VIII SA/Wa 828/12

WyrokWSA w Warszawie2013-02-13

Skład orzekający: Sławomir Fularski, Cezary Kosterna, Artur Kot

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kierowca, który przekroczył limit 24 punktów karnych, może obniżyć ich liczbę poprzez odbycie szkolenia, jeśli szkolenie to odbyło się już po przekroczeniu tego limitu, a przed wydaniem decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy?
Ratio decidendi
Odbycie szkolenia przez kierowcę, które zgodnie z art. 130 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym może skutkować zmniejszeniem liczby punktów karnych, nie może doprowadzić do obniżenia tej liczby, jeśli szkolenie to nastąpiło już po przekroczeniu limitu 24 punktów. W takiej sytuacji organ prowadzący ewidencję (Policja) jest związany liczbą punktów wpisaną do ewidencji, a starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie tej liczby. Przepis § 8 ust. 6 rozporządzenia MSWiA z dnia 25 kwietnia 2012 r. jest zgodny z upoważnieniem ustawowym i prawidłowo reguluje tę kwestię.
Stan faktyczny
Starosta K. wydał decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy kat. B Ł. R. z powodu przekroczenia limitu 24 punktów karnych (skarżący uzyskał 25 punktów). Ł. R. odbył szkolenie w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego, które jego zdaniem powinno obniżyć liczbę punktów do 19. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. utrzymało decyzję starosty w mocy, argumentując, że zmniejszenie punktów jest możliwe tylko przed przekroczeniem limitu 24, a organ prowadzący ewidencję (Policja) nie dokonał takiego odliczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Ł. R., podzielając stanowisko organów administracji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Cezary Kosterna, Sędzia WSA Artur Kot, Protokolant Referent Justyna Kapusta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2013 r. sprawy ze skargi Ł. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę. Decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. Starosta K. działając na podstawie art. 138 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. nr 108, poz. 908, dalej jako "ustawa Prawo o ruchu drogowym") oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej jako "K.p.a.") orzekł o zatrzymaniu Ł. R. prawa jazdy kat. B nr [...] nr druku [...] wydanego dnia [...] stycznia 2009 r. i zobowiązał go do niezwłocznego zwrotu prawa jazdy do depozytu urzędu. Decyzji nadano na podstawie art. 108 § 1 K.p.a. rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu decyzji wskazano że w dniu [...] czerwca 2012 r. do Starostwa Powiatowego w K. wpłynął wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w R. z dnia [...] czerwca 2012 r. - o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji Ł.R. do kierowania pojazdami w ramach posiadanych uprawnień. W dniu [...] czerwca 2012 r. w związku z otrzymanym wnioskiem wszczęto postępowanie administracyjne z urzędu w przedmiotowej sprawie. Zgodnie z art. 138 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy, w przypadkach określonych w art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. d i g, wydaje starosta. Od ww. decyzji Ł.R. - działając przez pełnomocnika - złożył odwołanie, w którym wniósł o uchylenie w całości decyzji. W odwołaniu przywołano przepis art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym który stanowi, że kierowca wpisany do ewidencji, o której mowa w ust. 1, może na własny koszt uczestniczyć w szkoleniu, którego odbycie spowoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Nie dotyczy to kierowcy w okresie jednego roku od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy. W świetle § 8 ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego z 25 kwietnia 2012 r. (Dz. U. z 2012 r., poz. 488), kierowcy wpisanemu do ewidencji, po przedstawieniu zaświadczenia o odbyciu szkolenia, organ, o którym mowa w § 3, zmniejsza o 6 liczbę posiadanych punktów, odejmując je według kolejności wpisów. Przytoczono, że jak wynika z akt sprawy Ł.R. po wszczęciu postępowania, a jednocześnie przed wydaniem decyzji, o jakiej mowa w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy odbył szkolenie w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w R., na mocy którego o 6 powinny zostać zmniejszone punkty uzyskane przez niego za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Zaświadczenie potwierdzające odbycie tego szkolenia zostało przekazane przez WORD w R. do wiadomości Komendantowi Wojewódzkiemu Policji w R., a także przedłożone Staroście K.. W odwołaniu wskazano też, że czym innym jest niekwestionowany w orzecznictwie sądowo - administracyjnym pogląd o braku podstaw do badania prawidłowości nałożonych przez funkcjonariuszy Policji mandatów karnych za wykroczenia przeciwko zasadom ruchu drogowego czy też prawomocnych orzeczeń sądowych stwierdzających fakt popełnienia przez kierowcę tego rodzaju wykroczeń, a czym innym jest kwestia oceny zgodności z prawem stanowiska kwestionującego możliwość odliczenia punktów za tego rodzaju naruszenia w wyniku odbycia szkolenia, o jakim jest mowa w art. 130 ust. 3 ustawy. Przywołano stanowisko zajęte przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w sprawie II SA/G1 26/12 z dnia 14 marca 2012 roku, które zdaniem odwołującego się potwierdzone zostało jednolitym orzecznictwem innych sądów administracyjnych, m.in. przez NSA w wyroku z dnia 15 lipca 2010 r., I OSK 885/09 Lex Nr 706215, oraz w wyrokach WSA w Gdańsku z dnia 19 marca 2009 r., III SA/Gd 475/08, Lex Nr 544006 i WSA w Olsztynie w wyroku z dnia 7 października 2010 r., II SA/Ol 786/10 Lex Nr 754068. W wyrokach tych wskazano, że skoro przepis art. 130 ust. 3 ustawy określa kategorycznie jako zasadę, że odbycie określonego szkolenia powoduje zmniejszenie ilości punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego i wskazuje na jeden wyjątek - dotyczący kierowcy o stażu liczonym od daty uzyskania prawa jazdy krótszym niż 1 rok, to uznać należy, że wprowadzenie jakiegokolwiek innego wyjątku od powyższej zasady wymagałoby istnienia przepisu szczególnego rangi ustawowej, ewentualnie przepisu rozporządzenia wydanego na podstawie należytej delegacji ustawowej. Norma wynikająca z przepisu podustawowego, jakim jest § 8 ust. 6 rozporządzenia poszerza zakres wyłączenia określony powołanym wyżej unormowaniem rangi ustawowej. W jednolitej ocenie sądów przepis § 8 ust. 6 rozporządzenia został także wydany z przekroczeniem upoważnienia ustawowego wynikającego z art. 130 ust. 4 pkt 5 ustawy. Powołany przepis ustawy zezwala bowiem jedynie na określenie w rozporządzeniu wykonawczym liczby punktów odejmowanych z tytułu odbytego szkolenia, a nie określania okoliczności, w jakich odbycie takiego szkolenia nie może skutkować zmniejszeniem liczby uzyskanych punktów. Wobec powyższego, odwołujący podniósł, że odbywając kurs, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy skutecznie obniżył liczbę punktów karnych nałożonych poszczególnymi mandatami karnymi, co skutkuje jednoznacznym stwierdzeniem, że liczba punktów karnych wynosi obecnie 19. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r., znak [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R., biorąc za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymało w mocy decyzję Starosty K. z dnia [...] lipca 2012 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postępowania w sprawie wskazał, że zatrzymanie prawa jazdy zawsze ma charakter prewencyjny, zabezpieczający i dotyczy sytuacji, gdy jest wielce prawdopodobne, że kierowca - ze względu na stan zdrowia (lub kwalifikacje) - nie jest w stanie kierować pojazdem w sposób niezagrażający bezpieczeństwu ruchu drogowego i nienarażający kogokolwiek na szkodę. Niewątpliwie ochrona bezpieczeństwa ruchu drogowego wymaga, aby organ uprawniony do wydawania uprawnień do prowadzenia pojazdów czuwał nie tylko nad tym, aby otrzymywały je osoby mające odpowiedni stan zdrowia i kwalifikacje, ale także kontrolował, czy nie utraciły one tych warunków. Z tych też względów wydawane w tym przedmiocie decyzje słusznie opatrzone są klauzulą natychmiastowej wykonalności. Podstawą prawną zaskarżonej decyzji jest art. 138 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, stanowiący, że decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy, w przypadkach określonych w art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. d i g, wydaje starosta. Art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. g stanowi z kolei, że policjant zatrzyma prawo jazdy za pokwitowaniem w razie przekroczenia przez kierującego pojazdem liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. W rozpatrywanej sprawie bezspornym jest, że odwołujący się w okresie od [...] sierpnia 2011 r. do [...] maja 2012 r. wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego za co otrzymał 25 punktów. W dniu [...] maja 2012 r. odbył zaś szkolenie, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ww. ustawy, co potwierdza zaświadczenie wydane [...] maja 2012 r. przez Dyrektora Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w R.. Organ nie podzielił poglądu odwołującego się, że odbycie szkolenia powinno spowodować obniżenie posiadanych przez niego liczby 25 punktów o 6 punktów. Uzasadniając swoje stanowisko Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. wskazało w pierwszej kolejności, że dane z ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego wiążą organ właściwy w sprawie odebrania kierowcy prawa jazdy i organ ten nie może prowadzić samodzielnych ustaleń w zakresie objętym ewidencją. Po drugie, odczytanie przepisów ustawy i nadanie im takiej treści, że kierowca mógłby w drodze odbycia szkolenia zmniejszyć liczbę punktów karnych (po przekroczeniu limitu 24), niweczyłoby możliwość stosowania środka zabezpieczającego z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b czy art. 138 ust. 1 ustawy Prawo o ruchy drogowym, a zatem osiągnięcia celu w postaci dyscyplinowania i wdrażania kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów ustawy. Nie zostałaby także spełniona funkcja prewencyjna tych regulacji, które w myśl założenia ustawodawcy winny zapobiegać wielokrotnemu naruszeniu przepisów ruchu drogowego. Następnie organ odwoławczy podniósł, że w niniejszej sprawie istotny jest charakter prawny ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, prowadzonej przez komendanta wojewódzkiego Policji. Zgodnie z art. 130 ust. 1 ustawy Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji. Natomiast zgodnie z art. 130 ust. 4 ustawy minister właściwy do spraw wewnętrznych w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw transportu oraz Ministrem Sprawiedliwości, mając na uwadze dyscyplinowanie i wdrażanie kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów ustawy oraz zapobieganie wielokrotnemu naruszaniu przepisów ruchu drogowego, określi, w drodze rozporządzenia: 1) sposób punktowania i liczbę punktów odpowiadających naruszeniu przepisów ruchu drogowego; 2) warunki i sposób prowadzenia ewidencji, o której mowa w ust. 1, oraz tryb występowania z wnioskami o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji; 3) program szkolenia i jednostki upoważnione do prowadzenia szkolenia, o którym mowa w ust. 3; 4) liczbę punktów odejmowanych z tytułu odbytego szkolenia; 5) podmioty uprawnione do uzyskiwania informacji zawartych w ewidencji, o której mowa w ust. 1. Organ wyjaśnił, że w wykonaniu tak zakreślonej delegacji ustawowej w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznym i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. nr 236 poz. 1998 z późn. zm.) wskazano, że ewidencję kierowców prowadzi komendant wojewódzki Policji właściwy ze względu na miejsce zamieszkania ewidencjonowanych (§ 3 ust. 1). Osoba zainteresowana ma prawo uzyskać od Policji ustną informację lub zaświadczenie o wpisach ostatecznych lub tymczasowych dotyczących punktów odpowiadających dokonanym przez siebie naruszeniom. Informacji udziela się lub zaświadczenie wydaje się w siedzibie organu prowadzącego ewidencję lub, w miarę możliwości technicznych, w innej jednostce Policji (§ 9). Ponadto informacji o wpisach udziela się podmiotom wymienionym w § 10. Rozwiązania przewidziane w ww. przepisach przeniesione zostały następnie do obecnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. poz. 488) - obowiązującego od dnia 9 czerwca 2012 r. W ocenie organu, zestawienie ww. przepisów wskazuje w sposób jednoznaczny, że ewidencja, o której mowa, jest instrumentem szczególnym, oddanym w całości do wyłącznej kompetencji wskazanego organu Policji. Oznacza to m.in. że to w gestii Policji leży także usuwanie punktów przyznanych na podstawie wpisu ostatecznego w razie odbycia szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Stanowi o tym wyraźnie § 6 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia, stwierdzając, że to organ prowadzący ewidencję usuwa z ewidencji punkty przyznane na podstawie wpisu ostatecznego w razie odbycia szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy. Natomiast przepisy § 8 ust. 2 i 4 rozporządzenia precyzują, że zmniejszenia punktów organ prowadzący ewidencję dokonuje po przedstawieniu zaświadczenia o odbytym szkoleniu, wystawionego przez dyrektora wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego. Czynności te nie mogą być zatem dokonane przez starostę, nie jest on także uprawniony do kwestionowania prawidłowości wynikających z ewidencji wpisów. W konsekwencji nie jest on władny dokonać samodzielnego uwzględnienia (odliczenia) punktów z racji odbycia szkolenia przez odwołującego się. Dopóki bowiem takiego usunięcia nie dokona Policja jako organ prowadzący ewidencję, starosta jest związany wskazaną przez Policję liczbą punktów, przypisaną odwołującemu się zgodnie z ewidencją z racji naruszeń, których się dopuścił. Wpis do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego jest czynnością materialno - techniczną podlegającą kontroli sądowoadministracyjnej. Strona zainteresowana wykreśleniem punktów z ewidencji może zwrócić się do organu prowadzącego tę ewidencję o podjęcie określonego aktu lub czynności, a następnie - w zależności od tego, czy i jakie organ ten zajmie stanowisko - skorzystać ze skargi do sądu administracyjnego. Kwestia ta nie może natomiast być rozpatrywana ani w postępowaniu administracyjnym, w którym ilość punktów uwidocznionych w prowadzonej przez Policję ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego jest przesłanką rozstrzygnięcia, ani też w postępowaniu sądowym prowadzonym ze skargi na decyzje wydane w takich sprawach. Organ odwoławczy podniósł, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, iż aby prawidłowo ustalić relację pomiędzy ust. 3 i 4 art. 130 ustawy Prawo o ruchu drogowym należy uwzględnić przepis art. 114 ust. 1 pkt 1b tej ustawy. Wprowadza on obowiązek poddania sprawdzeniu kwalifikacji kierowcy, który przekroczył liczbę 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ww. ustawy. Przekroczenie wskazanej liczby punktów wywołuje konieczność wydania odpowiedniego skierowania. Z analizy systemowej wyżej przytoczonych przepisów wynika, że zmniejszenie liczby punktów w wyniku odbytego szkolenia może nastąpić tylko wówczas, gdy przypisana kierowcy liczba punktów nie przekroczyła 24. W przypadku przekroczenia tej liczby kierowca poddawany jest bowiem obowiązkowemu sprawdzeniu kwalifikacji i nie może skorzystać z dobrodziejstwa zmniejszenia liczby punktów karnych w drodze odbycia szkolenia na własny koszt. Organ odwoławczy powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych za nietrafny uznał zarzut postawiony w odwołaniu o istnieniu jednolitego stanowiska w kwestii wydania rozporządzenia w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego, z przekroczeniem delegacji ustawowej. Zdaniem organu podkreślenia wymaga zaś to, że udzielając upoważnienia w art. 130 ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym ustawodawca zawarł wyraźne wskazania treściowe, wyznaczające kierunek unormowań przyjętych w rozporządzeniu. Miały one na uwadze dyscyplinowanie i wdrażanie kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów ustawy oraz zapobieganie wielokrotnemu naruszaniu przepisów ruchu drogowego. Kwestionowany przepis § 8 ust. 6 rozporządzenia nie tylko więc odpowiada unormowaniom zawartym w ustawie, lecz także realizuje wytyczne ustawodawcy co do treści aktu oraz kierunku regulacji i mieści się w granicach upoważnienia ustawowego z art. 130 ust. 4. Organ dodał, że warto zwrócić uwagę na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 marca 2012 r. sygn. akt I OSK 413/11 (LEX nr 1136703), w którym stwierdzono, że nie ma możliwości, aby kierowca w drodze odbycia szkolenia zmniejszył liczbę punktów karnych (po przekroczeniu limitu 24). Ponadto w wyroku tym stwierdzono też, że dane z ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego wiążą organ właściwy i organ ten nie może prowadzić samodzielnych ustaleń w zakresie objętym ewidencją. Skargę na ww. rozstrzygnięcie organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Ł. R. (dalej jako "skarżący") reprezentowany przez adwokata, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący zaskarżonej decyzji zarzucił: 1) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym poprzez uznanie, że skarżący przekroczył limit 24 punktów karnych otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ww. ustawy w sytuacji gdy odbył on przed wydaniem decyzji o zatrzymaniu mu dokumentu prawa jazdy kurs, o którym mowa w § 8 ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego z dnia 25 kwietnia 2012 r. (Dz. U. z 2012 r., poz. 488, dalej jako "rozporządzenie MSWiA z dnia 25 kwietnia 2012 r.") i w związku z tym w dniu wydania ww. decyzji posiadał jedynie 19 punktów karnych; 2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 138 ustawy Prawo o ruchu drogowym w związku z art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. d i g tej ustawy oraz § 8 ust. 4 rozporządzenia MSWiA z dnia 25 kwietnia 2012 r. poprzez uznanie, że skarżący przekroczył limit 24 punktów w sytuacji gdy w dniu ukończenia kursu i przedstawienia stosownego zaświadczenia, o którym mówi ten przepis, liczba punktów karnych powinna zostać zmniejszona o 6, a w związku z tym liczba punktów naliczonych skarżącemu powinna wynosić 19, co uniemożliwiało wydanie decyzji o zatrzymaniu mu dokumentu prawa jazdy. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego powtórzył wcześniej prezentowaną argumentację zawartą w odwołaniu. Odpowiadając na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. podtrzymało stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że kontrola sądowo - administracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżony akt nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") wynika, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność, bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Sąd stwierdza też nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach. Rozpatrując sprawę pod kątem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, skarga zaś nie jest zasadna. W kontrolowanej przez Sąd sprawie nie doszło bowiem do naruszenia prawa materialnego, ani też przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na jej wynik. Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. utrzymująca w mocy decyzję Starosty K., którą zatrzymano skarżącemu prawo jazdy kat. B oraz zobowiązano go do zwrotu przedmiotowego dokumentu. Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji były przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz rozporządzenia MSWiA z dnia 25 kwietnia 2012 r. Wskazać należy, że zgodnie z art. 138 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy, w przypadkach określonych w art. 135 ust. 1 pkt. 1 lit. d i g, wydaje starosta. Oznacza to, że ustawodawca na starostę nałożył obowiązek wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Zatrzymanie prawa jazdy następuje albo z powodu upływu terminu jego ważności (art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. d), jak również z uwagi na fakt przekroczenia przez kierującego pojazdem liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego (art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. g), co miało miejsce w niniejszej sprawie. Na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego prowadzi Policja. W konsekwencji do kompetencji Policji, nie zaś starosty jako organu administracji publicznej, należy przypisywanie punktów za konkretne naruszenia, dokonywanie wpisów i ich usuwanie. Także Policja usuwa punkty przyznane na podstawie wpisu ostatecznego w razie odbycia szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Stanowi o tym wyraźnie § 6 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia MSWiA z dnia 25 kwietnia 2012 r., stwierdzając, że to organ prowadzący ewidencję usuwa z ewidencji punkty przyznane na podstawie wpisu ostatecznego w razie odbycia szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy. Czynności te nie mogą być zatem dokonane przez starostę, nie jest on także uprawniony do kwestionowania prawidłowości wynikających z ewidencji wpisów. W konsekwencji nie jest on władny dokonać samodzielnego uwzględnienia (odliczenia) punktów z racji odbycia szkolenia przez skarżącego. Dopóki bowiem takiego usunięcia nie dokona Policja jako organ prowadzący ewidencję, dopóty starosta jest związany wskazaną przez Policję liczbą punktów, przypisaną danej osobie zgodnie z ewidencją z racji naruszeń, których się dopuściła. Podkreślić należy, że starosta w wymienionych sytuacjach nie korzysta z uznaniowości przy podejmowaniu decyzji, bowiem przepisy stanowiące podstawę jego działania zawierają normy nakazujące dla tego organu. Przekroczenie punktów skutkuje zatem nakazem zatrzymania prawa jazdy, zaś starosta obciążony jest nakazem wydania decyzji o zatrzymaniu. Przy tym, w art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. g ustawy Prawo o ruchu drogowym mowa jest o przekroczeniu przez kierującego pojazdem liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, czyli o punktach przypisanych kierowcy, a nie o punktach wpisanych do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego (patrz - wyrok NSA z dnia 17 czerwca 2010 r. sygn. akt I OSK 1152/09, Lex nr 794166). Dodać należy, że starosta orzekając w sprawie zatrzymania prawa jazdy związany jest domniemaniem prawdziwości informacji zawartych w dokumencie urzędowym, tj. sformalizowanej informacji komendanta wojewódzkiego policji, co do uzyskania przez kierującego pojazdem liczby punków karnych uzasadniających wydanie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy (patrz - wyrok NSA z dnia 14 marca 2008 r., sygn. akt I OSK 389/07, Lex nr 456707). Taką informację wraz z wnioskiem Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w R. o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami przez skarżącego otrzymał Starosta K.. Z otrzymanej informacji wynikało, że skarżący w okresie od [...] sierpnia 2011 r. do [...] maja 2012 r., a więc w czasie krótszym niż rok uzyskał 25 punktów karnych. Starosta wydając zatem decyzję o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy związany był wskazaną przez organ Policji liczbą punktów karnych przypisanych skarżącemu zgodnie z prowadzoną ewidencją. Słusznie zatem organ odwoławczy stwierdził, że Starosta K. nie był uprawniony do samodzielnego odliczenia punktów karnych z racji odbycia przez skarżącego szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Zgodzić się też należy z organem odwoławczym, że wprowadzenie do porządku prawnego systemu punktowego za naruszenia przepisów ruchu drogowego miało na celu zdyscyplinowanie i wdrażanie kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów ruchu drogowego oraz zapobieganie wielokrotnemu naruszaniu tych przepisów. Ustawa Prawo o ruchu drogowym w art. 130 ust. 3 dopuszcza wprawdzie możliwość uczestnictwa przez kierowcę wpisanego do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego w szkoleniu na własny koszt, którego odbycie spowoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Nie dotyczy to kierowcy w okresie 1 roku od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy. Zestawienie jednak tego przepisu z treścią ust. 2 uprawnia do przyjęcia, że odbycie przez kierowcę szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego, jeśli szkolenie kierowca odbył już po przekroczeniu liczby 24 punktów wpisanych do ewidencji, o której mowa w art. 130 ust. 1 powoływanej ustawy. Regulację taką zawiera § 8 ust. 6 rozporządzenia MSWiA z dnia 25 kwietnia 2012 r., wydanego z powołaniem się na upoważnienie zawarte w art. 130 ust. 4 i art. 140 ust. 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Delegacja zawarta w ust. 4 tego przepisu zawiera również dyspozycję dla właściwych ministrów, aby mając na uwadze dyscyplinowanie i wdrażanie kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów ustawy oraz zapobieganie wielokrotnemu naruszaniu przepisów ruchu drogowego, określić, w drodze rozporządzenia m.in. liczbę punktów odejmowanych z tytułu odbytego szkolenia. Dyspozycja ta wskazuje wyraźnie, że celem odjęcia punktów ma być zapobieganie wielokrotnemu naruszaniu przepisów, a nie uwolnienie sprawców od skutków popełnionych już wykroczeń. W ocenie Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, możliwość zmniejszenia liczby punktów wskutek odbycia szkolenia przez kierowcę wpisanego do ewidencji, w świetle dyspozycji przepisu art. 130 ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym rozumiane jako złagodzenie rygorów wynikających z przyznawanych punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego postrzegane musi być jako wyjątek mający na celu wdrażanie kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów, a nie przywracanie uprawnienia do kierowania pojazdami osób naruszających przepisy. Wykładnia omawianych przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym pozwala na właściwe odczytanie normy prawnej wypływającej z treści art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b i art. 135 ust. 1 lit. g oraz art. 130 ust. 1 i 3 ustawy, w sposób wykluczający możliwość zmniejszenia liczby punktów na skutek uczestnictwa w szkoleniu w sytuacji, gdy odbycie szkolenia nastąpiło już po przekroczeniu 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Jeżeli bowiem art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy nakazuje poddać kierującego kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji w razie przekroczenia 24 punktów, to już na tej podstawie, w związku z treścią art. 135 ust. 1 lit. g, nie sięgając do rozporządzenia, w zgodzie z przepisami ustawy, uzasadnione jest zatrzymanie prawa jazdy. Nie można też zgodzić się z zarzutem skarżącego, że norma prawna wynikająca z § 8 ust. 6 rozporządzenia MSWiA z dnia 25 kwietnia 2012 r., iż odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych wpisanych tymczasowo przekroczyła 24, została wydana z przekroczeniem upoważnienia ustawowego wynikającego z art. 130 ust. 4 pkt 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Trafnie w tym zakresie organ odwoławczy wskazał na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 marca 2012 r. sygn. akt I OSK 413/11 z którego to wynika, że właściwe odczytanie treści regulacji ustawowych przy zastosowaniu wykładni systemowej i funkcjonalnej prowadzi do wniosku, że ww. akt podustawowy nie sprzeczny z delegacją ustawową i nie jest sprzeczny z unormowaniami o randze ustawy. Jak bowiem wynika z ww. wyroku, kwestionowany w skardze przepis § 8 ust. 6 rozporządzenia MSWiA z dnia 25 kwietnia 2012 r. nie tylko odpowiada unormowaniom zawartym w art. 114 ust. 1 pkt 1b, art. 130 ust. 2 i 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym, lecz także realizuje wytyczne ustawodawcy co do treści aktu oraz kierunku regulacji i mieści się w granicach upoważnienia ustawowego z art. 130 ust. 4 ww. ustawy. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela również dominujące w orzecznictwie stanowisko, wyrażone w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt I OSK 275/10 - Lex nr 745196, z dnia 22 marca 2011 r., sygn. akt I OSK 723/10 - Lex nr 990279, z dnia 13 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1721/10 - Lex nr 1069603 oraz z dnia 9 grudnia 2011 r., sygn. akt I OSK 73/11 - nie publ., że nie jest dopuszczalne zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, na skutek uczestnictwa w szkoleniu, w sytuacji, gdy odbycie szkolenia nastąpiło już po przekroczeniu 24 punktów, wpisanych do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że bezsporny fakt odbycia przez skarżącego szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego, nie mógł doprowadzić do zmniejszenia liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego (6 punktów) z tego powodu, że odbycie szkolenia nastąpiło już po przekroczeniu liczby 24 punktów. Organy administracyjne związane były bowiem liczbą punktów wpisanych do ewidencji kierowców. Zatrzymanie prawa jazdy ze względu na przekroczenie przez kierującego pojazdem liczby 24 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego jest uzasadnione tym, że liczba uzyskanych punktów budzi zastrzeżenia co do możliwości jego bezpiecznego uczestniczenia w ruchu drogowym i wymaga poddania kierowcy obligatoryjnemu sprawdzeniu kwalifikacji. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło