżąca wskazała nadto, iż oceniając wniosek pominięto oceny zawarte w notatce służbowej z dnia 6 maja 2010r. sporządzonej przez Urząd Marszałkowski w Ł. – Departament Polityki Regionalnej, Wydział ds. Kontroli i Odwołań, które uwzględniały zarzuty Spółdzielni odnośnie dwóch kryteriów: 1) projekt zakłada wdrożenie technologii znanej i stosowanej w Polsce, 2) projekt zakłada wdrożenie technologii unikatowej na skalę światową. Odwołując się do szczegółowych wniosków Spółdzielnia podniosła, iż w zakresie kryteriów ogólnych, w odniesieniu do stopnia efektywności projektu przyznano projektowi 12 pkt, pomimo, iż w trakcie pierwszej oceny przyznano tych pkt 15. Strona powołała się w tym zakresie na stwierdzenia ekspertów potwierdzających, że zaproponowane rozwiązania są zasadne, projekt wpłynie na podniesienie rentowności, a także na to, że w projekcie zachowano efektywność wydatków i zasadność rozwiązań. W skardze zakwestionowano uzasadnienie eksperta II w zakresie występowania energooszczędnych technologii, wskazując na bezpodstawność zarzutu o "braku wykazania energooszczędności" w sytuacji gdy w projekcie wykazano oszczędności potwierdzone deklaracją zmniejszania zużycia energii. Wskazano, iż w projekcie technologicznym dokonano wyboru parametrów maszyn i urządzeń z uwzględnieniem energooszczędnych technologii, a także uwzględniono poszanowanie środowiska naturalnego. Zaplanowano energooszczędne zużycie energii, działania redukujące i kompensacyjne przy wyborze wariantów przygotowania projektu. Opisano również proces, w ramach którego będą te elementy brane pod uwagę. W ocenie strony skarżącej potwierdzają to zapisy zarówno we wniosku, jak i w biznesplanie. Podkreślono, iż we wskaźnikach rezultatu wytypowano wskaźnik – "Liczba wprowadzonych prośrodowiskowych rozwiązań w ramach projektu", co potwierdza uzyskana już przez stronę skarżącą decyzja Prezydenta Miasta Ł. – Wydziału Ochrony Środowiska i Rolnictwa z dnia 18 maja 2009r., Nr 58/U/2009 potwierdzająca założenie poszanowania energii. Zdaniem strony skarżącej przedstawiona argumentacja potwierdza, iż kryterium energooszczędności projektu zostało spełnione w całej rozciągłości, a przedstawione dowody w postaci powyższej decyzji znacznie przewyższają te wymagania. Tym samym uzasadnienie eksperta o "braku wykazania energooszczędności" jest bezpodstawne i świadczy o niedokładnym przeanalizowaniu wniosku oraz jego załączników. Na powyższej podstawie strona skarżąca stwierdziła, iż uzyskana w następstwie oceny wniosku punktacja jest zaniżona. Natomiast odwołując się do kryteriów szczegółowych – w zakresie zmniejszenia negatywnego oddziaływania na otoczenie poprzez zastosowanie rozwiązań zgodnych z normami wspólnotowymi podniesiono, iż zgodnie z zasadami punktacji, w razie gdy projekt zakłada zastosowanie rozwiązań zmniejszających negatywne oddziaływanie na środowisko o 20% i więcej, to winien otrzymać on łącznie 16 pkt. Zdaniem Spółdzielni o spełnieniu powyższego parametru (20% i więcej) świadczy treść uzasadnienia ostatecznej decyzji wydanej przez Prezydenta Miasta Ł. – Wydziału Ochrony Środowiska i Rolnictwa z dnia [...], Nr [...]. Podczas natomiast ponownej oceny wniosku w sposób subiektywny dokonano zaniżenia liczby punktów w powyższym kryterium, co potwierdza notatka z dnia 6 maja 2010r. sporządzona przez organ oceniający protest, w której wskazano, iż "wnioskodawca we wniosku o dofinansowanie zawarł wymagane do oceny zgodnie z kryterium informacje, jednak nie znajdują one potwierdzenia w opinii o innowacyjności lub innym dokumencie wydanym przez zewnętrzny niezależny przedmiot". Zdaniem strony skarżącej diametralnie rozmija się to z dostarczonymi przez stronę dowodami. W ocenie Spółdzielni potwierdzono spełnienie tego kryterium dokumentami wydanymi przez niezależny podmiot. Ponadto strona wskazała, że wskazane kryterium miało być oceniane na podstawie własnych informacji wnioskodawcy, które zostały potwierdzone poprzez wskazaną już powyżej decyzję Prezydenta Miasta Ł. Nr [...], w której wykazano, iż "zamierzenie inwestycyjne dotrzymuje standardy środowiskowe i emisyjne, nie spowoduje oddziaływań pośrednich i bezpośrednich na pobliskie tereny. Przedsięwzięcie w kontekście do prowadzonej w minionym okresie działalności gospodarczej wprowadza rozwiązania proekologiczne oceniane powyżej 20% w stosunku do stanu obecnego, co zostało udokumentowane w "Karcie informacyjnej o przedsięwzięciu (...)". Zdaniem strony skarżącej podmiot ten jest jak najbardziej kompetentny do wydawania tego typu opinii i jego stanowisko nie powinno być podważone, ani też pominięte w ocenie wniosku. Strona skarżąca podkreśliła także, iż powyższe stanowisko znalazło także odzwierciedlenie w opinii o innowacyjności projektu sporządzonej przez Naczelną Organizację Techniczną. Konkludując skarżąca Spółdzielnia podniosła, iż z powyższych argumentów można wyprowadzić wniosek, że omawiane kryterium zostało całkowicie spełnione, a ranga potwierdzonych informacji przewyższa obowiązujące wymagania. Uzasadnia to przyznanie maksymalnej liczby punktów za powyższe kryterium. Odnosząc się dalej do kryteriów szczegółowych strona skarżąca wskazała, iż w zakresie kryterium założenia wdrażania przez projekt technologii znanej i stosowanej w Polsce dokonano bezprecedensowego obniżenia oceny w stosunku do poprzedniej, ponownie łamiąc zasadę, że w wyniku odwołania sytuacja odwołującego się nie powinna ulec pogorszeniu. Ponadto w skardze wskazano, iż w ramach ocen ekspertów doszło do postawienia tez oderwanych, tak od kryteriów dokonywanej oceny, które winny wiązać ekspertów, jak i w oderwaniu od załączonych do wniosku opinii: 1) Naczelnej Organizacji Technicznej w Ł. (pismo z dnia 21 kwietnia 2009r.), 2) Politechniki Ł. (pismo z dnia 4 marca 2010r.), które jednoznacznie wskazują rodzaj wdrażanej technologii w odniesieniu do powyższego kryterium. Zdaniem strony skarżącej powinno to skutkować przyznaniem łącznie 24 pkt. Tymczasem przedstawione opinie jednostek specjalistycznych zostały przy ocenie wniosku w całości pominięte. Strona skarżąca podkreśliła, iż każdy zespół orzekający dysponując w materiale dowodowym sprawy opinią biegłego specjalisty winien wziąć tę opinię pod uwagę, a jeżeli ją odrzuca, to powinien wykazać dlaczego. Skarżąca Spółdzielnia nie znając osób będących ekspertami nie może ocenić czy posiadają oni kwalifikacje do dezawuowania ocen Politechniki Ł. i Naczelnej Organizacji Technicznej. Niezależnie od powyższego zarzutu strona podniosła, iż załączona do wniosku ocena Naczelnej Organizacji Technicznej była zgodna z Kryteriami wyboru projektów w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Ł. na lata 2007 – 2013 i została dokonana na podstawie informacji potwierdzającej okres stosowania technologii w Polsce. Strona podkreśliła, iż dla potrzeb oceny powyższego kryterium wymagane było przedstawienie przez wnioskodawcę zewnętrznej opinii o innowacyjności, wystawionej przez uprawniony podmiot. Natomiast załącznikiem do wniosku Spółdzielni o dofinansowanie była opinia o innowacyjności wystawiona przez Ł. Radę Federacji Stowarzyszeń Naukowo – Technicznych – Naczelną Organizację Techniczną. Strona podniosła, iż z opisu pkt. 3.4 "Innowacyjność projektu" wynikała, iż w pkt. 3 biznesplanu należało zamieścić informacje "Na jakiej podstawie określony został zakres wprowadzanej w ramach projektu innowacji?. Proszę wymienić źródła potwierdzenia tego faktu (np. dokumenty patentowe, dokumenty określające standardy i normy, publikacje naukowe, raporty marketingowe, opinie jednostek naukowo – badawczych o wdrażanej technologii)". Strona skarżąca wskazała, iż załączając opinię Naczelnej Organizacji Technicznej wypełniła powyższy warunek. Natomiast negowanie tej opinii w dokonywanych ocenach merytorycznych było bezpodstawne i nie poparte żadnymi argumentami, a więc kontropiniami lub innym dowodem w postaci oceny eksperta z doświadczeniem w tym zakresie. Dalej strona skarżąca wskazała, że pomimo tego, iż Centrum Obsługi Przedsiębiorcy w Ł. nie przedstawiło żadnego istotnego powodu kwestionowania tej opinii, to wnioskodawca zwrócił się do Politechniki Ł. –Instytutu Chemicznej Technologii Żywności z prośbą o wypowiedzenie się w kwestii innowacyjności technologii, która jest planowana do wdrożenia w projekcie; wskazania okresu jej stosowania w Polsce i stopnia rozprzestrzenienia w skali świata. Jak wynika z konkluzji opinii dotyczącej innowacyjności technologicznej, technicznej i organizacyjnej przedłożonego projektu opracowanej przez dr inż. M. L. – Kierownika Zespołu Pomiarów i Automatyki Instytutu Chemicznej Technologii Żywności Politechniki Ł., przedstawiony projekt należy ocenić jako w pełni innowacyjny w skali kraju; zaproponowany proces technologiczny jest stosowany w Polsce krócej niż jeden rok; proces został zaprojektowany w sposób racjonalny, z wykorzystaniem nowoczesnych maszyn i urządzeń, których stopień rozprzestrzeniania w placówkach gastronomicznych w skali globalnej nie przekracza 15%, a projekt jest przyjazny ludziom oraz środowisku w stopniu przynajmniej o 20% większym w stosunku do stanu poprzedniego i przyniesie w czasie eksploatacji wymierne efekty ekonomiczne, wynikające z niskiego zużycia energii, wody oraz małych ilości odprowadzanych ścieków. Zdaniem strony skarżącej powyższa opinia Politechniki Ł. nie wnosiła nowych argumentów do wniosku, była jedynie niezależnym dokumentem potwierdzającym wcześniejszą opinię Naczelnej Organizacji Technicznej. W ocenie Spółdzielni zezwala na to pkt 3 Zasad procedury odwoławczej w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Ł. na lata 2007 – 2013 i złożenie owej opinii było celowym działaniem potwierdzającym słuszność argumentów i pokazującym fakt pominięcia istotnych dowodów w toku prowadzonego postępowania konkursowego. Strona skarżąca podniosła nadto, iż nie jest zasadne stanowisko Urzędu Marszałkowski w Ł. – Departament Polityki Regionalnej, Wydział ds. Kontroli i Odwołań zgodnie, z którym nie może być brana pod uwagę opinia o innowacyjności wystawiona przez Politechnikę Ł. W tym zakresie wskazano, iż z pkt. 3 Zasad procedury odwoławczej wynika, iż "do protestu należy dołączyć dokumenty związane ze sprawą bezpośrednio, jak również pośrednio jeżeli zdaniem Wnioskodawcy dokumenty takie mogą świadczyć o słuszności podniesionych zarzutów, co dotyczy także dokumentów nieobjętych procedura wcześniejszej oceny (...)". Zdaniem strony skarżącej złożenie opinii w powyższym trybie uzasadnia wzięcie jej pod uwagę w procesie oceny merytorycznej wniosku. Dalej Spółdzielnia wskazała, iż celem potwierdzenia słuszności powyższego zarzutu zwróciła się także ponownie do Naczelnej Organizacji Technicznej, a więc jednostki naukowej typowanej do sporządzania tego typu opinii o innowacyjności, jak i stopniu rozprzestrzenienia technologii na świecie o wypowiedzenie się w kwestii informacji zawartych w opracowanej i złożonej już opinii. Naczelna Organizacja Techniczna pismem z dnia 30 września 2010r. potwierdziła informacje zawarte w opinii, a także stwierdziła, iż od samego początku realizowania projektów w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Ł. na lata 2007 – 2013 przy wydawaniu opinii korzysta z potencjału naukowego i doświadczenia zawodowego członków stowarzyszeń nie powołując się na żadne "wzory" opinii, gdyż takowe nie występują w dokumentacji konkursowej. Odwołując się do powyższego stwierdzenia strona skarżąca podkreśliła, iż do regulaminu konkursu nie został załączony wzór opinii o innowacyjności zawierający obowiązkowe pola, jakie musiałyby zostać wypełnione. W tym stanie rzeczy twierdzenie, iż opinia nie zawierała informacji o źródłach jej pochodzenia jest całkowicie nieuprawnione i wynika w dużej mierze z pobieżnego zapoznania się z opinią. Dalej Spółdzielnia wskazała, iż przedłożony do oceny projekt zakłada wdrożenie technologii unikatowej na skalę światową, a zgodnie z kryteriami oceny wniosku z tego tytułu winien on otrzymać łącznie 8 pkt. W tym zakresie wskazano, iż podobnie jak w przypadku kryterium przedstawionego powyżej dla uzyskania odpowiedniej punktacji możliwe było załączenie opinii jednostki naukowej. Opinia taka wystawiona przez Naczelną Organizację Techniczną została załączona do wniosku i była ona potwierdzeniem informacji zawartych w pkt. 3.4 biznesplanu "Innowacyjność projektu". W ocenie strony skarżącej uzasadnienie ekspertów, że projekt nie zakłada wdrożenia technologii unikatowej na skalę świata z powołaniem się tylko na dwa urządzenia – piec konwekcyjny i blok termiczny, a także stwierdzając, iż spełnienia tego kryterium nie poparto dokumentami źródłowymi zupełnie obiega od załączonych do wniosku dowodów. W tym zakresie strona wskazała, iż Naczelna Organizacja Techniczna oraz Politechnika Ł. były w stanie stwierdzić okres stosowania danej technologii w Polsce i na świecie. Opinie te opracowano na podstawie własnej wiedzy i doświadczenia, z uwzględnieniem opisu technologii, danych sprzedażowych i uzyskanych certyfikatów opatentowanych urządzeń. Z opinii tych wynika, iż "wdrażane w ramach projektu rozwiązania technologiczne, techniczne i organizacyjne są całkowicie innowacyjne w skali kraju i stosowane poniżej jednego roku. Zastosowane maszyny i urządzenia innowacyjne są w skali międzynarodowej i poziom ich rozprzestrzenienia w branży wynosi poniżej 15%, co jest zgodne z załączoną opinią o innowacyjności." Strona skarżąca powołała się w tym zakresie także na treść notatki z dnia 6 maja 2010r. sporządzonej przez Urząd Marszałkowski w Ł. – Departament Polityki Regionalnej, Wydział ds. Kontroli i Odwołań, która – zdaniem Spółdzielni – zawiera informacje umożliwiające przyznanie punktacji w ramach powyższego kryterium. Jednocześnie w skardze zaprotestowano wobec kwestionowania wiarygodności przedłożonej w powyższym zakresie opinii. Spółdzielnia podkreśliła, iż opinia ta została wydana przez jednostkę uprawnioną, zgodnie z przedmiotowym kryterium, a więc przez jednostkę naukową Zdaniem strony skarżącej ocena merytoryczna złożonego projektu w wyniku niewłaściwej interpretacji zawartych we wniosku informacji oraz załączonych dokumentów została bezpodstawnie zaniżona, co spowodowało, że projekt nie został zakwalifikowany do dofinansowania. Natomiast do zarzutów w przedmiocie oceny wniosku przy rozpatrywaniu protestu odniesiono się w sposób lakoniczny, bez żadnej merytorycznej analizy. Spółdzielnia podniosła nadto, iż stanowisko o tym, że ponowna ocena projektu wnioskodawcy, w następstwie złożenia protestu uznanego za słuszny, nie może ulec obniżeniu w części niezaskarżonej wynika z pkt. 6.2 Zasad procedury odwoławczej, który stanowi, iż uznanie zarzutów powoduje przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przy uwzględnieniu zarzutów podnoszonych w proteście. Natomiast uzasadniając zarzut nieujawnienia danych ekspertów oceniających wniosek strona skarżąca wskazała, iż teza, że ujawnienie danych ekspertów naruszy przepisy ustawy o ochronie danych osobowych jest niezrozumiała, bo to tak, jakby w postępowaniu sądowym strony nie wiedziały kto jest biegłym w sprawie i nie mogły nawet zweryfikować czy osoba ta w ogóle może być biegłym. W odpowiedzi na skargę Zarząd Województwa Ł. powołując się na przepis art. 30c ust. 3 pkt 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju wniósł o oddalenie skargi wskazując, iż ocena wniosku nie została przeprowadzona w sposób naruszający prawo. W uzasadnieniu wskazano, iż wniosek o dofinansowanie projektu "Wzrost konkurencyjności Spółdzielni Gastronomicznej A. w Ł. poprzez uruchomienie innowacyjnej technologii produkcji żywności oraz wprowadzenie innowacji produkcji" w wyniku przeprowadzonej procedury jego weryfikacji uzyskał negatywną ocenę merytoryczną i w związku z tym nie podlegał dalszej ocenie. Odnosząc się do stawianych zarzutów Zarząd Województwa Ł. wskazał, iż stanowią one powtórzenie zarzutów zawartych w proteście z dnia [...] oraz we wcześniejszych protestach. Zarząd Województwa Ł. wskazał, iż zgodnie z pkt III. 1.2.3 Podręcznika procedur wdrażania Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Ł. na lata 2007 – 2013, w przypadku skierowania do ponownej oceny merytorycznej, oceny tej dokonują osoby nie biorące uprzednio udziału w ocenie projektu objętego środkiem odwoławczym. Tym samym ponownie dokonana ocena merytoryczna dotyczy całego wniosku, a nie jak sugeruje wnioskodawca poszczególnych jego części. Tak więc dokonana analiza wniosku przez niezależnie wybranych ekspertów może się różnić od oceny dokonanej przez uprzednio powołaną Komisję Konkursową. Ponadto Zarząd Województwa Ł. poinformował, iż każdy z ekspertów oceniających wniosek zobowiązany jest do podpisania deklaracji o bezstronności oraz poufności pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań wynikającej z art. 233 § 6 Kodeksu karnego. Wskazano nadto, że zgodnie z pkt 3 Zasad procedury odwoławczej w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Ł. na lata 2007 – 2013 protest powinien zawierać wyczerpujące określenie zarzutów odnośnie przeprowadzonej oceny wniosku o dofinansowanie projektu, ze szczegółowym wskazaniem zarzucanej nieprawidłowości. Tym samym zarzuty mogą się odnosić jedynie do przeprowadzonej oceny i nie mogą kwestionować systemu realizacji programu operacyjnego i wydanych dokumentów programowych. Zarzut dotyczący ujawnienia danych osób będących ekspertami nie dotyczy nieprawidłowości lub błędów oceny merytorycznej wymienionych w pkt 3 Zasad procedury odwoławczej w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Ł. Ponadto – zdaniem instytucji zarządzającej – udostępnienie danych osób dokonujących oceny wniosków o dofinansowanie narusza przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002r.,. Nr 101, poz. 926 ze zm.) Ponadto wskazano, że zgodnie z informacjami zawartymi w dokumentacji dotyczącej weryfikacji środka odwoławczego, złożonego przez wnioskodawcę w dniu 16 marca 2010r., Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Ł. na lata 2007 – 2013 uwzględniła opinie o innowacyjności wystawione przez Naczelną Organizację Techniczną oraz Politechnikę Ł. co miało istotny wpływ na skierowanie wniosku o dofinansowanie projektu do jego ponownej oceny. Ponadto o przekazaniu wniosku do ponownego rozpoznania i oceny skarżący był informowany pismem z dnia 7 maja 2010r., jeżeli chodzi o protest z dnia [...]. Natomiast w zakresie protestu z dnia [...]. instytucję zarządzającą nie obciążał taki obowiązek o czym strona skarżąca została poinformowana pismem z dnia 12 lipca 2010r., w którym podniesiono, iż zgodnie z Zasadami procedury odwoławczej wnioskodawca otrzymuje jedynie informację o ostatecznym rezultacie odwołania nie zaś o poszczególnych jego etapach, jakim jest przekazanie projektu na skutek protestu do kolejnej oceny. Konkludując Zarząd Województwa Ł. podkreślił niezasadność zarzutów stawianych w skardze i wniósł o oddalenie skargi na podstawie art. 30c ust. 3 pkt 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, w związku z art. 1 par 1 i 2 ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Postanowieniem z dnia 26 października 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 125 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zawiesił postępowanie w niniejszej sprawie z uwagi toczące się przed Trybunałem Konstytucyjnym postępowanie wszczęte pytaniem prawnym zadanymi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 1613/09. Postanowieniem z dnia 16 lutego 2012r. Sąd podjął z urzędu zawieszone postępowanie. Wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2012r., sygn. akt II SA/Łd 160/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uwzględnił skargę Spółdzielni Gastronomicznej A. w Ł. na uchwałę Zarządu Województwa Ł. z dnia 14 września 2010 r. w przedmiocie negatywnej oceny projektu, stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo. Uzasadniając motywy podjętego rozstrzygnięcia Sąd I instancji podał, że art. 30c ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. w zakresie, w jakim uzależnia prawo do skorzystania ze skargi do sądu administracyjnego od wyczerpania środków odwoławczych przewidzianych w aktach niebędących źródłem powszechnie obowiązującego prawa, jest niezgodny z art. 87 Konstytucji R.P. Ponadto za niezgodne z art. 87 Konstytucji uznane zostały również przepisy: art. 30b ust. 1 zdanie pierwsze i ust. 2 powołanej ustawy w zakresie w jakim dopuszcza uregulowanie środków odwoławczych przysługujących wnioskodawcy w toku postępowania o dofinansowanie z programu operacyjnego poza systemem źródeł powszechnie obowiązującego prawa oraz art. 5 pkt 11 ustawy przez to, że dopuszcza uregulowanie praw i obowiązków wnioskodawców w trakcie naboru projektów finansowanych z programu operacyjnego poza systemem źródeł powszechnie obowiązującego prawa (vide: wyrok TK z dnia 12 grudnia 2011r., w sprawie o sygn. akt P 1/11; Dz. U. z 2011, Nr 279, poz. 1644). W ocenie Sądu I instancji zakwestionowanie konstytucyjności uregulowań, określających prawa i obowiązki wnioskodawców w trakcie naboru projektów finansowanych z programu operacyjnego podważa nie tylko sens ale i możliwość sądowej kontroli procedury konkursowej. Dosłowne rozumienie zakwestionowanych przez Trybunał Konstytucyjny uregulowań oznaczałoby, iż na sąd administracyjny nałożony zostałby obowiązek dokonywania oceny zarówno w oparciu o regulacje, jak i w odniesieniu do regulacji, które pozostając poza systemem źródeł prawa pozbawione są charakteru normatywnego. Sytuacja taka nie jest możliwa do zaakceptowania bowiem sąd administracyjny dokonując kontroli oceny projektu przeprowadzonej przez instytucję zarządzającą winien jej dokonać wyłącznie pod względem zgodności z prawem. Przekazana sądowej kontroli ocena projektu dokonana przez instytucję zarządzającą nie jest oparta o uregulowania stanowiące prawo powszechnie obowiązujące, a zatem z natury rzeczy przeprowadzona została w sposób naruszający prawo. To z kolei w sposób wystarczający uzasadnia konieczność uwzględnienia skargi w niniejszej sprawie. Sąd wskazał, że wobec odroczenia przez Trybunał Konstytucyjny terminu utraty mocy obowiązującej niekonstytucyjnych przepisów należy rozważyć kwestię zakresu obowiązywania orzeczenia Trybunału. Przepis art. 190 ust. 1 Konstytucji stanowi bowiem, iż orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne, natomiast art. 190 ust. 3 stanowi, iż orzeczenie Trybunału wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, jednak Trybunał Konstytucyjny może określić inny termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego. Sąd wskazał, że w orzecznictwie ukształtowało się przekonanie, że moc obowiązująca orzeczeń Trybunału odnosi się tylko do wyroków i to wyłącznie w tym zakresie, w którym Trybunał Konstytucyjny orzeka o zgodności określonej normy prawnej z żądanym wzorcem kontroli. Egzemplifikacją powyższego stanowiska jest powszechnie przyjmowana możliwość odmowy stosowania przez sądy normy, wobec której Trybunał obalił domniemanie konstytucyjności, także w okresie, na który Trybunał odroczył utratę mocy obowiązującej niekonstytucyjnego uregulowania. Sąd zakwestionował pogląd wyrażony w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 grudnia 2001r., w sprawie sygn. akt SK 18/00, (Dz. U. Nr 145, poz.1638) – zakazujący sądom bezpośredniego stosowania Konstytucji do kontroli konstytucyjności obowiązującego ustawodawstwa. Sąd podał, że w świetle orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w Luksemburgu sądy krajowe, dla zapewnienia skuteczności prawa wspólnotowego, są uprawnione do odmowy zastosowania ustaw sprzecznych z prawem wspólnotowym. Zgodnie z doktryną acte claire sąd krajowy, w razie kolizji norm krajowych i wspólnotowych, nie jest zobowiązany do wystąpienia z pytaniem prejudycjalnym do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w razie braku wątpliwości co do zastosowania prawa wspólnotowego lecz winien bezpośrednio zastosować prawo wspólnotowe i odmówić zastosowania sprzecznego z nim prawa krajowego. Dlatego też nie ma usprawiedliwionych przyczyn, dla których sądy mogą odmówić zastosowania każdej normy podkonstytucyjnej sprzecznej z prawem wspólnotowym, a jednocześnie nie mogłyby tego samego uczynić z ową normą w razie jej sprzeczności z Konstytucją. W tym stanie sprawy – na podstawie art. 30c ust. 3 pkt 1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju – Sąd orzekł, że ocena projektu skarżącej dokonana przez instytucję zarządzającą została przeprowadzona w sposób naruszający prawo. Sąd uznał jednocześnie, że niekonsekwencją byłoby formułowanie wytycznych dla instytucji zarządzającej co do dalszego sposobu prowadzenia postępowania. Skoro procedura konkursowa opiera się o regulacje niemieszczące się w systemie źródeł prawa powszechnie obowiązującego, to z natury rzeczy niemożliwe jest uznanie za zgodne z prawem dokonanej w ramach tych procedur oceny projektu. Zarząd Województwa Ł. zaskarżył powyższy wyrok w całości domagając się jego uchylenia i oddalenia skargi, ewentualnie uchylenia i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie: 1. prawa materialnego, a w szczególności: a) art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm., dalej powoływanej jako p.u.s.a.) przez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, iż kontrola legalności uchwał zarządu, wydawanych w oparciu o obowiązujące normy prawa daje podstawę do dokonywania zmian w obowiązującym ustawodawstwie, co wykracza poza granice właściwości sądów administracyjnych, b) art. 1 p.u.s.a. przez niewłaściwą wykładnię, a polegającą na wykroczeniu poza kryterium dokonywanej kontroli działalności administracji publicznej, a więc sprawowanej pod względem zgodności z prawem przez stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, c) 190 ust. 3 Konstytucji RP przez odmowę stosowania obowiązujących przepisów prawa, 2. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności: a) art. 30c ust. 3 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju przez zaniechanie orzeczenia w zakresie przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Instytucję Zarządzającą i tym samym wydanie rozstrzygnięcia niepełnego, b) art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270), dalej powoływanej jako p.p.s.a., w zw. z art. 30e ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju przez brak w uzasadnieniu wyroku wskazania, co do dalszego postępowania. W uzasadnieniu autor skargi kasacyjnej podał, że zaskarżony wyrok nie zawiera rozstrzygnięcia w zakresie przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą - co czyni wyrok niewykonalnym. Na skutek wyroku Instytucja Zarządzająca nie została zobowiązana do podjęcia jakichkolwiek działań chociażby zmierzających do ponownej oceny wniosku. Nadto podniósł, że Sąd I instancji zobowiązany był stosować przepisy wydane przez Instytucję Zarządzającą na podstawie zakwestionowanych przez TK przepisów ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, gdyż nadal mają one moc obowiązującą i winny być stosowane przez wszystkich adresatów, w tym przez sądy orzekające. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 4 lipca 2012r., sygn. akt II GSK 978/12 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wyroku Sąd podzielając zarzut naruszenia art. 30c ust. 1 pkt 1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, wskazał, iż zaprezentowany przez Sąd I instancji pogląd pozostaje w całkowitej sprzeczności z treścią art. 190 ust.3 Konstytucji i z wywodami prawnymi zawartymi w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 grudnia 2011 r. o sygn. akt P 1/11. Orzekając o niezgodności art. 5 pkt 11, art. 30 b ust.1 zdanie pierwsze i ust. 2 oraz art. 30 c ust.1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, w zakresie określonym w wyroku, z art. 87 Konstytucji, Trybunał Konstytucyjny w punkcie II orzekł, że wymienione przepisy ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, w zakresie wskazanym w punkcie I, tracą moc obowiązującą z upływem 18 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku. Uzasadniając odroczenie terminu utraty mocy obwiązującej niekonstytucyjnych przepisów Trybunał Konstytucyjny wskazał, że "stosownie do art. 190 ust. 3 Konstytucji przez osiemnaście miesięcy od ogłoszenia wyroku Trybunału Konstytucyjnego w Dzienniku Ustaw zakwestionowane przepisy - o ile wcześniej nie zostaną uchylone bądź zmienione przez ustawodawcę, mimo że obalone w stosunku do nich zostało domniemanie konstytucyjności - winny być stosowane przez wszystkich adresatów, w tym przez sądy orzekające (zob. wyrok o sygn. P 1/05 oraz wyroki z: 3 czerwca 2008 r., sygn. P 4/06, OTK ZU nr 5/A/2008, poz. 76 i 17 grudnia 2008 r., sygn. P 16/08, OTK ZU nr 10/A/2008, poz. 181). Art. 190 ust. 1 Konstytucji nie różnicuje bowiem skutków poszczególnych elementów sentencji orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, co oznacza, że także zawarte w niej rozstrzygnięcie o odroczeniu utraty mocy obowiązującej przez niekonstytucyjne przepisy ma charakter ostateczny i moc powszechnie obowiązującą (por. powołane wyroki o sygn. P 1/05 i P 16/08)". Przyjmując zatem, że powszechna moc obowiązująca orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego nie odnosi się do zawartego w wyroku Trybunału Konstytucyjnego rozstrzygnięcia o terminie utraty mocy obowiązującej niekonstytucyjność normy, Sąd I instancji dokonał błędnej wykładni art.190 ust.1 Konstytucji, czego konsekwencją było wytknięte przez autora skargi kasacyjnej naruszenie art.190 ust.3 Konstytucji, co czyni zarzut naruszenia tego przepisu usprawiedliwionym. Naczelny Sąd Administracyjny zauważył nadto, iż pogląd Sądu I instancji, że kwestionowane przepisy, jako niekonstytucyjne, nie mogą być stosowane, powodowałby konieczność natychmiastowego wstrzymania rozdziału środków rozwojowych pochodzących z Unii Europejskiej z uwagi na brak procedur rozdziału, aż do czasu ustanowienia procedur w formie zgodnej z art. 87 Konstytucji RP. Taki właśnie skutek wyroku byłby niemożliwy do zaakceptowania i sam Trybunał Konstytucyjny go wykluczył. Nie można również nie dostrzec, że odmowa zastosowania zarówno przepisów ustawowych, objętych orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego, jak i regulacji konkursowych sprawia, iż przysługujące potencjalnym beneficjentom prawo do sądu, gwarantowane art. 45 ust.1 Konstytucji, staje się prawem iluzorycznym. Uwzględnienie skargi w tej sprawie i z taką motywacją jaką zaprezentował Sąd I instancji w uzasadnieniu nie spełnia wymogu "sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy", nie służy też ani ochronie praw uczestników konkursu ani też realizacji ich uprawnień. Pozostaje także w logicznej sprzeczności z instytucją "uwzględnienia skargi", o której mowa w art. 30 c ust. 3 pkt 1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest uzasadniona. Zgodnie z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jednolity Dz. U. z 14 marca 2012 r. poz. 270) - dalej p.p.s.a, sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Takimi przepisami są przepisy ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (tekst jednolity Dz. U. z 2009 r. nr 84, poz. 712 ze zm.), która w art. 30c stanowi, że po wyczerpaniu środków odwoławczych przewidzianych w systemie realizacji programu operacyjnego i po otrzymaniu informacji o negatywnym wyniku procedury odwoławczej przewidzianej w systemie realizacji programu operacyjnego, o której mowa w art. 30b ust. 4, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju zawiera szczególne uregulowania dotyczące sposobu rozstrzygnięcia przez sąd administracyjny (art. 30c ust. 3 i ust. 5), a także wskazuje (w art. 30 e), że w zakresie nieuregulowanym w ustawie do postępowania przez sądami administracyjnymi stosuje się odpowiednio przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określone dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 z wyłączeniem art. 52-55, art. 61 § 3-6, art. 115-122, 146, 150 i 152 tej ustawy. Oznacza to, że sąd administracyjny jest obowiązany dokonać kontroli legalności zaskarżonej formy działania organu administracji z uwzględnieniem źródeł prawa, w rozumieniu art. 87 ust. 1 Konstytucji RP, ustaw, ratyfikowanych umów międzynarodowych, rozporządzeń oraz aktów prawa miejscowego - na obszarach działania organów, które je ustanowiły. Sądowa kontrola obejmuje również zgodność z normami prawa wspólnotowego. Ponadto skoro z art. 184 Konstytucji nie wynika, aby kontrola sprawowana przez sądy administracyjne dotyczyła jedynie zgodności działań administracji publicznej z normami prawa powszechnie obowiązującego i skoro w ustawie o zasadach polityki rozwoju ustawodawca tak postanowił, sąd administracyjny kontroluje też ocenę projektów podlegających dofinansowaniu ze środków publicznych na podstawie kryteriów zawartych w systemie realizacji programów operacyjnych, dokonywaną przez instytucję zarządzającą. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że w sprawach określonych w art. 30c ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, kontroli podlega naruszenie prawa w postaci wszelkich przepisów regulujących prowadzenie oceny projektu, zarówno przepisów wymienionej ustawy, jaki i przepisów wykonawczych do niej zawartych w systemie realizacji programów operacyjnych (patrz: wyrok NSA z 30.03.2010 r. II GSK 315/10, postanowienie NSA z dnia 24 marca 2010 r. II GSK 248/10.). Regulacje zawarte w systemie realizacji programu operacyjnego, nie stanowią wprawdzie, w ocenie Sądu, prawa miejscowego, skoro są uchwalane przez zarząd województwa, który jest organem wykonawczym województwa, a nie przez sejmik województwa, nie mniej jednak spełniają kryteria źródeł prawa w szerszym znaczeniu. Znajdują bowiem umocowanie w ustawie o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, mają charakter generalny, są skierowane do nieokreślonego indywidualnie kręgu adresatów, określają ich prawa i obowiązki w postępowaniu o dofinansowanie projektu i są dla nich wiążące. Należy zaznaczyć, iż niniejsza sprawa była już przedmiotem rozpoznania przez sądy administracyjne. Wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2012r. w sprawie II SA/Łd 160/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uwzględnił skargę z uwagi na niekonstytucyjność przepisów art.5 pkt.11, art.30b.) ust.1 zdanie pierwsze i ust.2 oraz art.30c.) ust.1 ustawy z 6 grudnia 2006r. stwierdzoną wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 12 grudnia 2011r. w spr. P 1/11. Na skutek złożonej skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 4 lipca 2012r. w spr. II GSK 978/12 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę WSA w Łodzi do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wyroku NSA podniósł, że Sąd I instancji dokonał błędnej wykładni art.190 ust.1 Konstytucji i naruszył art.190 ust.3 Konstytucji. Przyjęcie poglądu Sądu I instancji powodowałoby natychmiastową konieczność wstrzymania rozdziału środków rozwojowych pochodzących z Unii Europejskiej z uwagi na brak procedur rozdziału aż do czasu ustanowienia procedur w formie zgodnej z art.87 Konstytucji. Nadto przysługujące beneficjentowi prawo do sądu stałoby się prawem iluzorycznym. Sąd I instancji naruszył art.190 ust.3 Konstytucji oraz pominął wywody Trybunału Konstytucyjnego dotyczące punktu II wyroku w spr. P 1/11. W wymienionym punkcie Trybunał orzekł, iż przepisy ustawy z 6 grudnia 2006r. tracą moc obowiązującą z upływem 18 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku. Trybunał stwierdził nadto, iż zakwestionowane przepisy przez okres osiemnastu miesięcy winny być stosowane przez wszystkich adresatów w tym także przez sądy orzekające. Zgodnie z treścią art.190 p.p.s.a. sąd któremu sprawa została przekazana związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wobec tego, iż Trybunał Konstytucyjny określił datę utraty mocy obowiązującej niekonstytucyjnych przepisów ustawy z 6 grudnia 2006r. to zakwestionowane przepisy nadal obowiązują do daty wskazanej przez Trybunał (18 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw tzn. do 27 czerwca 2013r.). W związku z czym istnieją przesłanki do oceny skargi zgodnie z treścią art.3 § 1 p.p.s.a. Oceniając skargę w niniejszej sprawie Sąd stwierdził, że środek prawny zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek nie wszystkie zarzuty w nim wskazane są uzasadnione. W rozpoznawanej sprawie ocena merytoryczna projektu zakończona wynikiem negatywnym dokonana została w ramach konkursu nr [...] Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Ł. na lata 2007-2013 Osi Priorytetowej III: Gospodarka, Innowacyjność, Przedsiębiorczość, Działanie III.2. Podnoszenie innowacyjności i konkurencyjności przedsiębiorstw. Regulamin konkursu nr [...] stanowi załącznik nr 1 do uchwały nr [...] Zarządu Województwa Ł. z 11 marca 2009r. Stosownie do § 11 ust.1 regulaminu konkursu wniosek podlega ocenie formalnej i merytorycznej na podstawie kryteriów wyboru projektów w ramach RPO Województwa Ł., zatwierdzonych uchwałą nr [...] Komitetu Monitorującego Regionalny Program Operacyjny Województwa Ł. z 6 marca 2009. Szczegółowy opis kryteriów wyboru projektów w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Ł. na lata 2007-2013 określa załącznik nr 3 do regulaminu konkursu. Zasady procedury odwoławczej w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Ł. na lata 2007-2013 przyjęte zostały przez Zarząd Województwa Ł. uchwałą nr [...] z dnia 1 kwietnia 2009r. "Zasady procedury odwoławczej w ramach RPO Województwa Ł. na lata 2007-2013". Zgodnie z treścią pkt.4.2. wymienionej procedury odwoławczej w przypadku projektów ocenianych negatywnie informacja przekazywana wnioskodawcy, oprócz wyników rozpatrzenia jego wniosku zawiera również uzasadnienie powodów dla których wniosek o dofinansowanie projektu nie przeszedł pozytywnie danego etapu oceny. W myśl punktu 6.2. wymienionej procedury w przypadku uznania, iż zarzuty podniesione w proteście są zasadne wniosek przekazywany jest ponownie do oceny formalnej albo merytorycznej. Przeprowadzenie ponownej oceny merytorycznej skutkuje powołaniem Komisji Konkursowej. Ostateczną decyzję w zakresie protestu podejmuje Zarząd Województwa Ł. Wnioskodawca informowany jest o wynikach ponownej oceny co kończy procedurę rozpatrzenia środka odwoławczego. W dalszej części punkt 6.2. stanowi, iż w sytuacji gdy zdaniem Departamentu d/s Regionalnego Programu Operacyjnego/IP II protest jest niezasadny przekazywany jest on do Departamentu Polityki Regionalnej, który weryfikuje wniosek pod kątem zasadności podniesionych zarzutów. Uznanie zarzutów przez Departament Polityki Regionalnej za zasadne powoduje przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania do Departamentu ds. RPO/IP II. Ponownie przeprowadzona ocena dokonywana jest przy uwzględnieniu zarzutów podnoszonych przez wnioskodawcę. Informacja o wynikach przeprowadzonego postępowania przekazywana jest na ZWŁ, który podejmuje decyzję co do zasadności protestu. Informacja o decyzji ZWŁ przekazywana jest przez Departament ds. Regionalnego Programu Operacyjnego/IP II wnioskodawcy. Uznanie protestu za niezasadny przez Departament Polityki Regionalnej skutkuje przekazaniem odpowiedniej informacji ZWŁ, który podejmuje decyzję o oddaleniu protestu. Stosowna informacja przekazywana jest wnioskodawcy co kończy postępowanie w zakresie rozpatrzenia środka odwoławczego. Analiza punktów 4.2 i 6.2. wymienionych zasad procedury odwoławczej wskazuje, że w razie negatywnej oceny projektu wnioskodawcy przysługuje prawo do wniesienia protestu. W przypadku gdy zarzuty protestu są uzasadnione projekt jest przekazywany do ponownej oceny merytorycznej. W razie zaś uznania, że protest jest niezasadny Zarząd Województwa Ł. przekazuje wnioskodawcy odpowiednią informację w tej kwestii. Zgodnie z treścią § 11 pkt.25 regulaminu konkursu nr RPLD.03.02.00-3/09 wniosek, który uzyska co najmniej 60% punktów z kryteriów ogólnych i szczegółowych zostanie wpisany na listę rankingową. Projekt strony skarżącej posiadał tytuł "Wzrost konkurencyjności Spółdzielni Gastronomicznej A. w Ł. poprzez uruchomienie innowacyjnej technologii produkcji żywności oraz wprowadzenie innowacji produktowych". Projekt ten w wyniku pierwszej oceny otrzymał 56,99% punktów. Po wniesieniu protestu część jego zarzutów została uwzględniona i projekt został skierowany do ponownej oceny merytorycznej w wyniku której otrzymał 58,60% punktów. Po ponownym wniesieniu protestu część jego zarzutów także uznano za zasadne i projekt skierowano do ponownej oceny merytorycznej w wyniku której otrzymał on 57,53% punktów. Projekt nie uzyskał zatem wymaganych 60% punktów. W rozpoznawanej sprawie zasadnicze znaczenie ma kwestia jaka winna być informacja o wynikach procedury odwoławczej a w szczególności czy informacja ta winna zawierać odniesienie się do zarzutów podniesionych w proteście. Z punktu 4.2 Zasad procedury odwoławczej z 1 kwietnia 2009r. wynika, iż w razie negatywnej oceny projektu informacja przekazywana wnioskodawcy winna zawierać między innymi uzasadnienie powodów dla których wniosek nie otrzymał pozytywnej oceny. W wymienionych zasadach brak jest natomiast regulacji co powinna zawierać informacja o oddaleniu protestu. Z punktu 6.2 wynika jedynie, iż w razie uznania protestu za niezasadny Zarząd Województwa Ł. przekazuje stosowną informację wnioskodawcy. Przepis art.30b.) ust.4 ustawy z 6 grudnia 2006r. stanowi natomiast, że właściwa instytucja informuje wnioskodawcę na piśmie o wynikach procedury odwoławczej. Kwestia co powinna zawierać informacja o wynikach procedury odwoławczej była już przedmiotem rozważań w orzecznictwie sądów administracyjnych. W wielu orzeczeniach sądy podkreślały, iż w wyniku ponownego rozpoznania sprawy beneficjent winien uzyskać precyzyjne wskazanie co do wyników tego etapu ze szczegółowa analizą ocen ekspertów, przeprowadzoną z uwzględnieniem zarzutów i uwag podniesionych zarówno przez wnioskodawcę jak i ekspertów a nie niejako "mechanicznie" odwoływać się do tego co zawarto w ramach ocen ekspertów. Informacja o wyniku postępowania odwoławczego, podlegająca ocenie sądu administracyjnego, musi zawierać powody, które zadecydowały o nieuwzględnieniu protestu wraz z ich uzasadnieniem. Tylko wówczas sąd administracyjny może odnieść się do zarzutów skargi, poznać stanowisko instytucji ponownie oceniającej projekt i ocenić czy tak przeprowadzona ocena jest zgodna z prawem. Instytucja zarządzająca rozpatrując protest winna zatem przeprowadzić szczegółową analizę środka procesowego z uwzględnieniem między innymi zarzutów podniesionych przez stronę. Ze sformułowania użytego w art.30b.) ust.4 ustawy z 6 grudnia 2006r. "informuje wnioskodawcę na piśmie o wynikach procedury odwoławczej...wraz z pouczeniem" należy wyciągnąć wniosek, że informacja o wynikach rozpatrzenia protestu winna wskazywać powody, które zdecydowały o jego nieuwzględnieniu. Informacja taka jest bowiem przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej.( wyroki NSA w spr. II GSK 169/12 z 29 lutego 2012r., w spr. II GSK 658/10 z 29 czerwca 2010r., w spr. II GSK 788/11 z 17 maja 2011r., w spr. II GSK 908/11 z 2 czerwca 2011r., w spr. II GSK 1192/11 z 2 sierpnia 2012r.). W rozpoznawanej sprawie część zarzutów podniesionych w dwóch pierwszych protestach, z 22 października 2010r. i z 16 marca 2010r., zostało uwzględnionych i projekt został skierowany do ponownej oceny merytorycznej. W przypadku trzeciego protestu Instytucja Zarządzająca uznała, iż nie jest on uzasadniony. Należy zaznaczyć, iż strona skarżąca kwestionowała w proteście ocenę ekspertów w czterech punktach a mianowicie w zakresie kryteriów ogólnych – l.p.3 oraz w zakresie kryteriów szczegółowych – l.p.7, l.p.10 i l.p.17. Protest zawiera konkretne zarzuty do oceny ekspertów w zakresie wymienionych kryteriów. Zarzuty te poparte zostały obszernym uzasadnieniem zawierającym konkretne argumenty dlaczego ocena ekspertów, w opinii strony, jest zaniżona. Instytucja Zarządzająca odniosła się do tych zarzutów bardzo ogólnikowo i lakonicznie. W zaskarżonej uchwale kwestii tej poświęcono zaledwie kilka następujących zdań na stronach 6-7: " W wyniku analizy środka odwoławczego złożonego przez Spółdzielnię Gastronomiczną A. w Ł. Zarząd Województwa Ł. stwierdza, iż protest odnosi się do zarzutów podniesionych przez wnioskodawcę w uprzednio złożonych protestach tj. z dnia 22.10.2010r. oraz 16.03.2010r. W wyniku rozpatrzenia w/w środków odwoławczych Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Ł. na lata 2007-2013 uwzględniła zasadność części zarzutów i skierowała przedmiotowy wniosek o dofinansowanie do jego ponownej oceny merytorycznej. Mimo ponownie dokonanej oceny przez niezależnych ekspertów, wniosek o dofinansowanie projektu nie uzyskał wymaganych 60% punktów z kryteriów ogólnych i szczegółowych, tym samym otrzymał ocenę negatywną. W związku z powyższym przedmiotowe zarzuty zostają uznane za niezasadne". Tak ogólnikowych sformułowań nie można uznać za odniesienie się do konkretnych zarzutów jakie podniesiono w proteście. Odnośnie oceny w zakresie kryteriów ogólnych – l.p.3 (Stopień efektywności projektu) zakwestionowano fragment oceny eksperta II "brak wykazania energooszczędności". Strona skarżąca nie zgodziła się z ekspertem powołując się, że jest to sprzeczne z zgromadzonym materiałem dowodowym. Wskazała jakie konkretne dokumenty opisują energooszczędność wraz ze wskaźnikami obrazującymi oszczędzanie energii (pkt.H.3 wniosku, pkt.3.3 biznes planu, decyzja Prezydenta Miasta Ł. nr [...]. W kwestii tych zarzutów w zaskarżonej decyzji brak jest jakichkolwiek rozważań. Jeżeli chodzi o ocenę w zakresie kryterium szczegółowego l.p.7 (Zmniejszenie negatywnego oddziaływania na otoczenie poprzez zastosowanie rozwiązań zgodnych z normami wspólnotowymi) to strona skarżąca zakwestionowała ocenę eksperta I, iż zmniejszenie zużycia energii, wody i ścieków dotyczy tylko jednego urządzenia tzn. pieca konwekcyjno-parowego jak również ocenę eksperta II o braku parametrów. W ocenie strony cały projekt zakłada zastosowanie rozwiązań zmniejszających negatywne oddziaływanie na środowisko o 20% i więcej o czym świadczy uzasadnienie decyzji Prezydenta Miasta Ł. nr [...], opinia Naczelnej Organizacji Technicznej z 21 kwietnia 2009r. czy też punkt H.3 wniosku. Instytucja Zarządzająca w zaskarżonej uchwale nie odniosła się do konkretnych zarzutów protestu dotyczących punktu l.p.7. Odnośnie oceny w zakresie kryterium szczegółowego l.p.10 (Projekt zakłada wdrożenie technologii znanej i stosowanej w Polsce) to zakwestionowano opinie obu ekspertów, iż tylko niektóre elementy projektu (blok termiczny do wyposażenia kuchni oraz piec konwencyjno-parowy "Genius-T") są znane i stosowane w Polsce poniżej 1 roku. Natomiast w ocenie strony całość procesu technologicznego posiada cechy innowacyjności i jest on stosowany w zakładach gastronomicznych w Polsce poniżej 1 roku o czym świadczy treść opinii Naczelnej Organizacji Technicznej z 21 kwietnia 2009r. oraz opinia Politechniki Ł. z 4 marca 2010r. Obie opinie są odmienne w tym zakresie od ocen ekspertów. Instytucja Zarządzająca nie ustosunkowała się do tej rozbieżności i zarzutów strony w tej kwestii podniesionych w proteście. Jeżeli chodzi o ocenę w zakresie kryterium szczegółowego l.p.17 (Projekt zakłada wdrożenie technologii unikatowej na skalę światową) to zakwestionowano ocenę ekspertów, iż zastosowanie jedynie pewnych elementów innowacyjnych(blok termiczny i piec konwencyjno-parowy "Genius-T") nie przesądza o unikatowości technologii zastosowanej w projekcie. Strona nie zgodziła się z taką oceną gdyż jest ona odmienna od opinii Politechniki Ł. z 4 marca 2010r. W proteście zacytowano fragment tej opinii. W ocenie strony pogląd wyrażony w opinii PŁ znajduje także potwierdzenie w opinii NOT z 21 kwietnia 2009r. Również w zakresie tego zarzutu w zaskarżonej uchwale brak jest jakichkolwiek rozważań. Strona skarżąca w proteście kwestionowała zaniżenie punktacji przez ekspertów w zakresie czterech kryteriów. Zarzuty do oceny ekspertów były konkretne i zawierały obszerne uzasadnienie ze wskazaniem dokumentów i opinii jednostek naukowych na ich poparcie. Instytucja Zarządzająca rozpatrując protest winna przeprowadzić szczegółowa analizę tego środka procesowego z uwzględnieniem zarzutów podnoszonych przez stronę Zaskarżona uchwała takiej analizy nie zawiera. W zakresie zarzutów merytorycznych do ocen ekspertów zawiera ona w zasadzie tylko jedno następujące zdanie: "Mimo ponownie dokonanej oceny przez niezależnych ekspertów, wniosek o dofinansowanie projektu nie uzyskał wymaganych 60% punktów z kryteriów ogólnych i szczegółowych, tym samym otrzymał ocenę negatywną". Tak ogólnikowe i lakoniczne odniesienie się do zarzutów protestu uniemożliwia ocenę zasadności zarzutów skargi. Spółdzielnia w złożonej skardze powtórzyła bowiem zarzuty protestu do ocen ekspertów nieco je rozszerzając. Brak w zaskarżonej uchwale rozważań co do zarzutów protestu powoduje, iż nie można ocenić zasadności zarzutów Spółdzielni podniesionych w skardze. Nie można bowiem skontrolować zgodności z prawem oceny wnioskowanego projektu skoro Instytucja Zarządzająca nie odniosła się do zarzutów strony podniesionych w proteście. Stanowisko Instytucji Zarządzającej w zasadzie sprowadza się do ogólnikowego stwierdzenia, że zarzuty protestu nie są zasadne bo wniosek o dofinansowanie nie uzyskał od ekspertów wymaganych 60% punktów. Tymczasem strona skarżąca kwestionuje właśnie ocenę ekspertów w zakresie czterech kryteriów uznając, że punktacja w tym zakresie jest zaniżona, podnosząc jednocześnie argumenty świadczące o błędności tej oceny. Skoro takie zarzuty zostały podniesione to Instytucja Zarządzająca winna się do nich szczegółowo odnieść. Brak rozważań w tym zakresie w zaskarżonej uchwale skutkuje tym, iż ponowna ocena projektu nie została przeprowadzona zgodnie z prawem. Dodać należy, iż w zakresie kryterium szczegółowego l.p.7 istnieje rozbieżność w zakresie punktów przyznanych przez ekspertów. Ekspert I przyznał bowiem 2 punkty(na 4 możliwe) zaś ekspert II 3 punkty. Z Kryteriów wyboru projektów w ramach RPO Województwa Ł. na lata 2007-2013 (załącznik nr 3 do regulaminu konkursu) wynika, iż odnoście wymienionego kryterium 2 punkty przyznaje się projektowi zakładającemu zastosowanie rozwiązań zmniejszających w odniesieniu do stanu obecnego negatywne oddziaływanie na środowisko w tym ograniczenie emisji i imisji do 10% zaś 3 punkty są przyznawane projektowi zakładającemu zastosowanie rozwiązań zmniejszających w odniesieniu do stanu obecnego negatywne oddziaływanie na środowisko w tym ograniczenie emisji i imisji od 10 do 20%. Ekspert I przyznając 2 punkty uzasadnił swoją ocenę w następujący sposób: " Beneficjent deklaruje zmniejszenie zużycia energii dzięki zakupowi pieca konwencyjno-parowego oraz mniejsze zużycie wody i mniejszą ilość odprowadzonych zanieczyszczeń do ścieków". W wymienionym sformułowaniu brak jest jednak uzasadnienia do przyznania obniżonej punktacji projektu i przyjęcia, że ograniczenie negatywnego oddziaływania na środowisko wyniosło do 10% podczas gdy ekspert II uznał, że takie ograniczenie wynosiło 10-20%. Wskutek tego nie można wyjaśnić dlaczego ekspert I przyznał mniejszą ilość punktów niż ekspert II. W ocenie Sądu doszło zatem do naruszenia przejrzystości oceny merytorycznej oraz przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów. W związku z rozbieżnością ocen ekspertów rozważenia wymaga problem roli ekspertów w procedurze oceny projektów o dofinansowanie oraz dopuszczalność kwestionowania wydanych przez nich ocen. Należy zaznaczyć, iż jak wynika z treści art.31 ust.1 i 4 ustawy z 6 grudnia 2006r. eksperci posiadają specjalistyczną wiedzę lub umiejętności z poszczególnych dziedzin objętych programem operacyjnym, świadczą oni usługi z których korzystają instytucje zarządzające i są zobowiązani do rzetelnej i bezstronnej oceny projektów. Z treści art.30c.) ust.3 pkt.1 wymienionej ustawy wynika, iż kontroli sądowej podlega ocena projektu pod względem zgodności z prawem czyli każde działalnie, każdego podmiotu dokonującego oceny projektu składające się na ostateczną "ocenę projektu". Tego rodzaju system kontroli sądowej nie wyłącza spod tej kontroli działań ekspertów. Jeżeli ocena dokonana przez ekspertów byłaby na tyle niejasna, iż nie mogłaby zostać poddana ocenie Sądu to świadczyłoby to tylko o tym, że narusza ona prawo bowiem ocena projektu powinna być tak sformułowana aby w powiązaniu z kryteriami oceny i treścią projektu była zrozumiała. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z 20 stycznia 2011r. w spr. II GSK 1493/10, z 2 sierpnia 2012r. w spr. II GSK 1192/12 i z 29 lutego 2012r,. w spr. II GSK 169/12. Jak podniósł Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku w sprawie II GSK 1115/11 z 26 kwietnia 2011r. rola ekspertów w postępowaniu dotyczącym oceny projektów jest podobna do roli biegłych w postępowaniu sądowym. Wynika to z treści art.31 ust.1 ustawy z 6 grudnia 2006r. W zaskarżonej uchwale Instytucja Zarządzająca odnosząc się do zarzutów strony dotyczących oceny ekspertów stwierdziła, że zarzuty protestu nie są zasadne gdyż wniosek nie uzyskał wymaganych 60% punktów. Sugerowałoby to, iż w rzeczywistości to eksperci rozstrzygają o zasadności zarzutów strony a tak nie jest gdyż rozstrzyga o tym instytucja uprawniona do rozpatrzenia środka odwoławczego. Błędny byłby zatem pogląd, iż oceny ekspertów są ostateczne i wiążące. Gdyby tak faktycznie było to zbędna byłaby kontrola w tym zakresie zarówno instytucji uprawnionej do rozpoznania protestu jak i sądu administracyjnego. Rozpatrując protest instytucja zarządzająca nie może się ograniczać wyłącznie do zacytowania wyniku oceny ekspertów a winna przeprowadzić szczegółową analizę środka prawnego z uwzględnieniem zarzutów podniesionych zarówno przez ekspertów jak i przez wnioskodawcę a zawartych w proteście. Zaskarżona uchwała takiej analizy nie zawiera. Uzasadniony jest zarzut strony skarżącej naruszenia w ocenie ekspertów zakazu reformationis in peius. W ocenie z dnia 18 czerwca 2010r. eksperci przyznali bowiem projektowi 57,53% punktów podczas gdy w poprzedniej ocenie ekspertów z 18 lutego 2010r. projekt otrzymał 58,60% punktów. Zarówno w orzecznictwie jak i doktrynie jest powszechnie przyjęty pogląd, zgodnie z którym zakaz reformationis in peius wyraża się w tym, że organ odwoławczy nie może pogorszyć, określonej orzeczeniem organu pierwszej instancji, sytuacji prawnej strony odwołującej się. Wyjątki w tym zakresie, gdy np. orzeczenie rażąco narusza prawo lub interes społeczny, organ odwoławczy obowiązany jest szczegółowo wykazać w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. Odwołujący się powinien pozostawać w usprawiedliwionym przekonaniu, że wniesione przez niego odwołanie, jeśli nawet nie okaże się skuteczne, spowoduje co najwyżej utrzymanie jego dotychczasowej sytuacji prawnej ustalonej zaskarżonym rozstrzygnięciem, nie doprowadzi natomiast do jej pogorszenia. (por. m.in. wyroki NSA z 8 grudnia 2011 r., II GSK 1245/10; 17 listopada 2011 r., II OSK 1635/10; 8 grudnia 2011 r., II GSK 1261/10). Aczkolwiek do postępowania w zakresie ubiegania się o udzielenie dofinansowania na podstawie ustawy z 6 grudnia 2006r. nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, to jednak nie do przyjęcia jest stanowisko, że postępowanie w zakresie ubiegania się oraz udzielenie dofinansowania, z racji wyłączenia stosowania kpa, a zatem i gwarancji zapewnianych stronom postępowania administracyjnego, upoważnia do pełnej dowolności stosowanych reguł. Instytucja zarządzająca jako organ władzy publicznej, działający na podstawie i w granicach prawa, powinna procedować z poszanowaniem art. 2 Konstytucji, w myśl którego Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 29 lutego 2012r. w spr. II GSK 169/12. Sąd w obecnym składzie podzielił stanowisko wyrażone w wymienionym orzeczeniu. W rozpoznawanej sprawie w ostatniej ocenie ekspertów stronie przyznano mniejszą ilość punktów niż na poprzednim etapie postępowania co pogorszyło jej sytuację w zakresie uzyskania dofinansowania. Było to zatem działanie na niekorzyść strony i naruszony został zakaz reformationis in peius. Niezasadny jest natomiast zarzut skargi, iż stronie uniemożliwiono poznanie danych osób będących ekspertami. Zarzut ten nie dotyczy bowiem oceny merytorycznej projektu. Odmowa ujawnienia danych osobowych ekspertów uniemożliwia wpływanie przez stronę na osoby oceniające bądź wywieranie na nie jakichkolwiek nacisków. Umożliwia to zatem obiektywną pracę ekspertów. Zarzut strony skarżącej w tym zakresie nie jest uzasadniony. Nieuzasadniony jest również zarzut skargi, iż strona nie została poinformowana po rozpatrzeniu protestów z 22 października 2009r. i z 16 marca 2010r. o przekazaniu wniosku do ponownego rozpoznania.. Dokumentami dotyczącymi weryfikacji obu wymienionych protestów są notatki służbowe Departamentu Polityki Regionalnej z dnia 12 listopada 2009r. i z 6 maja 2010r. Oba dokumenty zostały doręczone stronie o czym świadczy fakt, iż oba dokumenty zostały załączone do skargi przez stronę skarżącą. Reasumując Sąd uznał, iż skarga jest uzasadniona. W zaskarżonej uchwale bardzo ogólnie i lakonicznie odniesiono się do zarzutów protestu. W wymienionej uchwale w zasadzie brak jest rozważań dotyczących tych zarzutów co uniemożliwia skontrolowanie czy ocena projektu została przeprowadzona zgodnie z prawem. Nadto w zaskarżonej uchwale pominięto kwestię rozbieżności ocen ekspertów w zakresie kryterium szczegółowego l.p.7 oraz błędnie uznano, iż przy ponownej ocenie projektu nie obowiązuje zasada reformationis in peius. W ocenie Sądu przy ocenie projektu naruszono art.26 ust.2 i art.30b.) ust.4 ustawy z 6 grudnia 2006r. a więc ocena ta została przeprowadzona w sposób naruszający prawo. Mając to na uwadze, na podstawie art.30c.) ust.3 pkt.1 wymienionej ustawy Sąd stwierdził, że ocena projektu w zaskarżonej uchwale została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Zarządowi Województwa Ł. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy dokonać wnikliwej analizy wszystkich zarzutów protestu oraz oceny dokonanej przez ekspertów. Następnie w zależności od wyników tej analizy należy podjąć dalsze czynności w sprawie uwzględniając rozważania zawarte w niniejszym uzasadnieniu. P.M.