III SA/Wa 1458/12

WyrokWSA w Warszawie2012-12-17

Skład orzekający: Waldemar Śledzik, Bożena Dziełak, Elżbieta Olechniewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może nadać decyzji nieostatecznej rygor natychmiastowej wykonalności, opierając się wyłącznie na przesłance zbliżającego się terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, bez jednoczesnego uprawdopodobnienia, że zobowiązanie to nie zostanie wykonane?
Ratio decidendi
Organ podatkowy nie może nadać decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności, opierając się wyłącznie na przesłance zbliżającego się terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego (art. 239b § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej). Konieczne jest również wykazanie, że zobowiązanie to nie zostanie wykonane (art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej), co wymaga oceny sytuacji majątkowej podatnika, a nie tylko obiektywnego upływu czasu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji określającej zobowiązanie podatkowe z tytułu sprzedaży nieruchomości. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym art. 29, poprzez pominięcie jej małżonka w postępowaniu, mimo wspólności majątkowej. Organy podatkowe uznały, że przesłanka z art. 239b § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej (okres do przedawnienia krótszy niż 3 miesiące) jest wystarczająca do nadania rygoru.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie, stwierdził, że uchylone postanowienie nie może być wykonane w całości, oraz zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz E. O. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Śledzik, Sędziowie Sędzia WSA Bożena Dziełak, Sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz (sprawozdawca), Protokolant referent stażysta Joanna Kicińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi E. O. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) stwierdza, że uchylone postanowienie nie może być wykonane w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz E. O. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. Nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego W. określił E.O. (dalej "Skarżąca") wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu 10% zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od przychodu uzyskanego ze sprzedaży w dniu [...] października 2006 r. zabudowanej nieruchomości położonej w W. przy ul. Z. [...] w kwocie 26.478,00 zł. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego W. nadał rygor natychmiastowej wykonalności ww. decyzji z dnia [...] listopada 2011 r., powołując się w uzasadnieniu na art. 239a i art. 239b § 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.) – dalej "O.p.". W zażaleniu na powyższe postanowienie Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 29 § 1 i 2 oraz art. 121 i art. 123 O.p. W uzasadnieniu podniosła, iż decyzja z dnia [...] listopada 2011 r. oraz zaskarżone postanowienie zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa tj. w sposób niezgodny z art. 29 § 1 i 2 O.p. W świetle powyższego stwierdziła, że skoro decyzja z dnia [...] listopada 2011 r. jest sprzeczna z prawem to nie może zostać jej nadany rygor natychmiastowej wykonalności. Wskazała, że jak wynika z aktu notarialnego z dnia [...] października 2006 r. Rep [...] przedmiotowa nieruchomość została zbyta przez małżonków E. i M.O. pozostających w dniu sprzedaży w ustawowym ustroju wspólności majątkowej. Z uwagi na powyższe, zdaniem Skarżącej, organ nie miał prawa odmówić jej możliwości zapoznania się z aktami postępowania prowadzonymi w stosunku do współmałżonka. Powyższy sposób postępowania rażąco narusza art. 29, art. 121 i art. 123 O.p., a także - poprzez brak gwarancji czynnego uczestnictwa w postępowaniu, brak doręczeń decyzji, postanowień, zawiadomień o dokonywanych przez organ czynnościach, składanych środkach zaskarżenia - jest sprzeczny z art. 78 Konstytucji R.P. oraz podstawowymi zasadami dotyczącymi pogłębiania zaufania obywateli do organów administracyjnych, prawdy obiektywnej oraz udzielania informacji, tj. art. 7, art. 8 i art. 9 ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej "K.p.a."). W ocenie Skarżącej, pominięcie drugiego małżonka przy wydaniu decyzji z dnia [...] listopada 2011 r., przy istniejącej ustawowej wspólności majątkowej, oraz opatrzenie jej rygorem natychmiastowej wykonalności bez uwzględnienia art. 29 O.p., narusza postanowienia ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 z późn. zm.; dalej "K.r.i.o."), gdyż bezzasadnie dzieli majątek małżeński objęty wspólnością ustawową na odrębne majątki. Zdaniem Skarżącej, przedmiotowa decyzja powinna być wydana zgodnie ze stanem prawnym i faktycznym obowiązującym w dniu dokonania sprzedaży. Skarżąca zarzuciła również, że pomimo wyznaczenia przewidywanego terminu zakończenia postępowania do dnia 12 grudnia 2011 r., w dniu [...] grudnia 2011 r. w siedzibie Urzędu Skarbowego W. wręczono jej w jednej zaklejonej kopercie, nie opatrzonej pieczęcią urzędu, decyzję oraz postanowienie o nadaniu tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Wobec powyższego postanowieniu z dni [...] grudnia 2012 r. zarzuciła nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności stanu prawnemu niezgodnemu z prawem. W wyniku rozpatrzenia zażalenia, Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji z dnia [...] grudnia 2011 r. Na wstępie uzasadnienia przytoczył treść art. 239a i art. 239b O.p. regulujących kwestię nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji. Następnie wyjaśnił, że organ podatkowy pierwszej instancji w zaskarżonym postanowieniu wskazał na zaistnienie przesłanki wynikającej z art. 239b § 1 pkt 4 O.p., który stanowi, iż decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, w sytuacji gdy okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące. Zaznaczył, że w dniu [...] października 2006 r. Skarżąca dokonała (wraz z małżonkiem) sprzedaży zabudowanej nieruchomości położonej w W. przy ul. Z. [...] uzyskując przychód w wysokości 575.000,00 zł. Następnie w dniu 22 listopada 2006 r. Skarżąca złożyła oświadczenie o zamiarze wydatkowania uzyskanego ze sprzedaży przychodu w okresie dwóch lat od dnia sprzedaży na własne cele mieszkaniowe, określone w art. 23 ust. 1 pkt 32 lit.a - lit.e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 z późn. zm.; dalej "u.p.d.o.f."). Wywiązując się z powyższego oświadczenia, Skarżąca przedłożyła dokumenty potwierdzające częściowe wydatkowanie przychodu uzyskanego w 2006 r., ze sprzedaży przedmiotowej nieruchomości na cele określone w u.p.d.o.f. W dalszej części stwierdził, że stosownie do art. 28 ust. 2 u.p.d.o.f. termin płatności podatku z tytułu ww. sprzedaży upłynął z dniem 18 czerwca 2006 r. oraz wskazał, że zgodnie z art. 70 § 1 O.p. zobowiązanie podatkowe w przedmiotowej sprawie przedawni się z dniem 31 grudnia 2011 r. Zatem w dniu wydania zaskarżonego postanowienia okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania był krótszy niż 3 miesiące. Powyższe - w opinii organu - wypełnia znamiona przesłanki wynikającej z art. 239b § 1 pkt 4 O.p. Zdaniem organu drugiej instancji wydanie zaskarżonego postanowienia z dnia 1 grudnia 2011 r. było zgodne z przesłanką wymienioną w art. 239b § 1 pkt 4 O.p. Zbliżający się upływ terminu przedawnienia oraz brak dobrowolnego wykonania w całości decyzji z dnia 30 listopada 2011 r. uprawdopodobnił, iż zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane, co oznacza, że w sprawie została spełniona przesłanka określona w art. 239b § 2 O.p. Odpowiadając na zarzuty zawarte w zażaleniu stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do naruszenia art. 121 § 1 O.p. tj. zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Zdaniem organu drugiej instancji z akt sprawy wynika, iż postępowanie prowadzone było zgodnie z przepisami prawa, gdyż precyzyjnie zostały określone podstawy prawne i faktyczne podjętych działań. W ocenie organu nie naruszono również art. 29 O.p. poprzez prowadzenie postępowania w stosunku tylko do jednego z małżonków. Wskazał, że zgodnie z art. 6 ust. 1 u.p.d.o.f. - małżonkowie podlegają odrębnemu opodatkowaniu od osiąganych przez nich dochodów, a wyjątek od tej zasady stanowi art. 6 ust. 2 ww. ustawy. Zatem do przychodów z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit a-c u.p.d.o.f., opodatkowanych zryczałtowanym podatkiem dochodowym od osób fizycznych, zastosowanie ma podstawowa zasada odrębnego opodatkowania małżonków. Organ drugiej instancji stwierdził również, że nie doszło do naruszenia przepisów K.r.i.o. Zaznaczył, iż przepisy dotyczące wspólności ustawowej zawarte w art. 31-46 K.r.i.o. nie regulują kwestii zobowiązania podatkowego wynikającej ze sprzedaży nieruchomości oraz nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji określającej ww. zobowiązanie. Za bezzasadny uznał także zarzut przekazania w jednej, nieopieczętowanej kopercie decyzji oraz postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności tej decyzji. Zdaniem organu, mając na względzie art. 148 § 2 pkt 1 O.p., przekazanie przez pracownika organu pierwszej instancji zaadresowanej koperty Skarżącej, w siedzibie urzędu skarbowego, nie stanowi naruszenia zasad zawartych w O.p. Podkreślił, iż nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności nie wymaga wszczęcia postępowania podatkowego i może nastąpić najwcześniej, w dniu doręczenia decyzji nakładającej obowiązek podatkowy podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W związku z powyższym, postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności może być doręczone równocześnie z decyzją. Dodatkowo zaznaczył, iż ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przedmiotowej przesyłki doręczonej Skarżącej wynikało, iż przesyłka zawierała dwa pisma tj. decyzję z dnia [...] listopada 2011 r. oraz zaskarżone postanowienie. Ponadto stwierdził, iż zarzut naruszenia przepisów art. 7. art. 8, i art. 9 K.p.a. jest bezzasadny, gdyż organy podatkowe działają na podstawie przepisów O.p. Uznał, że w trakcie postępowania podatkowego nie został również naruszony art. 78 Konstytucji. W skardze złożonej na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości W ocenie Skarżącej, zarówno decyzja z dnia [...] listopada 2011 r. jak i postanowienie z dnia [...] grudnia 2011 r. wydane zostały z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 29 § 1 i 2 O.p. W świetle powyższego stwierdziła, iż ww. decyzja, jako wadliwa i sprzeczna z prawem, nie może istnieć w obrocie prawnym, a tym samym nie może jej zostać nadany rygor natychmiastowej wykonalności. Wskazała, że z przedłożonych w sprawie dokumentów, w szczególności z aktu notarialnego z dnia [...] października 2006 r. wynika, iż transakcja sprzedaży przedmiotowej nieruchomości została dokonana przez oboje małżonków E. i M.O. pozostających w dniu sprzedaży w ustawowym ustroju wspólności majątkowej. Zdaniem Skarżącej, pominięcie drugiego małżonka przy wydaniu decyzji z dnia [...] listopada 2011 r., a także nadanie jej rygoru natychmiastowej wykonalności bez uwzględnienia art. 29 O.p. i art. 27c ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 z późn. zm., dalej "u.p.e.a.") narusza również postanowienia K.r.i.o., gdyż bezzasadnie dzieli majątek małżeński objęty wspólnością ustawową na odrębne majątki, co w świetle określonych w O.p. zasad odpowiedzialności majątkowej jest niedopuszczalne. Skarżąca podkreśliła, iż przedmiotowa decyzja powinna zostać wydana zgodnie ze stanem prawnym i faktycznym obowiązującym w dniu dokonania sprzedaży, tj. w dniu 4 października 2006 r. Podniosła, że wydanie postanowienia z dnia [...] grudnia 2011 r. tylko w stosunku do jednego z małżonków, który pozostawał w dniu dokonania transakcji sprzedaży w ustroju ustawowej wspólności majątkowej, uniemożliwia dochodzenie zapłaty podatku z majątku osobistego (odrębnego), zaciągnięcie pożyczki w celu spłaty zobowiązania podatkowego oraz dochodzenie przed organami sądowymi zwrotu zapłaconego podatku od małżonka. W opinii Skarżącej prowadzone postępowanie podatkowe, wydana decyzja oraz postanowienia naruszają zasady współżycia społecznego i powinny zostać uchylone. W ocenie Skarżącej powoływanie się przez organ drugiej instancji na przepis, który umożliwia do dochodów (przychodów) opodatkowanych w sposób zryczałtowany zastosować zasadę odrębnego opodatkowania małżonków jest chybiony, gdyż odstępstwo od tej zasady przewidziano w art. 27c u.p.e.a. Wskazała, że powyższe stanowisko zgodne jest z poglądami reprezentowanymi przez Ministerstwo Finansów w piśmie z dnia [...] marca 2005 r. znak [...] oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w wyroku z dnia 13 lipca 2009 r. sygn. akt I SA/Op 221/09. Z uwagi na powyższe stwierdziła, że został naruszony także art. 78 Konstytucji RP, jak również nastąpiło pogwałcenie praw i wolności obywatelskich, a w konsekwencji pozbawiono Skarżącą jedynego źródła utrzymania, które na dzień dzisiejszy gwarantuje jej jedynie opłacenie obowiązkowych składek ZUS oraz skromne utrzymanie. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr z 2012 r., poz. 270), dalej powoływanej jako p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd, dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, ma prawo i obowiązek uwzględnić również okoliczności, wprawdzie nie wskazane w skardze jako zarzut, ale mające wpływ na tę ocenę. W ramach posiadanej i opisanej kognicji Sąd uchylił zaskarżone postanowienie z następujących względów. W niniejszej sprawie spór dotyczy nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] listopada 2011 r. Nr [...] określającej Skarżącej wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu 10% zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od przychodu uzyskanego ze sprzedaży w dniu [...] października 2006 r. zabudowanej nieruchomości położonej w W. przy ul. Z. [...] w kwocie 26.478,00 zł. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej rygor natychmiastowej wykonalności mógł być nadany, ponieważ została spełniona przesłanka określona w art. 239b § 1 pkt 4 i § 2 O.p. Termin przedawnienia zobowiązań był krótszy niż 3 miesiące, zaś krótki okres pomiędzy wydaniem decyzji a upływem terminu przedawnienia zobowiązań uzasadniał obawę, iż zobowiązania te nie zostaną wykonane. Odnosząc się w pierwszej kolejności do podstawy prawnej zaskarżonego aktu oraz poprzedzającego go postanowienia przypomnieć należy, że zgodnie z treścią art. 239b § 1 O.p. decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy: 1) organ podatkowy posiada informacje, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych lub 2) strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia, lub 3) strona dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku znacznej wartości, lub 4) okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące. Wymienione w art. 239b § 1 O.p. przesłanki zastosowania rygoru natychmiastowej wykonalności należą do dwóch różnych kategorii. O ile przesłanki wymienione w pkt 1-3 związane są z sytuacją majątkową podatnika, o tyle przesłanka wymieniona w pkt 4 dotyczy jedynie obiektywnego okresu pozostającego do upływu terminu przedawnienia. W takiej zatem sytuacji decydujące znaczenie ma jedynie wskazanie jaki okres (musi być krótszy niż 3 miesiące) pozostaje do upływu terminu przedawnienia. Zgodnie natomiast z § 2 tego artykułu, przepis § 1 stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Językowa wykładnia przytoczonych przepisów wskazuje, że organ podatkowy może nadać decyzji nieostatecznej rygor natychmiastowej wykonalności, gdy wystąpi przynajmniej jedna z wymienionych w § 1 przesłanek, a ponadto organ podatkowy uprawdopodobni okoliczność wskazaną w § 2 cytowanego artykułu, tj. że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Zdaniem organu podatkowego zajście wymienionej w pkt 4 art. 239b § 1 O.p. już samo w sobie winno stanowić dostateczne uprawdopodobnienie niewykonania zobowiązania podatkowego, o którym mowa w art. 239b § 2 O.p. Sąd w składzie rozpatrującym niniejszą sprawę uważa, iż okoliczność upływu terminu nie może sama w sobie uzasadniać obawy niewykonania zobowiązania podatkowego. Krótki okres pozostały do zakończenia biegu terminu przedawnienia nie oznacza bowiem, iż zobowiązany na pewno nie wykona dobrowolnie zobowiązania podatkowego. Ponadto wskazać należy, że oparcie postanowienia o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowego wykonania wyłącznie na tej okoliczności faktycznej, iż okres przedawnienia tego zobowiązania jest krótszy niż trzy miesiące zbędnym czyniłoby drugą przesłankę zastosowania tego rygoru, jaką jest uprawdopodobnienie niebezpieczeństwa niewykonania zobowiązania (por. wyrok NSA z 10 sierpnia 2011 r., sygn. akt I FSK 1210/10). Sąd podziela pogląd prezentowany w orzecznictwie, że okoliczność zbliżającego się upływu terminu przedawnienia może uprawdopodobnić obawę niewykonania zobowiązania dopiero wespół z innymi faktycznymi okolicznościami danej sprawy, na podstawie których można wnioskować, iż zobowiązanie nie zostanie jednak wykonane. Dotyczy to przede wszystkim okoliczności związanych z sytuacją majątkową i finansową zobowiązanego, działaniami podatnika na jego majątku, itd. (por. poza powołanymi wyżej twierdzenie to ilustrują m.in. wyroki NSA: z 10 lipca 2012 r., sygn. akt II FSK 2659/10, z 29 czerwca 2012 r. sygn. akt I FSK 1382/11, z 30 maja 2012 r., sygn. akt II FSK 2333/10, z 25 kwietnia 2012 r. sygn. akt II FSK 1975/10, z 21 października 2011 r. sygn. akt I FSK 1650/10 oraz WSA w Białymstoku z 23 czerwca 2010 r., sygn. akt I SA/Bk 143/10, WSA w Gliwicach z 27 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Gl 368/10, WSA w Warszawie z 5 listopada 2012r., sygn. akt III SA/Wa 493/12). Wymóg uprawdopodobnienia, że zobowiązanie podatkowe wynikające z decyzji nieostatecznej nie zostanie wykonane oznacza konieczność poczynienia przez organ ustaleń dotyczących możliwości wykonania zobowiązania podatkowego, w szczególności przez odniesienie się do sytuacji majątkowej podatnika. W niniejszej sprawie takich ustaleń wobec Skarżącej nie poczyniono. Skoro organy nie oceniły problemu zdolności majątkowej podatnika do spełnienia zobowiązania podatkowego, nie miały podstaw do stanowczego stwierdzenia, że zobowiązanie to nie zostanie wykonane. Reasumując należy zatem stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie organ nie dopełnił wymaganej przesłanki warunkującej nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności, w postaci wykazania, że zachodzi, i to jednocześnie: jedna z przesłanek z art. 239b § 1 O.p., jak i przesłanka z § 2 tego przepisu. W piśmiennictwie przyjmuje się, że uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko prawdopodobieństwo twierdzenia o jakimś fakcie (vide T. Ereciński, J. Gudowski, M. Jędrzejewska "Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego część pierwsza...", Wydawnictwo Prawnicze, Warszawa 1997 s. 390). Chodzi więc w tym przypadku między innymi o sytuację, gdy z pewnych faktów można wyprowadzić wnioski co do prawdopodobieństwa zaistnienia innego faktu. W niniejszej sprawie organ pierwszej instancji w uzasadnieniu postanowienia z dnia 1 grudnia 2011 r. nie uprawdopodobnił, iż Skarżąca nie wykona zobowiązań wynikających z decyzji opatrzonej zaskarżonym rygorem, bowiem twierdzenie w tym zakresie zawęził do przesłanki z art. 239b § 1 pkt 4 O.p., traktując ją de facto jako samodzielną podstawę do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności. Organ drugiej instancji w ramach prowadzonego postępowania odwoławczego nie dopatrzył się w tym zakresie naruszenia art. 239b § 2 O.p. Zaskarżone postanowienie narusza art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239b § 1 i 2 O.p. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy wobec przedwczesnego nadania rygoru natychmiastowej wykonalności, bez uprawdopodobnienia, że zobowiązanie wynikające z decyzji nieostatecznej nie zostanie wykonane. W ponownie przeprowadzonym postępowaniu, o ile pozostanie w obrocie prawnym skierowana do Skarżącej, niewykonalna decyzja określająca wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 r., organ powinien zbadać czy istnieje ryzyko jej niewykonania, kierując się przedstawioną wyżej oceną prawną. Odnosząc się natomiast do podnoszonych przez Skarżącą zarzutów naruszenia art. 29 O.p., a w szczególności § 1 i 2 tego artykułu oraz art. 27 c) u.p.e.a., polegającego na pominięciu drugiego małżonka przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia oraz pominięciu faktu, iż zbycie nieruchomości nastąpiło w ramach ustawowej wspólności majątkowej, uznać należy, iż nie zasługują one na uwzględnienie. Organ podatkowy wydając zaskarżone postanowienie nie naruszył przywołanych przepisów, gdyż przepisy te dotyczą odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe oraz kwestii związanych z wystawieniem tytułu wykonawczego w przypadku prowadzenia egzekucji administracyjnej. Nie regulują zatem kwestii wydawania postanowień nadających rygor natychmiastowej wykonalności. Podobnie zarzut naruszenia przez organ podatkowy przepisów kodeksu rodzinnego i opiekuńczego uznać należy za chybiony. Ponadto wyjaśnić należy, iż zgodnie z art. 6 ust. 1 u.p.d.o.f. - małżonkowie podlegają odrębnemu opodatkowaniu od osiąganych przez nich dochodów, a wyjątek od tej zasady stanowi art. 6 ust. 2 tej ustawy. Zatem do przychodów z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit a-c u.p.d.o.f., opodatkowanych zryczałtowanym podatkiem dochodowym od osób fizycznych, zastosowanie ma podstawowa zasada odrębnego opodatkowania małżonków. Natomiast art. 27 c) u.p.e.a., wbrew twierdzeniu Skarżącej, nie przewiduje wyjątku od tej zasady. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżone postanowienie. Zakres, w jakim uchylone postanowienie nie podlega wykonaniu określono w oparciu o art. 152 p.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania Sąd postanowił w oparciu o art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a..

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło