II OSK 1871/13

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-11-14

Skład orzekający: Maciej Dybowski, Andrzej Gliniecki, Teresa Zyglewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy właściciel nieruchomości, która nie graniczy bezpośrednio z terenem planowanej inwestycji, ale może być potencjalnie narażona na jej negatywne oddziaływanie, posiada interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. do uczestnictwa w postępowaniu administracyjnym dotyczącym środowiskowych uwarunkowań dla tej inwestycji?
Ratio decidendi
Interes prawny, o którym mowa w art. 28 k.p.a., musi wynikać z konkretnej normy prawa materialnego, która wpływa na indywidualną sytuację prawną strony. Sam zamiar rozwoju własnej nieruchomości w przyszłości (np. budowa bazy turystycznej) lub potencjalne, hipotetyczne oddziaływanie inwestycji na nieruchomość, bez wskazania konkretnego przepisu prawa materialnego, który by to uzasadniał, stanowi jedynie interes faktyczny, nie dający legitymacji procesowej do udziału w postępowaniu administracyjnym. Zasada przezorności nie może być stosowana w sytuacji, gdy negatywne oddziaływanie inwestycji jest w pełni rozpoznane i nie wiąże się z naukową niepewnością.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła środowiskowych uwarunkowań dla inwestycji polegającej na budowie budynków chowu drobiu. Burmistrz ustalił środowiskowe uwarunkowania, uznając T. O. za stronę postępowania ze względu na jego interes w rozwoju turystycznym własnej nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, również uznając T. O. za stronę. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję SKO, stwierdzając, że T. O. nie posiada interesu prawnego, a jedynie faktyczny, ponieważ jego nieruchomość nie graniczy bezpośrednio z inwestycją, a zamiar jej zagospodarowania jest zdarzeniem przyszłym. NSA oddalił skargę kasacyjną T. O.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną T. O. i zasądzono od niego na rzecz T. N. kwotę 180 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maciej Dybowski (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Andrzej Gliniecki sędzia del. WSA Teresa Zyglewska Protokolant asystent sędziego Anna Dziosa - Płudowska po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2014r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 30 kwietnia 2013 r. sygn. akt II SA/Ol 148/13 w sprawie ze skargi T. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] 2012 r. nr Rep.[...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia I. oddala skargę kasacyjną; II. zasądza od T. O. na rzecz T. N. kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z dnia 30 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Ol 148/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w sprawie ze skargi T. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] 2012 r. nr Rep. [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia 1. uchylił zaskarżoną decyzję; 2. orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego T. O. kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wyrok ów zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym: Decyzją z [...] 2012 r. [znak [...] (dalej decyzja z [...] 2012 r.) Burmistrz [...] (dalej Burmistrz bądź organ I instancji), po rozpatrzeniu wniosku T. N. (dalej inwestor), ustalił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia inwestycyjnego polegającego na budowie dwu budynków chowu drobiu o łącznej obsadzie [...], budynku kotłowni, dwu magazynów słomy, magazynu sztuk padłych, szamba, pomieszczeń magazynowo-biurowych na działkach nr [...] obręb [...], gmina [...]. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł T. O. (dalej skarżący) zarzucając organowi I instancji wadliwe ustalenie stanu faktycznego sprawy i błędną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego. Po przekazaniu tego odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], zwróciło się do Burmistrza między innymi o podanie, jakimi kryteriami kierował się przy ustalaniu stron tego postępowania (ze szczególnym wskazaniem na status skarżącego) i z jakich okoliczności wywodził przesłanki z art. 28 kpa. Odpowiadając na to wezwanie (w piśmie z dnia 5 listopada 2012 r.) Burmistrz wyjaśnił, że do oceny legitymacji skarżącego do występowania w tej sprawie w charakterze strony podszedł w sposób indywidualny, odzwierciedlający uwarunkowania danego przypadku. Podał, że przesłanki, o których mowa w art. 28 kpa, wywodził biorąc pod uwagę istotne czynniki związane z własnością nieruchomości skarżącego, oznaczoną jako działka nr [...], obręb [...], przeznaczoną pod konkretną zabudowę – planowany rozwój bazy turystycznej basenu jeziora [...]. Uznał więc, że skarżący jako właściciel tej nieruchomości, mimo że nie graniczy bezpośrednio z działką inwestora, jest stroną tego postępowania. Swe stanowisko w tej kwestii wyraził także skarżący, który w piśmie z 30 października 2012 r. oświadczył, że jest zainteresowany tym postępowaniem, gdyż realizacja spornej inwestycji zagraża interesom [...], której lokalizacja i działalność utożsamiana ma być z nieskażonym środowiskiem. W ocenie inwestora (zawartej w piśmie z 12 listopada 2012 r.), skarżący nie ma przymiotu strony w niniejszym postępowaniu w rozumieniu art. 28 kpa, gdyż nieruchomość, której jest właścicielem, znajduje się w znacznej odległości od nieruchomości inwestora. Między tymi nieruchomościami położone są inne działki stanowiące własność osób trzecich, którym jednak organ I instancji nie przyznał statusu stron w tym postępowaniu. Decyzją z dnia [...] 2012 r. nr Rep. [...] (dalej decyzja z [...] 2012 r.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję z [...] 2012 r. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Kolegium stwierdziło, że skarżącemu przysługuje przymiot strony w tym postępowaniu. Wskazało, że w tym charakterze skarżący brał udział w postępowaniu przed organem I instancji, m.in. został wymieniony w wykazie stron skierowanym do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, brał udział w postępowaniu uzgodnieniowym przed tym organem, na jego wnioski prowadzone było uzupełniające postępowanie dowodowe, w tym również uzupełnienie raportu. Organ odwoławczy podniósł także, że w toku postępowania nie zostało wykluczone, że nieruchomość stanowiąca własność skarżącego znajduje się w zasięgu oddziaływania spornej inwestycji. Podał przy tym, że nie ma decydującego znaczenia, czy emisje takich czynników, jak gazy czy hałas na poziomie usytuowania działki skarżącego, będą miały oddziaływanie normatywne czy ponadnormatywne. Powołując się na poglądy prezentowane w orzecznictwie sądowym uznał, że normą prawną, z której może być wywodzony interes prawny skarżącego, jest art. 140 Kodeksu cywilnego. Sam fakt możliwości oddziaływania planowanej inwestycji na nieruchomość skarżącego może świadczyć o interesie prawnym w rozumieniu art. 28 kpa. W konsekwencji takiego stanowiska Kolegium nie umorzyło postępowania odwoławczego lecz rozpatrzyło ponownie sprawę i utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie – skarżący zarzucił organowi odwoławczemu naruszenie art. 7, 12, 15, 77 § 1, art. 107, 142 kpa, art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. b ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko i art. 6 ust. 1 i 2 Prawa ochrony środowiska. Uzasadniając skargę zawarł szereg zarzutów dotyczących wadliwego ustalenia stanu faktycznego, a w szczególności w zakresie wpływu inwestycji na warunki bytowe i żerowiskowe awifauny, a także błędnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego dotyczącego parametrów jakości powietrza i klimatu akustycznego w rejonie zatoki [...] jeziora [...]. Wskazał, że realizacja tego rodzaju inwestycji poza szkodami w środowisku, spowoduje utratę wartości ekonomicznej działek przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową czy też usługową, a w tym nieruchomości gruntowej w [...] tj. działki nr [...] stanowiącej jego własność. Wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Inwestor wniósł o odrzucenie skargi jako wniesionej przez podmiot nie posiadający interesu prawnego, względnie jej oddalenie jako niezasadnej i zasądzenie kosztów postępowania. Na rozprawie dnia 30 kwietnia 2013 r. przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Olsztynie inwestor ponownie wskazał, że skarżący nie jest stroną tego postępowania, gdyż jego nieruchomość oddalona jest o około 1,5 kilometra od nieruchomości inwestora. Planowana przez skarżącego inwestycja nie stanowi kryterium do uznania go za stronę kontrolowanego postępowania. Z raportu jednoznacznie wynika, że sporna inwestycja nie będzie w żadnej mierze negatywnie oddziaływać na środowisko, a odległość tej inwestycji od jeziora wynosi prawie kilometr. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej ppsa) orzekł jak w sentencji wyroku. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, jednak z innych przyczyn niż podniesione w jej zarzutach. Sąd I instancji zaznaczył, że w postępowaniu odwoławczym ponowne rozpatrzenie sprawy, poprzedzone jest badaniem przez organ odwoławczy przesłanek skutecznego wniesienia odwołania, do których należy między innymi ocena, czy odwołanie, zgodnie z art. 127 § 1 kpa, wniosła strona. W kontrolowanym postępowaniu, wobec braku legalnej definicji strony w ustawie z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. nr 199, poz. 1227 ze zm., dalej uiś bądź ustawa środowiskowa), zastosowanie znajduje art. 28 kpa, w świetle którego stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Warunkiem posiadania przez podmiot legitymacji procesowej strony jest przede wszystkim posiadanie interesu prawnego. Pod pojęciem "interes prawny" należy rozumieć interes zgodny z prawem i interes chroniony przez prawo. Zdaniem Sądu I instancji mieć interes prawny to coś więcej niż mieć interes faktyczny w sprawie. Interes prawny musi wynikać z norm prawa materialnego, regulujących określoną sferę stosunków społecznych. Z interesem faktycznym mamy do czynienia wtedy, kiedy to dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednak nie może wskazać przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który stanowiłby podstawę jego roszczenia i w konsekwencji uprawniał go do żądania stosownych czynności organu administracji. Mieć interes prawny znaczy to samo, co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby (postanowienie NSA z 18.5.2012 r., II OZ 412/12, cbosa). Sąd I instancji wskazał, że z uzasadnienia decyzji z [...] 2012 r., w ocenie Kolegium źródłem interesu prawnego skarżącego jest art. 140 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, w świetle którego, w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą. Uszło jednak uwadze organu odwoławczego, że przepis ten może stanowić podstawę uzyskania przez właściciela nieruchomości legitymacji procesowej strony jedynie wówczas, gdy istnieje związek między naruszeniem w procesie inwestycyjnym (w niniejszej sprawie w postępowaniu związanym z ustaleniem środowiskowych uwarunkowań dla inwestycji) normy administracyjnego prawa materialnego a ograniczeniem w korzystaniu przez właściciela z jego nieruchomości. Wówczas można dopiero mówić o posiadaniu przez tego właściciela interesu prawnego, przy czym interes ten musi być indywidualny, aktualny, konkretny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie musi znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych danej sprawy i przesłankach zastosowania w niej określonego przepisu prawa materialnego. Zdarzenia przyszłe, a w pewnym sensie nawet niepewne, nie mogą stanowić o interesie prawnym, a jedynie o interesie faktycznym, który nie daje uprawnień strony w postępowaniu administracyjnym (wyrok NSA z: 25.1.2011 r., I OSK 458/10; 22.3.2012 r., II OSK 20/11, cbosa). Sąd I instancji stwierdził, że żadna z okoliczności podanych przez organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie może stanowić podstawy do stwierdzenia istnienia w kontrolowanej sprawie interesu prawnego skarżącego. Podstawy takiej nie może stanowić zamiar skarżącego rozwoju na swej nieruchomości bazy turystycznej basenu jeziora [...] (budowa stanicy żeglarskiej), z uwagi na fakt, że jest to zdarzenie przyszłe, a zatem mieszczące się jedynie w kategorii interesu faktycznego. Sam fakt uznania skarżącego przez Burmistrza za stronę postępowania, jak również jego udział w postępowaniu uzgodnieniowym (prowadzonym przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska), jest niewystarczający do wywiedzenia istnienia po stronie skarżącego interesu prawnego w kontrolowanej sprawie. Przyznanie legitymacji strony w danym postępowaniu uzależnione jest od istnienia konkretnej normy prawa materialnego a nie od czynności faktycznych podejmowanych przez organy administracji publicznej. Według Sądu I instancji, organ odwoławczy naruszył art. 28, 7, 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Bez wszechstronnego ustalenia i rozważenia, czy podmiot wnoszący odwołanie posiada legitymacje procesową strony, nie jest bowiem możliwe przystąpienie przez organ odwoławczy do ponownego rozpatrzenia sprawy co do jej istoty. Wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło więc przedwcześnie. Z tego też powodu, na tym etapie postępowania nie jest możliwe odniesienie się przez Sąd do zarzutów sformułowanych w skardze. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy winien ocenić legitymację procesową skarżącego przez pryzmat przepisów prawa materialnego, które znajdują zastosowanie przy ustalaniu środowiskowych uwarunkowań dla inwestycji, a które pozwolą na stwierdzenie, czy planowana inwestycja może oddziaływać na nieruchomość skarżącego w stopniu ograniczającym mu korzystanie z niej. Tylko wtedy możliwe będzie oparcie interesu prawnego skarżącego na przepisie art. 140 kc. Sąd I instancji wyjaśnił inwestorowi, że skarżący nabył uprawnienie do wniesienia skargi w niniejszej sprawie na skutek skierowania do niego decyzji przez organ odwoławczy. Na tym etapie postępowania niemożliwe było więc uwzględnienie wniosku inwestora o odrzucenie skargi. Dalszy udział skarżącego w kontrolowanej sprawie uzależniony będzie od oceny organu odwoławczego co do posiadania przez niego interesu prawnego. Skargę kasacyjną na powyższe rozstrzygnięcie wywiódł T. O. reprezentowany przez radcę pr. M. B., zarzucając naruszenie: - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 28 kpa mające istotny wpływ na wynik sprawy, wyrażające się w wadliwym uznaniu braku ustaleń oraz oceny organów na okoliczność legitymacji skarżącego do zakwestionowania legalności decyzji z [...] 2012 r. i poprzedzającej ją decyzji z [...] 2012 r. powołanych na wstępie niniejszej skargi, będącym wynikiem wadliwej i oderwanej od okoliczności sprawy wykładni istnienia i zakresu istnienia interesu prawnego skarżącego, w kontekście: - bezspornego stwierdzenia, po gruntownej analizie stanu faktycznego, przez organy obu instancji, że nie można wykluczyć, że nieruchomość stanowiąca własność skarżącego znajduje się w zasięgu spornej inwestycji, co nabiera szczególnego znaczenia w kontekście konieczności uwzględnienia zasady przezorności, z której wynika obowiązek brania pod uwagę nawet hipotetycznych zagrożeń dla środowiska; konsekwencją czego było - naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa w zw. z art. 140 kc przez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że fakt prowadzenia procesu inwestycyjnego budowy stanicy żeglarskiej jest jedynie zdarzeniem przyszłym czy wręcz niepewnym i tym samym nie stanowiącym o posiadaniu interesu prawnego przez skarżącego. Wskazując na powyższe naruszenia skarżący wniósł o: - uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji; - zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. T. N., reprezentowany przez radcę pr. S. C., w odpowiedzi na skargę kasacyjną, wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości i zasądzenie od skarżącego na rzecz inwestora kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. W piśmie procesowym z 4 listopada 2014 r. skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika substytucyjnego adw. W. S. wskazał, ponad argumentację już podniesioną, że budowa owej inwestycji bezwzględnie negatywnie wpłynie na realizowanie przez skarżącego stanicy żeglarskiej; w świetle coraz szerzej publikowanych badań naukowych dotyczących wpływu infradźwięków na stan zdrowia ludzkiego można jednoznacznie stwierdzić, że bezsprzecznie nieruchomość stanowiąca własność skarżącego, znajduje się w zasięgu spornej inwestycji, a tym samym ma on interes prawny w niniejszej sprawie. Do pisma skarżący dołączył artykuł K. Pawlas, Wpływ infradźwięków i hałasu o niskich częstotliwościach na człowieka – przegląd piśmiennictwa, Podstawy i Metody Oceny Środowiska Pracy 2009/2/27-64. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. W świetle art. 183 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. 2012, poz. 270, zm. 1101 i 1529, z 2014, poz. 543, dalej ppsa), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania; bada przy tym wszystkie podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia prawa (uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010, z. 1, poz. 1). W sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania. Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 28 kpa okazał się nieusprawiedliwiony. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i w piśmiennictwie utrwalonym jest pogląd, że art. 28 kpa jest przepisem prawa materialnego (przykładowo – wyroki NSA z 12.7.2005 r., I OSK 1261/04, Lex 190713; 27.6.2006 r., I OSK 641/05, Lex 266347, akceptowane przez H. Knysiak-Molczyk, Skarga kasacyjna w postępowaniu sądowoadministracyjnym, LexisNexis 2010, s. 222). Art. 28 kpa, mimo że znajduje się w ustawie procesowej, jest przepisem prawa materialnego, ponieważ kryterium "interesu prawnego", na którym oparta jest legitymacja strony w postępowaniu administracyjnym, ma charakter materialnoprawny i wymaga stwierdzenia związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków wnoszącego podanie do organu administracji a obowiązującym systemem prawa (wyrok NSA z 4.1.2011 r., I OSK 1083/10, Lex 744927). Zarzut ten winien być podnoszony w ramach pierwszej podstawy kasacyjnej (art. 174 pkt 1 ppsa), zatem zamiast błędnego wskazania jako normy odniesienia "art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa", winien był wskazać art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa. Niezależnie od tego uchybienia skargi kasacyjnej, skuteczny zarzut naruszenia interesu prawnego wymaga w ramach podstawy kasacyjnej wymienionej w art. 174 pkt 1 ppsa przywołania obok art. 28 kpa także konkretnego przepisu prawa materialnego, w którym znajdowałby oparcie interes prawny skarżącego kasacyjnie. Interes prawny, o którym mowa w art. 28 kpa, może wynikać nie tylko z normy prawa materialnego administracyjnego, ale także z normy prawa materialnego należącej do każdej innej gałęzi prawa, w tym również do prawa cywilnego, tym niemniej taką normę materialną zawsze należy przywołać wskazując na swój interes prawny. Zarzut błędnej wykładni art. 28 kpa winien wskazywać, jaka powinna być prawidłowa wykładnia tego przepisu w związku z normą materialną, na której strona skarżąca kasacyjnie opiera swój interes prawny (wyrok NSA z 25.2.2014 r., I OSK 1101/13, Lex 1460783). Nietrafnie autor skargi kasacyjnej odwołuje się do "bezspornego stwierdzenia, po gruntownej analizie stanu faktycznego przez organy obu instancji, że nie można wykluczyć, że nieruchomość stanowiąca własność skarżącego znajduje się w zasięgu spornej inwestycji". W istocie samo Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], zwracając się do Burmistrza o podanie, jakimi kryteriami kierował się przy ustalaniu stron tego postępowania (ze szczególnym wskazaniem na status skarżącego) i z jakich okoliczności wywodził przesłanki z art. 28 kpa, dało wyraz swym uzasadnionym wątpliwościom co do interesu prawnego skarżącego w kontrolowanym postępowaniu. Trafnie Sąd I instancji wskazał, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie dał podstaw do przyjęcia, że skarżący ma interes prawny – w tym oparty na normie wywiedzionej z art. 140 kc – by w charakterze strony móc uczestniczyć w kontrolowanym postępowaniu. Nie sposób mówić o "bezsporności", skoro istotą kontrolowanego postępowania jest właśnie spór co do statusu skarżącego jako strony w przedmiotowym postępowaniu. Autor skargi kasacyjnej, wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 176 ppsa, nie wskazując ani w petitum skargi kasacyjnej, ani w jej uzasadnieniu, przepisu którego naruszenia się dopatruje, błędnie przywołuje zasadę przezorności, z której rzekomo "wynika obowiązek brania pod uwagę nawet hipotetycznych zagrożeń dla środowiska". Zasada przezorności (inaczej zasada ostrożności), mająca swe źródło w postanowieniach art. 191 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (a do wejścia w życie Traktatu lizbońskiego, w art. 174 ust. 2 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską; wyrok NSA z: 17.4.2012 r., II OSK 146/12; 10.7.2012 r., II OSK 708/11, Lex 1214980), który określa, że: "Polityka Wspólnoty [...] opiera się na zasadzie ostrożności [...]". W praktyce jej stosowanie winno przejawiać się w tym, że wszystkie podmioty podejmujące działalność, której skutki nie są do końca sprawdzone, a mogą wywrzeć negatywny wpływ na środowisko, winny dokonać wszechstronnej analizy, w jaki sposób można wyeliminować zagrożenia. W sytuacji gdy przeprowadzone badania wskazują, że nawet przy zastosowaniu najnowocześniejszych osiągnięć techniki nie da się wyeliminować zagrożeń dla środowiska, wynikających z planowanej działalności, podmiot zainteresowany jej podjęciem winien z tego zrezygnować albo wyniki te będą jedną z podstaw do odmowy wydania przez organ administracyjny zezwolenia na prowadzenie takiej działalności. Zasada przezorności realizowana jest także przez obowiązek uwzględniania zagrożeń, wynikający z zasady planowości, gdyż nakreślenie zagrożeń na etapie planowania przedsięwzięcia, a następnie kierowanie się przezornością, pozwala podjąć możliwe środki zapobiegawcze (E. Iwanek-Chachaj, Zasada prewencji i przezorności..., s. 40; K. Gruszecki, Prawo ochrony środowiska. Komentarz, Wolters Kluwer 2011, uw. 3 do art. 6; M. Pchałek w: M. Górski, M. Pchałek, W. Radecki, J. Jerzmański, M. Bar, S. Urban, J. Jendrośka, Prawo ochrony środowiska. Komentarz, C.H. Beck 2014, s. 111, nb 37). Nie ulega wątpliwości, że negatywne oddziaływanie na środowisko przedsięwzięcia inwestycyjnego, którego istotą ma być budowa dwu budynków chowu drobiu o łącznej obsadzie [...] z obiektami towarzyszącymi, jest w pełni rozpoznane i nie wiąże się z naukową niepewnością (M. Pchałek – op. cit. s. 114-115, nb 48), co wyklucza zastosowanie art. 6 ust. 2 poś w kontrolowanej sprawie. Wskazywanie w piśmie procesowym z 4 listopada 2014 r. na wpływ infradźwięków na zdrowie ludzkie, dotyczyć może – w przypadku znacznych odległości (in casu 1,5 km) - urządzeń typu turbiny wiatrowe, nie zaś wentylatorów o stosunkowo niskiej mocy, używanych dla obsługi kurników. Trafnie w zaskarżonym wyroku Sąd I instancji uznał, że zamiar skarżącego rozwoju na swej nieruchomości bazy turystycznej basenu jeziora [...] (budowa stanicy żeglarskiej), z uwagi na fakt, że jest to zdarzenie przyszłe, a zatem mieszczące się jedynie w kategorii interesu faktycznego, nie stanowi przesłanki istnienia interesu prawnego po stronie skarżącego, w rozumieniu art. 28 kpa. Przytoczone przez skarżącego w skardze kasacyjnej i w piśmie z 4 listopada 2014 r. argumenty, nie podważają wykładni prawa zaprezentowanej w uzasadnieniu wyroku II SA/Ol 148/13. Zaskarżony wyrok nie narusza art. 28 kpa w zw. z art. 140 kc przez błędną wykładnię. Interes prawny strony postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 kpa winien wynikać z konkretnej i zindywidualizowanej normy prawa materialnego, wpływającej na sytuację prawną wnoszącego dany wniosek, żądanie, czy środek zaskarżenia. Podmiot, dla którego z przepisów prawa materialnego nie wynikają żadne uprawnienia ani obowiązki, nie ma przymiotu strony w świetle art. 28 kpa i nie jest legitymowany do żądania wszczęcia postępowania, czy też kwestionowania zapadłych w tym postępowaniu rozstrzygnięć (wyrok NSA z 30.8.2012 r., II OSK 1588/12, Lex 1218392). Konieczność badania legitymacji skargowej jest instytucją powszechnie znaną i akceptowaną, zarówno w postępowaniu administracyjnym, jak i w postępowaniu sądowoadministracyjnym oraz przed sądami powszechnymi (S. Łajszczak, Legitymacja skargowa a przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego, ZNSA 2012/5/s. 64 i n.; J. Jodłowski w: J. Jodłowski, Z. Resich, J. Lapierre, T. Misiuk-Jodłowska, K. Weitz, Postępowanie cywilne, Wwa 2009 s. 62, 192-195; H. Trammer, Następcza bezprzedmiotowość procesu cywilnego, Kraków 1950, s.21-22). Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 184 § 1 ppsa skargę kasacyjną należało oddalić. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2-4 w związku z art. 207 § 1 ppsa (uchwała 7 Sędziów NSA z 19.11.2012 r., II FPS 4/12, ONSAiWSA 2013/3/38).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło